ქალი ქუჩაში

თავისუფალი არჩევნების ფასი საქართველოში: პოლიტიკური ვნებათაღელვა კორონავირუსის ფონზე

69
(განახლებულია 13:41 16.05.2020)
საქართველოში კორონავირუსის ეპიდემიას ჯერ არ ჩაუვლია, ქვეყანაში კი საპარლამენტო არჩევნებთან დაკავშირებით, რომელიც 2020 წლის 31 ოქტომბერს უნდა გაიმართოს, უკვე ვნებათა ღელვა დაიწყო

არჩევნები საქართველოს პარლამენტში - მტკივნეული საკითხია როგორც ხელისუფლებისთვის, ისე ოპოზიციისთვის. ჯერ კიდევ პანდემიის დაწყებამდე მმართველმა პარტია „ქართულმა ოცნებამ“ მნიშვნელოვნად დათმო პოზიციები, მაგრამ ამის მიუხედავად, ვერცერთმა ოპოზიციურმა პარტიამ ვერ შეძლო იმის დამტკიცება, რომ მოსახლეობის მხარდაჭერით სარგებლობს.

ბრძოლა პარლამენტში ადგილისათვის გასული წლის ივნისში დაიწყო, როდესაც ხელისუფლება საარჩევნო სისტემის შეცვლისა და საპარლამენტო არჩევნების პროპორციული წესით, თანაც ნულოვანი ბარიერით, ჩატარების წინადადებით გამოვიდა.

ეს ინიციატივა მისაღები აღმოჩნდა ისეთი ოპოზიციური ძალებისთვისაც, როგორებიც არიან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“, „ევროპული საქართველო - მოძრაობა თავისუფლებისთვის“ და „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსი“, რომლებმაც ინიციატივაში საკანონმდებლო ორგანოში მეტი დეპუტატის გაყვანის შესაძლებლობა დაინახეს. მცირე პარტიებისთვის კი ეს პარლამენტში მოხვედრის ერთადერთი შანსი იყო. 

ვიდრე ოპოზიცია 2020 წელს ხელისუფლებაში მოხვედრის გეგმებს აწყობდა, „ქართულ ოცნებაში“ არჩევნების ჩატარების თაობაზე უთანხმოება გაჩნდა და უკვე ოქტომბერში ოპოზიციის გეგმები ჩაიშალა საქართველოს კონსტიტუციაში სათანადო ცვლილებების  ჩავარდნის გამო.

ხანგრძლივი და რთული პერიპეტიების შემდეგ ოპოზიციის წარმომადგენლები და ხელისუფლება თითქოს შეთანხმდნენ, მაგრამ დრომ თავისი კორექტივები შეიტანა.

ზავი ხანმოკლე აღმოჩნდა. ის დაირღვა საბრალდებო განაჩენების გამო ოპოზიციონერი ლიდერების მიმართ, რომელთაც ადრე ხელმძღვანელი თანამდებობები ეკავათ. ოპოზიციამ ისინი პოლიტპატიმრებად შერაცხა და მათი გათავისუფლება მოითხოვა.

შეთანხმება საფრთხეშია

ოპოზიციამ, თავისი საერთაშორისო პარტნიორების მხარდაჭერის იმედად, განაცხადა, რომ კონსტიტუციაში ახალ საარჩევნო სისტემაზე გადასვლის შესახებ ცვლილებებთან დაკავშირებით კენჭისყრა შესაძლოა ჩაშლილიყო.

დიალოგი კინაღამ შეწყდა „ევროპული საქართველოს“ ერთ-ერთი ლიდერისთვის, გიგი უგულავასთავის, ძველ საქმეზე განაჩენის გამოტანის შემდეგ. 

თბილისის ყოფილმა მერმა გიგი უგულავამ მეორე განაჩენის გამოტანამდე უკვე მოიხადა სასჯელი 2 წლისა და 7 თვის განმავლობაში. გათავისუფლების შემდეგ იგი გიგა ბოკერიასა და დავით ბაქრაძესთან ერთად სათავეში ჩაუდგა ოპოზიციურ პარტია „ევროპულ საქართველოს“.

უგულავას განაჩენის შემდეგ ოპოზიციამ მმართველ პარტიას ბოიკოტი გამოუცხადა, მაგრამ ეს მხოლოდ დასაწყისი იყო. ოპოზიციამ აამოქმედა თავისი პარტნიორები ევროკავშირსა და აშშ-ში - ევროპარლამენტის ყველაზე მსხვილი პარტია. შედეგად მმართველი პარტია იძულებული გახდა, თავი ემართლებინა და ევროპარლამენტის მხრიდან უგულავას საქმის შემოწმებას დასთანხმებოდა. ამასთან, უგულავამ თავის თანაპარტიელებს სთხოვა, არ დაეყენებინათ მისი თავისუფლება ახალი საარჩევნო სისტემით არჩევნებზე მაღლა.

