ლიდა მჭედლიშვილი

ლეტალური დაავადებები არ არსებობს, გენეტიკურ დაავადებებში ცვლილების შეტანა შეიძლება?!

309
(განახლებულია 21:12 19.11.2020)
კაცობრიობის ისტორიაში ყველა დროში არსებობდნენ ცალკეული პიროვნებები, რომლებიც საყოველთაოდ დამკვიდრებულ კლიშეებს არ ეთანხმებოდნენ და დინების საწინააღმდეგოდ ცურვა არ აშინებდათ.

პროფესიონალი ექიმი ლიდა მჭედლიშვილი ალბათ ერთი მათგანია. მისი მოსაზრება სხვებისგან განსხვავებულია, თუმცა ლოგიკასა და საღ აზრს მოკლებული ნამდვილად არ არის. ყურადღებით გაეცანით მის მონათხრობს და შემდეგ თავად გადაწყვიტეთ, სტატიის სათაურის ბოლოს კითხვის ნიშანი უნდა დაისვას თუ ძახილის...

ქალბატონი ლიდა ჯერ კიდევ წლების წინ ერთმნიშვნელოვნად აცხადებდა, რომ მედიცინაში ბევრი რამის გადახედვაა საჭირო. მისი აზრით, თუ ცნობილი დაავადებები ეთიო-პათოგენეზის მიხედვით დალაგდება, აღმოჩნდება, რომ ლეტალური ხასიათის არც ერთი მათგანი არ არის და რომ კორექტივის შეტანა გენეტიკურ დაავადებებშიც შესაძლებელია...

მოკლედ, ასეა თუ ისე, 21-ე საუკუნეში, სიტყვისა და აზრის თავისუფლების ეპოქაში, ვფიქრობთ, ამ სპეციალისტსაც აქვს უფლება, რომ მკითხველს საკუთარი მოსაზრებები დასაბუთებულად გაუზიაროს, მით უფრო, რომ მის პრაქტიკულ საქმიანობას სასიკეთო შედეგი არაერთხელ მოჰყოლია.

ლიდა მჭედლიშვილი
ლიდა მჭედლიშვილი

- ქალბატონო ლიდა, ცნობილია, რომ 1985 წლიდან ძირითადი საქმიანობის პარალელურად თქვენ დაიწყეთ პესიმისტური პროგნოზის, ანუ განუკურნელი დაავადებების წარმოშობისა და მათი მკურნალობის საშუალებების კვლევა.

- ადამიანი გაჩენილია ჯანმრთელი არსებობისთვის და თუ დღემდე სახელმძღვანელოებში მითითებული გვაქვს ლეტალური გამოსავლის მქონე დაავადებები, მხოლოდ იმიტომ, რომ მთელ რიგ შემთხვევებში ამის მიზეზი არ არის დადგენილი და მკურნალობა სიმპტომატურად მიმდინარეობს. დაავადება კი პროგრესირებს და საბედისწერო ფინალით მთავრდება. საერთოდ, მედიცინაში ბევრი რამის გადახედვაა საჭირო. დაავადებები უნდა დალაგდეს ეთიო-პათოგენეზის მიხედვით და აღმოჩნდება, რომ ლეტალური დაავადებები არ არსებობს. კარგად ვიცით, რომ წითელა, წითურა – ბავშვთა ინფექციური დაავადებებია, მაგრამ ხომ არ შეიძლება მათთვის დამახასიათებელი კანზე არსებული გამონაყარის გამო ისინი კანის დაავადებად გამოვაცხადოთ? მაგალითად, ჩემი მიგნებით, გლაუკომა არ არის თვალის პირველადი დაზიანების შედეგი, ფილტვების ემფიზემა – ფილტვის პირველადი დაზიანების შედეგი, პაროდონტოზი – ღრძილების და ა.შ. აქედან გამომდინარე, ზემოთ ჩამოთვლილი დაავადებების გამომწვევი მიზეზი სულ სხვა ორგანოებშია, ხოლო სიმპტომატურად ვლინდება: თვალში, ფილტვში, პირის ღრუში, გულსა და სხვა ორგანოებში.

ლიდა მჭედლიშვილი
ლიდა მჭედლიშვილი

- ონკოდაავადებების მკურნალობის დროს დადებითი შედეგი თუ გაქვთ?

- ონკოპათოლოგიები სულაც არ არის ისეთი საშიში, როგორადაც მიჩნეულია. მკურნალობის შემთხვევაში, მესამე დღისთვის უკვე აღარ ფიქსირდება მარკერი, ეს გამოკვლეულია ორი აკადემიური ინსტიტუტის მიერ. მკურნალობის დაწყებისთანავე იწყება სიმსივნის დანეკროზების პროცესი და ვითარდება ასეპტიური ნეკროზი. თუ დროულად არ მოხდა ამ ნეკროზული მასების ევაკუაცია, ავადმყოფი შეიძლება დაიღუპოს ნეკროზულ რეზორფციული ინტოკსიკაციით. ამ დროს აუცილებელია ქირურგების ელემენტარული ჩარევა, რაზედაც ისინი არ მოდიან. ზუსტად ეს არის ჩემი საქმიანობის მთავარი პრობლემა. მაგრამ არის ბედნიერი შემთხვევები, როდესაც ხდება სიმსივნის უკუგაწოვა ან განვითარდება ფიბროზი და ა.შ. ასევე სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებ, რომ კიბო არ არის გენეტიკური დაავადება, ვირუსული გენეზისა და უამრავი კვლევის მიუხედავად, არც პროტოონკოგენი არ არსებობს.

- თქვენ შემთხვევაში რა საშუალებებით ხდება პაციენტების მკურნალობა?

- მე სპეციალურ წამალს არ ვამზადებ, არც რაიმეს ვხარშავ, რაც აფთიაქებში იყიდება, მკურნალობის პერიოდში, ჩვენებებიდან გამომდინარე, ზუსტად იმ პრეპარატებს ვიყენებ.

