„ქართული ოცნების“ მრავალათასიანი მიტინგი

მოლაპარაკებები გაგრძელდება: ხელისუფლება და ოპოზიცია ვერ შეთანხმდნენ

142
(განახლებულია 23:00 15.12.2019)
ქართველმა ოპოზიციონერებმა და მმართველი პარტია „ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველოს“ წევრებმა საარჩევნო სისტემაზე მოლაპარაკებათა მესამე რაუნდი გამართეს

რამდენიმესაათიან შეხვედრაზე უცხოელი დიპლომატები ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისის დარეგულირების მიზნით არბიტრის როლში გამოვიდნენ.

საკანონმდებლო ორგანოში 14 ნოემბერს საქართველოს კონსტიტუციის შესწორებების შესახებ კანოპროექტის ჩავარდნამ, რომელიც ითვალისწინებდა 2020 წელს საპარლამეტო არჩევნების პროპორციულ სისტემაზე გადასვლას, პროტესტი გამოიწვია არა მარტო ოპოზიციაში, არამედ მმართველი პარტიის დეპუტატებს შორისაც.

კონსტიტუციაში შესწორებების ჩავარდნის გამო თბილისში და ქვეყნის სხვა დიდ ქალაქებში საპროტესტო აქციები დაიწყო. ოპოზიცია გაერთიანდა პრინციპით „ყველა ერთის წინააღმდეგ" და დააანონსა მასშტაბური აქციები, რომლებზეც მთავარი მოთხოვნაა ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნების პროპორციული სისტემით ჩატარება დროებითი მთავრობის პირობებში.

შედეგი არ დადგა

როგორც იუსტიციის მინისტრმა შეხვედრის დასრულების შემდეგ განაცხადა,  დღევანდელ შეხვედრაზე იმსჯელეს მრავალმანდატიან სისტემაზე, რომელიც მსოფლიოში ძალიან ცოტა ქვეყანაში არსებობს. კერძოდ, წულუკიანის განმარტებით, ეს ქვეყნებია ავღანეთი და ერაყი.

მინისტრის განცხადებით, საქართველოში, რომელიც ევროპული ქვეყანაა, მრავალმანდატიანი საარჩევნო ოლქები მისაღები ვერ იქნება.

„ვერანაირი შედეგი დღეს ვერ დადგა, რადგან ჩვენ ვიხილავდით მოქმედი კონსტიტუციის ფარგლებში მაჟორიტარული სისტემის გადაკეთების შესაძლებლობას, მარტივ ენაზე რომ ვთქვა… ეს მოდელი ჩვენი ქვეყნისთვის მისაღები ვერ იქნება. ძალიან მარტივად რომ ავხსნა, ოპოზიცია ითხოვს ამ მოდელის ფარგლებში იმას, რომ მესტიიდან ხარაგაულამდე იყოს მხოლოდ ერთი წარმომადგენელი, ანუ მაჟორიტარი, რომ დედოფლისწყაროდან ყაზბეგამდე მცხოვრებ ადამიანებს ჰყავდეთ ერთი მაჟორიტარი, რომ გლდანს, ნაძალადევს და დიდუბეს ჰყავდეს ერთი მაჟორიტარი“, - განაცხადა თეა წულუკიანმა.

„ახალი საქართველოს“ ლიდერის, გიორგი ვაშაძის განცხადებით კი, „ქართული ოცნება“ თანხმდება, რომ საარჩევნო სისტემა უნდა შეიცვალოს.

„დღევანდელი შეხვედრა საკმაოდ მნიშვნელოვანი იყო - შევთანხმდით იმაზე, რომ საარჩევნო სისტემა უნდა შეიცვალოს; მეორე: მათ ითხოვეს მეტი დრო იმისთვის, რომ საკუთარი პოზიციები წარმოადგინონ და სავარაუდოდ მომავალ პარასკევს გვექნება შემდეგი შეხვედრა. მრავალმანდატიან ოლქებთან დაკავშირებით ასევე დრო ითხოვეს“, - განაცხადა ვაშაძემ.

ხელისუფლებამ ცვლილებების აუცილებლობა აღიარა

შეხვედრის პოზიტიურ მომენტად „შენების მოძრაობის“ ლიდერმა დავით უსუფაშვილმა დაასახელა ხელისუფლების მიერ აღიარება იმისა, რომ ქვეყნის საარჩევნო სისტემაში ცვლილებების გატარება აუცილებელია.

