მარიამ ბაქანიძე

„გიჟმაჟი გენები არ მაძლევს მოდუნების საშუალებას”- მარიამ ბაქანიძის პოეტური დაბადება    

943
(განახლებულია 19:04 24.09.2020)
საკმაოდ ემოციური ადამიანია, შემოქმედებითი ნიჭის წყალობით ლექსებს ერთი ამოსუნთქვით წერს. ზოგჯერ ისეც ხდება, რომ უკვე გამოქვეყნებულ ლექსს სხვებთან ერთად კითხულობს. მისი სათქმელი ზედაპირული არასოდესაა და რასაც ამბობს, ყველაფრის მიღმა დიდი ხნის ნაფიქრი და განცდილი აზრია...

ასეთია მარიამ ბაქანიძე, პოეტი, რომელსაც „წამების აქარიშხლება” უყვარს. კარიერაზე არასოდეს უფიქრია, მისთვის მთავარი დღემდე ოჯახი, პოეზია და სამშობლოა. ოთხი შვილის დედას გამოცემული აქვს პოეტური კრებული „დაბადება“, ამჟამად მუშაობს მეორეზე, რომელშიც  გურულ მოტივებზე დაწერილი ლექსები და ნოველები შევა.

პირველი პოეზიის საღამო სამების ახალგაზრდულ ცენტრში ჰქონდა, შემდეგ კავკასიურ სახლში, მოსწავლე-ახალგაზრდობის სასახლესა და ლიტერატურულ კაფეში. აქვს საოცარი იუმორის გრძნობა და ამიტომაც მისი სახალისო პოეზია ხალხში ისეთივე პოპულარულია, როგორც მისი საოცარი ლირიკა...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- ქალბატონო მარიამ, როგორია თქვენი ისტორია, ის, რამაც თქვენი ცხოვრების გზა განსაზღვრა?

- დავიბადე ოზურგეთის რაიონის სოფელ თხინვალში, ტრადიციულ ქართულ ოჯახში. ამავე სოფლის საჯარო სკოლა დავამთავრე. სტუდენტიც სკოლის დამთავრებთანავე გავხდი და ამასთანავე, გავხდი დედაც. აი, ამ უკანასკნელმა ამბავმა ჩემი ცხოვრება ბედნიერებით „ამოატრიალა". უკვე ოცდაოთხი წლის ასაკში ოთხი შვილის დედა ვიყავი. რაოდენ გასაკვირიც უნდა იყოს, კარიერული წინსვლისთვის არასოდეს მიბრძოლია. ჩემთვის მთავარი იყო, რომ ქალ-ვაჟისა და საოცარი ტყუპი გოგოს ახალგაზრდა დედა ვიყავი. პროფესიით ბიოლოგმა, ექიმ-ლაბორანტად სულ სამი თვე ვიმუშავე და მერე ისევ შვილებს დავუბრუნდი.

პოეზიის საღამოზე კავკასიურ სახლში
პოეზიის საღამოზე "კავკასიურ სახლში"

 - როდის მიხვდით, რომ პოეზია თქვენი ცხოვრების აზრია?

- ეს დაახლოებით ათი წლის წინ ვიგრძენი, როცა დიდი წყვეტის შემდეგ პირველი ლექსი „დ ა ბ ა დ ე ბა" დავწერე. ეს ლექსი სამჯერ წავიკითხე და ვთქვი: ნაბიჯები ჩემი - ნება შენი, უფალო!.. მე ვიბრძვი, სულ ვიბრძვი და ეს დასტურია იმისა, რომ პოეზიაა აზრიც და არსიც ჩემი მყოფობის.

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- თქვენს ერთ ლექსში ამბობთ:

„ვერასდროს ვერ ვიტყვი, რომ

არ ვარ პოეტი!

რომ ჩემი რითმები მზის გულზე ლღვებიან,

მიგრძვნია...

როგორ კრთის ცის მთებზე მუზები

და გონის სისრულეს რა მძაფრად ელიან“- ასეთი თავდაჯერება როდის იგრძენით?

- ეს მოხდა მთაწმინდაზე გამართული ლიტერატურული კონკურსის დროს, მაშინ სიტყვებით: რადიო, ბარგი, ბეტონი, ლანჩა, ჭანჭური, ჩიხი, ჭაობი, ხალიჩა, დრაკონი, ბარძაყი, ჟირაფი - დავწერე ექსპრომტი, რომელიც თავადაც მომეწონა. აი, მაშინ ვთქვი: დიახ, მე პოეტი ვარ!..

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- ჩვეულებრივი ბავშვი არ იქნებოდით...

- შეიძლება... ერთი უცნაური ოცნება მქონდა: პატარაობიდან წარმოვიდგენდი ჩემს თავს მოკრძალებულ, სუფთა ოთახში, სადაც იდგა საწერი მაგიდა და გარშემო წიგნებით გადავსებული თაროები იყო. კიდევ, იმ ოთახში უამრავი ფურცელი იყო და საწერ-კალამი, სამელნე, რომელშიც მწვანე მელანი „ესხა“. მსგავსი რამ სიზმრადაც მინახავს, ოღონდ, სიზმარში ბუხარიც ენთო ოცნების ოთახში და მე ჭაღარა მოხუცი ვიყავი. ისე მენატრება ის სიზმარი, სულ მინდა, რომ კიდევ დამესიზმროს...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

-ალბათ განსაკუთრებულია ბავშვობა, რომელიც გურიას უკავშირდება…

-  მთელი ცხოვრება ვმადლობ უფალს იმისთვის, რომ ქართველად მომავლინა. გურია ჩემი პატარა სამოთხეა, გურულები -მისი ბინადარნი. ერთხელ ვიხმურე: გურულობა თლათ ჯვარას ტუზია კაროლით მეთქი. ჩემი გურული გენები-გიჟმაჟია და არ მაძლევს მოდუნების საშუალებას, სხვას რომ ჰგონია რაღაც დამთავრდაო, აი, ზუსტად მაშინ ვიწყებ მე...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- თქვენს ერთი საოცარ ლექსს არაჩვეულებრივად კითხულობს პატარა ლუკა შუბითიძე...