- რა აზრის ხართ გენეტიკურ დაავადებებზე?

- ადრე ვამტკიცებდი, რომ გენეტიკურ დაავადებებში შესაძლებელია კორექტივის შეტანა, მაგრამ ახლა უკვე მივაგენი მეთოდს, რომლითაც შეიძლება მკურნალობა და პროფილაქტიკა დაავადების გამოვლენის ხანდაზმულობის, გართულებების და მიმდინარეობის თავისებურებების გათვალისწინებით. საერთოდ, თეორიულად შესაძლებელია იმის განსაზღვრა, თუ როგორ წარმოიშვა პირველი გენეტიკური დაავადება.

- შეძენილი დაავადებებიდან ყველას განკურნება თუ არის შესაძლებელი?

- ვამტკიცებ, რომ შეიძლება ისეთ დაავადებებზე ზემოქმედება დადებითი შედეგით, როგორიცაა ჰემოფილია, ალბინოსობა და ა.შ. ასევე უმძიმესი ნერვული სისტემის, გულ-სიხლძარღვთა, ფილტვების და ღვიძლის პესიმისტური პროგნოზის მქონე დაავადებების მქონე ავადმყოფთა დაიმედებაც შეიძლება. ნებისმიერი შეძენილი შინაგანი ბაქტერიული დაავადება განკურნებადია. მთავარია, ექიმმა მიაგნოს მიზეზს, სწორი დიაგნოსტიკა ხომ ეფექტური მკურნალობის საწინდარია?! არადა, მკურნალობის მეთოდებთან დაკავშირებით უამრავი ხარვეზი არსებობს.

- შესაძლებელია, რომ მკურნალობის თქვენეული მეთოდი პოპულარული ენით განვმარტოთ?

- მკურნალობის ჩემეული მოდელი ასეთია: კარგად იცით, რომ უღრანი ტყე ხეთა კორომების ქვეშ არ ჩანს, ანუ არავინ იცის სინამდვილეში რა ხდება ტყეში. ასეა ადამიანის ორგანიზმიც. დავუშვათ, გაჩნდა ხანძარი (დაავადების კერა) და ამოდის ბოლი, რომლის ჩაქრობაც ხდება ცნობილი საშუალებებით. ეს ის დაავადებებია, რომელთა გამომწვევი მიზეზი ცნობილია და არსებობს მისი ეფექტური მკურნალობის გზა. მაგრამ არის შემთხვევები, როდესაც ტყის აეროდინამიკის თავისებურების გამო ბოლი ტყეში გადანაცვლებას იწყებს და შემდეგ უკვე სულ სხვა სივრცეში ამოვა. მასზე ჩვეულებრივი ჩასაქრობი საშუალების გამოყენება სრულიად უმაქნისია. ამასობაში კერა ღვივდება და ტყეს წვავს. ეს არის სწორედ ლეტალური გამოსავალის მქონე დაავადებების მოდელი. არ გეგონოთ, რომ რახან დაიწერა წიგნები და დისერტაციები, ამით თემა ამოიწურა. უამრავი შემთხვევაა, როდესაც მეცნიერი უშვებს შეცდომას და მერე მთელი მიმართულება იმ მცდარი გზით მიდის. ყველაფერს გამოსწორება და სისტემაში მოყვანა სჭირდება.

- ალბათ მკითხველისთვის გაუგებარი იქნება, თუ არაფერს გკითხავთ კორონაზე...

- ისევე, როგორც ჩემი საქმიანობის განსჯისა და შეფასების უფლება არ აქვს არც ერთ ექიმს და, მით უმეტეს, მეცნიერს, რადგან ჩემთან არ უთანამშრომლიათ, უფრო მეტიც, არც მოუსმენიათ ჩემთვის, ასევე არც მე მაქვს უფლება, რომ ვისაუბრო კორონაზე, იქიდან გამომდინარე, რომ მასთან არანაირი კვლევა არ მაკავშირებს. თუმცა ერთი რამ აშკარაა, რომ ეს მაღალი ტოქსიკურობით მიმდინარე ვირუსული დაავადებაა.

- ისევ თქვენს საქმიანობას დავუბრუნდეთ, საინტერესოა, სამედიცინო წრეებისთვის თუ არის ცნობილი დაავადებების დიაგნოსტირებისა და მკურნალობის თქვენეული მეთოდების შესახებ?

- ჩემი ნოუ-ჰაუ ყველას აინტერესებს და ვიცი, რომ ბევრი პლაგიატიც გამიჩნდა. გარკვეულ მიზეზთა გამო არაკეთილმოსურნეების მთელი არმია გავიჩინე, ამიტომ საკუთარი უსაფრთხოებიდან გამომდინარე, უკვე აღარ ვმუშაობ. არადა, უამრავი რამის გაკეთება შეიძლებოდა, მით უმეტეს, რომ ეს მიზერულ თანხებთანაა დაკავშირებული.

- გამოდის, რომ ასეთი მასშტაბის სამუშაო, ფაქტობრივად, დამოუკიდებლად გასწიეთ?

- მართალია, იდეაში მარტო ვიყავი, მაგრამ მხარს მიჭერდა უკეთილშობილეს მეცნიერთა გუნდი, რომელთა გვარებს ქრონოლოგიურად ჩამოვთვლი: პროფესორი შერმაზან ყაყიჩაშვილი, აკადემიკოსი გურამ ხარატიშვილი, აკადემიკოსი ოთარ ნათიშვილი, აკადემიკოსი ჯუმბერ ლომინაძე, აკადემიკოსი ნინო ჯავახიშვილი, პროფესორი უჩა გაბუნია, აკადემიკოსი გოგი ხარაძე. მე ქედს ვიხრი მათ წინაშე და იმედი მაქვს, რომ სამედიცინო სფეროში გამოჩნდებიან წესიერი პროფესიონალები, რომლებიც მხოლოდ ხალხის ინტერესებიდან გამომდინარე იმოქმედებენ...

