საეკლესიო კალენდარი:  7 იანვარი - საშობაო ტრადიციები საქართველოში

საეკლესიო კალენდარი: 7 იანვარი - საშობაო ტრადიციები საქართველოში

214
(განახლებულია 09:32 07.01.2021)
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია 7 იანვარს აღნიშნავს ხორციელად შობას უფლისა ღვთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი. ქრისტეს შობა თორმეტ საუფლო დღესასწაულთაგან უდიდესია. 

მაცხოვრის შობა

უფალი ჩვენი იესო ქრისტე ყოვლადწმიდა ქალწულ მარიამისაგან იშვა იუდეის ბეთლემში იმპერატორ ავგუსტუს ოქტავიანეს დროს. იმ ხანებში გამოვიდა ბრძანება, აღეწერათ რომის მთელი იმპერიის მოსახლეობა, რომლის ერთ პროვინციასაც პალესტინა წარმოადგენდა. ებრაელებს ჩვეულებად ჰქონდათ, საყოველთაო აღწერები ტომებისა და გვარების მიხედვით ჩაეტარებინათ. თითოეულ ტომსა და გვარს თავისი ქალაქები და მამამთავართა სახელებთან დაკავშირებული ადგილები ჰქონდა. რადგან მარიამი და იოსები დავით მეფის შთამომავლები იყვნენ, აღწერისთვის დავითის ქალაქში - იუდეის ბეთლემში ჩავიდნენ. ბეთლემში ჩასული მარიამისა და იოსებისთვის არც ერთ სასტუმროში არ აღმოჩნდა თავისუფალი ადგილი და ისინი იძულებულნი გახდნენ, ქალაქის განაპირას მდებარე ერთ გამოქვაბულს შეჰფარებოდნენ, რომელიც უამინდობისას პირუტყვთა სადგომს წარმოადგენდა. ამ გამოქვაბულში, პირუტყვთა საკვებად და საფენად მიმობნეულ თივასა და ჩალაში, ზამთრის ცივ ღამეში იშვა მაცხოვარი სოფლისა. უმტკივნეულოდ ნაშობი ჩვილი ყოვლადწმიდა ღვთისმშობელმა თავად გაახვია სახვევებში და ბაგაში მიაწვინა.

იმ მხარეში იყვნენ მწყემსები მინდვრად და ღამით დარაჯობდნენ თავიანთ სამწყსოს. და აჰა, უფლის ანგელოზი წარმოადგა მათ, უფლის დიდება გამოუბრწყინდათ და შეშინდნენ დიდი შიშით. უთხრა მათ ანგელოზმა.

მწყემსებმა გულითა და ჭეშმარიტი სარწმუნოებით თაყვანი სცეს ახალშობილ ჩვილს. მათ შემდეგ ახლად გაბრწყინებული უჩვეულო ვარსკვლავის წინამძღოლობით „მოგუნი აღმოსავალით მოვიდეს იერუსალიმად. თაყუანისცემად მისა“ და, როცა იხილეს ყრმა მაცხოვარი, „დავარდეს და თაყუანის-სცეს მას; და აღაღეს საუნჯეთა მათთა, და შეწირეს მისა ძღუენი: ოქრო, გუნდრუკი და მური“ ოქრო - როგორც მეფეს, გუნდრუკი - როგორც ღმერთს და მური - როგორც ადამიანს.

დღესასწაულის ისტორია

ეს უმნიშვნელოვანესი ქრისტიანული დღესასწაული წმიდა ეკლესიამ პირველსავე საუკუნეში დააწესა

377 წლამდე საქრისტიანოს აღმოსავლეთ ნაწილში შობა იდღესასწაულებოდა 6 იანვარს, ნათლისღებასთან ერთად, სწორედ ისე როგორც ის დარჩა შეერთებული სომხეთის სამოციქულო ეკლესიაში. იოანე ოქროპირის ინიციატივით შობის დღესასწაული გამოყოფილ იქნა და გადატანილ იქნა 25 დეკემბერს. რადგან იმ დროინდელ სწავლულთა (გრიგოლ ნოსელისა, აგვისტინე იპპონელისა და სხვ.) გამოკვლევით, ქრისტეს შობა მოხდა ზამთრის მზის მოქცევის დღეს — 25 დეკემბერს, სწორედ იმ დღეს, როდესაც მზე და დედამიწა იწყებენ ერთმანეთთან დაახლოებას.