„დღეს, მესამე შეხვედრაზე, პირველად ხელისუფლებამ თქვა, რომ დიახ არსებული სისტემით არჩევნების ჩატარება არ იქნება სწორი. დღემდე ისინი სულ ლაპარაკობდნენ, რომ არ მოგვწონს არც გერმანული, არც მოდიფიცირებული, არც მრავალმანდატიანი და არაფერი, და აგერ არის კოდექსი და ამით ჩავატაროთ არჩევნებიო. დღეს პირველად თქვეს რომ, დიახ, ცვლილება საჭიროა“, - განაცხადა დავით უსუფაშვილმა.

ამასთან მან აღნიშნა, რომ მმართველი პარტია ოპოზიციის მიერ შეთავაზებულ ცვლილებათა არცერთ მოდელზე არ თანხმდება.

„ეს პროცესი გაგრძელდება. ყველას მინდა მივმართო, რომ ერთი და ორი შეხვედრით ასეთი თემები ვერ ლაგდება, იმხელა ჩიხში შეიყვანა ხელისუფლებამ ქვეყანა პროპორციული არჩევნების ჯერ დაპირების და შემდეგ ჩაგდებით, რომ ამის გამოსწორებას დრო დასჭირდება“, - განაცხადა უსუფაშვილმა.

უსუფაშვილმა ასევე აღნიშნა, რომ საქართველოში არჩევნები ნებისმიერ შემთხვევაში ჩატარდება. ორივე მხარის ამოცანაა მიაღწიონ იმას, რომ ის რაც შეიძლება სამართლიანად ჩატარდეს. წინააღმდეგ შემთხვევაში ამ არჩევნებთან დაკავშირებული ყველა პრობლემა ქვეყანას ძვირი დაუჯდება.

შუამავლები მოლაპარაკებებით კმაყოფილი არიან

საქართველოში ევროკავშირის ელჩმა კარლ ჰარცელმა განაცხადა, რომ დიალოგი წარმოადგენს საუკეთესო საშუალებას დაძაბულობის შესამცირებლად პლატფორმის შექმნისთვის.

„მოხარული ვარ, რომ ორივე მხრიდან ვხედავ პასუხისმგებლიან მიდგომას, რადგან ჩვენ გადავედით მესამე დიალოგ-შეხვედრაზე. ჩემთვის აბსოლუტურად ნათელია, რომ დიალოგი იძლევა საუკეთესო შესაძლებლობას, შეიქმნას პლატფორმა, რათა დაიწიოს დაძაბულობამ და პოლარიზაციამ. მოვიტყუები, თუ ვიტყვი, რომ განხილვა იყო მარტივი. ეს არის ფუნდამენტური საკითხები. არსებობს მუდმივი მისწრაფება, რომ წავიდეთ წინ“, – განაცხადა კარლ ჰარცელმა.

ამჟამინდელი კონსტიტუციით, 77 სადეპუტატო მანდატი ნაწილდება პარტიებს შორის, ხოლო 73 - კონკრეტულ კანდიდატებს შორის, რომლებმაც თავის ერთმანდატიან ოლქში ამომრჩეველთა ხმების ნახევარზე მეტი მიიღეს.

ხელისუფლებისა და ოპოზიციის მორიგი შეხვედრა 20 დეკემბერს არის დაგეგმილი. ამჯერად რა საკითხი იქნება გატანილი განსახილველად, ჯერჯერობით უცნობია.

142
თემები:
ახალი საპროტესტო ტალღა თბილისში: 2019 წლის ნოემბერი (171)
პეტერ სიიარტო

ქართულ-უნგრული თანამშრომლობის პერსპექტივები: უნგრეთის მთავარი დიპლომატის ვიზიტის შედეგები

52
(განახლებულია 01:28 07.07.2020)
უნგრელი დიპლომატი საქართველოში კარანტინში არ მოთავსდა, რადგან ეს რეგულაცია ოფიციალურ პირებზე არ ვრცელდება

თბილისი, 7 ივლისი — Sputnik. ორმხრივი თანამშრომლობის საკითხები და მომავალი პერსპექტივები განიხილა თბილისში ოფიციალური ვიზიტის დროს უნგრეთის საგარეო საქმეთა და ვაჭრობის მინისტრმა პეტერ სიიარტომ პრემიერ-მინისტრ გიორგი გახარიასთან და მინისტრთა კაბინეტის სხვა წევრებთან.

