იუსტიციის სახლი

ბანკების ობობას ქსელი რატომ იხრჩობა თავისუფალი ბიზნესი საქართველოში

1100
(განახლებულია 12:18 24.04.2019)
ბანკების არაპროფილური საქმიანობა ეკონომიკის განვითარებას აფერხებს! – ასეთია ექსპერტ-ანალიტიკოსების დიდი უმრავლესობის დასკვნა. რატომ არ ან ვერ გვარდება პრობლემა და რა ემუქრება ბიზნესს?

სამსონ ხონელი

ქვეყნის საფინანსო სექტორში, კერძოდ, საბანკო სისტემაში მიმდინარე პროცესები კვლავ აქტუალური თემაა. მაშინ, როცა კომერციული ბანკების მესვეურები საკრედიტო პორტფელის შემცირებას უჩივიან და ხელისუფლებას რეგულაციების ლიბერალიზაციისკენ მოუწოდებენ, ანალიტიკოსები აცხადებენ, რომ ბანკების არაპროფილურმა საქმიანობამ არნახულ მასშტაბს მიაღწია და არ დარჩა დარგი, სადაც არაპროფილურმა ბიზნესმა კონკურენცია არ მოსპო... წინამდებარე სტატიაში ყურადღებას სწორედ ამ საკითხზე გავამახვილებ.

მკითხველს შევახსენებ, რომ ოფიციალურად საფინანსო სექტორს მსგავსი საქმიანობის შეზღუდვა დაუწესდა. მიუხედავად ამისა, ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ თითქმის ყველა ბიზნესში მრავლადაა ბანკებთან მჭიდროდ დაკავშირებული კომპანიები, რომლებსაც ფინანსურ რესურსზეც მეტი წვდომა აქვთ და კონკურენტების ჩამოშორებასაც ადვილად ახერხებენ. როგორც ჩანს, საფინანსო სექტორს ბევრი გზა რჩება ლავირებისთვის.

რატომ ვერ ხერხდება არაპროფილური აქტივების ბანკების საქმიანობისგან გამიჯვნა? ეკონომისტი, პროფესორი დავით ასლანიშვილი მიიჩნევს, რომ ერთ-ერთი მიზეზი ფასიანი ქაღალდების კომისიის არარსებობაა. ის საქართველოში ჯერ კიდევ 2006-2007 წლებში გაუქმდა. მას შემდეგ საფონდო ბაზარი ბანკებს „ჯიბეში უდევთ“, საბროკერო კომპანიები გაანადგურეს − ეს კომპანიები თავად არიან ბანკების ფილიალები. მისი შეფასებით გამოდის, რომ ბოლო წლებში არც არაფერი შეცვლილა და ვერც ვერაფერი აუკრძალავთ.

ანალიტიკოსი აღნიშნავს, რომ დროა ქვეყანაში ჩამოყალიბდეს საფინანსო ჰოლდინგების ეფექტიანი ზედამხედველობის მექანიზმი. ის კიდევ ერთ საგულისხმო ნიუანსზე მიანიშნებს: იურიდიულად არც ერთი კომერციული ბანკი არ ფლობს არაპროფილურ აქტივებს, მაგრამ რეალურად თითქმის ყველა ბანკია ჩართული ამ პროცესში...

ბანკებმა გვერდი მარტივად აუარეს კანონის უსუსურ ჩანაწერს და ჰოლდინგურ სტილზე გადავიდნენ. გადამალეს თავიანთი ქონება, ვიღაც-ვიღაცების სახელზე გადააფორმეს კომპანიები და ახლა ამბობენ, რომ მათ საერთოდ არა აქვთ შეხება რომელიმე ბანკთან. ეს ჰოლდინგური კომპანიები გატანილი აქვთ საზღვარგარეთ – ვირჯინიის კუნძულებზე თუ სხვაგან, და საქართველოში ამ მოდელით ოპერირებენ. ბანკები როგორც ადრე ფლობდნენ, ისევ ისე ფლობენ ამ კომპანიებს, არ არის გამორიცხული, რომ მაღაზიები და რესტორნებიც კი ჰქონდეთ.