საშობაო ტრადიციები

ქრისტეს შობის დღესასწაულს საქართველოში აღნიშნავდნენ, როგორც მნიშვნელოვან მოვლენას, რომელსაც მარხვის, როგორც სულიერი განწმენდის დასრულებითა და ახალი ცხოვრების დასაწყისად წარმოსახავდნენ და მას სიხარულით უნდა შეგებებოდნენ.
ამ დღესასწაულს საწესჩვეულებო რიტუალი ახლდა თან. ფაქტობრივად, სამზადისი იწყებოდა შობის წინა დღეს.
24 დეკემბერს სამეგრელოში ქირსე საღამოს (ქრისტე საღამოს) უწოდებდნენ; გურიაში - მრავალწლობას; იმერეთში - კორკოტობას; რაჭაში - კორკოტობას ან ჭანტილობას; ლეჩხუმსა და სვანეთში - ჭანტილობას; ზემო სვანეთში - შობ-ს; ქართლში - ქრისტეს კორკოტობას და ა.შ. ეს საღამო დიდ უქმედ ითვლებოდა, განსაკუთრებით ქალებისთვის; არ შეიძლებოდა კერვა, ქსოვა და სხვა ხელსაქმე.
ამ დღეს მთელ საქართველოში ხორბლისგან იხარშებოდა ფაფა, რომელსაც ეწოდებოდა: ჭანტილი (სვანეთი, რაჭა-ლეჩხუმი); კორკოტი (იმერეთი, გურია, სამეგრელო); ქრისტეს კორკოტი (ქართლი, თუშეთი); ცხრაწვენა (ქართლი, კახეთი) და სხვ.
ჭანტილის ანუ კორკოტის მოსამზადებლად ქალებს მზის ამოსვლამდე უნდა გაერჩიათ ხორბალი და ჩაედგათ მოსახარშად. იგი იკაზმებოდა ხახვით, მარილითა და ნიგვზით.
გურიაში შობისთვის მზადების მთავარი რიტუალი ღვეზლის (საწესო პურის) გამოცხობა იყო. ნახევარმთვარის ფორმის ღვეზელი ცხვებოდა ხორბლის ფქვილისგან, ურთავდნენ ყველსა და გამომშრალ, შებოლილ კვერცხებს, რომლებიც მთელ-მთელი ან შუაზე გაჭრილი იდებოდა. ღვეზელი ცხვებოდა იმდენი, რამდენი წევრიც იყო ოჯახში, უფროსებისთვის უფრო დიდი ზომის, პატარებისთვის მომცრო. ღვეზლის გამოცხობა მიცვალებულისთვისაც იცოდნენ.
ჩვეულებრივ, შობის წინა საღამოს (ზემო სვანეთში), იკვლებოდა საშობაო ღორი. ღორის დაკვლის შემდეგ მოდიოდნენ მეალილოეები, მგალობლები, ქრისტეს მახარობლები - სამი-ოთხი მამაკაცის ან ქალისგან შემდგარი ჯგუფი, რომლებიც კარდაკარ დადიოდნენ და ოჯახებს შობას ულოცავდნენ.