309
ჯაბა გეგეშიძე

პრაღის ნაციონალური თეატრის ქართველი მომღერალი, ანუ როცა ოცნებაზე უარს არ ამბობ

606
(განახლებულია 21:20 05.05.2021)
რუბრიკაში „ქართველები უცხოეთში“ ამჯერად პრაღის საოპერო თეატრის ქართველ მომღერალს ჯაბა გეგეშიძეს გაგაცნობთ.

რაც თავი ახსოვს, მუსიკით ცხოვრობდა, სცენა მისი ოცნება იყო. ამიტომ, შეიძლება ითქვას, მხოლოდ გარკვეულ გარემოებებს გაუწია ანგარიში, როდესაც საშუალო სკოლის დამთავრებისთანავე იურიდიულ ფაკულტეტზე ჩააბარა. მუსიკაზე ფიქრს სწავლის წარჩინებით დამთავრების მერეც ვერ შეელია და მიხვდა, რომ უკან დასახევი გზა აღარ ჰქონდა. ამიტომ ერთ დღესაც ახლობლები ფაქტის წინაშე დააყენა – თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის საშემსრულებლო ფაკულტეტზე სოლო აკადემიური სიმღერის, ანუ მისთვის საოცნებო სპეციალობაზე ჩააბარა.

თბილისის კონსერვატორიის შემდეგ იყო ლისტის მუსიკის აკადემია... დღეს კი ჯაბა გეგეშიძე პრაღის ნაციონალური თეატრის წარმატებული საოპერო მომღერალია და თითქმის ყველა სპექტაკლშია დაკავებული.

რაც მთავარია, ახლა ზუსტად იცის: თუ გინდა ბედნიერი და შემდგარი პიროვნება იყო, საკუთარ ოცნებაზე უარი არასოდეს უნდა თქვა!

ჯაბა გეგეშიძე
ჯაბა გეგეშიძე

- ბატონო ჯაბა, როცა გავიგე, რომ სცენამდე იურისტობა გქონდათ გადაწყვეტილი, გამიკვირდა...

- საქმე ისაა, რომ ბავშვობიდან ვიზრდებოდი მამიდასთან, რომელსაც საკუთარი ოჯახი არ ჰყავს. იგი უაღრესად ნაკითხი და განათლებული პიროვნებაა. სწორედ მისი გადაწყვეტილება იყო, რომ საშუალო განათლების დამთავრებისთანავე სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტზე ჩამებარებინა და მეც წინააღმდეგობა ვერ გავუწიე. მას სურდა არა იურისტი, არამედ, როგორც თავად ამბობდა, „მცოდნე ადამიანი აღეზარდა“. აღნიშნული ფაკულტეტი წარჩინებით დავამთავრე. სიმღერა კი ყოველთვის მიყვარდა, მაგრამ მამიდაჩემი მუსიკისადმი ჩემ დამოკიდებულებას სერიოზულად ვერ აღიქვამდა.

ჯაბა გეგეშიძე
ჯაბა გეგეშიძე

- კონსერვატორიაში ჩაბარების გადაწყვეტილება როდის მიიღეთ?

- ერთ დღეს განვაცხადე, რომ მსურდა კონსერვატორიაში ჩაბარება, რაზეც მამიდამ მიპასუხა, რომ ეს იყო შეუძლებელი – ეს იურისტობისგან აბსოლუტურად განსხვავებული პროფესიააო. თუმცა ამავე დროს მიხვდა, რომ ჩემი გადაწყვეტილება გულწრფელი და საბოლოო იყო. მისთვის დაუჯერებელი იყო, როდესაც შევატყობინე, რომ მე ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის სოლო-აკადემიური სიმღერის ფაკულტეტზე ჩავირიცხე, თანაც უფასოზე. აი, მაშინ ყველა დარწმუნდა ჩემი გადაწყვეტილების სისწორეში და მეც დიდი ხნის ოცნება ავისრულე.

ჯაბა გეგეშიძე პრაღის საოპერო სცენაზე
ჯაბა გეგეშიძე პრაღის საოპერო სცენაზე

- ვინ არის ის ხალხი, ვინც შემოქმედებით გზაზე შემოგხვდათ და თქვენ პროფესიულ ჩამოყალიბებაში გარკვეული წვლილი შეიტანა?

- ადამიანები, რომელთაც ჩემ პიროვნულ ზრდაზე გავლენა იქონიეს, ბატონი გოჩა ბეჟუაშვილი და ქალბატონი მანანა დოიჯაშვილია. ჩემი, როგორც მომავალი მომღერლის, განვითარება–ჩამოყალიბებაში მათი უდიდესი დამსახურებაა. მოსამზადებელ პერიოდში ვერაფერს გავხდებოდი, რომ არა ქალბატონები ვალენტინა ნაკაიძე, ჟუჟუნა ახობაძე, მაია ტაბლიაშვილი, ეკა ონიანი, მარიკა ნადარეიშვილი, ნანა კალანდაძე, ნანა შარიქაძე, რომელიც დღეს კონსერვატორიის მოქმედი რექტორია. უღრმესი მადლობა მათ გაწეული შრომისათვის. ამავე პერიოდში მოვხვდი არაჩვეულებრივ პედაგოგებთან მარინა ჭანიშვილთან, თემურ ელიავასთან და მარინა შენგელიასთან, ასევე უღრმესი მადლობა მათ გაწეული ღვაწლისთვის. სწავლის ოთხწლიანი პერიოდი არც ისე სახარბიელო აღმოჩნდა იმ თვალსაზრისით, რომ ბევრ უსამართლობას შევეჩეხე. თუმცა ამან უდიდესი ბრძოლისუნარიანობა შემმატა, რათა ჩემი გადაწყვეტილების სიზუსტე დამემტკიცებინა ჯერ საკუთარი თავისთვის და შემდგომ მათთვის, ვინც მუდმივად მიქმნიდა ბარიერს, ძალა შემმატა, რომ წინ წავსულიყავი.