უნგრეთის საგარეო უწყების ხელმძღვანელი პანდემიის დაწყების შემდეგ პირველი ოფიციალური პირია, რომელიც საქართველოს ეწვია. როგორც ადრე განაცხადა საგარეო საქმეთა მინისტრმა დავით ზალკალიანმა, უნგრელი დიპლომატი კარანტინში არ მოთავსდა, რადგან ეს რეგულაცია ოფიციალურ პირებზე არ ვრცელდება.

მიმზიდველი ბიზნეს-გარემო

„საშუალება გვქონდა გვესაუბრა უნგრულ და ქართულ კომპანიებს შორის თანამშრომლობის პერსპექტივებზე, მათ შორის - წყლის სექტორის განვითარების მიმართულებით“, - განაცხადა რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრმა მაია ცქიტიშვილმა უნგრელ დიპლომატთან შეხვედრის შემდეგ.

სიიარტომ ყურადღება გაამახვილა საქართველოში არსებულ მიმზიდველ ბიზნეს-გარემოზე და უნგრული კომპანიების სურვილზე ამ ქვეყანაში ბიზნესის წარმართვის კუთხით. კერძოდ, შეხვედრებზე აღინიშნა უნგრული ლოუკოსტერ Wizz Air-ის წარმატებული მუშაობა საქართველოში.

როგორც ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა ნათია თურნავამ აღნიშნა, ავიაკომპანია ძალიან აქტიურად მუშაობს საქართველოში და იმ პირობებში, რომლებიც მას შეუქმნეს ქვეყანაში, Wizz Air-მა მნიშვნელოვნად გააფართოვა თავისი საქმიანობის არეალი.

საქართველოს მთავრობამ შეიყვანა Wizz Air-ი პროგრამაში, რომელიც პანდემიის პერიოდში თანამემამულეთა სამშობლოში ეტაპობრივ დაბრუნებას გულისხმობს.

ზალკალიანი: Wizz Air არსად არ მიდის >>

თავისი მხრიდან სიიარტომ განაცხადა, რომ უნგრეთის ბანკმა შექმნა ფონდი, რომელშიც აკუმულირებულია თანხა 155 მილიონი ევროს ოდენობით, რომელიც საქართველოს ტერიტორიაზე შეიძლება დაიხარჯოს.

პატრიარქის კურთხევა

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა დალოცა სტუმრები და უნგრეთის სახელმწიფოს შემდგომი წინსვლა და ქრისტიანული ფასეულობების განმტკიცება უსურვა.

როგორც დიპლომატმა აღნიშნა, უნგრეთი ქრისტიანული ქვეყანა ათასი წლის წინ გახდა, და როგორც ქართველებისთვის, ისე უნგრელებისთვის მნიშვნელოვანია ქრისტიანული ფასეულობების და ოჯახის სიწმინდის დაცვა.

სიიარტოს თქმით, საქართველოსა და უნგრეთს შორის საქმიანი ურთიერთობები ჩამოყალიბდა სხვადასხვა სფეროებში, სოფლის მეურნეობის ჩათვლით, გარდა ამისა, უნგრეთი მზად არის თანამშრომლობის შემდგომი გაღრმავებისთვის.

პატრიარქმა სტუმარს მადლობა გადაუხადა იმ დახმარებისთვის, რომელიც უნგრეთმა საქართველოს სოფლის მეურნეობის განვითარებაში გაუწია.

შეხვედრის დასასრულს ილია მეორემ დალოცა სტუმრები და უნგრეთის სახელმწიფო და მათ შემდგომი წინსვლა და ქრისტიანული ფასეულობების განმტკიცება უსურვა.

უნგრეთის და საქართველოს მოქალაქეები ერთმანეთთან სტუმრად ივლიან

საქართველოს მთავრობის წევრებთან შეხვედრის ფარგლებში აღინიშნა ტურიზმის აქტივიზაცია ქვეყნებს შორის. ითქვა, რომ საერთაშორისო მგზავრობების პირობები გამარტივდება თანდათანობით და ეტაპობრივად, რათა მოქალაქეების ჯანმრთელობას საფრთხე არ შეექმნას და მიღწეულ შედეგებს ზარალი არ მიადგეს.