როგორც დასავლეთ, ისე აღმოსავლეთ საქართველოში, ოჯახის უფროსი ქალი ან მამაკაცი მეალილოეებს გამოუტანდა ფულს, კვერცხს, ღვინოს, მათთვის გამომცხვარ ღვეზელს (ამ უკანასკნელს იმერეთში საციქველი ეწოდება); სამეგრელოში ასე ამბობდნენ, - ალილოზე კაცი რომ მოვა და გიმღერებს, ეს იგივეა, რომ დიდი ძღვენი მიუტანო ოჯახსო.
როგორც სამეგრელოსა და სვანეთში, აღმოსავლეთ საქართველოშიც, ქართლსა და კახეთში იკვლებოდა ღორი, რომელსაც ნოემბრიდან ასუქებდნენ. ამ დღეს საუკეთესო ხორბლის ფქვილისგან ცხვებოდა ქადა, რომელსაც იმდენ ნაწილად ყოფდნენ, რამდენი ოჯახის წევრიც იყო, ანთებდნენ სანთლებს. საშობაო სუფრაზე უნდა ყოფილიყო: პური, ყველი, ქათამი, ინდაური, საკლავის ხორცი, თხილ-კაკალი, ღვინო და ყველაფერი, რის საშუალებაც ოჯახს ჰქონდა. სუფრასთან რომ დასხდებოდნენ, ოჯახის უფროსი დაილოცებოდა: “ღმერთო, მშვიდობის ზაფხული მოგვეცი, ბარაქიანი წელიწადი მოგვეცი! ღმერთო, უშველე ჩვენს შვილებს, შვილიშვილებს!”
აღმოსავლეთ საქართველოს მთაში ძირითადი საწესჩვეულებო რიტუალები ხატში სრულდებოდა. მზადდებოდა მთის ყოფაში დამკვიდრებული კერძები და სასმელი, ხინკალი, შეთქმული საკლავის ხორცი, ფაფა, მოხარშული ბრინჯი და სხვ.

მასალა მომზადებულია ღია წყაროებზე დაყრდნობით

214
საეკლესიო კალენდარი: 26 იანვარი

საეკლესიო კალენდარი: 26 იანვარი 

157
(განახლებულია 09:02 26.01.2021)
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია 26 იანვარს მოწამე ერმილეს და სტრატონიკეს, ღირსისა იაკობის და ღირსი მაქსიმე კავსოკალივიტის ხსენების დღეს აღნიშნავს.

Sputnik საქართველო გიამბობთ ვინ იყვნენ ეს ადამიანები და რატომ არიან მოხსენიებული საეკლესიო კალენდარში.

წმიდა მოწამენი ერმილე და სტრატონიკე 

წმიდა მოწამენი ერმილე და სტრატონიკე სლავები იყვნენ. ისინი ქალაქ სინღიდოში (ბელგრადში) ცხოვრობდნენ ქრისტიანთა მდევნელი იმპერატორის, ლიკინიუსის (307-324) დროს და ერთმანეთთან, ღვთის სიყვარულის გარდა, გულწრფელი მეგობრობაც აკავშირებდათ. ერმილე დიაკვნად მსახურობდა. ლიკინიუსის ბრძანებით, იგი შეიპყრეს და დიდხანს საშინლად აწამებდნენ, მაგრამ ვერ გატეხეს. წმიდა სტრატონიკემ – ციხის ზედამხედველმა და ფარულმა ქრისტიანმა, მეგობრის ტანჯვის ყურებას ვერ გაუძლო, ცრემლები წასკდა და თავი გასცა. ამის შემდეგ მანაც ერმილეს ხვედრი გაიზიარა. ნაწამები წმიდანები ზღვაში მოისროლეს. სამი დღის შემდეგ ქრისტიანებმა იპოვეს მდინარის ნაპირზე გამორიყული მარტვილთა ცხედრები და პატივით დაკრძალეს სინღიდონის მახლობლად. არსებობს ცნობა, რომ XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე მათი უხრწნელი თავები ინახებოდა კონსტანტინეპოლში, წმიდა სოფიას ტაძარში.