ჯაბა გეგეშიძე
ჯაბა გეგეშიძე

- კონსერვატორიის შემდეგ იყო ლისტის მუსიკის აკადემია, როგორ აღმოჩნდით იქ?

- ბაკალავრიატის დამთავრებისთანავე გადავწყვიტე, რომ მაგისტრატურაზე ჩამებარებინა. სწორედ ამ დროს გაცვლითი პროგრამებისა და უცხოეთთან ურთიერთობის დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა ნანა შარიქაძემ შემომთავაზა, რომ დეპარტამენტის საიტზე დავრეგისტრირებულიყავი და ჩემი მონაცემები და ჩანაწერები გამეგზავნა. სიმართლე გითხრათ, გამარჯვების იმედი არ მქონდა, მაგრამ მალე მაცნობეს, რომ ფერენც ლისტის სახელობის მუსიკალურ აკადემიაში გაცვლითი პროგრამით მოვხვდი და მეც უნგრეთში, ბუდაპეშტში გავემგზავრე.

ჯაბა გეგეშიძე
ჯაბა გეგეშიძე

- რა მოგცათ ლისტის მუსიკის აკადემიაში სწავლის პერიოდმა?

- ეს იყო ცხოვრებაში დაუვიწყარი პერიოდი, რამაც ჩემზე წარუშლელი შთაბეჭდილებები დატოვა. ამავე აკადემიაში დავესწარი მსოფლიო ხუთეულში შესული და აღიარებული სოპრანოს ევა მარტონის ღია მასტერ-კლასს, რამაც ჩემ პროფესიულ განვითარებაში უდიდესი როლი ითამაშა. მახსოვს, მას ისე ყურადღებით ვუსმენდი, რომ პირველივე მასტერ-კლასზე შემამჩნია, თავისთან მიხმო და გამესაუბრა. როდესაც მომისმინა, უფასოდ და სრულიად უანგაროდ ჩამიტარა რამდენიმე გაკვეთილი და მითხრა, ძალიან მუსიკალური ხარ და ლამაზი ხმა გაქვსო.

ჯაბა გეგეშიძე კოლეგებთან ერთად
ჯაბა გეგეშიძე კოლეგებთან ერთად

- თბილისში მიღებული ცოდნა-გამოცდილება თუ დაგეხმარათ?

- აკადემიაში სწავლის პერიოდში უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭებოდა რეჟისორებსა და დირიჟორებთან ურთიერთობის პრაქტიკულ გამოცდილებას. ამაში უდავოდ გამომადგა საქართველოში, საოპერო სტუდიაში სწავლის დროს მიღებული გამოცდილება. ეს დიდი დამსახურებაა იმ ადამიანებისა, ვისი საშუალებითაც შევიძინე ამგვარი ცოდნა-გამოცდილება, ესენი არიან: დირიჟორები ზაზა აზმაიფარაშვილი, გოგი ჭიჭინაძე, პაპუნა ღვაბერიძე, რეჟისორები მაია გაჩეჩილაძე და ლელა გვარიშვილი, კონცერტმაისტერი მაია რეხვიაშვილი. სწორედ მათთან მიღებული ცოდნა დამეხმარა იმაში, რომ იმ უდიდეს აკადემიაში წარმატებისთვის მიმეღწია.

ჯაბა ხერხეულიძე სპექტაკლის დასრულების შემდეგ სცენაზე
ჯაბა ხერხეულიძე სპექტაკლის დასრულების შემდეგ სცენაზე

- პრაღის ნაციონალურ თეატრში როგორ აღმოჩნდით?

- უნგრეთში სწავლის პერიოდში გავიცანი რამდენიმე ადამიანი, რომელთაც მოვასმენინე ჩემი ნამღერი, მათ მაცნობეს, რომ შემდგომი სეზონისთვის კონკურსი ჩეხეთში, ქალაქ პრაღის ნაციონალურ თეატრში ცხადდებოდა და თუ მექნებოდა სურვილი, საბუთების მომზადებაში დამეხმარებოდნენ. სწორედ იმ პერიოდში ევროპაში უვიზო მიმოსვლის საკითხი წყდებოდა. ამის მერე მათთან მუდმივი კავშირი მქონდა. გარკვეული დროის მერე ისინი დამიკავშირდნენ და მე მივიღე მონაწილეობა კონკურსში. მათ ძალიან მოეწონათ ჩემი მონაცემები და მეც გადავწყვიტე, არ გამეშვა ხელიდან ეს შანსი, რისთვისაც უღრმეს მადლობას ვწირავ ყველა იმ ადამიანს, ვინც მაშინ მხარდაჭერა აღმომიჩინა.

- პრაღის ეროვნული თეატრის რომელ სპექტაკლებში ხართ დაკავებული?

- პრაღის ნაციონალური თეატრი მოიცავს სამ სფეროს – ოპერა, ბალეტი და დრამატული თეატრი. ამიტომ მათი რეპერტუარი ფართო და მრავალფეროვანია. მე თითქმის ყველა ენაზე განხორციელებულ სპექტაკლში ვარ დაკავებული. პირველ რიგში, ესაა ჩეხური, გერმანული, იტალიური, ფრანგული და ა.შ. ყველა მათგანი წარმატებულია, თუმცა რამდენიმე ოპერას მაინც გამოვყოფ. ესაა ბიზეს „კარმენი, პუჩინის „ტურანდოტი" და ახლახან ახალი რეჟისურით დადგმული მოცარტის ოპერა „დონ ჯოვანი". რეჟისორების მადლობა სწორედ ამ უკანასკნელ ოპერაში მონაწილეობის დროს დავიმსახურე. საერთოდ, გარშემო ძალიან ყურადღებიანი ადამიანები მყავს. რამდენიმე კოლეგა ვმეგობრობთ და ერთმანეთთან ხშირად დავდივართ სტუმრად. თეატრს მიღმაც ძალიან საინტერესოა ურთიერთობა იმ ხალხთან, რომლისთვისაც საოპერო კულტურა მნიშვნელოვანია.