როგორც სიიარტომ აღნიშნა, უნგრეთის სულ უფრო მეტ მოქალაქეს სურს მოინახულოს საქართველო. ამიტომ მხარეები შეთანხმდნენ სამუშაო ჯგუფის შექმნის შესახებ, რომლის ფარგლებში ინფორმაციის მიმოცვლა მოხდება.

ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის მონაცემებით, 2019 წელს საქართველოს ეწვია თითქმის 7,8 ათასი უნგრეთის მოქალაქე, რაც 2018 წლის ანალოგიურ პერიოდთან 18,9%-ით მეტია.

გარდა ამისა, დიპლომატმა აღნიშნა საქართველოს პოზიტიური ნაბიჯები COVID-19-თან ბრძოლის კუთხით, რაც მიღწეულია როგორც მთავრობის გადაწყვეტილებების წყალობით, ისე მოქალაქეების ძალისხმევის შედეგად. მან ასევე აღნიშნა, რომ ამ საკითხში დიდ წარმატებას უნგრეთმაც მიაღწია.

როგორ იმოქმედა კორონავირუსმა საქართველოს საგარეო სავაჭრო ბრუნვაზე >>

დიპლომატმა აღნიშნა, რომ პანდემიის პერიოდში საგრძნობლად გამყარდა მეგობრობა ქვეყნებს შორის, ხოლო უნგრეთიდან საქართველოში დიდი რაოდენობით მედიკამენტი შემოდის.

ორმხრივი ურთიერთობები

საქართველომ და უნგრეთმა დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 14 მარტს დაამყარეს. ქვეყნები თანამშრომლობენ ეკონომიკის, ვაჭრობის, ტრანსპორტის, ტურიზმის, განათლებისა და მეცნიერების სფეროებში.

საქართველოსა და უნგრეთს შორის ურთიერთობების გაღრმავების მიზნით 2013 წლიდან ფუნქციონირებს სახელმწიფოთაშორისი კომისია ეკონომიკური თანამშრომლობის საკითხებში.

მეტი კრედიტი, მეტი დახმარება: საქართველოში ბიზნესის კეთება მარტივდება >>

„საქსტატის“ მონაცემებით, 2019 წელს საქართველოს და უნგრეთს შორის სავაჭრო ბრუნვამ თითქმის 45,9 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც 2018 წელთან შედარებით 5,6%-ით ნაკლებია.

52
თემები:
საქართველოს საგარეო პოლიტიკა
ირაკლი კობახიძე

არჩევნები 2020: გაივლიან თუ არა კარანტინს საერთაშორისო დამკვირვებლები

82
უკვე ცნობილია, რომ დამკვირვებლები არ გაივლიან აუცილებელ ორკვირიან კარანტინს. უკიდურეს შემთხვევაში, მათ ე.წ. PCR-ტესტირება ჩაუტარდებათ.

თბილისი, 6 ივლისი - Sputnik. უცხოელი დამკვირვებლები შეუფერხებლად შეძლებენ საქართველოში ჩამოსვლას საპარლამენტო არჩევნებზე დაკვირვების მიზნით. ამის შესახებ ჟურნალისტებს მმართველი პარტია „ქართული ოცნების“ აღმასრულებელმა მდივანმა ირაკლი კობახიძემ განუცხადა.

არჩევნები-2020 ახლებურად ჩატარდება: ცვლილებები მეორე მოსმენით დამტკიცდა >>

საპარლამენტო არჩევნები 2020 წლის 31 ოქტომბერს ჩატარდება. ამჟამად ცესკოში პარტიების რეგისტრაცია მიმდინარეობს.

კობახიძის თქმით, დამკვირვებლები არ გაივლიან აუცილებელ კარანტინს. მათთვის სპეციალური პროტოკოლი შემუშავდება.

„მაქსიმუმ შეიძლება იყოს ტესტირება, სხვა შემთხვევაში, არანაირი დაბრკოლება არ შეექმნებათ საერთაშორისო დამკვირვებლებს. 2-კვირიანი კარანტინი გამორიცხული იქნება გამომდინარე იქიდან, რომ მაშინ საერთოდ აზრი ეკარგება დამკვირვებლების საქართველოში ჩამოსვლას“, - განაცხადა კობახიძემ.