ღირსი იაკობი, ნიზიბიელი ეპისკოპოსი

ღირსი იაკობ ნიზიბიელი, გეფალელი (სომხეთი) მთავრის ძე იყო. მან კარგი განათლება მიიღო, მაგრამ ამქვეყნიურ მშფოთვარე ცხოვრებაში სულის მისადრეკი ადგილი ვერ ჰპოვა და ნიზიბიის მახლობლად, უდაბურ მთებში განმარტოვდა. იაკობს სურდა, მთელი ცხოვრება აქ, მთებში გაეტარებინა, მაგრამ, ღვთის ნებით, წარმართების მოსაქცევად და მართლმორწმუნეთა განსამტკიცებლად სპარსეთს მიაშურა. ერთმა სპარსელმა მსაჯულმა უსამართლოდ დაადო მსჯავრი უდანაშაულო ადამიანს. წმიდანი დამწუხრდა და უსამართლობა რომ ემხილებინა, ნამსხვრევებად ქცევა უბრძანა მახლობლად მდებარე მოზრდილ ლოდს. ყველა, ვინც ეს სასწაული იხილა, შეძრწუნდა. მსაჯულმაც შეცვალა განაჩენი. იმპერატორ მაქსიმიანეს (305-311) მიერ ქრისტიანთა დევნის დროს ღირსმა იაკობმა სარწმუნოების მხნე აღსარებით გაითქვა სახელი. ნიზიბიის მცხოვრებლებმა კეთილმსახური ცხოვრებით და სასწაულებით გაბრწყინებული მამა თავიანთ ეპისკოპოსად აირჩიეს (დაახლ. 314 წელს). მშობლიურ ქალაქში დაბრუნებულ და ასეთ მაღალ ხარისხში აყვანილ წმიდანს არ შეუცვლია ცხოვრების წესი, პირიქით, კიდევ უფრო გაამკაცრა ღვაწლი.

მღვდელმთავარი იაკობი ნიკეის I მსოფლიო საეკლესიო კრების მუშაობაში მონაწილეობდა და ერთგულად იცავდა მართლმადიდებლობას. მან ნიზიბიაში გახსნა სკოლა, სადაც თავად მასწავლებლობდა. მაღალი ზნეობით გაბრწყინებული წმიდანის სიტყვები ადვილად აღწევდა მსმენელის გულებამდე. სომხეთის ეპისკოპოსმა გრიგოლმა ღირს იაკობს სთხოვა, წერილობით განემარტა, რა არის სარწმუნოება. პასუხად წმიდა მამამ დაწერა 18 თავისგან შემდგარი თხზულება. მისი ნაწერები გამოირჩეოდა დამაჯერებლობით, აზრის სიცხადით, გულწრფელობით. ღირსი იაკობი მშვიდობით მიიცვალა 350 წელს.

ღირსი მაქსიმე კავსოკალივიტი

ღირსი მაქსიმე კავსოკალივიტი ჩვიდმეტი წლის იყო, როცა მშობლიური ოჯახი დატოვა, მონაზვნობა შეიმოსა და მაკედონიის საუკეთესო მოძღვრის ბერი მარკოზის მორჩილი გახდა. მოძღვრის სიკვდილის შემდეგ  მაქსიმემ სალოსობა დაიწყო. ათონზე ღირსი მამის ათანასეს ლავრაში დამკვიდრდა მორჩილად. ღირსი მაქსიმე ხშირად იცვლიდა საცხოვრისს. მიტოვებულ ბალახის ტალავრებს წვავდა, ამიტომაც შეარქვეს კავსოკალივიტი - ტალავართმმუსვრელი (ის, ვინც ტალავრებს წვავს). წმიდა მთის მამებმა იცოდნენ, როგორი ასკეტური ცხოვრებით ცხოვრობდა წმიდანი, რამდენ ჭირსა და განსაცდელს ითმენდა, მაგრამ ვერ იცვლიდნენ წინასწარ აკვიატებულ აზრს მის შესახებ. ათონზე ჩამოსულმა ღირსმა გრიგოლ სინელმა მოხიბლულად მიჩნეულ ბერთან საუბრის შემდეგ თავისი გაოცება ვერ დამალა და თქვა: ეს ხომ მიწიერი ანგელოზია. ღირსმა მაქსიმემ მხოლოდ სიკვდილის წინ აიღო ხელი განდეგილობაზე და ათანასეს ლავრის მახლობლად დაემკვიდრა, სადაც მიიცვალა 1354 წელს, 95 წლის ასაკში.

მასალა მომზადებულია ღია წყაროებზე დაყრდნობით.

157
ანჩისხატის ეკლესია

საეკლესიო კალენდარი: 25 იანვარი

113
(განახლებულია 23:20 24.01.2021)
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია 25 იანვარს მოწამე ტატიანას და მასთან  რომში წამებულთა, მოწამე მერტის, მოწამისა პეტრე აბესალომიელის, ღირსი ევპრაქსიას, ასევე ღირს მარტინიანეს  და გალაქტიონ ბელოზერელების ხსენების დღეს აღნიშნავს.