- სამშობლოდან შორს მყოფი როგორ გრძნობთ თავს?

- არ ვიქნები გულწრფელი, თუ გეტყვით, რომ შორს ვგრძნობ თავს სამშობლოდან, რადგან არსებობს კავშირი და არა მანძილი. შეიძლება ცოტა რთულად ვთქვი, მაგრამ შევეცდები ავხსნა: ჩვენ თავად ვქმნით ისეთ გარემოს, როგორიც გვსურს. ამისთვის ფსიქოლოგიურად უნდა განეწყო, რადგან დედამიწა ერთია და ერთია სამყარო. პირადად მე სწორედ ამგვარი დამოკიდებულება მეხმარება იმაში, რომ თავი უცხოდ არ ვიგრძნო. მიუხედავად ამისა, ახლა სიამოვნებით ვესტუმრებოდი ქალაქ სენაკს, სადაც დავიბადე. მენატრება ჩემი მეგობრები, რომელთაც ვუყვარვარ და ინტერნეტის საშუალებით მათთან ხშირად მაქვს ურთიერთობა.

ჯაბა გეგეშიძე პაატა ბუეჭულაძესთან და ანანო ხერხეულიძესთან ერთად
ჯაბა გეგეშიძე პაატა ბუეჭულაძესთან და ანანო ხერხეულიძესთან ერთად

- საუბარი ოპერით დავასრულოთ, რომელია თქვენი საყვარელი არია?

- ჩემი უსაყვარლესი არიაა პუჩინის კავარადოსის მეორე არია ოპერიდან „ტოსკა". ესაა ჩემი სევდა და სიყვარული. საერთოდ, ყველა მუსიკალურ ნაწარმოებს ყოველთვის გულით ვაჟღერებ და თითოეულ ბგერაში ქართულ გულსა და სულს ვდებ...

 

606
თემები:
ქართველები უცხოეთში
თამარ ჯაბადარი

„ჩემი ქუჩის მტვერიც კი მიყვარს“ სახლი, რომელიც „სულის სავანეა“

281
(განახლებულია 18:54 05.05.2021)
„ეს სახლი მოსასვენებელი ადგილია, სადაც საინტერესო ადამიანებს ხვდები, სადაც თაობათა გზები იკვეთება და ქვეყნის მომავალი ,,იჩორკნება“ – ასე ფიქრობს კულტურის მუშაკი, საგარეჯოს რაიონის მოსწავლე ახალგაზრდობის სახლის დირექტორი თამარ ჯაბადარი.

ის წლების მანძილზე მუშაობს ამ თანამდებობაზე და მის ხელში არაერთი, მომავალში წარმატებული ადამიანი დაფრთიანებულა. ამ სახლის მნიშვნელობა დღეს რაიონში მცხოვრებ ყველა პროფესიის ადამიანს აქვს გაცნობიერებული.

თამარ ჯაბადარი
თამარ ჯაბადარი

- ქალბატონო თამარ, რადგან აღდგომის დღეებია, თავდაპირველად მინდა ბავშვობა გაიხსენოთ. ბავშვობის დროინდელი აღდგომა როგორ გახსენდებათ?

- ბავშვობასთანაა ასოცირებული მთელი ჩვენი ცხოვრება. მახსოვს, ბავშვებს აღდგომის ღამეს არ გვათევინებდნენ - ძილი დააკლდებათო, გაიზრდებიან, გაიგებენ და თავად ისწავლიანო. მაგრამ დღისით ყველას გამოგვპრანჭავდნენ - ახალ კაბას და ფეხსაცმელს გვაცმევდნენ, გოგონებს ახალ ბაფთებს გვიკეთებდნენ. მერე კი წინაპრების საფლავებზე მივყავდით და იქ ყვავილებს, წითელ კვერცხებს და პასკებს ვაწყობდით...  

თამარ ჯაბადარი
თამარ ჯაბადარი

- საგარეჯოში, თქვენს უბანში რა ხდებოდა?

- ჩვენი უბანი საგარეჯოში დიდი და ახალი ნაშენი იყო, ყველა ოჯახი კი თვითმყოფადი, რადგან თავისი ტრადიციები გააჩნდა და მათ ერთმანეთს ვუზიარებდით. უბნის მშობლები ბავშვებისთვის ცალკე ღებავდნენ კვერცხს და სუფრას ცალკე გვიშლიდნენ. გვასწავლიდნენ როგორ მოვქცეოდით ერთმანეთს, იმას, რომ პატივი გვეცა ერთმანეთის აზრისთვის. ეს იყო ძალიან ლამაზი, მხიარული და ლაღი დღეები. ასე დავფრთიანდით და გავედით ცხოვრების გზაზე.

თამარ ჯაბადარი
თამარ ჯაბადარი

- პროფესიის არჩევას თქვენ შემთხვევაში რა ფაქტორებმა შეუწყო ხელი?

- პროფესია ავირჩიე საკუთარი სურვილით. სახლში სულ მასწავლებლობანას ვთამაშობდით, რადგან მასწავლებლების ოჯახში ვიზრდებოდი და სხვანაირი ვერ ვიქნებოდი. ჩემი კუთხის ისტორიით და კულტურით დაინტერესება მისმა ძველმა ისტორიამ და ამ ადგილებმა განაპირობა. მიყვარდა ჩვენი ისტორია და გეოგრაფია. ვერ წარმომედგინა, როგორ შეიძლება ქვეყანაში ცხოვრობდე და იმ ქვეყნის ისტორია, გეოგრაფია, ლიტერატურა, კულტურა არ იცოდე. საკუთარი თავის მიმართ ყოველთვის მომთხოვნი ვიყავი და დღესაც ვარ. ადამიანს თუ თავისი წილი პასუხისმგებლობა არ აკისრია საკუთარი პიროვნების, ქვეყნის და ქალაქის წინაშე, მაშინ ვინ არის ის?! 