- ეს ლექსი ლუკასთვის მის მასწავლებელს შეურჩევია. ეს ვიდეო შემთხვევით ვნახე და ძალიან მომეწონა. ტელეგადაცემის შემდეგ დამიკავშირდა ამ ბავშვის დედა და მადლობა გადამიხადა, ამ ლექსმა ლუკა პოპულარული გახადა და მისგან ლექსების კრებულს ნამდვილად იმსახურებთო.

- რაიმე ამბავი ხომ არ გახდა ლექსის დაწერის წინაპირობა?

- დაწერილი მაქვს ლექსი „მოკტა კირილე ბაბუა” და ამ ლექსის ისტორია ასეთია: მოკტა საწყალი კირილე ბაბუა და თრიაქით გაბრუებულმა მესაფლავეებმა თქვეს: ეყოფა ძამა, კოტია, ამაში კირილე კი არა, კამეჩი ჩეეტევა და პაწა პერეკოსადაც თუ წევიდა, უცფათ არ გვიჩივლოს საბჭოშიო... ჰოდა, ამეიტანეს კირილე და არ ჩეეტია საფლავში. ამ შემთხვევას მივუძღვენი ლექსი "მოკტა კირილე ბაბუა", რომელიც ასე მთავრდება:

ძვლივსღა დამარხეს კირილე

და მიაყარეს გოროხი,

მესაფლავეებს სირცხვილით

ეხურათ გვიმბრის ბოხოხი.

გაახაზირეს ქელეხი....

სული უხსენეს კირილეს,

გადაავიწყდათ საფლავზე რა გულიანად იცინეს.

ასეა წუთი-სოფელი,

გაგვინაპირებს სულ ყველას,

ტირილს სიცილი მოჰყვება

და მწუხარებას დალხენა.

- იშვიათია, რომ ერთი პოეტი ასე ერთნაირად კარგად რომ წერდეს ლირიულ და იუმორისტულ ლექსებს, თქვენ მათ შორის ხართ...

 - მადლობა. ეს იმიტომ, რომ გაუსაძლისად მტკივა, როგორც ქართველს და ამავდროულად უზომოდ მიყვარს -როგორც ქართველს…

მეგობრებთან ერთად
მეგობრებთან ერთად

- „წარსული ნალებს აჭედებდა ოფლიან მერნებს,

მხრებს ატოლებდა პაპის ჩოხას კავკასიონი.

არ დაიჩოქებს!

წამოდგება ქართველი ფეხზე

და გამოსტაცებს “ორპირ ღამეს"

“ქორფა ალიონს"

არ შეიძლება მთა-წმინდაზე ახსენო ღმერთი

და...

ცრემლით სავსე "თიხის ქვევრი" მტერთან დალიო! -ეს სტროფი თქვენი ლექსიდანაა, სამშობლო რა არის თქვენთვის, რა ასოციაციები გიჩნდებათ?

 - ნება მომეცით, ამ კითხვაზე ისევ ლექსით გიპასუხოთ...

„ზეცა მზეს იფარებს ოქროს კრეტსაბელით,

სიღრმე სიბრძნის ჭაში გადამალულია.

მრავალ ენაზეა ლოცვა აღვლენილი,

მაგრამ ზეცის კლიტე ჩემი ქართულია!

აი, ესაა ჩემთვის სამშობლო. არა ეროვნული განწყობა კი გიგანტური ხაფანგია, რომელშიც სატყუარად კეთილდღეობაა, ფარჩა -სულის წილ. ფესვიდან კენწერომდე მანძილი ტოლია „მანძილისა" დაბადებიდან კვლავ დაბადებამდე...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- საინტერესოა, თავად როგორ გააცნობდით უცნობ ადამიანს მარიამ ბაქანიძეს?  

- მარიამი არის ადამიანი, რომელსაც: უყვარს წამების აქარიშხლება და წუთის შეკვრა ძეწნის სიმშვიდით. მარიამი არის ადამიანი, რომელსაც არ იზიდავს ზედაპირი და ცდილობს სილამაზე, სიმართლე და შეიძლება ხსნაც სიღრმიდან ამოქაჩოს. მარიამმა არ იცის როგორი შეგრძნებაა როცა გძულს. მისთვის ღირსეული - დიდია, უღირსი კი - საბრალო...

 

943
კოლეგებთან ერთად

კლასგარეშე საკითხავი მასწავლებლებისთვის: ემოციის კარნახით ჩატარებული გაკვეთილი-სპექტაკლები

7
(განახლებულია 10:47 24.10.2020)
მისთვის გაკვეთილი მარტო პროგრამით გათვალისწინებული, წინასწარ დაგეგმილი მასალის სწორად გადაცემა არ არის, ეს გულწრფელი, ღრმა ემოციაა, რომელიც მოსწავლეებთან ურთიერთობას მოყვება და რიგით გაკვეთილს სპექტაკლად აქცევს...

მზია ვაშალომიძე ორ ათეულ წელზეა მეტია, რაც წმინდა გაბრიელ ეპისკოპოსის სახელობის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბახვის საჯარო სკოლის დირექტორია, ამასთან ქართული ენისა და ლიტერატურის მენტორი-მასწავლებელი, ამბობს, რომ მისი ყველა გაკვეთილი თავის სახელოვან მასწავლებლებს ეძღვნება- „დღესაც თითქოს ანგარიშს ვაბარებდე!“

ბახვის საჯარო სკოლას მართლაც საამაყო, ისტორიული წარსული, სახელოვანი კურსდამთავრებულები და გამოცდილი პედაგოგები ჰყავს. ალბათ სწორედ ტრადიციების გამო, სკოლამ თამასა დაბლა არ დაწია და თანამედროვე სტანდატრებსაც წარმატებით მოერგო.