Sputnik- საქართველო გიამბობთ ვინ იყვნენ ეს ადამიანები და რატომ არიან მოხსენიებული საეკლესიო კალენდარში.

წმიდა მოწამენი: ტატიანა და მის თანა რომში წამებულნი

წმიდა მოწამე ტატიანა დიდგვაროვან რომაელთა ოჯახში დაიბადა. მამამისი ფარული ქრისტიანი იყო და ასულიც ღვთისა და ეკლესიის ერთგულებით აღზარდა. სრულწლოვანებას მიღწეულმა ტატიანამ გადაწყვიტა, ქალწულება დაემარხა და უფლის სადიდებლად ეცხოვრა. მან დიაკონისად დაიწყო მსახურება ერთ-ერთ ტაძარში, ლოცვითა და მარხვით იწვრთნიდა სულს, ავადმყოფებს უვლიდა და გაჭირვებულებს ეხმარებოდა.

როცა რომში თექვსმეტი წლის ალექსანდრე სევერი (222-235) გამეფდა, ქვეყნის მმართველობის სადავეები ქრისტიანთა უბოროტესმა მტერმა, ულპიანემ ჩაიგდო ხელში და მართლმადიდებლების სასტიკი დევნა დაიწყო. შეიპყრეს დიაკონისა ტატიანაც, ვერანაირმა სატანჯველმა ვერ მოდრიკა ქრისტეს მხნე აღმსარებელი, ამიტომ მას სასიკვდილო განაჩენი გამოუტანეს. წმიდა ქალწულმოწამესთან ერთად თავი მოკვეთეს მის კეთილმსახურ მამასაც.

ქრისტეს აღსარებისათვის სასტიკად აწამეს და სიკვდილით დასაჯეს ასევე ის რვავე ჯალათყოფილი, რომლებმაც  წმინდანის წამებისას ცხადად დაინახეს, თუ როგორ შემოერტყნენ მას მცველებად ანგელოზები და ჭეშმარიტი ღმერთი ირწმუნეს.

წმიდა მოწამე მერტი მხედარი 

წმიდა მოწამე მერტი მხედარი იყო. იგი ქრისტეს აღსარებისთვის ეწამა აფრიკაში იმპერატორ დიოკლეტიანეს (284-305) დროს. წმიდანს კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოსთხოვეს, მაგრამ პასუხად მტკიცე უარი მიიღეს. ამისთვის საშინლად აწამეს ქრისტეს მარტვილი, შემდეგ კი დილეგში ჩააგდეს, სადაც შიმშილისა და ჭრილობებისაგან დაუძლურებულს აღმოხდა სული.

წმიდა პეტრე აბესალომელი

წმიდა მოწამე პეტრე აბესალომელი (ანეველი) პალესტინის სოფელ ანეაში ცხოვრობდა. ქრისტიანთა დევნის დროს იგი შეიპყრეს და მმართველს წარუდგინეს. მსაჯული და ხალხი წმიდანს ურჩევდა, შეეწყალებინა საკუთარი თავი და თაყვანი ეცა კერპებისთვის. ნეტარი მარტვილი კი პასუხობდა: „მე მაშინ შევიწყალებ თავს, თუ სახარებას არ უარვყოფ და ცრუ-ღმერთებს კერპს არ შევწირავ!” ქრისტეს აღსარებისათვის წმიდა პეტრე ცეცხლში დაწვეს.

ღირსი ევპრაქსია ტაბენისელი

ღირსი ევპრაქსია ტაბენისელი, წმიდა ქალწულ ევპრაქსიას დედა იყო. მისი მეუღლე, კეთილმსახური სენატორი ანტიგონესი, იმპერატორ თეოდოსი დიდს ენათესავებოდა. დაქვრივების შემდეგ წმიდა ევპრაქსიამ უფლის მსახურებისთვის გადადო თავი. მან ბევრი მონასტერი მოიარა და უხვი შეწირულობები გაიღო, ბოლოს კი ტაბენისის სავანეშიც ჩავიდა, მონაზვნების სიწმიდით მოხიბლული ევპრაქსია ხშირად აკითხავდა ამ სავანეს თავის მცირეწლოვან ასულთან ერთად. მშობლების ქველმოქმედებისა და სიწმიდის გამო განსაკუთრებული მადლი გადმოვიდა ბავშვზე და მონაზვნობის სურვილი გამოთქვა, რამაც დედა ძალიან გაახარა. მონასტრის იღუმენიამ თეოდულამ პატარა ევპრაქსია მონასტერში დატოვა. როცა წმიდა დედამ უფალს შეჰვედრა სული, ის  იმავე სავანეში დაკრძალეს, სადაც მისი ასული განაგრძობდა მოღვაწეობას.