უცხოელ სტუმართან ერთად
უცხოელ სტუმართან ერთად

- როგორია საგარეჯოს მოსწავლე ახალგაზრდობის სახლის ისტორია, ორი სიტყვით რას გაიხსენებთ?

- თავიდან მას საგარეჯოს პიონერთა და მოსწავლეთა სახლი ერქვა და ის დაარსდა 1953 წელს, როცა დაბადებულიც არ ვიყავი. იმდროინდელ პიონერთა და მოსწავლეთა სახლს დიდი ტრადიციები ჰქონია. აქ იმართებოდა სპორტული და კულტურული ღონისძიებები, შეხვედრები გიორგი ლეონიძესთან, თეიმურაზ ჯანგულაშვილთან, ლევან თედიაშვილთან, გარი კასპაროვთანაც კი... ეს სასახლე ყველა დროში სისხლსავსე, სრულფასოვანი ცხოვრებით გამოირჩეოდა. აქ მუშაობდნენ ისეთი ადამიანები, ვინც თავისი „კვალი ნათელი“ დატოვა. ვთვლი, რომ ისინი თავიანთი ცხოვრების წესით სამაგალითონი არიან ახალგაზრდებისთვის.

თამარ ჯაბადარი რაიონის ახალგაზრდებთან ერთად
თამარ ჯაბადარი რაიონის ახალგაზრდებთან ერთად

- დღეს რამდენად ინარჩუნებს ეს სახლი იმ ძველ, კეთილ ტრადიციებს?

- შეიძლება ითქვას, რომ მოსწავლე ახალგაზრდობის სახლი სულის სავანეა, მოსასვენებელი ადგილი, სადაც საინტერესო ადამიანებს, ახალგაზრდებს ხვდები, სადაც თაობათა გზები იკვეთება და ქვეყნის მომავალი „იჩორკნება“. წლების გასვლის მერეც, ცხოვრების გზაზე ბევრჯერ შემხვედრია ახალგაზრდები, რომლებსაც უთქვამთ, თქვენ ჩემი მომავლის განსაზღვრაში დიდი როლი შეასრულეთო. დიახ, ამ ერთი შეხედვით უხილავი სფეროს მუშაკებს დიდი როლი გვენიჭება.

თამარ ჯაბადარი ერთ-ერთ ღონისძიებაზე
თამარ ჯაბადარი ერთ-ერთ ღონისძიებაზე

- ვიცი, რომ თქვენი სახლის არსებობის მანძილზე უცხოელებთანაც გქონდათ საქმიანი კონტაქტები...

- მოსწავლე ახალგაზრდობის სახლი 2004 წლიდან თანამშრომლობს ამერიკის მშვიდობის კორპუსთან. 2013 წელს სტუმრად გვყავდა მშვიდობის კორპუსის მოკლევადიანი მხარდაჭერის პროგრამის მოხალისე ემილი ნიუ, რომელიც ძალიან კრეატიული, საქმიანი და ნიჭიერი გოგო იყო. ქართულს არაჩვეულებრივად ფლობს. ემილიმ აქ დააარსა ლიდერთა კლუბი. მაშინ შევქმენით დღის თემატური ბანაკი, სადაც ემილიმ ადგილობრივი გოგონების წახალისების მიზნით მოაწყო სამდღიანი ბანაკი თავისი ტრენინგ-კურსით.

თამარ ჯაბადარი თანამშრომლებთან ერთად და საპატიო სტუმრები, ამერიკის ელჩი რიჩარდ ნორლანდი მეუღლესთან ერთად
თამარ ჯაბადარი თანამშრომლებთან ერთად და საპატიო სტუმრები, ამერიკის ელჩი რიჩარდ ნორლანდი მეუღლესთან ერთად

- საგარეჯოში ამერიკის ყოფილი ელჩის მოწვევაც მისი ინიციატივა იყო?

- დიახ, მანვე მოიწვია ამერიკის მაშინდელი ელჩის რიჩარდ ნორლანდის მეუღლე მერი ჰარტნეტი. მაშინ მხარდაჭერის მიზნით თავად ელჩიც გვეწვია ვიზიტით, რომელიც, ნაცვლად წინასწარ დაგეგმილი ერთი საათისა, ორსაათ-ნახევარი გაგრძელდა. ძალიან ლამაზი დღე იყო. ელჩის მეუღლემ მერი ჰარტნეტმა წიგნები უსახსოვრა ჩვენს გოგონებს. სხვათა შორის, ის გოგონები დღეს უკვე ბაკალავრები და მაგისტრები არიან. ჩვენ ლიდერთა კლუბის არსებობით ვამაყობთ. მასში 14-18 წლის ახალგაზრდები არიან, იქ ჩვენ ვატარებთ ევროპარლამენტის და გაეროს მოდელირებებს, ვასწავლით საჯარო გამოსვლისა და დებატების ხელოვნებას. 1 ივნისის შემდეგ ევროპარლამენტის ორდღიანი მოდელირების ღონისძიება გვექნება.

თამარ ჯაბადარი
თამარ ჯაბადარი

- საგარეჯოს მოსწავლე ახალგაზრდობის სცენიდან ალბათ არაერთ ახალგაზრდას დაულოცეთ გზა, რომელია რჩევა, რომელსაც მათ დიდ გზაზე აყოლებთ?

- პირადად ჩემი და მთელი კოლექტივის მიერ ახალგაზრდების მიმართ გამოთქმული რჩევა-მოწოდება შეიძლება ამ ფრაზით გამოვხატოთ: ჩვენ გაძლევთ წარმატების ფორმულას, გინდათ? ისარგებლეთ ამით და გააგრძელეთ გზა მომავალი წარმატებებისკენ, ჩვენ ყოველთვის ვიამაყებთ თქვენი არჩევანით და ქართული საქმეებით! საგარეჯოში ბევრი პროფესიის ადამიანი დაფრთიანებულა. ისინი მისაბაძი ხდებიან თავიანთი ცხოვრებით და საქმიანობით. ბედნიერი ვიქნები, თუ მათთვის ცხოვრების ამოსავალი გახდება პრინციპი – „აბა, მე დღეს ვის რა ვარგე?“

თამარ ჯაბადარი ერთ-ერთ ღონისძიებაზე
თამარ ჯაბადარი ერთ-ერთ ღონისძიებაზე

- სამშობლოს ცნება საკუთარი კუთხის სიყვარულით იწყება ხოლმე...