ეკონომისტი, პროფესორი დავით ასლანიშვილი: „შედიან, გამოხრავენ ამა თუ იმ დარგს ბოლომდე, ან გაანადგურებენ ყველა კონკურენტს, მერე ამ ბიზნესს თვითონ იპყრობენ და ისიც ნელ-ნელა ნადგურდება. მოსახლეობა კი ოლიგოპოლიის მსხვერპლია. სიტუაციას ეროვნული ბანკი ვეღარ უმკლავდება, რადგან კომერციული ბანკები თავისი თავის ზედამხედველები არიან. როგორც კი მათ აპარატიდან გათიშავენ, ჩვენი საბანკო სისტემა დაინგრევა...“

კომერციული ბანკების მიერ არაპროფილური ბიზნესების ფლობა ეკონომიკის განვითარების ტემპს აფერხებს, ირღვევა ეკონომიკის მთავარი პრინციპი – კონკურენტუნარიანობა. მენაშენეთა ასოციაციის ხელმძღვანელი ამბობს, რომ ეროვნული ბანკი არ აღიარებს არაპროფილური აქტივების არსებობას...

მენაშენეთა ასოციაციის ხელმძღვანელი ირაკლი როსტომაშვილი: „ყველამ ყველაფერი ვიცით. დღეს პრობლემა არის არაკონკურენტუნარიანი გარემო. ჯანსაღი კონკურენციის გარეშე ბაზარი არ ვითარდება. როგორიც არ უნდა იყოს ეროვნული ბანკის განცხადებები, ჩვენ ყველა ვხედავთ, რომ ბანკების არაპროფილური აქტივები განვითარებაში გვიშლის ხელს. ვის მიანიჭებს კრედიტის გაცემისას უპირატესობას ბანკის მენეჯმენტი − საკუთარ თუ კონკურენტ კომპანიას? დღეს ამ თემაზე დავაც კი რთულია, რადგან დოკუმენტურად ყველაფერი „სუფთადაა“. ჩემთვის მთავარია შედეგი, გადამწყვეტია ის, თუ რა გარემოში გვიწევს ოპერირება და არა განცხადებები. ყველაზე მტკივნეული კი თვალთმაქცობაა”.

დიდი დრო არ გასულა, რაც სადაზღვევო კომპანიებმა ბანკების ექსპანსიის შესაჩერებლად მთავრობას, პარლამენტსა და ეროვნულ ბანკს ღია წერილით მიმართეს.

„ვდგავართ იმ რეალობის წინაშე, როცა საბოლოოდ იშლება ზღვარი საბანკო და სადაზღვევო სექტორს შორის. დამოუკიდებელ სადაზღვევო კომპანიებს ეზღუდებათ ბაზარზე წვდომა და ბანკების ხელში არსებული რესურსების უკონტროლოდ გამოყენების პირობებში თავისუფალი მოთამაშეებისთვის ადგილი აღარ რჩება“, − ვკითხულობთ მიმართვის ტექსტში. საქართველოს სადაზღვევო ასოციაციის გამგეობის თავმჯდომარის თქმით, არაპროფილური ბიზნესი ხელს უშლის სფეროს განვითარებას. დევი ხეჩინაშვილი ამბობს, რომ მოლაპარაკება რეგულირებასთან დაკავშირებით მიმდინარეობს, თუმცა ხელშესახები შედეგი ჯერაც არ დამდგარა.

არაპროფილური აქტივების არსებობასა და ამით შექმნილ პრობლემებზე საუბრობენ ექსპერტულ წრეებში, აღნიშნავენ, რომ ამ ვითარებაში გამოსავლის პოვნა ადვილი არ არის, თუმცა აუცილებელია.  