ღირსნი მარტინიანე  და გალაქტიონ ბელოზერელები

ღირსი მარტინიან ბელოზერელი (ერისკაცობაში მიხეილი) 1370 წელს დაიბადა სოფელ ბერეზნიკებში. ცამეტი წლის იყო წმიდანი, როცა სახლიდან გაიპარა, მონასტერში მივიდა და ღირს კირილე ბელოზერელს დაემოწაფა. გავიდა დრო და წმიდანი ჯერ-ბერდიაკვნად აკურთხეს, შემდეგ კი მღვდელ-მონაზვნად. ღირსი კირილეს სიკვდილის შემდეგ ნეტარი მარტინიანე ვოჟის ტბაში მდებარე უკაცრიელ კუნძულზე განმარტოვდა, სადაც თანდათან შემოიკრიბნენ მისი ხელმძღვანელობით მოღვაწეობის მსურველი ბერები. წმიდა მამამ მათთვის უფლის ფერიცვალების ტაძარი ააგო და წეს-განგებაც შეუდგინა. გავიდა ხანი და ღირს მარტინიანეს თერაპონტეს მონასტრის ძმებმა წინამძღვრობა სთხოვეს. მისი იღუმენობის დროს სულიერი ცხოვრება ჰყვაოდა ამ სავანეში. მოგვიანებით, მარტინიანე სერგი რადონეჟელის სავანის წინამძღვარი გახდა. 1455 წელს ღირსი მამა კვლავ დაუბრუნდა თერაპონტეს მონასტერს, სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში იგი ძლიერ ავადმყოფობდა, სიარულიც არ შეეძლო და მოწაფეებს დაჰყავდათ ტაძარში. წმიდანი გარდაიცვალა 85 წლის ასაკში.

ღირსი გალაქტიონ ბელოზერელი თერაპონტეს მონასტერში ცხოვრობდა და ღირსი მარტინიანეს მოწაფე და მორჩილი იყო. წმინდანი მამასავით უვლიდა მოხუც მოძღვარს და, როცა იგი ძალიან დაუძლურდა, საკუთარი მხრებით დაჰყავდა ტაძარში. ხედავდა რა მოწაფის სულიერ ზრდას, მარტინიანემ იგი სალოსობის მძიმე ღვაწლზე აკურთხა. ადამიანის თვალისათვის დაფარული მოღვაწეობით ნეტარმა მამამ სულიერ სრულყოფას მიაღწია და უფლისგან განჭვრეტის ნიჭი მიემადლა.

ღირსი გალაქტიონი გარდაიცვალა 1506 წელს და მოძღვრის, მარტინიანე ბელოზერელის ფეხებთან დაკრძალეს, თერაპონტეს მონასტერში.

მასალა მომზადებულია ღია წყაროებზე დაყრდნობით.

 

113
ნაღმმზიდი „დონალდ კუკი“

მიმოხილვა: ამერიკული „დონალდ კუკი“ სწავლებაზე პირობითად განადგურდა

0
როცა რუსეთის საზღვაო საზღვრებთან პირობითი მოწინააღდეგე ჩნდება, მას ოპერატიულად ხვდებიან სამხედრო-საზღვაო ძალები

და პირობითად ანადგურებენ წყალზედა გემებს, წყალქვეშა ნავებს, ავიაციასა თუ სანაპირო სარაკეტო კომპლექსებს. ან ყველაფერს ერთად. ეს ყოველდღიური და მრავალ ვარიანტიანი სამხედრო სწავლებაა.

ამერიკული ესკადრონული ნაღმმზიდი „დონალდ კუკი“ 23 იანვარს შავ ზღვაში შევიდადა სტანდარტული „სამიზნე სიტუაცია“ შექმნა რუსეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ეფექტური საბრძოლო მომზადებისთვის.