თუმცა ოპოზიციური ლიდერების გახმაურებული საქმეები ამით არ დასრულებულა. უკვე კორონავირუსის პანდემიის პერიოდში მეორე ოპოზიციური პარტიის - „გამარჯვებული საქართველოს“ ლიდერ ირაკლი ოქრუაშვილს 2019 წლის 22 ივნისის ღამით, აქციაზე არეულობაში მონაწილეობის გამო ხუთწლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.

ოქრუაშვილი ქართულ პოლიტიკაში საკმაოდ ცნობილი ფიგურაა. თავის დროზე სააკაშვილის თანამებრძოლმა 2007 წელს ოპოზიციური პარტია დააარსა. ოქრუაშვილი მაშინ მექრთამეობისთვის დაიჭირეს, შემდეგ მან ქვეყანა დატოვა და საფრანგეთში პოლიტიკური თავშესაფარი მიიღო. საქართველოში დაბრუნებისას იგი გაამართლეს. ოქრუაშვილმა სააკაშვილისა და მისი გუნდის წინააღმდეგ ჩვენება მისცა, თუმცა 2018 წელს კვლავ ღიად დაუჭირა მხარი „ნაციონალურ მოძრაობას“ და აქტიურად ჩაება ოპოზიციის ცხოვრებაში. 

ოქრუაშვილისთვის განაჩენის გამოტანის შემდეგ ოპოზიციამ საერთაშორისო საზოგადოებრიობას მიმართა წერილით, რომელშიც უთითებდა, რომ არ სრულდებოდა ოპოზიციასა და უმრავლესობას შორის დადებული შეთანხმების ნაწილი, რომელიც პოლიტპატიმრებს ეხებოდა.

კერძოდ, ოპოზიციის მტკიცებით, შეთანხმებაში მმართველმა პარტიამ პოლიტპატიმრების გათავისუფლების პირობა დადო.

წერილმა თავისი როლი შეასრულა და ევროპარლამენტის დეპუტატებმა, განსაკუთრებით ოპოზიციის პარტნიორი პარტიიდან, ერთიმეორის მიყოლებით დაიწყეს ხელისუფლების მწვავე კრიტიკა.

თუმცა როგორც მმართველ პარტიაში აცხადებენ, პოლიტპატიმრების გათავისუფლების თაობაზე ოპოზიციასთან არ შეთანხმებულან. 

რეალურია თუ არა ოპოზიციის მუქარა

სინამდვილეში ოპოზიციურ სპექტრს საქართველოს პარლამენტში მხოლოდ 25 ადგილი აქვს და „ქართულ ოცნებას“ შეუძლია კონსტიტუციის შეცვლა „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობისა“ და „ევროპული საქართველოს“ მონაწილეობის გარეშე.

შესწორებების მისაღებად საჭიროა 113 დეპუტატის ხმა და თუ მმართველი პარტია დაითანხმებს ყოფილ თანამოაზრეებს, რომლებიც ამჟამად „დამოუკიდებელი დეპუტატების“ ფრაქციაში არიან გაერთიანებული, და „საქართველოს პატრიოტთა ალიანსს“, არჩევნების შეცვლილი სისტემით ჩატარების შანსი არსებობს. 

მით უმეტეს, რომ თავად მმართველმა პარტიამ უკვე ღიად განაცხადა, რომ ოპოზიციის გარეშეც შეუძლია მოქმედება.

„ჩვენ დანარჩენი კოლეგების იმედი გვაქვს. მე იმედს ვიტოვებ, რომ ოპონენტები, რომლებსაც დღეს მკაცრი პოზიცია აქვთ, დაფიქრდებიან, პირველ რიგში, საქართველოზე და ქვეყნის ინტერესებზე და აქედან გამომდინარე მიიღებენ გადაწყვეტილებას“, - განაცხადა პარლამენტის პირველმა ვიცესპიკერმა გია ვოლსკიმ.

ამგვარად, სავსებით დასაშვებია, რომ არჩევნები 2020 წლის ოქტომბერში ახალი სისტემით ჩატარდეს, მით უფრო, რომ სწორედ ამაზე იქნება დამოკიდებული საქართველოში დემოკრატიის ხარისხის შეფასება საერთაშორისო პარტნიორების მხრიდან.

პოლიტოლოგი არჩილ სიხარულიძე დარწმუნებულია, რომ შესწორებების მიღების მთავარი მამოძრავებელი ძალა სწორედ საერთაშორისო პარტნიორები იქნებიან.