- საგარეჯო ჩემთვის დიდი კულტურისა და ისტორიის ადგილია. არასოდეს შემრცხვენია და შემრცხვება იმისი, რომ საგარეჯოელი ვარ! ყოველთვის ვამაყობდი და ვიამაყებ ბებერი დავით-გარეჯით, ჩემი ქუჩის მტვერიც კი მიყვარს. როგორ შეიძლება არ გიყვარდეს უჯარმის ციხე, მანავის ციხე - კახეთის მეფეთა საზაფხულო რეზიდენცია, ან „ნინოწმინდა - პალატები მეფეთა“? შეიძლება, ღამით ნინოწმინდის საეპარქიო ტაძრის ეზოში იყო და სამრეკლოდან არ ჩაგესმას გიორგი ლეონიძის ხმა?!. სამშობლოც ყველაფერ ამით შეიმეცნება და მისი სიყვარულიც აქედან მოდის... 

 

281
ბათუმი

დღის ასტროპროგნოზი ზოდიაქოს ნიშნებისთვის: 6 მაისი

0
(განახლებულია 11:34 05.05.2021)
გთავაზობთ ყოველდღიურ ასტროლოგიურ პროგნოზს ზოდიაქოს თითოეული ნიშნისთვის. გაიგეთ ჩვენი ჰოროსკოპიდან, რას გვიმზადებენ ვარსკვლავები და რას გვირჩევენ ასტროლოგები

დღეს 2021 წლის 6 მაისია, ხუთშაბათი. კლებადი მთვარე თევზების ნიშანშია. ამ დღეს პლანეტა იუპიტერი მფარველობს.

ასტროლოგები გვირჩევენ, რომ დღეს ისე, როგორც არასდროს, გვახსოვდეს დიპლომატიურობისა და ტოლერანტობის შესახებ. სამწუხაროდ, ნებისმიერ გაუფრთხილებელ სიტყვას ძალზე მწვავე რეაქციის გამოწვევა შეუძლია. გაძლიერდება ისეთი თვისებები, როგორიცაა სწრაფვა სამართლიანობის, დამოუკიდებლობისკენ და მოიმატებს „ფეთქებადობა“ და მოუთმენლობა. თუ კონფლიქტები არ გსურთ, მაშინ პატივი ეცით გარშემომყოფების გრძნობებს. სხვის უტაქტობას კი, ეცადეთ, რომ იუმორით უპასუხოთ.

ზოდიაქოს ნიშნები, რომლებთანაც „ეშმაკიც კი ფეხს მოიტეხს">>

ვერძი: დღეს დიდი ალბათობაა იმისა, რომ გარშემომყოფებმა თავიანთი საქმეებითაც კი თქვენ დაგტვირთონ და რაღაც საკითხებში საერთოდ ბოლო რიგებში გადაგწიონ. ისინი იგრძნობენ თქვენს დათრგუნულობასა და დამყოლობას და ამით უსირცხვილოდ სარგებლობას შეეცდებიან. ამ მდგომარეობის შეცვლა შეგიძლიათ, თუ კატეგორიულად დაიცავთ თქვენს პოზიციას და აღკვეთთ მსგავს მცდელობებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში მთელი დღე სხვისი საქმეების კეთებას მოუნდებით.

კურო: მთელი დღე, შესაძლოა, რაღაც ზეწოლა იგრძნოთ გარედან. ეს შეიძლება იყოს დროის დეფიციტი, ან გარემოებებმა და გარშემომყოფების მოთხოვნებმა გაიძულოთ სწრაფად მოქმედება. ნებისმიერ შემთხვევაში ზეწოლისგან გათავისუფლებას, დიდი ალბათობით, ვერ შეძლებთ, ამიტომ ამასთან შეგუება მოგიწევთ. ყველაზე უკეთესი გამოსავალია განმარტოება და საკუთარი საქმეების მშვიდად კეთება, თუ, რა თქმა უნდა, ამის შესაძლებლობა გექნებათ.

ტყუპი: დღეს იშვიათი შესაძლებლობა მოგეცემათ, რომ რამე საქმეში წინ გაიჭრათ. მთავარია, რომ საჭირო მომენტი ხელიდან არ გაუშვათ – როცა ამის დრო დადგება, მტკიცედ იმოქმედოთ. აქტიური და შემტევი ქმედებების წყალობით დიდი ნაბიჯის გადადგმას შეძლებთ წინ. გამოიყენეთ ეს დღე იმისთვის, რომ „ჩაუსაფრდეთ“ საჭირო დროს და ახალი სიმაღლეები დაიპყრათ, კონკურენტები კი უკან ჩამოიტოვოთ.

კირჩხიბი: დღეს თქვენში სამართლიანობის გრძნობა განსაკუთრებულად გამძაფრდება. მზად ხართ, „მკერდით გადაეფაროთ“ საკუთარ თუ სხვის ინტერესებს, თუ ჩათვლით, რომ ვიღაც ამ ინტერესებს ავიწროებს. რას იზამთ, ხანდახან გვიწევს ინტერესების „არაკულტურულად“ დაცვა და მოშურნეებისა და მეტოქეების „ადგილზე მოსმა“. მაგრამ არის ერთი „მაგრამ“ – დღეს უფლებების დარღვევა შეიძლება იქაც კი მოგეჩვენოთ, სადაც ამას ადგილი ნამდვილად არა აქვს, ან მას მხოლოდ მიკროსკოპით თუ დაინახავთ.