თავდაცვის მართვის ეროვნულ ცენტრში ლაკონიურად განაცხადეს: „შავი ზღვის ფლოტის ძალებმა და საშუალებებმა დევნა წამოიწყეს“. იმავე დღეს, მედიის მონაცემებით, რუსეთის სამხედრო-კოსმოსური ძალების ექვსმა საბრძოლო თვითმფრინავმა პირობითი შეტევა მიიტანეს ამერიკულ ნაღმმზიდზე ყირიმის ნახევარკუნძულიდან დაახლოებით 300 კმ-ს დაშორებით. გამანადგურებელ Су-30-სა და Су-27-ის წყვილი, ასევე ორი ფრონტული ბომბდამშენი Су-24 ყირიმის ავიაბაზებიდან აფრინდნენ და მოწინააღმდეგის პირობითი ნეიტრალიზაცია დაამუშავეს.

რეაქცია სრულიად ადეკვატურია აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ხომალდების აქტიურობაზე რუსეთის საზზღვაო საზღვრებთან. ორი თვით ადრე ფრთოსანი რაკეტებით აღჭურვილმა ესკადრონულმა ნაღმმზიდმა „ჯონ მაკკეინმა“ დარღვია რუსეთის საზღვარი პეტრე დიდის ყურეში. ის წყნარი ოკეანის ფლოტის ხომალდმა „ადმირალმა ვინოგრადოვმა“ განდევნა ნეიტრალურ წყლებში გატარნვის მუქარით. მაშინ ამერიკულმა საზღვაო სარდლობამ განაცხადა, რომ არ აღიარებს ყურეს რუსეტის კუთვნილებად. ყირიმის მახლობლად პროვოკაციის გამეორების ალბათობა მაღალია. ამიტომ 23 იანვარს რუსეთმა მაშინვე დაანახა „დონალდ კუკს“ მტკიოცე მოქმედებებისთვის მზადყოფნა.

გარდა ამისა, შავი ზღვის ფლოტში კრიზისულ სიტუაციებში მოქმედებების მხრივ წვრთნები ჩატარდა. შემდეგ რუსეთის ფლოტმა შავი ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში ათასობით კვადრატული კილომეტრი დახურა ნაოსნობისთვის საბრძოლო მომზადების გეგმიური ღონისძიებების მიზნით. სპეციალისტების აზრით, ეს უკანასკნელი არ უკავშირდება „დონალდ კუკის“ ვიზიტს, მაგრამ რეგიონში მზარდ სამხედრო-პოლიტიკურ დაძაბულობას კი ასახავს.

პიკირებადი ბომბდამშენის ტაქტიკა

„დონალდ კუკს“ 60 ფრთოსანი რაკეტა „ტომაგავკის“ ზიდვის უნარი აქვს, ბორტზე აქვს ნავსაწინააღმდეგო რაკეტები ASROC-ი, საზენიტო რაკეტები „სტანდარტი“, რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის კომპონენტური სისტემები „იჯისი“, საბრძოლო საინფორმაციო-მმართველი სისტემა. ასეთი ფეთქებადსაშიში არსენალი, დიდი ალბათობით, არ უნდა ემსახურებოდეს რეგიონულ სტაბილურობას.

ნაღმმზიდის „ნაპირის საწინააღმდეგო“ საიერიშო შესაძლებლობები მნიშვნელოვანია, ჰაერსაწინააღ,დეგო სისტემის ეფექტურობა საბრძოლო ვითარებაში შემოწმებული არ არის, ხოლო „ტომაგავკები“ ვერაფრით დაეხმარება საზღვაო ბრძოლაში.