ამასთან, მან „პოლიტიკური სპეკულაცია“ უწოდა ოპოზიციის განცხადებებს იმის თაობაზე, რომ მთავრობა ხელს უშლის რეგულარული ფრენების აღდგენას, რათა საერთაშორისო დამკვირვებლებმა არჩევნებზე ჩამოსვლა ვერ მოახერხონ.

„თქვენ ხედავთ, რომ რადიკალური ოპოზიცია მუდმივად ითხოვს მაქსიმალურად ყველაფრის გახსნას. მიზეზი არის მარტივი – ბუნებრივია, მათ ინტერესებშია, რომ ეპიდემია გავრცელდეს, მათ შორის იმის გამოც, რომ მათ სურთ არჩევნების გადადება. თუმცა, ბუნებრივია, სახელმწიფო იმოქმედებს არა ამ ნეგატიური განზრახვის შესაბამისად, არამედ საკუთარი არგუმენტებისა და საზოგადოების ინტერესების შესაბამისად“, – აღნიშნა ირაკლი კობახიძემ.

1 აგვისტოდან საქართველო გეგმავს საზღვრების გახსნას უცხოელი ვიზიტორებისთვის. ზუსტი ზომები, რომლებიც გატარდება კორონავირუსული ინფექციის გავრცელების თავიდან ასაცილებლად, ამ თარიღამდე გახდება ცნობილი.

ევროპამ, თავის მხრივ, 1 ივლისიდან გახსნა საზღვრები საქართველოსთვის - ქვეყანა იმ 15 უსაფრთხო სახელმწიფოს შორის მოხვდა, რომელთა მოქალაქეებსაც მინიმალური დაბრკოლებებით შეუძლიათ შენგენის ზონაში მოგზაურობა.

82
თემები:
საქართველოს პოლიტიკური ცხოვრება
უპილოტო საფრენი აპარატი

მიმოხილვა: რუსეთმა ახალი „იდეალური იარაღი“ შექმნა

0
(განახლებულია 13:34 07.07.2020)
რუსეთი წარმატებით ცდის მოიერიშე უპილოტო აპარატებს, ხელოვნური ინტელექტის მქონე ჯავშანტექნიკას, პოტენციური მოწინააღმდეგის მაღალტექნოლოგიური საბრძოლო სისტემებისა და ასევე რობოტების გამანადგურებელ დიდი რადიუსის საშუალებებს.

რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსში არსებული წყაროების თქმით, რუსეთის ელექტრომაგნიტური ქვემეხების საცდელი ნიმუშების მიზნის დაზიანების სიშორე 10 კმ-ს აღწევს. ეს იმას ნიშნავს, რომ პირდაპირი ხედვის ზონაში მოწინააღმდეგის მაღალტექნოლოგიური საჰაერო და სახმელეთო შეიარაღება მყისიერად შეიძლება ლითონის გროვად იქცეს. უხმაურო გასროლას მილიწამი სჭირდება, რასაც არ ახლავს ცეცხლი, კვამლი და ასევე უკუდარტყმა. ელექტრომაგნიტური ქვემეხის პოზიციური რაიონის გამოვლენა რადიოლოკაციის ან თანამგზავრული დაზვერვის სტანდარტული საშუალებებით შეუძლებელია.

მანამდე ელექტრომაგნიტური ქვემეხის მოქმედების სიშორე სამი კილომეტრი იყო. ახალი ტიპის შეიარაღების გამოცდა 2015 წლიდან მიმდინარეობს, ქვემეხები წარმატებით „წვავს“ უპილოტო აპარატებს ჰაერში და სხვადასხვა დანადგარებს ხმელეთზე.