უკვე 14 წელის, რაც ბახვის სკოლა ნაყოფიერად თანამშრომლობს საქართველოს მშვიდობის კორპუსთან, რის შედეგადაც აქ შვიდი ამერიკელი მოხალისე მასწავლებელი მუშაობდა. სკოლის სამი მოსწავლე, სხვადასხვა დროს lex-ის პროგრამის გამარჯვებული გახდა და ისინი ერთი წლით ამერიკის შეერთებულ შტატებში სწავლობდნენ. ბახვის სკოლის პედაგოგებთა შორის კი „აირექსის“ პროგრამის მასწავლებელთა ეროვნული კონფერენციის გამარჯვებულები არიან...

მზია ვაშალომიძე
მზია ვაშალომიძე

 -ქალბატონო მზია, გაიხსენეთ მიზეზი, რის გამოც გადაწყვიტეთ სკოლაში მუშაობა?

- ძალიან ადრეული ასაკიდან მახსოვს: მასწავლებლობანას თამაში მიყვარდა ძალიან, თავდაპირველად რეზინის თოჯინები იყვნენ ჩემი მოსწავლეები, მერე, მეზობელი გოგონები, მასწავლებელი ყოველთვის მე ვიყავი.სიარულის მანერით და ხმის დიქციით ყოველთვის ჩემს პირველ მასწავლებელს, ნუნუ კუტუბიძეს ვბაძავდი. მთელი დღეები ვვარჯიშობდი, რომ ჩემი ხელწერა ნუნუ მასწავლებლის ფაქსიმილესთვის მიმემსგავსებინა. ბოლოს, ისე კარგად ვახერხებდი, რომ ორიგინალისგან ვერ გაარჩევდით და თავი მასწავლებელი მეგონა. ქართული ენის და ლიტერატურის მასწავლებლობის სურვილი კი გენიალურმა პედაგოგებმა, ლეონინა კილაძემ, ცაცა ქიქოძემ და ნათელა მელუამ შთამაგონეს. დღემდე მავსებს და გზას მინათებს მათი სულის სითბო და გონების ნათელი.

კაბინეტში
კაბინეტში

- თუ გახსოვთ როგორ ჩაატარეთ თქვენი პირველი გაკვეთილი?

- პირველი გაკვეთილი მშობლიურ სკოლაში პედაგოგიური პრაქტიკის ფარგლებში ჩავატარე. გაკვვეთილი თემა: მიხეილ ჯავახიშვილის „არსენა მარაბდელიდან“- იყო. მახსოვს, გაკვეთილზე დასასწრებად ჩემი მასწავლებლები: ცაცა ქიქოძე, ნათელა მელუა და სკოლის დირექტორი ბეჟან მდინარაძე შემოვიდნენ. იმდენად დიდი იყო რიდი და პასუხისმგებლობა ამ ადამიანების მიმართ, რომ საერთოდ დამავიწყდა ყველაფერი: ტექსტი, ავტორი, კლასი, მხოლოდ მათ ვხედავდი და უცებ... ვიგრძენი მზერა-ცაცა მასწავლებელი თვალებით მამხნევებდა, მივხვდი, ჩემს მასწავლებელს ჩემი იმედი ჰქონდა... გაკვეთილის ბოლოს მითხრეს, რომ შედეგმა მოლოდინს გადააჭარბა, რომ ძალიან, ძალიან კარგი გაკვეთილი გამომივიდა, შენიშვნებიც მომცეს ფრთხილად და კორექტულად. დღეს მენტორი მასწავლებელი ვარ და მაინც... ჩემი ყველა გაკვეთილი მათ ეძღვნება, თითქოს ანგარიშს ვაბარებდე!..

კოლეგებთან ერთად
კოლეგებთან ერთად

- ბახვის სკოლას საკმაოდ დიდი ისტორია აქვს და სახელოვანი კურსდამთავრებულები ჰყავს...

 - ჩვენი სკოლა იმერეთის ეპისკოპოსის, გაბრიელ ქიქოძის მიერაა დაარსებული. მისი მშენებლობა 1870 წელს დაიწყო და 1872 წელს დასრულდა. სკოლის პირველი მასწავლებელი და დირექტორი, ცნობილი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე გიგო შარაშიძე იყო. ამჟამინდელი შენობა, რომელიც აშენებულია 1934 წელს, გათვლილია 700 მოსწავლეზე, ამჟამად სკოლაში 120 მოსწავლე სწავლობს. სკოლას ცნობილი კურსდამთავრებულები ჰყავს, ესენი გახლავთ: პირველი დამფუძნებელი კრების დეპუტატები გერონტი ქიქოძე, (ცნობილი პუბლიცისტი, ლიტერატურის თეორეტიკოსი და მთარგმნელიც), ქრისტინე და დავით შარაშიძეები, ალექსანდრე ლომთათიძე, მხატვარები შალვა ქიქოძე, დიმიტრი შევარდნაძე, მწერლები: ნინო ნაკაშიძე, ვახტანგ ჭელიძე, მომღერალი დავით ანდღულაძე, კომპოზიტორი არტემ კვაჭანტირაძე, მეცნიერები: ნიკოლოზ კანდელაკი, პეტრე ჟღენტი, პოლიტიკოსი  და პუბლიცისტი ხარიტონ შავიშვილი და სხვა. ვცდილობთ ღირსეულად გავაგრძელოთ ეს ტრადიციები და ვფიქრობ, ამის დასტურია ჩვენი სკოლის მოსწავლეთა წარმატებები ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე და ისიც, რომ  სკოლას ჰყავს 20 მასწავლებელი: ერთი მენტორი, ოთხი წამყვანი, 14 უფროსი და ერთი პრაქტიკოსი. ოთხი მასწავლებელი ელოდება გარე დაკვირვებას და ვფიქრობ, ეს სტატისტიკაც შეიცვლება.

მზია ვაშალომიძე
მზია ვაშალომიძე

- რა საერთო პრობლემის წინაშე დგას რაიონის სკოლები და ამ შემთხვევაში, კონკრეტულად ბახვის სკოლა? 