ანალიტიკოსი გიორგი კაპანაძე: „ბანკებს აქვთ ბევრად მეტი ფინანსური რესურსი და შესაძლებლობა – საკუთარ კომპანიებზე სესხები გასცენ ბევრად უკეთესი პირობებით და ბევრად უფრო მარტივად მოიძიონ რესურსი საქმიანობის გასაფართოებლად. კერძო სექტორის წარმომადგენლების მხრიდან ისიც ბევრჯერ მსმენია, რომ ისინი ერიდებიან ბანკთან მისვლას და მაქსიმალურად ცდილობენ თავი აარიდონ, ვინაიდან არ სურთ, ხელში ჩაუვარდეთ მათ შესახებ ინფორმაცია. რასაკვირველია, იგი შეიძლება ბოროტად გამოიყენონ. სამწუხაროდ, დღეს ძალიან ბევრია ასეთი სფერო. განსაკუთრებით კი ეს ეხება ორ დიდ ბანკს. თითქოს მათგან გამოყოფილია სხვადასხვა ორგანიზაცია, ფორმალურად და იურიდიულად გამიჯნულია ყველაფერი, თუმცა შეუიარაღებელი თვალითაც კარგად ჩანს, რომ კავშირშია და მათია. ისედაც საკმაოდ დაბალი კონკურენციის და მწირი ოპერატორების პირობებში სიტუაცია კიდევ მეტად მძიმდება. რთულია თქმა, რა არის კონკრეტული გამოსავალი, თუმცა ფაქტია, რომ მყისიერადაა საპოვნი და ქმედება უნდა იყოს რეალური...“

ბოლო ექვს წელიწადში საქართველოს ეკონომიკის საშუალოდ 4-5 პროცენტით ზრდის პირობებში საბანკო სექტორის მოგება ყოველწლიურად დაახლოებით ხუთჯერ იზრდებოდა და ეს რიცხვი 14.7 მილიარდი ლარიდან 35.3 მილიარდ ლარამდე გაიზარდა...

ანალიტიკოსების უმრავლესობა მიიჩნევს, რომ საჭიროა საფინანსო ჰოლდინგების რეგულირებისა და ზედამხედველობის დამკვიდრება. ეს ეროვნული ბანკის პრეროგატივაა. არსებობს საერთაშორისო გამოცდილება, აუცილებელია მისი შესწავლა და ჩვენი ქვეყნის სპეციფიკაზე მორგება...

 

1100
ფულის კუპიურები

დაცემა და ზრდა? რა გავლენა მოახდინა COVID-19–მა რუსეთიდან ფულად გადარიცხვებზე

18
(განახლებულია 15:00 30.05.2020)
ფულადი გადარიცხვების სისტემები მიმდინარე გაზაფხულზე ტრანსსასაზღვრო ნაკადების მოცულობის შემცირებას აფიქსირებს. რუსეთიდან ახლო საზღვარგარეთის ქვეყნებში გადარიცხვები ზოგ კომპანიაში 50%-ით შემცირდა.

მარია ნაუმენკო

ასეთი მაჩვენებლები იმითაა განპირობებული, რომ შრომითი მიგრანტების ნაწილი პანდემიის გამო სამშობლოში დაბრუნდა, ან უმუშევარი დარცა რუსეთში. რა ხდება ახლა ფულადი გადარიცხვების ბაზარზე და როგორია საკვანძო მოთამაშეების პროგნოზები სფეროს აღსადგენად? 

აპრილში გადარიცხვების მოცულობა განახევრდა

აპრილში ბაზარმა რუსეთიდან მეზობელ ქვეყნებში სტრანსსასაზღვრო გადარიცხვების არსებითი დაცემა განიცადა. თუ მიმდინარე წლის მარტში, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, შემცირება მხოლოდ 5-10%–ს შეადგენდა, უკვე აპრილში, სერვის „ოქროს გვირგვინი – ფულადი გარაიცხვების“ დირექტორის, ივან სიტნოვის თქმით, 50%-ს მიაღწია. მაისის მაჩვენებლები კი უკვე აღწევს 25-30%-ს.

მსგავსი ტენდეცია დააფიქსირა „ ოინისტრიმმაც“. როგორც საერთაშორისო ფულადი გადარიცხვების საერთაშორისო სისტემის პრეზიდენტმა ქსენია ჩერნიშევამ აცნობა Sputnik–ს, 2020 წლის აპრილში ფულადი გადარიცხვების მოცულობა, მარტის მაჩვენებლებთან შედარებით, 34%-ით დაეცა. მაისში კი, აპრილთან შედარებით, მოცულობის დაახლოებით 10%-ით ზრდა შეინიშნებოდა.