ახალი ელექტრომაგნიტური ქვემეხების შეიარაღებაში შეტანის ვადა მონიშნული არ არის, თუმცა რუსეთი უკვე მჭიდროდ მიუახლოვდა მას — წარმატება ხილულია. დღეს საცდელ ნიმუშებს უკვე აქვთ უნარი, მნიშვნელოვან მანძილზე დააზიანონ მოწინააღმდეგის უპილოტო საფრენი აპარატები, ვერტმფრენები და ფრთოსანი რაკეტები. ახალმა ქვემეხმა რეკორდი სწორედ ჰაერსაწინააღდეგო საშუალების სახით დაამყარა: „დაწვა“ 10 კმ დაშორებით განთავსებული სასწავლო საჰაერო სამიზნე. თუ მოქმედების სიშორის გაზრდა 20 კილომეტრამდე იქნება შესაძლებელი, მაშინ სამიზნეებს შორის აღმოჩნდებიან  თანამედროვე საბრძოლო თვითმფრინავებიც. სავარაუდოდ, რუსულ სამხედრო სამრეწველო კომპლექსს ამ კუთხით დიდი დრო არ დასჭირდება.

ელექტრომაგნიტური ქვემეხები მოწინავე ხაზზე

იარაღი, რომლებიც ელექტრომაგნიტური გამოსხივების ტექნოლოგიას ეყრდნობა, მოქმედების პრინციპით ახლოსაა რადიოელექტრონულ საბრძოლო სისტემებთან. დენთისა და ლითონის ნაცვლად, რუსული ელექტრომაგნიტური ქვემეხი მაღალი სიხშირის გამოსხივებას იყენებს, რომელიც სინათლის სისწრაფით მოძრაობს. ჯერჯერობით პრობლემად რჩება უზარმაზარი ენერგოდანახარჯები თითო გასროლაზე, მაგრამ ტექნოლოგია გამუდმებით იხვეწება.

პერსპექტივაში ელექტრომაგნიტური ქვემეხების დადგმა შესაძლებელი გახდება მეექვსე თაობის მძიმე გამანადგურებელ უპილოტო აპარატებზე, ქვეითი ჯარების ტექნიკასა და სამხედრო-საზღვაო ფლოტის ხომალდებზე. თუ ერთ დღეს ბრძოლის ველზე მოწინააღმდეგის თვითმფრინავებმა და ვერტმფრენებმა, უპილოტო აპარატებმა, ფრთოსანმა რაკეტებმა, ტანკებმა და სხვა ჯავშანტექნიკამ „უმიზეზოდ გაჭედა“, ესე იგი, ისინი ახალ ტექნოლოგიებს აქვს მიზანში ამოღებული.  

ელექტრომაგნიტური ქვემეხი არალეტალურ იარაღად მიიჩნევა — ანადგურებს ელექტრონიკას,  მაგრამ ინდობს ცოცხალ ძალას. სასტიკი ელექტრომა გნიტური გამოსხივება სახიფათოა ადამიანის ჯანმღთელობისთვის, შეუძლია დააზიანოს ნერვული, იმუნური და სხვა სისტემები.  და მაინც, თუ ელექტრომაგნიტური იმპულსი „დაწვავს“ მიკროსქემებს და პილოტირებულ საფრენ აპარატს გააჩერებს, მაშინ პილოტი განწირულია — კატაპულტა ასევე არ იმუშავებს.  

ელექტრომაგნიტური იარაღი — ეს კონკრეტულ სექტორებში მუშაობისთვის დანიშნული ინსტრუმენტების მთელი სპექტრია. მაგნიტური ველი შესაძლოა გამოყენებული იყოს ჭურვისთვის დაწყებითი სიჩქარის მისანიჭებლად, როგორც დენთის ალტერნატივა.

რუსეთში პრიორიტეტულად ვითარდება რადიოელექტრონული ბრძოლის სისტემები, ელექტრომაგნიტურ ბომბებს აქვს უნარი, გათიშონ მოწინააღმდეგის მთელი რადიო- და ელექტრონული აპარატურა 4 კმ რადიუსში; ანუ დატოვოს მოწინააღმდეგის ჯარი კავშირისა და მართვის გარეშე, გადააქციოს მათი ქვედანაყოფები არაორგანიზებულ ბრბოდ.

საინტერესოა, რომ ელექტრომაგნიტური ქვემეხის შექმნის იდეა ერთდროულად გაჩნდა რუსეთსა და საფრანგეთში პირველი მსოფლიო ომის დროს. მას საფუძვლად დაედო გერმანელი მკვლევარის, იოჰან კარლ ფრიდრიხ ჰაუსის, ელექტრომაგნეტიზმის თეორიის ავტორის ნაშრომები. იდეამ დროს გაუსწრო და სამხედრო ტექნიკაში გამოყენება ვერ ჰპოვა : ფრანგულმა მოდელმა 50 გრამიანი ჭურვი 200 მილიწამამდე ააჩქარა და ღიად დამარცხდა ჩვეულებრივ არტილერიასთან. „მაგნიტო-ფუგალური“ ქვემეხის რუსული პროექტი კი ნახაზებად დარჩა.