- ორ ათეულ წელზეა მეტია, სკოლის დირექტორი ვარ, სხვადასხვა პერიოდში სხვადასხვა პრობლემის წინაშე ვიდექით. ბედნიერი ვარ, რომ მიმდინარე სასწავლო წელი ერთ-ერთი მთავარი პრობლემის გარეშე დავიწყეთ. დასრულდა სკოლის სრული რეაბილიტაციის სამუშაოები და ინფრასტრუქტურული პრობლემები მთლიანად მოგვიგვარდა. დღეს სოფელ ბახვის საჯარო სკოლა თანამედროვე სტანდარების შესაფერისი შენობითა და ინვენტარით აგრძელებს სასწავლო პროცესს. ჩემი და ჩემნაირი, ანუ მცირეკონტიგენტანი სკოლების პრობლემად რჩება ვაუჩერულ დაფინანსებაზე დამოკიდებულება, მწირი თანხები არ გვაძლევს იმის საშუალებას, რომ სკოლის საჭიროების მიხედვით განვკარგოთ საშტატო განრიგი. კოვიდ 19-ის პრობლემამ თვალნათლივ დაგვანახა, რომ სკოლებში საკმარისი არაა ტექნიკური პერსონალი, დამატებითი კადრების აყვანის შესაძლებლობას კი ბიუჯეტი არ იძლევა.

ბახვის სკოლის მასწავლებლებთან ერთად
ბახვის სკოლის მასწავლებლებთან ერთად

 - ამ ეტაპზე სკოლებში ონ-ლაინ გაკვეთილები ტარდება, თქვენი აზრით, როგორ უნდა დააინტერესოს მასწავლებელმა მოსწავლეები გაკვეთილის ამ ფორმატით ჩატარების დროს?

 - ონლაინ გაკვეთილები საკლასო ოთახში ჩატარებულ გაკვეთილებს ვერ ჩაანაცვლებს, მაგრამ საჭიროებიდან გამომდინარე, ზოგჯერ აუცილებელია. გასულ სასწავლო წელს, ჩვენთვის ეს დიდი გამოწვევა იყო, მოულოდნელად, ყოველგვარი მომზადების გარეშე, იძულებული გავხდით, რომ სწავლების ამ ფორმატზე გადავსულიყავით. საქართველოს განათლების მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს მხარდაჭერით სწრაფად შევძელით სასწავლო პროცესის ორგანიზება. წელს, სამართლებრივად, ტექნიკურად და მეთოდურად უფრო მზად ვართ. ამ სასწავლო წელს ჩემი სკოლა მხოლოდ ორი კვირით იყო ონ-ლაინ ფორმატზე გადასული, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ხვალ ისევ არ მოგვიწევს საკლასო სივრციდან გადანაცვლება. პრობლემას წარმოადგენს ისიც, რომ მოსწავლე სახლშია, მას იქ  საგაკვეთილო გარემო უმეტესწილად არ აქვს, ამიტომ ვერ აიძულებ  ჩაგერთოს, თუ ინტერესი არ ექნება. მონიტორზე ხედავდე მასწავლებელს, რომელიც მხოლოდ გაკვეთილს გიხსნის და დავალებას გაძლევს, საკმარისი არ არის.

მზია ვაშალომიძე
მზია ვაშალომიძე

- რაზე უნდა გაკეთდეს აქცენტი?

 -მასწავლებელმა უნდა გამოიყენოს ის შესაძლებლობა, რომ მოსწავლეთა უდიდესი ნაწილი კარგად ახერხებს ინტერნეტში ინფორმაციის მოძიებას, ისინი ფლობენ სხვადასხვა კომპიუტერულ პროგრამებს და გაკვეთილებიც თანამედროვე მოთხოვნებით უნდა დაგეგმოს. მითუმეტეს, რომ არსებობს ისეთი საგანმანათლებლო პლატფორმები, როგორიცაა, Kahoot, sway, fligrid , არაფერს ვამბობ power-pointის გამოყენებაზე და კიდევ უამრავი სხვა. სასურველია, რომ მასწავლებელი ჯერ თავად დაეუფლოს ამ პროგრამებს და მერე მოსწავლეებს გააცნოს გაკვეთილები, რაც საგრძნობლად საინტერესო და ხალისიანი გამოვა.

სკოლის საკითხებზე შეხვედრის დროს
სკოლის საკითხებზე შეხვედრის დროს

- როგორ ფიქრობთ, რომელია მასწავლებლის მიერ ყველაზე ხშირად დაშვებული შეცდომა?

 - შეუმცდარი არავინაა, ყველანი ჩვენს შეცდომებზე ვსწავლობთ და ვიზრდებით, მაგრამ შეცდომაც არის და შეცდომაც... მიუტევებელია, თუ  მასწავლებლობა იმისთვის აირჩიე, რომ დასაქმების სხვა შანსი არ გამოჩნდა, ხელფასის ან თავისუფალი და საშვებულებო დროის ხელსაყრელი პირობების გამო. თუ სკოლაში მისვლას ბავშვის სიყვარული არ უდევს საფუძვლად, ასეთი მასწავლებელი შეიძლება საგანს კარგად გადასცემდეს, მაგრამ კარგ პედაგოგად ვერ შედგეს. ყოვლად დაუშვებელია მოწავლეთა  სტიგმატიზაცია. შეუძლებელია  ყველა კლასში ყველა მოსწავლესთან სასურველ შედეგს მივაღწიოთ და ერთნაირად დალაგებულ-დავარცხნილი ურთიერთობები გვქონდეს.  ყოვლად დაუშვებელია ხელის ჩაქნევა და გაფიქრება: „ამას მაინც ვერაფერს შეასმენ,“ ყველაზე მეტად ის მოსწავლეები გვახსენდება ვისზე ფიქრითაც არაერთი ღამე გაგვითენებია, ურთიერთობის გზები და საშუალებები გვიძებნია, ყველაზე დიდი სიყვარულითაც ისინი გვიხსენებენ და მადლიერებას გამოხატავენ.

ყოფილ მოსწავლეებთან ერთად
ყოფილ მოსწავლეებთან ერთად

- თქვენი უფლება რომ იყოს, რას შეცვლიდით სასწავლო სისტემაში?