„რუსეთიდან ახლო საზღვარგარეთის ქვეყნებში ტრანსსასაზღვრო გადარიცხვების ლომის წილი — ეს არის ფული, რომელსაც მიგრანტები გამოიმუშავებენ და ოჯახებს უგზავნიან სამშობლოში. მარტში კორონავირუსთან დაკავშირებული ვითარება ისეტი მწვავე არ იყო, საწარმოების მნიშვნელოვანი ნაწილი ფუნქციონირებდა, აპრილში კი მუშაობა შეწყვიტეს. ბევრი უცხოელი იძულებული გახდა, ან თავის ქვეყანაში დაბრუნებულიყო, ან ერთ ადგილას მჯდარიყო და დალოდებოდა.  ანუ მათ სახლებში გასაგზავნი არაფერი ჰქონდათ“, — განმარტა კომპანია „ფინამის“ ანალიტიკოსმა ალექსეი კორენევმა.

Western Union–ის პრესამსახურში კი აღნიშნეს, რომ აპრილში, მართთან შედარებით, გადარიცხვების შემცირება შეინიშნებოდა და ეს პროცესი ახლაც გრძელდება.

„ფიზიკური პირების მიერ ერთმანეთისთვის გადარიცხვების მოცულობა COVID-19–ის გამო 21%-ით შემცირდა, მარტში ეს მაჩვენებელი 30% იყო.  სიტუაციის გაუმჯობესება აპრილში გამოწვეულია პოზიტიური ტრენდებით რიტეილურ ქსელში და ასევე  ციფრული ფულადი გადარიცხვების 77%-იანი ზრდით. მასიში Western Union–ი კვლავინდებურად აფიქსირებს პოზიტიურ დინამიკას ფიზიკური პირების გადარიცხვების მხრივ“, — აცხადებენ კომპანიაში. 

დარტყმა ქვეყნების ეკონომიკაზე

„დსთ–ის ქვეყნების უმეტესობისთვის რუსეთიდან ფულადი სახსრების მიღება — ეს  ბიუჯეტის არსებითი შევსებაა. ეს ვალუტა ეხმარება მათ, კვლავაც განახორციელონ რაღაც სახის სავაჭრო ოპერაციები. ამიტომ ქვეყნებისთვის, რომლებითვისაც ფულადი გზავნილები დიდ როლს ასრულებს (პირველ რიგში, ყირგიზეთისა და ტაჯიკეთისთვის), მოსალოდნელი სახსრების შეჩერება დიდი დარტყმაა ეკონომიკისთვის“, — ასკვნის სიტნოვი. 

რუსეთი ეკონომიკაზე კი, მისი თქმით, ტრანსსასაზღვრო გადარიცხვების მოცულობის შემცირებას პრაქტიკულად არ მოუხდენია გავლენა. 

რა აღადგენს სფეროს

ივან სიტნოვის აზრით, ფულადი გადარიცხვების ბაზრის აღდგენაზე ორი ფაქტორი მოახდენს გავლენას: ფიზიკური პირების მომსახურების პუნქტების გახსნა და საერთაშორისო ავიაფრენების აღდგენა.

„ჩვენ ვხედავთ, რომ მაისში მოსკოვში ზოგი საკარანტინო შეზღუდვა იხსნება, სულ უფრო მეტი პუნქტი იწყებს მუშაობას, შეინიშნება გარკვეული ზრდა. რაც შეეხება საზღვრებს ისინი ი მ სეზონის დასაწისში ჩაიკეტა, როცა ხალხი რუსეთში უნდა ჩამოსულიყო სამუშაოდ. როგორც კი საზღვრები გაიხსნება, სიტუაცია გაუმჯობესდება. როდის მოხდება ეს — ერთი თუ ორი თვის შემდეგ — ამის თქმა ძნელია. ყველაფერი დამოკიდებულია კორონავირუსზე“, — მიაჩნია „ოქროს გვირგვინის“ წარმომადგენელს. 

ალექსეი კორენევის ვარაუდით, „ფულადი გადარიცხვების სეგმენტი საკმაოდ სწრაფად შეძლებს ძველ მაჩვენებლებზე დაბრუნებას, როგორც კი შრომის ბაზარი აღდგენას დაიწყებს“.

„ახლა სრულად ამოქმედდება მშენებლობები, გზების რემონტები. მუშახელი საჭიროა. და რახან ისინი საჭიროა, მიგრანტები ისევ დაბრუნდებიან რუსეთში. თუმცა შრომის ბაზარი შესაძლოა შესამჩნევად შეიცვალოს“, — ამბობს ანალიტიკოსი.

