თეიმურაზ ლოლომაძე UKTS-ის ერთ-ერთი ავტორი რემონტისა და კონტროლის ბრიგადის ხელმძღვანელობის დროს

ქართველი ინჟინერი ატომურ სადგურზე, კგბ-სთან მოგებული საჭადრაკო პარტია და ჩინური ვარდი

264
(განახლებულია 19:30 21.08.2020)
ენერგეტიკის სფეროში ამ რანგის პროფესიონალი დღეს რომ ჰყავდეს ჩვენს ქვეყანას, ის ალბათ ბევრი სიახლის დანერგვას შეძლებდა და საინტერესო პროექტებსაც განახორციელებდა.

საუბარია ინჟინერ-ენერგეტიკოსზე, უფროს მეცნიერ-მუშაკზე თეიმურაზ ლოლომაძეზე. ბატონი თეიმურაზი დიპლომირებული რადიოინჟინერია. პოლიტიკური იდეოლოგიისგან თავისუფალ დროს მის გამოცდილებას ალბათ ქვეყნის სასიკეთოდ სხვა მიმართულებით გამოიყენებდნენ.  

საბჭოთა კავშირის დროს კი ის საკმაოდ მნიშვნელოვანი, გასაიდუმლოებული პროექტების თანააავტორი გახლდათ. 70-იან წლებში მონაწილეობდა პირველი პარამეტრონული კლავიშებიანი გამოთვლითი მანქანის „გელათის“ შექმნაში, რაც იმ დროს ახალი სიტყვა იყო. 80-იან წლებში ატომური ელექტროსადგურების პროექტების თანაავტორი იყო და პრაქტიკულადაც იღებდა მონაწილეობას მათ გაშვებაში, არა მხოლოდ საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე, არამედ ჩეხოსლოვაკიასა და ბულგარეთშიც.

ზოგადად მრავალმხრივად საინტერესო პიროვნებაა და მისი შესაძლებლობები არა მხოლოდ ტექნიკურ სფეროში გამოვლინდა. ის არაერთი საჭადრაკო ტურნირის გამარჯვებულია, გატაცებულია ფლორით და პოეზიით. ბატონი თეიმურაზი სიამოვნებით დაგვთანხმდა ინტერვიუზე, რისთვისაც მადლიერი ვართ.

თეიმურაზ ლოლომაძე
თეიმურაზ ლოლომაძე

- ბატონო თეიმურაზ, საბჭოთა კავშირის დროს თქვენ ერთ-ერთ გასაიდუმლოებულ ობიექტზე მუშაობდით, რისი გახსენება შეგიძლიათ იმ პერიოდიდან?

- ჩვენი ბრიგადა, რომელსაც ლაბორატორიასაც ეძახდნენ, წელიწადში ორჯერ ატომურ სადგურზე მთელი სისტემის გადამოწმებას ახდენდა, დანარჩენ პერიოდში კი კონტროლს და რემონტს ახორციელებდა. ჩვენ გავუშვით ორი მილიონკილოვატიანი სიმძლავრის ენერგობლოკი. სულ იმ სადგურზე, სადაც ვმუშობდი, იყო ჩერნობილის ტიპის ორი ძველი სადგური, ორიც შედარებით ახალი. ძველების საერთო სიმძლავრე ნაკლები იყო, ვიდრე ორი ახალი ბლოკისა, რომლებსაც ჩვენი მოწყობილობა მართავდა.

ქართველი სპეციალისტები ჩეხეთის ატომურ სადგურზე: ნ.მემამიშვილი, ნ. ჩამჩევი, თ. ლოლომაძე და ნათელა შათაშვილი
ქართველი სპეციალისტები ჩეხეთის ატომურ სადგურზე: ნ.მემამიშვილი, ნ. ჩამჩევი, თ. ლოლომაძე და ნათელა შათაშვილი

- ანალოგიური სამუშაოების შესრულება სხვა სოციალისტურ ქვეყნებშიც მოგიწიათ?