-განათლების მკვლევარ გრანტ უიგინსს დავესესხები: „ავთენტური შეფასება სასკოლო განათლების ტროას ცხენიაო“, მიმაჩნია, რომ ბევრი რამ არის შესაცვლელი შეფასების სისტემაში. ჩემი ნება რომ იყოს, საერთოდ ამოვიღებდი ეროვნული სასწავლო გეგმიდან განმსაზღვრელ შეფასებას. ჩემი მრავალწლიანი პედაგოგიური და სკოლის ხელმძღვანელის პრაქტიკა მუდმივად იყო და არის მიმართული სკოლაში შეფასების მიდგომების და მექანიზმების გაუმჯობესებისკენ. მიუხედავად დიდი მცდელობისა, განმავითარებელ შეფასებას ჯერ კიდევ სათანადო ადგილი არ უჭირავს სასკოლო ცხოვრებაში.

კოლეგებთან ერთად
კოლეგებთან ერთად

- გაკვეთილი თავისებური „სცენაა“, რომელსაც მოსწავლეთა სახით მაყურებელი ჰყავს, გაიხსენეთ ყველაზე დასამახსოვრებელი „სპექტაკლი“...

 - გაკვეთილი მართლაც უჩვეულო რამ არის, შეიძლება წინასწარ დაგეგმო, მოემზადო, რესურსები შექმნა, ერთი შეხედვით, ყველაფერი გათვალო და მაინც... პროცესი სულ სხვანაირად წარიმართოს. ერთ ამბავს გავიხსენებ: მაშინ დამამთავრებელი კლასი მეთერთმეტე იყო. გალაკტიონ ტაბიძის შემოქმედებას გავდიოდით. კლასში შევედი, მოვემზადე გაკვეთილის დასაწყებად და უცებ... გადავიფიქრე. დაფასთან მივედი და დავწერე „მე ვხედავ სიზმრებს არა თქვენებურს...“ მერე კლასს გავხედე, ორიოდე წუთი ვდუმდით... შემდეგ ერთმანეთს ენაცვლებოდა გალაკტიონის ლექსები, საუბარი გალაკტიონის შესახებ, მერე ისევ ლექსები... მაშინ არც პროექტორი გვქონდა, არც კომპიუტერი. მხოლოდ გალაკტიონის ლექსების კრებული და პოეზიის სიყვარული გვაერთიანებდა... ძალიანაც რომ მომენდომებინა, ალბათ ასეთ კარგ ლიტერატურულ დილას ვერც მოვამზადებდი. უშუალო, ემოციური და გულწრფელი გაკვეთილი-სპექტაკლი გამოვიდა. ოღონდ, ეს იყო, გაკვეთილისთვის განკუთვნილ დროს გადავაჭარბეთ... გასულ წელს, ჭყვიშში, გალაკტიონის სახლ-მუზეუმში ვიყავით მე და ჩემი მოსწავლეები, გვიანი შემოდგომის თბილი და მზიანი დღე იყო. სახლ-მუზეუმში მხოლოდ ჩვენ და უკარგესი ექსკურსიამძღოლი ვიყავით. მაშინაც ასე მოხდა-დაუგეგმავად, ემოციების კარნახით, დიდებული და დაუვიწყარი გაკვეთილი- სპექტაკლი გამოგვივიდა! ყველაფერს ისევ გალაკტიონი წარმართავდა, რადგან „დირიჟორი თვით იყო! რაც მოხდა და გათავდა და რაც მაშინ ხდებოდა, -მისი ჟინი მართავდა...“

 

7
ნანა ქიბროწაშვილი

„მე არ მაპატიეს ჩემი ხასიათი“ ჩრდილებთან ბრძოლაში დაღლილი ქალის „აღსარება“

452
(განახლებულია 20:46 22.10.2020)
ალბათ გარითმული სტრიქონები ლექსად რომ აქციო, მასავით სრულყოფილად უნდა იცხოვრო, დაამარცხო ყველა ტკივილი და სიცოცხლე ერთ დიდ სიყვარულად აქციო...

პოეტ და მხატვარ ნანა ქიბროწაშვილისთვის ეს სიყვარული ხან გობელენში ჩაიღვარა და ხან სტრიქონებში... რაც მთავარია, ის აფასებს იმას, რაც აქვს და ბედნიერია იქ, სადაც არის. ამბობს, რომ მისი ცხოვრება ცოტა მძიმე და თავგადასავლებით სავსეა, ლექსების წერა კი 40 წლის ასაკში დაიწყო. მის ერთ ლექსს ინტერნეტში მილიონზე მეტი ნახვა აქვს.

ნიჭიერმა ახმეტელმა ქალმა თავის ქალაქში დიდი ხანია შეძლო ყურადღების მიქცევა. 21 წელია, რაც ახმეტის მუნიციპალიტეტის კულტურის ცენტრში მუშაობს და თავისი საქმიანობისთვის არაერთი ჯილდო და მედალი აქვს მიღებული. დღეს ამ ქალაქის ერთ-ერთი წარმატებული პროექტის გამარჯვებული მენტორიცაა. ჩვენთან ინტერვიუში თავისი ცხოვრების პერიპეტიებსა და სიხარულზე თითქმის აღსარებასავით გულახდილად საუბრობს...

ნანა ქიბროწაშვილი
ნანა ქიბროწაშვილი

- ქალბატონო ნანა, როგორი იყო ახმეტაში გატარებული ბავშვობა, რა გიხაროდათ, რაზე წუხდით?