 „შესწორებები მიღებული იქნება. ამის პრობლემას ვერ ვხედავ. ამ შემთხვევაში მთავრობა არსად არ გადაუხვევს... ევროპელ ელჩებს პირობა მისცეს, ეს იყო შეთანხმება ამ რეფორმის თაობაზე, ამიტომ ცვლილებები აუცილებლად შევა“, - განუცხადა სიხარულიძემ Sputnik-საქართველოს.

ახალი პრობლემები 

საარჩევნო სისტემის გარდა, კორონავირუსის პანდემიის ფონზე გაჩნდა კიდევ ერთი კითხვა - როგორ ჩატარდება არჩევნები.

მოქმედი შეზღუდვების თანახმად, რომლებიც საარჩევნო უბნებსაც შეეხება, დახურულ სივრცეში ადამიანებს შორის მანძილი ერთ-ნახევარ მეტრზე ნაკლები არ უნდა იყოს, ამასთან ყველას ნიღაბი უნდა ეკეთოს.

საარჩევნო უბნებზე კენჭისყრის დროს, როგორც წესი, იმყოფება კომისიის არანაკლებ შვიდი წევრი, დამკვირვებლები პარტიებიდან და არასამთავრობო ორგანიზაციებიდან, ჟურნალისტები და თავად ამომრჩევლები.

ამგვარად, საკლასო ოთახის ზომის დახურულ სივრცეში 20-დან 50-მდე ადამიანი იყრის ხოლმე თავს. დამკვირვებლებისა და პრესის დასწრება აუცილებელია თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების ჩასატარებლად. 

სწორედ ამიტომ ხელისუფლებასა და მედიკოსებს არჩევნების ჩატარების შესახებ რეკომენდაციების შესამუშავებლად დასჭირდებათ როგორც ადგილობრივი, ისე საერთაშორისო ორგანიზაციების, ასევე პარტიების თანხმობა. ეს კი არის ახალი საბაბი დავისათვის და საფუძველი ვარაუდისა, რომ პოლიტიკური ზაფხული საქართველოში განსაკუთრებით ცხელი იქნება.

69
ახალწვეულები დამოუკიდებლობის დღეს ფიცს დებენ

Google–მა საქართველო დამოუკიდებლობის დღესთან დაკავშირებით სპეციალური დუდლი გამოუშვა

13
(განახლებულია 10:35 26.05.2020)
Google–მა საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე მიულოცა და თავის მომხმარებელს ქვეყნის მთავარი დღესასწაულის შესახებ ინფორმაცია წარუდგინა

თბილისი, 26 მაისი – Sputnik. მსოფლიოში უდიდესმა საძიებო ინტერნეტ–სისტემა Google–მა საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე თავის სასტარტო გვერდზე ქართული დროშით დუდლის განთავსებით მიულოცა.

საძიებო სისტემაში მითითებულია, რომ საქართველო დღეს, 26 მაისს დამოუკიდებლობის დღეს აღნიშშნავს. დუდლის მეშვეობით ინტერნეტის მომხმარებელს შეუძლია გადასვლა გვერდზე, სადაც განთავსებულია ინფორმაცია საქართველოს სახელმწიფო დღესასწაულის შესახებ.

დამოუკიდებლობის დღე 1918 წლის 26 მაისს საქართველოს პირველმა დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ ნოე ჟორდანიას ხელმძღვანელობით ქვეყნის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. პირველმა დამოუკიდებელმა რესპუბლიკამ სულ ორნახევარი წელი იარსება.

დამოუკიდებლობის აღდგენა 1991 წელს მოხერხდა. რესპუბლიკის უზენაესმა საბჭომ საყოველთაო რეფერენდუმის შედეგების საფუძველზე 9 აპრილს შესაბამისი აქტი მიიღო.

ქვეყნის მთავარი დღესასწაული ყოველ წელს მასშტაბურად აღინიშნება, თუმცა, კორონავირუსის მსოფლიო პანდემიიდან გამომდინარე საქართველოს დამოუკიდებლობის დღის აღსანიშნავი მასშტაბური ღონისძიებები წელს არ გაიმართება.

საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს სახელმწიფო უწყებები, კორონავირუსის პანდემიის გამო, ხალხმრავლობის თავიდან აცილების მიზნით, სხვადასხვა ფორმატის მცირემასშტაბიანი ღონისძიებებით აღნიშნავენ.

13
საკონსტიტუციო სასამართლო

ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია საქართველოს პარლამენტს საკონსტიტუციო სასამართლოში უჩივის

13
(განახლებულია 10:10 26.05.2020)
ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია მიიჩნევს, რომ მთავრობისთვის ქვეყანაში შეზღუდვების დაწესების უფლების მინიჭება საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების გარეშე კონსტიტუციას ეწინააღმდეგება

თბილისი, 26 მაისი – Sputnik. არასამთავრობო ორგანიზაცია „საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ“ (საია) საკონსტიტუციო სასამართლოში სარჩელი შეიტანა იმ შესწორებებთან დაკავირებით, რომლებიც პარლამენტმა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის შესახებ კანონში შეიტანა.