ლომი: რისკავთ, რომ მთელი დღე შეიძლება ჭეშმარიტების ძიებაში გაატაროთ და ამავე დროს დარწმუნებული იყოთ, რომ ის სადღაც გვერდითაა. ამ სიმართლის ძებნა შეიძლება ეხებოდეს ყველაფერს – ურთიერთობებს გარშემომყოფებთან, სამუშაოს, პირად ცხოვრებას. თუმცა, რაც უნდა მოგეჩვენოთ, რომ სამართლიანობის გამარჯვების წუთი მოახლოვდა, ეს მხოლოდ თქვენი იმედი იქნება. შესაძლოა, გაკვირვებულმა აღმოაჩინოთ, რომ „წმინდა წყლის ჭეშმარიტება“ თითქმის უსარგებლო რამაა და ის არავის სჭირდება.

ქალწული: დღეს ვარსკვლავები მხოლოდ პირდაპირი გზით სიარულს გირჩევენ. საკუთარი თამაშის მცდელობა და მით უმეტეს, რამის დამალვა და დამახინჯება სავალალოდ შეიძლება დასრულდეს. ასე რომ, თუ საჭირო შედეგის მიღება გსურთ, ღიად უნდა იმოქმედოთ. გარშემომყოფებიც დააფასებენ თქვენს პატიოსნებასა და პირდაპირობას, თუმცა ურთიერთობებში ზედმეტიც არ უნდა მოგივიდეთ – გულწრფელობასა და პირდაპირობასაც აქვს თავისი საზღვრები.

სასწორი: საჭირო შედეგის მისაღწევად რაღაც საკითხებში შეიძლება მოგიწიოთ იმის თქმა, რასაც თქვენგან ელოდებიან და არა იმის, რასაც სინამდვილეში ფიქრობთ; ან, შესაძლოა, საჭირო მომენტში თქვენს ეჭვებზე გაჩუმდეთ კიდეც. რას იზამთ, გულწრფელობა ყოველთვის არ „ჭრის“, ის ხანდახან უადგილოა და განსაკუთრებით, მნიშვნელოვანი საუბრების დროს. ხვალ თუ სათქმელს პირდაპირ იტყვით, ამით შეიძლება საქმესაც ავნოთ და საკუთარ თავსაც. თუ კომენტარებისგან თავს შეიკავებთ, უფრო მოგებული დარჩებით.

მორიელი: დღეს მტკიცედ და საბრძოლველად ხართ განწყობილი. რა საჭიროა კვანძის გახსნა, თუ მისი გადაჭრა შეიძლება? საინტერესო ისაა, რომ რაღაც საკითხებში ასეთი რადიკალიზმი შეიძლება დაგეხმაროთ კიდეც, მაგრამ ყველაფერს ასეთი მეთოდით ვერ გადაწყვეტთ. აქედან გამომდინარე, ისეთ საკითხებს, რომლებიც დროსა და დელიკატურ დამოკიდებულებას საჭიროებს, სჯობს, დღეს სათოფეზეც არ გაეკაროთ, ან წინასწარ მოემზადოთ მათი ჩავარდნისთვის.

მშვილდოსანი: დღეს არეულ–დარეული საქმეების მოგვარება მოგიწევთ, თუნდაც ამას თქვენი გეგმები არ ითვალისწინებდეს. შესაძლოა, ეს „არეული საქმე“ თქვენი სამუშაო მაგიდა იყოს, ან საკუთარი საქმეებისა და გეგმების თანამიმდევრულად დაწყობა დაგჭირდეთ. სიზარმაცეს უნდა მოერიოთ, რადგან ამ პროცესის დროს გაქვთ შანსი, რომ იპოვოთ რაღაც მივიწყებული, რომელიც დღემდე აქტუალურია და საკმაოდ ღირებული რამაა.

თხის რქა: დღეს გარშემომყოფებთან და მათ შორის, საკმაოდ ახლობელ ადამიანებთანაც კი დისონანსში იქნებით. შეიძლება მოგეჩვენოთ, რომ ირგვლივ მყოფები ძალიან მნიშვნელოვანი პერსონის ნიღაბს ირგებენ, ხოლო გარშემომყოფები უკმაყოფილო არიან თქვენი უზრუნველობით. კონფლიქტები არ გელოდებათ, მაგრამ ურთიერთობებში ბზარი რომ არ გაჩნდეს, სჯობს, ხშირად მოირგოთ სერიოზული და ჭკვიანური სახის ნიღაბი. ამან შეიძლება კარგად გაგართოთ კიდეც.

მერწყული: საქმიანობაში მზად ხართ მტკიცე და ხანდახან რადიკალური ზომები მიიღოთ, განსაკუთრებით ეს ფინანსების სფეროს ეხება. იმის ნაცვლად, რომ ასჯერ გაზომოთ და ერთხელ გადაჭრათ, ასჯერვე გადაჭრა შეგიძლიათ. ერთი მხრივ, არის საშიშროება, რომ ფული ქარს გაატანოთ, მეორე მხრივ კი საბრძოლო განწყობა დაგეხმარებათ, გადადგათ ის ფინანსური ნაბიჯები, რომელთა გადაჭრის აუცილებლობა დიდი ხანია მომწიფდა.

თევზები: დღეს თქვენში დიდმა კრიტიკოსმა შეიძლება გაიღვიძოს. ამასთან კრიტიკულობა არა საკუთარი თავის, არამედ სხვების მიმართ იქნება მიმართული. შეიძლება მოგეჩვენოთ, რომ თქვენი შენიშვნების გამო გარშემომყოფები დაირცხვენენ და შეცდომებს გამოასწორებენ, სინამდვილეში კი ეს სულაც არ იქნება ასე. თქვენი ბრძნული რჩევები წყალს გაჰყვება, ხოლო კრიტიკა კი წყენის საფუძველი შეიძლება გახდეს. თქვენი გადასაწყვეტია, ღირს თუ არა კრიტიკაზე ნერვებისა და ძალების დახარჯვა თან იმ დროს, როცა საჭირო შედეგის იმედი არ არის.

0