- დავიბადე და გავიზარდე კახეთში. ახმეტის პირველი საჯარო სკოლა და პარალელურად მუსიკალური შვიდწლედი დავამთავრე. რვა თვის ვიყავი, როდესაც ჩემი მშობლები განქორწინდნენ. ბავშვებს ბევრი ლამაზი ოცნება აქვთ ხოლმე, მე კი მხოლოდ ერთი მქონდა – მალე გავზრდილიყავი, რომ მუშაობა შემძლებოდა და დედის აუტანელი ცხოვრების პირობები გამეუმჯობესებინა. სკოლაში კარგად ვსწავლობდი, მაგრამ არა ნიშნების გამო, არამედ იმისთვის, რომ მამისთვის, რომელიც ყურადღებას არ მაქცევდა, ჩემი შესაძლებლობები დამემტკიცებინა. პირველი ჯილდო ახმეტაში გამართულ ცოდნის დღისადმი მიძღვნილ ღონისძიებაზე, ასფალტზე ხატვაში ავიღე. მაშინ მეექვსე კლასში ვიყავი. მახსოვს, მესამე და მეორე ადგილზე გასულ ბავშვებს რა დიდი სიხარულით და სიამაყით შეხვდნენ მშობლები, მე პირველი ადგილი ავიღე, მაგრამ ოჯახი გვერდით არ მყავდა. დედა მუშაობდა და ვერ შეძლებდა მოსვლას. მას შემდეგ ბევრი სიგელი, ჯილდო და ქების ფურცელი დავიმსახურე, თუმცა ჩემით მშობლებს არასოდეს უამაყიათ. ასე რომ, ბავშვობა საინტერესო და წარმატებული მქონდა, ოღონდ, ოჯახს მიღმა... 

ნანა ქიბროწაშვილი
ნანა ქიბროწაშვილი

- სკოლის შემდეგ სამხატვრო აკადემიის ბაზაზე შექმნილ დიზაინ-კოლეჯში დიზაინისა და ერგონომიკის ფაკულტეტზე ჩააბარეთ, მაგრამ მანამდე უკვე იცოდით გობელენების ქსოვა, ვინ გასწავლათ?

- გობელინის ქსოვა დედამ მასწავლა. ახმეტა ეთნიკურად ჭრელი რაიონია და აქ ცხოვრობდნენ ლეკები და ქისტები, რომლებიც მუშაობდნენ თექაზე, ხალიჩასა და ფარდაგებზე. დედაც მათთან ერთად მუშაობდა და თან სწავლობდა. როცა სახლში ვერ ასწრებდა ქსოვას, მე ვეხმარებოდი და უკვე 12 წლიდან საკუთარი ნამუშევრები მქონდა. როდესაც ომი დაიწყო, საშინელ მდგომარეობაში აღმოვჩნდით, რადგან ბავშვისთვის და ახალგაზრდა ქალისთვის ძნელი იყო გადარჩენა. მახსოვს, ერთ დღეს დედა მატყლის თბილ წინდებს ქსოვდა, არ გამკვირვებია, ვიფიქრე, ძველი ნაქსოვები დაშალა–მეთქი. თურმე ის მატყლი ლოგინიდან საბანს გამოაცალა და იმით დაქსოვილი წინდები საკვებზე გადაცვალა. ამის მერე საჭმელი გვქონდა, მაგრამ ლოგინი აღარ… ახლა ამას იუმორით ვიხსენებ, მაგრამ ის წლები არასოდეს მინდა გამეორდეს...

მეგობრებთან ერთად
მეგობრებთან ერთად

- ბუნებრივია, პროფესიული არჩევანის გაკეთება არ გაგიჭირდებოდათ, ასეა?

- მართალია, ხატვაში წარმატებული ვიყავი, თქვენ წარმოიდგინეთ, მაინც თეატრალურის სარეჟისოროზე მინდოდა ჩამებარებინა, მაგრამ ცუდი დრო იყო და ვიფიქრე, მხატვრის პროფესია უფრო გამომადგებოდა, ვთვლიდი, რომ მხატვრობაში უფრო მეტ სათქმელს ვიტყოდი, ვიდრე რეჟისურაში. როგორც ჩანს, არ შევცდი, რადგან ბევრი კარგი რეჟისორი ფაქტიურად დღემდე სამსახურის გარეშეა დარჩენილი. როდესაც თბილისის კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტში ჩავაბარე, ალბათ მაშინ ყველაზე მეტად გამიმართლა, რადგან მოვხვდი უდიდეს მხატვრებთან და ბუმბერაზ ხელოვანებთან, რომელთა გაკვეთილებიც დღემდე მეამაყება და ბედნიერებას მანიჭებს. მინდა ჩამოვთვალო ეს ადამიანები: ქალბატონები მანანა ძიძიკაშვილი, ლია გურასპაშვილი, ნინო ყანდარელი, ბატონები თემურ გოცაძე, გივი ყანდარელი, თემურ თურმანიძე და სხვ. დიზაინ-კოლეჯში სწავლის დროს ამ მხატვრების შესახებ მხოლოდ ტელევიზიიდან მქონდა ინფორმაცია და ვერასდროს ვიფიქრებდი, რომ კულტურის ინსტიტუტში ისინი ჩემი პედაგოგები გახდებოდნენ. სტუდენტობა საშინელ 90-იან წლებში მომიწია, რის გამოც თავი ვერაფერში გამოვიჩინე, ვერც გამოფენებში მონაწილეობას ვიღებდი და ვერც ნამუშევრებს ვყიდდი.

ნანა ქიბროწაშვილი
ნანა ქიბროწაშვილი

- ამის შემდეგ ისე მოხდა, რომ საკუთარი ნებით, ასე ვთქვათ, „გაიციმბირეთ“ თავი…

- დიახ, ოთხი წელი რუსეთში, ციმბირის ქალაქ ნოვოსიბირსკში ვიცხოვრე. ციმბირში ცხოვრობდა მამა, რომელსაც სხვა ოჯახი ჰყავდა. მამის მეორე ქორწინებიდან ორი ძმა მყავს. მთელი ბავშვობა მინდოდა, რომ მამა და მისი ოჯახი გამეცნო. ამიტომ ოთხი წელი ციმბირში გავატარე. თუმცა ნოსტალგია ისე მძაფრად შემომაწვა, რომ გადავწყვიტე საქართველოში დავბრუნებულიყავი.

პროექტ „ახალი თაობის“ სცენაზე
პროექტ „ახალი თაობის“ სცენაზე

- როგორც ჩანს, ციმბირულმა სიცივემ თქვენში შემოქმედებითი მუხტი ვერ „გაყინა“...