მისი აზრით, თუ პანდემიამდე რუსეთის მოქალაქეებისთვის მძიმე ფიზიკურ შრომასთან დაკავშირებული პროფესიები არაპოპულარული იყო, და ეს სამუშაო ადგილები უცხოელებს ხვდებოდა, ახლა ჩამოსულები შეიძლება კონკურენციას შეეჯახნენ — რუსეთის მოქალაქეები იმ ვაკანსიების მიღებას მოისურვებენ, რომლებზე მოთხოვნაც მანამდე მხოლოდ შრომით მიგრანტებს შორის არსებობდა. 

18

რუსეთმა უახლესი ჰაუბიცის გამოცდა დაიწყო: უფრო მობილური და მძლავრი

12
(განახლებულია 14:13 30.05.2020)
ნიჟეგოროდის ოლქის პოლიგონზე ავტომობილ КамАЗ-6550–ის ბაზაზე აგებული თვითმავალი საარტილერიო დანადგარის გამოცდა დაიწყო.

ალექსანდრ ხროლენკო

უახლესი ჰაუბიცა Коалиция-СВ–ის საცდელი ვერსია მაისის ბოლოს შევიდა რუსეთის არმიაში. დანადგარი Т-90–ის ბაზაზეა შექმნილი და მისი დანიშნულება 70 კმ რადიუსში სახმელეთო სამიზნეების განადგურებაა: მოწინააღმდეგის საკომანდო პუნქტების, ჯავშანტექნიკის, რაკეტსაწინააღმდეგო და ჰაერსაწინაამდეგო სისტემებისა და ასევე ცოცხალი ძალისა. დღეს ამ ჰაუბიცას მოსფლიოში ანალოგი არ აქვს. თითქმის იმავდოულად დაიწყო КамАЗ-6550–ის ბაზაზე აგებული თვითმავალი საარტილერიო დნადგარის საცეცხლე გამოცდაც. 

ტესტირების დასრულება მიმდინარე წელს იგეგმება, რის შემდეგაც მიიღებენ გადაწყვეტილებას ჰაუბიცის  ბორბლებიანი მოდიფიკაციის სერიული წარმოების შესახებ.

ბორბლებიანი Коалиция-СВ–ის მსგავსი დღეს რუსეთის ჯარში არ არის. მუხლუხოებიან ანალოგებთან შედარებით, მას აქვს ისე თი უპირატესობები, როგორებიცაა  მობილურობა, საერთო დანიშნულების ავტოსატრანსპორტო მაგისტრალებზე გამოყენება გზის საფარველის და ზიანების გარეშე, სიარულის მარაგის დიდი რესურსი.

დამამზადებელი საწარმოს გენერალური დირექტორის, დმიტრი სემიზოროვის თქმით, „კოალიცია — ეს მომავლის მანქანაა. ის დროს უსწრებს“.

ბორბლებიანი დანადგარი ნამდვილად დააინტერესებს უცხოელ კლიენტებს. მაგალითად, თვითმავალი ჰაუბიცის წინა თაობის საექსპორტო მოდიფიკაცია Мста-С (155 მმ კალიბრით), რომელსაც აქვ უნარი, გამოიყენოს როგორც ადგილობრივი, ისე იმავე კალიბრის დასავლური საბრძოლო მასალები, 1,6 მლნ დოლარი ღირს. 

აბუ–დაბიში გამართულ IDEX-93–ის გამოფენაზე Мста-С–მა წარმოაჩინა არაერთი უპირატესობა: 15 კმ დისტან ციაზე სროლისას 40–დან 38 სამიზნე დააზიანა. გამომდინარე იქიდან, რომ Коалиция-СВ კიდევ უფრო სრულყოფილია, მას დიდი მომავალი აქვს გარანტირებული რუსეთის არმიაშიც და შეიარაღების საერთაშორისო ბაზარზეც. 