„დონალდ კუკი“ აშშ-ის მე-6 ფლოტში შედის და რეგულარულად ჩნდება რუსეთის საზღვრების სიახლოვეს შავ და ბალტიის ზღვებში 2014 წლიდან. იმავე წელს ნაღმმზიდის ეკიპაჟი ახლოს გაეცნო რუსულ ფრონტულ ბომბდამშენ Су-24-ს, რომელმაც 12-ჯერ შემოუფრინა მას. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის მონაცემებით, მაშინ Су-24-ის ბორტზე განთავსებულმა რადიო-ელექტრონული ბრძოლის აპარატურამ პირველად გამოიყვანა მწყობრიდან „დონალდ კუკის“ რთული ელექტრონიკა. მეორედ Су-24-მა „კუკის“ აპარატურა 2018 წლის გაზაფხულზე „გათიშა“. 2021 წელს კი წინაარმდეგობის ტაქტიკა შესამჩნევად შეიცვალა - ბოლო თვეებში ნაღმმზიდი ზედმეტად ხშირად სტუმრობს შავი ზღვის რეგიონს.

რუსეთი იძულებულია, გააძლიეროს სამხედრო დაჯგუფება და აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალებისა და ნატოს საწინააღმდეგო ტაქტიკა შეცვალოს სამხრეთ-დასავლეთ სტრატეგიული მიმართულებით. შავი ზღვის ფლოტმა ბოლო წლებში ექვსი წყალქვეშა ნავი, რამდენიმე ფრეგატი და მცირე სარაკეტო ხომალდი მიიღო. ყირიმში საზენიტო რაკეტა „ტრიუმფები“ და „პანცირების“ რამდენიმე დივიზიონია განთავსებული. სევასტოპოლში მალე გამოჩნდება შეტყობინების ახალი რადიოლოკაციური სადგურები.

რუსეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტი ასევე აქტიურად აფართოვებს გავლენას ხმელთაშუა ზღვაში, სადაც დღეისათვის ათამდე საბრძოლო ხომალდი და წყალქვეშა ნავია განთავსებული, რაც ამერიკული ფლოტის მოქმედი ხომალდების რაოდენობას აჭარბებს.

Defense News-ის ინფორმაციით, რუსეთის შორეულ აღმოსავლეთში განთავსებული სანაპირო-სარაკეტო კომპლექსი „ბასტიონი“ მოსკოვს სტქტიკის გაკონტროლებისა და ალიასკაზე სამიზნეების განადგურების შესაძლებლობას აძლევს.

აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების სტრატეგიის ირიბი სარკე

„რუსეთი ყოველთვის ღიზიანდებოდა ამერიკული ხომალდების ყოფნით შავ ზღვაში, ვინაიდან ისინი დიდი სიშორის ფრთოსანი რაკეტებითა და ძლიერი რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვით არიან შეიარაღებული. რუსები ასეთ საფრთხეებს სტრატეგიულად აღიქვამენ და არასდროს დაუშვებენ, რომ არსენალის ეს ტიპი ასე ახლოს მდებარეობდეს მათ დასახლებულ პუნქტებთან ან კრიტიკულ ინფრასტრუქტურასთან“, - განაცხადა რუსეთის კვლევის სამხედრო-ანალიტიკური ცენტრ CNA-ს დირექტორმა მაიკლ კოფმანმა.

მაგრამ ვაშინგტონიც გაღიზიანებულია რუსეთის ფლოტის მრავალმიზნობრივი და სტრატეგიული სუბმარინების ყოფნით, სტრატეგიული ბომბდამშენები ფრენით აშშ-ის ნაპირების სიახლოვეს (ნეიტრალურ წყლებსა თუ საერთაშორისო საჰაერო სივრცეში). ცალმხრივი უსაფრთხოება არ არსებობს, მაგრამ აშშ-ს თავისი სტრატეგია აქვს.

საოკეანო სივრცეებზე კონტროლი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია „ამერიკელებისა და მათი მოკავშირეების ნავიგაციის თავისუფლებისათვის“ და ასევე მოწინააღმდეგის სანაპიროზე „ძალის პროეცირებისათვის“. შესაბამისად, რუსეთის მთავარი „დანაშაული“ – ეს თავდაცვისუნარიანობის მნიშვნელოვანი განმტკიცებაა.
პათოსურ შეგონებებს შესაძლოა პენტაგონის პროვოკაციები და ოპერაციები მოჰყვეს ზღვასა და ხმელეთზე. ამიტომ რუსეთის ფლოტი იძულებულია, სულ უფრო მტკიცედ დააბრუნოს მრავალპორალური მსოფლიოს მკაცრ რეალობაში ამერიკელი პარტნიორები.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

0