- რუსეთიდან დაბრუნების შემდეგ, 2001 წელს ახმეტის მუნიციპალიტეტის კულტურის ცენტრში სამხარეო ხელმძღვანელის პოზიციაზე დავიწყე მუშაობა. სანამ ლექსების წერას დავიწყებდი, დავაარსე საბავშვო თეატრალური წრე „ცისარტყელა”, რადგან ახლა დაცულია საავტორო უფლებები და შესაძლოა, სცენარზე, ან სპექტაკლში გამოყენებულ რაიმე მასალაზე ვინმე მომდავებოდა, გადავწყვიტე, რომ თავად დამეწერა სცენარიც, მუსიკაც და, როგორც რეჟისორს, სპექტაკლიც თავად დამედგა. აი, პირველად მაშინ მივხვდი, რომ წერის ნიჭი მქონდა.

- პირველი ლექსი მართლა 40 წლის ასაკში დაწერეთ?

- დიახ, ლექსების წერა 40 წლის ასაკში დავიწყე და ვერასდროს წარმოვიდგენდი, რომ ოდესმე ჩემი რომელიმე ლექსი პოპულარული გახდებოდა და ვინმე პოეტს მიწოდებდა. ყველას გაუკვირდა ჩემი პოეტური ნიჭი, რადგან ხელოვნების თითქმის ყველა დარგიდან მიცნობდა ხალხი, გარდა პოეზიისა. ყველაფერი მაშინ დაიწყო როდესაც ცხოვრება ავაწყე, კარგ სამსახურში მუშაობა დავიწყე და თავს ბედნიერად ვთვლიდი. ახალი წლის წინა დღე იყო, სამსახურში საახალწლო კონცერტს ვამზადებდი და სახლში ცოტა გვიან მომიწია მისვლა. როდესაც მივედი, დედა გარდაცვლილი დამხვდა. 61 წლის ასაკში უჯანმრთელესი ქალი მოულოდნელად გარდაიცვალა. იმხელა შოკი მივიღე, რომ არ მეგონა, თუ გადავრჩებოდი, დედის სიკვდილი ყველასთვის ძნელია, მაგრამ მე მის მეტი არავინ მყავდა და მისი სახით უკანასკნელი გულშემატკივარი დავკარგე. საშინელი დეპრესია დამეწყო, წამლების გარეშე ვეღარ ვიძინებდი და ვხვდებოდი, რომ საკუთარი თავის გარდა ვერავინ მიშველიდა. მოკლედ, ცხოვრება უნდა გამეგრძელებინა და უფალს ვთხოვდი, რაიმე მენახა, რაზეც ყურადღებას გადავიტანდი...

პროექტის სხვა მონაწილეებთან ერთად
პროექტის სხვა მონაწილეებთან ერთად

- ასეთ დროს მხსნელად თეატრი, ანუ ისევ ხელოვნება მოგევლინათ...

- დიახ, უფლის ნებით, დავაარსე თეატრალური წრე, სადაც ბევრი მოსწავლე მოვიდა. თქვენ რომ მკითხეთ, პირველი ლექსი სწორედ იმ სპექტაკლისთვის დავწერე და მას მერე მუზა სულ მწყალობდა. თუმცა ამას არავის ვუმხელდი, რადგან ფილოლოგი არ ვარ და ვიცოდი, ლექსებში გრამატიკული შეცდომები მექნებოდა. როდესაც ჩემმა მეგობრებმა მოისმინეს ძალიან მოეწონათ და მთხოვეს, რომ გამომექვეყნებინა. თუმცა უარზე ვიყავი, რადგან არ მინდოდა ხალხის ყურადღება მიმექცია. ერთ დღესაც ადგილობრივი გაზეთი „ბახტრიონიდან“ დამიკავშირდნენ და მთხოვეს, რომ ჩემი ლექსები მიმეტანა. მათ ჩემი ყველაზე ცნობილი ლექსი „ქართველო, შეჩერდი“ გამოაქვეყნეს და მახსოვს ხალხის რეაქცია, უამრავი ადამიანი აფრიალებდა ამ გაზეთს და გაკვირვებული კითხულობდნენ. მაშინ მივხვდი, რომ რაღაც ისეთი დავწერე, რამაც ხალხი ააღელვა. ამის შემდეგ ჩემმა მეგობარმა ანა ბაგაურმა, რომელიც გერმანიაში ცხოვრობს, თანხა გამომიგზავნა და მთხოვა კრებული გამომეცა. ჩემი პირველი წიგნი სწორედ მეგობრის დახმარებით შეიქმნა. აქვე ისიც მინდა აღვნიშნო, რომ პირველად ხალხმა მალხაზ მელქუაშვილის წყალობით გამიცნო, მისი დაჟინებული თხოვნით ავტვირთე ჩემი ლექსის ვიდეოები და შედეგით გაოცებული დავრჩი. ყველაზე დიდი ჯილდო უფლისგან ხალხის სიყვარულია, ეს ისაა, რაც ყოველთვის მაკლდა – სითბო და სიყვარული...

- ბევრი ჯილდო გაქვთ მიღებული, მათგან რომელია თქვენთვის ყველაზე ძვირფასი?

- ჩემი მუშაობის პერიოდში მუნიციპალიტეტის კულტურულ ცხოვრებაში შეტანილი წვლილისთვის მართლა ბევრი ჯილდო და სიგელი მაქვს მიღებული, მაგრამ ყველაზე დიდი გამარჯვება და პოპულარობა მომიტანა ახმეტაში დაარსებულმა და შემდეგ უკვე საქართველოს მასშტაბით ჩატარებულმა მუსიკალურმა პროექტმა „ახალმა თაობამ”, რომლის პირველი სეზონის გამარჯვებული მენტორი ვარ. უკვე მესამე სეზონია, რაც ამ პროექტში აქტიურად ვარ ჩართული და გამარჯვებას მომავალშიც ვაპირებ.

- ბევრ ქვეყანაში ხართ ნამყოფი და მაინტერესებს არასოდეს გაგჩენიათ სურვილი, რომ იქ გეცხოვრათ?