ახალი თაობა

საარტილერიო სისტემა Коалиция-СВ–მ წინა თაობის Мста-С–სგან მემკვიდრეობით მიიღო უზარმაზარი საცეცხლე სიმძლავრე.  Коалиции-СВ–ს 152 მმკალიბრის ქვემეხს წუთშ 10 გასროლის უნარი აქვს, რაც ანალოგიური საარტილერიო სისტემების სროლის სიჩქარეს აჭარბებს. — მათ შორის, უცხოურს. მაგალიტად, ამერიკულ М109А6 Paladin–ს ექვსი გასროლის წარმოება შეუძლია წუთში. Коалиции-СВ–ს სროლის მაღალი ტემპი უზრუნველყოფილია სრულად ავტომატური დატენვით. მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მთელი დენთის ერთდროული წვის მიკროტალღური სისტემა.

ახალ ჰაუბიცას სამი სპეციალისტი ემსახურება: მძროლ–მექანიკოსი, მეთაური და მემიზნე ოპერატორი. ამასთან, საარტილერიო კოშკურა თავისუფალია, მთეილ ეკიპაჟი დაჯავშნულ კაფსულაშია განთავსებული.

უახლეს საარტილერიო სისტემის ბორბლებიან და მუხლუხოვან ვარიანტებს აქვს უნიფიცირებული საბრძოლო ნაკვეთური — სრულად მბრუნავი კოშკურა და 152 მმ ჰაუბიცა 2А88. მის შეიარაღებაში ასევე შედის დისტანციურად მართვადი ტურელური დანადგარი 12, 7 მმ კალიბრის ტყვიამფრქვევით.

მეთაურისა და მემიზნის სამუშაო ადგილები ციფრული დისპლეებითაა აღჭურვილი და ტაქტიკური რგოლის ავტომატიზირებულ ერთიან სისტემაშია ინტეგრირებული.

ეს ეკიპაჟს საშუალებას აძლევს, ეფექტურად იმოქმედოს, სხვადასხვა წყაროებიდან ციფრული არხებით მიიღოს სამიზნე–მითითებები, აწარმოოს ადგილზე სადღეღამისო დაკვირვება, ასევე ავტომატური გათვლები სროლისთვის და ნებისმიერ ამინდში ცეცხლის კორექტირებაც მოახდინოს. 

გარე მონაცემებს ამუშავებს ბორტის საინფორმაციო–სამეთაურო სისტემა, რომელიც იძლევა მონაცემებს სროლისა და საბრძოლო მასალების მართვის შესახებ.

საცეცხლე მახასიათებლებით Коалиция-СВ სამამულო და უცხოური წარმოების ყველა თვითმავალ საარტილერიო დანადგარს აღემატება. ამგვარი პოტენციალით უახლესი ჰაუბიცა პერსპექტივაში ყველა თვითმავალ დანადგარს ჩაანაცვლებს რუსეთის სახმელეთო ჯარებში.

Коалиция-СВ ნიჟეგოროდის ცენტრალურ სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტში დამუშავდა. ფართო პუბლიკას ის პირველად 2015 წლის 9 მაისს წარუდგინეს გამარჯვების აღლუმზე მოსკოვში. 2017 წლის სექტემბერში რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ ხელი მოაწერა კონტრაქტს Коалиция-СВ–ის საცდელი პარტიის მიწოდებაზე, რაც 2020 წლისთვის სერიულ მიწოდებას ითვალისწინებდა.

უახლესი ჰაუბიცა Коалиция-СВ–ს ორი მოდიფიკაცია — ეს მომვლის იარაღია, რომლის ფლობაც უკვე დღესაა მიზანშეწონილი. ხვალ შესაძლოა მესამე – სახომალდე ვერსიაც გამოჩნდეს.

ზეზუსტი საბრძოლო მასალები

სროლის სიშორით Коалиция-СВ ორჯერ აღემატება ანალოგებს ( დაახლოებით 70 კმ). მაგალითად, შეიარაღებაში 2012 წელს შესულ რუსულ Мста-С - 2С19М2–ს სამიზნის დაზიანება 30 კმ მანძილზე შეუძლია. გერმანულმა ჰაუბიცა PZH 2000–მა კი სამხრეთ აფრიკაში ერთხელ გაგზავნა სპეციალური ჭურვი V-LAP–ი 56 კმ მანძილზე, მაგრამ ჩვეულებრივ რეჟიმში სროლის სიშორე 30 კმ–ს არ აღემატება.