- პირველი ქვეყანა, სადაც მომიწია გამგზავრება, იყო ჩეხოსლოვაკია, სადაც ვმონაწილეობდი სლოვაკეთის და ჩეხეთის ენერგობლოკების რეგულირებასა და გაშვებაში. ვიყავი ასევე ბულგარეთში. ბულგარელები სლოვაკებთან და ჩეხებთან შედარებით ნაკლებად ევროპულები, მაგრამ ბევრად უფრო პრაქტიკულები არიან. ნათესაური კავშირები, მეზობლობა მათში ჩვენსავით არა, მაგრამ უფრო არის გამოხატული, ვიდრე ჩეხოსლოვაკიაში. საერთოდ, მე რომ ოთხთვიანი წინასადიპლომო პრაქტიკა ლატვიაში, რიგაში არ გამევლო და შეხება არ მქონოდა ევროპულ აზროვნებასთან, ალბათ გამიჭირდებოდა. ბულგარეთში ჩვენთან ძირითადად მუშაობდა სოფლის მოსახლეობა და ამიტომ ამ სტუმართმოყვარე ხალხს, თითქოს ზარმაცს და მაინც შრომისმოყვარეს, კარგად გავეცანი. ბევრი უცნაური ადათ-წესები ჰქონდათ, თავისებური ქორწილები, რომელთა ვიდეოებიც მაქვს გადაღებული.

ბრიგადის წევრები აღნიშნავენ თეიმურაზ ლოლომაძის და ბულგარელი სნეჟინკა კონჩოვსკას (პირველ რიგში მარცხნიდან მეოთხე) დაბადების დღეს
ბრიგადის წევრები აღნიშნავენ თეიმურაზ ლოლომაძის და ბულგარელი სნეჟინკა კონჩოვსკას (პირველ რიგში მარცხნიდან მეოთხე) დაბადების დღეს

- მათთან დაკავშირებით კონკრეტულად რა ამბავი გახსენდებათ?

- ბულგარელებს ჩვენი მსგავსი ლეგენდა აქვთ: თუ როგორ აჩუქა ღმერთმა სამოთხე ბულგარელებს, როცა მიწებს არიგებდა და რომლებმაც, თურმე, ჩვენსავით დაიგვიანეს. ეს არის ხალხი საკუთარ თავზე დიდი წარმოდგენით. დღე არ გავიდოდა, რომ ტელევიზორში რომელიმე ჟურნალისტს ან რესპონდენტს არ ეთქვა ფრაზა: „როგორც ცნობილია, ღმერთი ბულგარელი იყო". ბულგარეთში ყოფნა – ეს იყო თავისუფლების ათი წელი, ყოველგვარი კგბ-სგან, მაგადანში გადასახლების შიშისგან თავისუფალი, არ გეშინოდა, რომ შენი კოლეგა, რომელთან ერთად დღე და ღამე შრომობ თუ ისვენებ, ჩანერგილია და შენზე ინფორმაციას აგროვებს.

ქართველი სპეციალისტები სლოვაკეთის ატომურ სადგურზე, წინა პლანზე ა. ხურციძე. უკან ა.მიქაბერიძე, ნ.მემანიშვილი, თ. ლოლომაძე
ქართველი სპეციალისტები სლოვაკეთის ატომურ სადგურზე, წინა პლანზე ა. ხურციძე. უკან ა.მიქაბერიძე, ნ.მემანიშვილი, თ. ლოლომაძე

- ფაქტობრივად, გასაიდუმლოებული პერსონა იყავით, ამიტომ გამორიცხული არ არის, რომ უცხოეთში და აქაც „კგბ“-ს მეთვალყურეობის ქვეშ ყოფილიყავით...