- მოგზაურობა მართლა ძალიან მიყვარს, ყველა მოგზაურობა საინტერესო და თავგადასავლებით სავსე იყო. დღემდე ვინახულე უამრავი ქვეყანა: ჩინეთი, იაპონია, გერმანია, რუსეთი, თურქეთი, ლიეტუვა, ლატვია, აზერბაიჯანი, ავსტრია, შვეიცარია, ყაზახეთი… როდესაც სადმე დიდ ქვეყანაში ვარ ხოლმე, იქიდან ვგრძნობ, თურმე რა ბედნიერად ვცხოვრობ საქართველოში... მიხარია, რომ სუფთა ჰაერს ვსუნთქავ, ვარ მშვიდ და ჩემთვის სასიამოვნო გარემოში, სადაც ეკოლოგიურად სუფთა საკვებია. დღეს უკვე ნამდვილად ვიცი, რომ ყველაზე მაგარ ქვეყანაში ვცხოვრობ და ყველაზე მაგარ პატარა ქალაქში, რომელსაც ახმეტა ჰქვია. ამ ქალაქის უდიდესმა სიყვარულმა დამაწერინა ლექსი „ჩემო ახმეტა“. ვფიქრობ, რომ ადამიანს ყველგან შეუძლია ღირსეულად იცხოვროს. მე ბევჯერ მქონდა შანსი სხვა ქვეყანაში მეცხოვრა ფინანსურად უზრუნველყოფილს, ან თუნდაც თბილისში გამეგრძელებინა წარმატებული მოღვაწეობა, მაგრამ მინდოდა, რომ ჩემს ქალაქს რამეში გამოვდგომოდი და მთელი ჩემი ცოდნა და გამოცდილება ახმეტისთვის გამომეყენებინა.

- „ახმეტელი ქალი ვიყო ახ, ნეტავი, მეო“ – ეს სიტყვები ხალხურია, რითია სანატრელი ახმეტელი ქალობა?

- ახმეტელი ქალობა ჩემთვის ბედნიერებაა, რადგან ახმეტის ხალხი მაღალი ზნეობით, თვითშეგნებით, ზრდილობით, ურთიერთპატივისცემით, სტუმართმოყვარეობით და ყველა იმ ღირსებით გამოირჩევა, რაც ადამიანს უნდა ჰქონდეს. ახმეტელი ქალი რომ ვარ, ამიტომ შევძელი ბევრჯერ წაქცეული წამოვმდგარიყავი და ამაყად გამეგრძელებინა ცხოვრება. ამ სიტყვების ავტორი, ალბათ, იმ სულიერ და ფიზიკურ ძალას გულისხმობდა, რისი გადატანაც მხოლოდ აქაურ მანდილოსნებს შეგვიძლია…

 

452
კორონავირუსის ეპიდემია. მამაკაცი პირბადით ... ნიკაპზე

„კორონავირუსი ხომ არ მაქვს ???“: COVID-19-ის უტყუარი დიაგნოსტიკა ექიმ კომაროვსკისგან

0
(განახლებულია 12:20 24.10.2020)
მსოფლიოში კორონავირუსით ინფიცირების უკვე 42,2 მილიონი შემთხვევა დაფიქსირდა, გარდაიცვალა 1,1 მილიონი ადამიანი.

თბილისი, 24 ოქტომბერი – Sputnik. ყნოსვის და გემოს გრძნობის დაკარგვა კორონავირუსული ინფექციის მნიშვნელოვანი დიაგნოსტიკური სიმპტომია, მიიჩნევს ცნობილი ექიმი და ტელეწამყვანი ევგენი კომაროვსკი. ამის შესახებ РИА Новости წერს.

„ტესტი „რისი სუნი აქვს?“ გაცილებით ზუსტია, ვიდრე ნებისმიერი თერმომეტრია“, - განაცხადა მან.

ექიმმა აღნიშნა, რომ ყნოსვის დაკარგვა გრიპის დროსაც ხდება, მაგრამ მაშინ ეს განპირობებულია სურდოთი, ცხვირის „გაჭედვით“.

„კორონავირუსის დროს სურდო თითქმის არ არის, ყნოსვა კი იკარგება“, - აღნიშნა კომაროვსკიმ.

ასეთ სიმპტომს ექიმი ხსნის იმით, რომ COVID-19 აზიანებს იმ ნერვულ უჯრედებს, რომლებიც სუნსა და გემოს აღქმაში გვეხმარება. თუმცა ეს ცვლილებები აღდგენადია. სპეციალისტი აღნიშნავს, რომ ყნოსვის ფუნქციის აღდგენას სამი კვირა სჭირდება, ზოგჯერ კი სამი თვეა საჭირო.

მსოფლიოში კორონავირუსით ინფიცირების უკვე 42,2 მილიონი შემთხვევა დაფიქსირდა, გარდაიცვალა 1,1 მილიონი ადამიანი.

საქართველოში ახალი კორონავირუსით დაავადებულთა რაოდენობა ბოლო დღე-ღამეში 1941-ით გაიზარდა და საერთო რიცხვმა 26503-ს მიაღწია, აღნიშნულია საქართველოს მთავრობის სპეციალურ ვებ-გვერდზე stopcov.ge.

ამ დროისათვის სულ გამოჯანმრთელდა 10163 ადამიანი, გარდაიცვალა – 193, კარანტინის რეჟიმში იმყოფება 4180, სტაციონარებში ექიმების დაკვირვების ქვეშ 3571 პაციენტია, ხოლო კოვიდ–სასტუმროებში 1848 ადამიანი იმყოფება.

ასევე კორონავირუსის დიაგნოზით უცხოეთიდან სამშობლოში გადმოყვანილია საქართველოს 41 მოქალაქე, მათ შორის 38 – სამხედრო მოსამსახურე.

საქართველოში კორონავირუსის პირველი შემთხვევა 26 თებერვალს დაფიქსირდა.

0
თემები:
COVID-19-ის პანდემია მსოფლიოში