დიდ მანძილზე სროლისას მნიშვნელოვანია მაღალი სიზუსტე. უახლესი მართვადი ჭურვების წყალობით, რუსეთის არმიის პირველი ზეზუსტი საარტილერიო სისტემა იქნება. საშტატო საბრძოლო მასალების გამოცდები 2021 წელს დასრულდება. 

ტულის საკონსტრუქტორო ბიურომ ძალიან ზუსტი და მძლავრი ფუგასური საბრძოლო მასალა შექმნა „ერთი სროლისთვის“. თითო ასეთი 152-მმ ჭურვი დაახლოებით 50 ათასი დოლარი ღირს, სამაგიეროდ, მოწინააღმდეგის ბუნკერზე თუ სხვა გამაგრებულ ობიექტზე ერთი მოხვედრის შემდეგ მეორე სროლა საჭირო აღარააა. დამიზნებას ლაზერის სხივით ახდენს ოპერატორი ან უპილოტო აპარატი.

კიდევ ერთი „ჭკვიანი“ საბრძოლო მასალა შექმნეს ,ოსკოვის საკონსტრუქტორო  ბიურო „კომპასში“. ახასიათებს სამიზნის ზუსტი განადგურება წიონასწარ ცნობილი კოორდინატებით. სამიზნიდან გადახრის ალბათობა 10 მეტრს არ აჭარბებს. მისი ფასი დაახლოებით ათასი დოლარია, როცა ერთი ამერიკული Excalibur–ი 80 ატასი დოლარი ჯდება.

საარტილერიო სისტემა Коалиция-СВ მოწინავე უცხოური ანალოგების პასუხად შეიქმნა — მხოლოდ და მხოლოდ მშვიდობისა და საერთაშორისო სტაბილურობის განმტკიცების მიზნით.

P.S. რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

12
ადამიანები პირბადეებით ლეღვღახევში სეირნობენ

პირბადით და დეზინფექტორით: როგორი იქნება ტურები საქართველოში

0
(განახლებულია 18:00 30.05.2020)
ტურისტებს, რომლებსაც საქართველოს ღირსშესანიშნაობების დათვალიერება სურთ, გარკვეული რეკომენდაციების დაცვა მოუწევთ

თბილისი, 30 მაისი – Sputnik. საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრომ გამოაქვეყნა სპეციალური რეკომენდაციები ტურების ორგანიზატორების, გიდებისა და მძღოლებისთვის.

რომელი ქვეყნებიდან ვერ მიიღებს საქართველო ტურისტებს - ამირან გამყრელიძე >>

საქართველოში ტურისტული სეზონი უკვე 15 ივნისს იხსნება, ხოლო 1 ივლისიდან ქვეყანა პირველ საერთაშორისო ტურისტებს უმასპინძლებს.

რეკომენდაციების თანახმად, მძღოლებს, ტურისტებსა და გიდს დახურულ სივრცეებში პირბადე და ხელთათმანები უნდა ეკეთოს. გარდა ამისა, ავტომობილს, რომლითაც ტურისტები გადაადგილდებიან, დეზინფექცია უნდა უტარდებოდეს, ასევე დეზინფექტორები ტურისტებისთვისაც უნდა იყოს გათვალისწინებული.

ამასთან, ტურის მონაწილეებმა მანქანაში ჩასხდომის წინ ყოველ ჯერზე თერმოსკრინინგი უნდა გაიარონ.

მანქანაში ადგილების რაოდენობა შეზღუდული იქნება: ექვსადგილიან ავტომობილში დაშვებულია მხოლოდ 4 ტურისტის ჩასხდომა, 18 ადგილიან მიკროავტობუსში - 11 ტურისტის, 30 ადგილიან ავტობუსში - 15 ტურისტის.

ამგვარად, ავტობუსში და მიკროავტობუსში თითოეული ტურისტი რიგში მარტო უნდა იჯდეს. გამონაკლისს 12 წლამდე ბავშვები შეადგენენ, რომლებსაც უფროსების გვერდზე შეუძლიათ ისხდნენ.

რაც შეეხება გიდებს, ისინი სამსახურში აუცილებლად უნდა იყონ პირბადით, ტურისტებთან დაიცვან დისტანცია, ასევე მათ ტურისტებს ტემპერატურა უნდა გაუზომონ.

0
თემები:
COVID-19 საქართველოში