შესწორებები, რომლის მიხედვით მთავრობას შეუზღუდავი უფლება ენიჭება, დააწესოს შეზღუდვები საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის გაუქმების შემდეგ, პარლამენტმა 22 მაისს მიიღო. ნორმა 23 მაისს ამოქმედდა და 15 ივლისამდე იქნება ძალაში.

პარლამენტმა მთავრობას საგანგებო მდგომარეობის შემდეგ შეზღუდვების დაწესების უფლება მიანიჭა>>

„კონსტიტუცია გადაადგილების თავისუფლების შეზღუდვას მხოლოდ კანონით უშვებს, შესაბამისად, ამ უფლების მთავრობის კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით შეზღუდვა დაუშვებელია. ასევე, შრომითი უფლებების შეზღუდვა მხოლოდ ორგანული კანონითაა დასაშვები“, – ნათქვამია საიას განცხადებაში.

ორგანიზაციაში აღნიშნავენ, რომ ამგვარად მთავრობა იღებს უფლებას, პარლამენტის გვერდის ავლით შეზღუდოს ასევე კონსტიტუციით გარანტირებული უფლებები.

კანონის ამოქმედების შემდეგ მთავრობას შეუძლია პანდემიისა და განსაკუთრებით საშიში ეპიდემიის დროს დროებით დააწესოს შეზღუდვები და მოაწესრიგოს წესებით, რომლებიც მოქმედი კანონმდებლობისგან განსხვავდება. გარდა ამისა, მთავრობა მიიღებს უფლებას, შეზღუდოს მოქალაქეთა გადაადგილება, მათი შრომითი და ეკონომიკური საქმიანობა და აკრძალოს სოციალური ღონისძიებების ჩატარება.

ასოციაციის ინფორმაციით, საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკის მიხედვით, შეზღუდვითი ნორმა კონსტიტუციას უნდა შეესაბამებოდეს როგორც შინაარსობრივად, ისე ფორმალურად.

გახარია: ვერავინ შეუშლის ხელს იმ შეზღუდვების გაგრძელებას, რაც საჭიროა ჯანმრთელობისთვის>>

საია მიიჩნევს, რომ მთავრობისთვის მინიჭებული უფლება, შეზღუდოს საკუთრების უფლება, ანტიკონსტიტუციურია, რადგანაც მთავრობას მხოლოდ ტექნიკური ხასიათის ახალი წესების დადგენის უფლება აქვს. ამიტომ ახალგაზრდ იურისტები მიიჩნევენ, რომ ასეთად არ შეიძლება ჩაითვალოს შეზღუდვები, მაგალითად, სასტუმროს მესაკუთრისათვის ნომრების გაქირავების შეზღუდვა. ეს, მათი თქმით, არის საკუთრების უფლებით სარგებლობის სრული აკრძალვა და არა ტექნიკური ხასიათის რეგულაცია.

საკუთრების უფლებაზე სრული არძალვისთვის, როგორიცაა სასტუმროების ან ტანსაცმლის მაღაზიების დაკეტვა ან მუშაობის განახლების აკრძალვა, საჭიროა ლეგიტიმაცია პარლამენტის მხრიდან. ამ კონკრეტულ შემთხვევაში ასეთი რადიკალური ზომების მიღების შესაძლებლობა მთლიანად მთავრობის ხელშია.

საქართველოს კანონმდებლობით, საკონსტიტუციო სასამართლო ასოციაციის სარჩელს წარმოებაში მხოლოდ იმ შემთხვევაში მიიღებს, თუსასამართლოს კოლეგია მას მიზანშეწონილად მიიჩნევს.

ამოქმედებული შესწორებების საფუძველზე, საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმის გაუქმების შემდეგ კორონავირუსით ინფიცირებულთა რაოდენობის გაზრდის თავიდან აცილების მიზნით, მთავრობამ სპეციალური დადგენილებით შეზღუდვებისა და აკრძალვების ნაწილი შეინარჩუნა.

ქვეყანაში ჯერ კიდევ არ მუშაობს საზოგადოებრივი ტრანსპორტი, დაკეტილია რესტორნები, ტანსაცმლისსა და ფეხსაცმლის მაღაზიები, სავაჭრო მოლები, სპორტდარბაზები, აკრძალულია სპორტული და კულტურული ღონისძიებების ჩატარება, კაზინოებისა და ტოტალიზატორების მუშაობა (გარდა ონლაინ მუშაობისა). საკარანტინე ზონებად რჩება თეთრიწყაროს რაიონი დაორი სოფელი ბოლნისის რაიონში.

13
თემები:
საქართველოს პარლამენტი