- საზღვარგარეთ მივლინებული სპეციალისტები ინსტრუქტაჟს ე.წ. „სოიუზ-24“-ში გადიოდნენ. იქ დაგვირიგეს ბროშურები და იქვე გაგვაცნეს, თუ როგორ უნდა მოვქცეულიყავით უცხოეთში, როგორ უნდა გვექო ჩვენი სისტემა, როგორც მსოფლიოში საუკეთესო. შემდეგ შეგვიყვანეს სპეცგანყოფილების უფროსთან. გესტაპოელის ასლი იყო კინოფილმებში რომ მენახა – გაყინული მზერა ჰქონდა. ჩეხოსლოვაკიაში ქუჩაში მარტო სიარული აკრძალული გვქონდა. ოჯახებით ვინც იყვნენ, ბინებში ცხოვრობდნენ. სასტუმროში ერთი რუსი შემომიჩნდა და ყოველ საღამოს ჭადრაკს მეთამაშებოდა წითელ კუთხეში. ძალიან სუსტად თამაშობდა. შემდეგ ვითომ შემთხვევით საბჭოთა ცხოვრებაზე დაიწყო წუწუნი, მე შევეკამათე და როცა ასეთ ლაპარაკს დაიწყებდა, ვეჩხუბებოდი და ვუმტკიცებდი, რომ ჩვენსავით მდიდარი და ძლიერი სახელმწიფო არ არსებობდა. ერთხელ თამაშის დროს ისეთი ძლიერი სვლები გააკეთა, ძლივს მოვუგე და მივხვდი, რომ თავს იკატუნებდა. შემდეგ სერიოზულად ვეჩხუბე და მოვიშორე. ეს იყო ჩემი შეხება „კგბ“-სთან.

თეიმურაზ ლოლომაძე
თეიმურაზ ლოლომაძე

- კავშირის დაშლის შემდეგ ამ დარგის და პირადად თქვენი ბედი როგორ გაგრძელდა?

- როცა დაიშალა საბჭოთა კავშირი, ატომურ სადგურზე შეიქმნა შპს „ინტერპრიბორსერვისი“, სადაც დავრჩი კონტრაქტით როგორც „უკტსის" ერთ-ერთი ავტორი, დამამზადებელი ქარხნის წარმომადგენელი და ერთ-ერთი ინტერნაციონალური ბრიგადის ხელმძღვანელი. მაშინ ევროპაში ენერგეტიკის სფეროში ჰეგემონია ფრანგებს ჰქონდათ და საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ მათ ყოფილ სოციალისტურ ქვეყნებზე გავლენის მოხდენა გადაწყვიტეს. ბევრჯერ ჩამოვიდნენ სპეციალისტები, შეცვალეს სიგნალიზაციის რუსული სისტემა. ჩვენი მოწყობილობის შეცვლაც ჰქონდათ გადაწყვეტილი, თითქოს შეთანხმდნენ კიდეც 2000 წელს, მაგრამ დღემდე ვერ შეცვალეს. ჩვენი მოწყობილობების დამამზადებელი ქარხანა აღარ არსებობს, მოწყობილობები ჯართად გაიყიდა 90-იან წლებში.

თეიმურაზ ლოლომაძე საკუთარ დაბადების დღეზე
თეიმურაზ ლოლომაძე საკუთარ დაბადების დღეზე

- საკმაოდ დაძაბული სამუშაო რეჟიმი გქონდათ და, მიუხედავად ამისა, საჭადრაკო ტურნირებშიც იღებდით მონაწილეობას, ჭადრაკს როდიდან თამაშობთ?

- ჭადრაკს ბავშვობიდან ვთამაშობ. სკოლის პერიოდში ვიყავი სამტრედიის ჩემპიონი მოსწავლეთა შორის და დიდებშიც. 1962 წლის სეზონზე ვიყავი კურორტ ბახმაროს გამარჯვებული, სტუდენტთა ჩემპიონატის ფინალისტი, თბილისის პირველობის ერთ-ერთი მეოთხედფინალის გამარჯვებული და ნახევარფინალის მონაწილე. სკოლის პერიოდში გავიმარჯვე საჭადრაკო ამოცანების ამოხსნის საკავშირო და რესპუბლიკურ კონკურსებში. საჭადრაკო ამოცანების შედგენის კონკურსებშიც მქონდა წარმატებები, მრავალსვლიანი ამოცანების პირველ რესპუბლიკურ კონკურსში ჩემი ამოცანა ხუთეულში მოხვდა. სკოლის პერიოდში სამტრედიის პიონერთა სახლის ნორჩ ტექნიკოსთა წრეში დამზადებული ნამუშევრით ორჯერ მივიღეთ საკავშირო გამოფენის ბრინჯაოს მედალი.

სამტრედიის პირველი საშუალო სკოლის მოსწავლეებთან ერთად
სამტრედიის პირველი საშუალო სკოლის მოსწავლეებთან ერთად

- უცხოეთშიც იღებდით მონაწილეობას საჭადრაკო ტურნირებში?