ელექტრომაგნიტური იარაღის იდეის რენესანსი 21-ე საუკუნის დასაწყისში დადგა. 2011 წელს არციმოვიჩის რელსოტრონმა წარმატებით ჩააბარა გამოცდა რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის  მაღალი ტემპერატურის ლაბორატორიაში. ელექტრომაგნიტური ქვემეხი ძალიან პატარა ჭურვებს ისროდა, მაგრამ ელექტრომაგნიტური აჩქარების მქონე  ეს „მარცვლები“ ფოლადის დაფებს პლაზმად აქცევდა. ხუთი წლის შემდეგ რუსმა სპეციალისტებმა მასალა პრაქტიკულად პირველ კოსმოსურ სისწრაფემდე ააჩქარეს.

პარტნიორები ჩამორჩებიან

ელექტრომაგნიტური ქვემეხების პროექტებზე მუშაობენ აშშ-ში, ისრაელში, თურქეთში, საფრანგეთსა და ჩინეთში. მაგრამ არცერთ ამ ქვეყანას არ მიუღწევია „მაღალი ხარისხის ცეცხლის“ სიშორის ათკილომეტრიანი ეფექტისთვის. მაგალითად, აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალებმა გასულ წელს რელსოტრონული ქვემეხი გამოსცადა, რომლის ჭურვის გაშვების სიჩქარე დაახლოებით 2041 მ/წამი იყო. შევნიშნავ, რომ ეს მყარსხეულიანი საბრძოლო მასალა (არა ელექტრომაგნიტური იმპულსი) მაინც ვერ აჭარბებდა თანამედროვე არტილერიის მაქსიმალურ სიჩქარეს — 2500 მ/წამს. მომავლის ომებისთვის ეს აჩქარება აშკარად არ არის საკმარისი.

რელსოტრონი — ეს ელექტრომაგნიტური ქვემეხის სახეობაა, რომლის ძირითადი ელემენტებია კვების წყარო, კომუტაციური აპარატურა და ერთიდან ხუთ მეტრამდე სიგრძის ორი ელექტროგამტარი რელსი. გასროლა მაღალი ძაბვის მიწოდების მომენტში ხდება პლაზმისა და ელექტრომაგნიტური ველის ენერგიების ხარჯზე.

ამერიკელები 475-მმ-ანი რელსოტრონული ქვემეხის გამოცდას 2000-იანი წლების დასაწყისიდან აწარმოებენ, მაგრამ წარუმატებლად. 23 კილოგრამიანი ჭურვს, რომელიც ლულიდან დაახლოებით 2200 მ/წმ სიჩქარით ფრინდება, საშინელ ნგრევას იწვევს. უცნობია, საით და რამდენად შორს მიფრინავს იგი.

ამერიკული რელსოტრონული ქვემეხის მოწინავე ამერიკულ ესკადრონულ ნაღმმზიდ Zumwalt-ზე განთავსების იდეაზე საბოლოოდ უარი თქვეს იმის გამო, რომ ის უზარმაზარი რაოდენობის ენერგიას ხარჯავდა და რამდენიმე ათეულ გასროლაზე. ხომალდი არ შეიძლება იყოს საკუთარი შეიარაღების მსხვერპლი, ხოლო ელექტრომაგნიტური ქვემეხის გამოყენება ნაღმმზიდის თითქმის მტელი ელექტრონიკის გათიშვას მოიაზრებდა, ჰაერსაწინააღმდეგო და რაკეტსაწინააღმდეგო სისტემების ჩათვლით. აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ინსტიტუტის სპეციალისტებმა Zumwalt-ის ტიპის ნაღმმზიდების საკომანდო ხომალდებად გამოყენების წინადადება დააყენეს. კვლევები გრძელდება. მაღალტექნოლოგიური შეიარაღების სფეროში მოწინავე ქვეყნები აშკარად ჩამორჩებიან რუსეთს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

0