- რა თქმა უნდა, ჩეხოსლოვაკიაში გავხდი საბჭოთა სპეციალისტებს შორის გამარჯვებული, გუნდურ პირველობაშიც გამარჯვებული და იმ ქალაქის მეორე პრიზიორი, სადაც ვმუშაობდი. ეს ყველაფერი ძირითადი დაძაბული საქმიანობის პარალელურად მოვახერხე. ბულგარეთში, გერმანელების მიერ აშენებულ კურორტ ელლენიტში ატომური სადგურის სახელით ვმონაწილეობდი საერთაშორისო საჭადრაკო ღია ტურნიში, სადაც პარალელურად რვა დიდოსტატი, მათ შორის ზურაბ აზმაიფარაშვილი თამაშობდა. ბულგარეთში საბჭოთა სპეციალისტებს შორის პირველი გუნდური ადგილი ავიღე და საქართველოს მეორე ჩემპიონატის მიწერ-მოწერით ჭადრაკში გამარჯვებული ვიყავი. სულ ორჯერ ჩატარდა ასეთი ჩემპიონატი, მე წერილებით ვთამაშობდი. ტურნირი თითქმის ორი წელი (1981-82 წწ) გრძელდებოდა. აი, ესაა რის გახსენებაც შეიძლება. გასახსენებელი მართლაც ბევრი მაქვს, წიგნები დაიწერება ჩემს ცხოვრებაზე...

თეიმურაზ ლოლომაძის მიერ ერთ ძირზე გახარებული ორი სხვადასხვა ჩინური ვარდი
თეიმურაზ ლოლომაძის მიერ ერთ ძირზე გახარებული ორი სხვადასხვა ჩინური ვარდი

- თქვენი აზრით, დღეს რის გაკეთებას შეძლებდით ამ დარგისთვის?

- არ მიყვარს საკუთარი თავის ზედმეტი შექება. გულწრფელად გეტყვით, დღეს ვერაფერს განვახორციელებდი, რადგან ასეთი მასშტაბები ჩვენი ქვეყნისთვის არ არის. ჩვენთვის ღმერთს სოფლის მეურნეობა მოუცია, მაგრამ ჩვენი ხალხი ამას ვერ ხვდება და სოფლიდან ყველა გარბის. მთავრობა, მგონი, ამას ნელ-ნელა აანალიზებს. აუცილებელია, რომ სახელმწიფომ პირობები შექმნას საიმისოდ, რომ ქართველი კაცი მიწას დაუბრუნდეს. ადრე გლეხი იტანდა გაჭირვებას, მაგრამ ახლა გაიხედ-გამოიხედა, კარგი ცხოვრება დაინახა და აღარ უნდა თოხი და ბარი.

თეიმურაზ ლოლომაძის მიერ გახარებული ჰოია
თეიმურაზ ლოლომაძის მიერ გახარებული ჰოია

- თქვენს ცხოვრებაში განსხვავებული ინტერესებიც იყო და დღემდეა – ყვავილებით გატაცება და პოეზია...

- ყველაფერი დაიწყო ბულგარეთიდან ჩამოტანილი ორი სხვადასხვა ჩინური ვარდის ტოტით, რომელიც დავაფესვიანე. შემდეგ ეს საქმე მომეწონა და გავაგრძელე. რაც შეეხება ლექსებს, დღემდე ვწერ, პანდემიის პერიოდშიც ვწერდი... ბოლოს მინდა გაგაცნოთ ჩემი ერთი ლექსი, რომელიც ნაცნობებს ძალიან მოსწონთ, განსაკუთრებით, შეყვარებულ ადამიანებს:

მოგონებათა ზღაპრულ მხარეში

დაეხეტება ჩემი გონება,

ყველგან, ყოველთვის შენი ხმა ესმის,

სხვა ხმის არა სურს მას გაგონება. 

წუთები რბიან და დროს ითვლიან,

ქარი ჩაკეტილ სარკმელს აწყდება,

დღეს მონატრება ისე დიდია,

ცას გადაფარავს, მთა-ბარს გაწვდება. 

ხატის წინ ობლად სანთელი იწვის,

ჩემი ხატია შენი სახება,

ფიქრი ფიქრს მისდევს და შენკენ ილტვის,

გულში კი რჩება ეს მონატრება.  

ფიქრები რბიან, შენკენ ილტვიან,

მონატრებაა როგორც ვედრება,

ეს მონატრება ისე დიდია,

ალბათ ცუნამიც ვერ შეედრება..

უკიდეგანო ეს მონატრება

მხოლოდ ჩემს გულში თუ ჩაეტევა...

 

264
დიმიტრი ლეკვეიშვილი

დიმიტრი ლეკვეიშვილის „ტარატურა“- ანუ იმპროვიზაციები მუსიკასა და ცხოვრებაში  

138
(განახლებულია 15:15 26.09.2020)
ამ ეტაპზე თავს ჯაზის მუსიკოსად თვლის, მაგრამ დარწმუნებულია, რომ ნამდვილი პროფესიონალი ცხოვრების მანძილზე მარტო ერთი ჟანრით არ უნდა შემოიფარგლოს.

დიმიტრი ლეკვეიშვილმა მუსიკალურ სამყაროში სხვადასხვა ეტაპები გაიარა. თავიდან ფოლკლორით დაიწყო, შეისწავლა სხვადასხვა მუსიკალურ ინსტრუმენტზე დაკვრა, იყო ფოლკ-ანსამბლების წამყვანი მუსიკოსი. 19 წლისას საკუთარი ეთნო-ბენდი ჰყავდა. სცენაზე ცნობილ მომღერლებთან ერთად გამოდიოდა. თუმცა ყველაფერი რადიკალურად მას შემდეგ შეიცვალა როცა მის ცხოვრებაში გაჩნდა ჯაზი...

მალე მუსიკის მოყვარულების წინაშე წარდგება ახალი საავტორო პროექტით, რომელიც პერფორმანსულ-გასართობ პროგრამას მოიცავს.

დიმიტრი ლეკვეიშვილი
დიმიტრი ლეკვეიშვილი

- დიმიტრი, საუბარი ბავშვობიდან დავიწყოთ. ჩვენში სამწუხაროდ მუსიკის გაკვეთილებს ბავშვები არ წყალობენ და ხშირად ამის მიზეზი მასწავლებელია, თქვენ შემთხვევაში, როგორ იყო საქმე?

- როცა მეორე კლასში ვიყავი სმენით ვაწყობდი ქართულ სიმღერებს და ფორტეპიანოზე შემიყვანეს. დაახლოებით ერთ წელში გამოვედი, თუმცა ის კლასი ფრიადზე დავამთავრე. ამის მიზეზი ის იყო, რომ ნოტები და მარტო კლასიკური მუსიკა, ანუ რაღაც ჩარჩოში მოქცევა ვერ ავიტანე. მუსიკის მასწავლებელი ბრწყინვალე სპეციალისტი იყო, მაგრამ მე სურვილი გამიჩნდა, რომ საკუთარი ინტერპრეტაციით დამეკვრა. ამის მიზეზს ახლა, 25 წლის მერე მივაგენი, რადგან დღეს ჯაზ-შემსრულებელი ვარ, ნებისმიერ ინსტრუმენტზე, რასაც და როგორც მინდა თავისუფლად ვუკრავ.

- თუმცა ნოტების ცოდნა აუცილებელია...

- რა თქმა უნდა, მუსიკოსი თუ ხარ, ნოტების ცოდნა, ყველა ვარიანტში, საჭიროა, ესაა შენი ანბანი, მაგრამ მარტო ნოტებზე დამოკიდებულება ჩემთვის თავიდანვე მიუღებელი იყო. ეს მომენტი უფრო ნათლად გამოიკვეთა წლების მანძილზე, როდესაც ჩემთან პროფესიული გამოცდილება მოვიდა.

გადაცემაში სტუმრად ამერიკის ერთ-ერთ ტელეარხზე
გადაცემაში სტუმრად ამერიკის ერთ-ერთ ტელეარხზე

- სანამ ჯაზთან „მიხვედით“- რა ეტაპები გაიარეთ?

- სანამ ჯაზთან მივედი ცხოვრებაში სხვადასხვა ეტაპები გავიარე.  თავიდან ხალხური მუსიკალური ინსტრუმენტების სწავლა დავიწყე. ვუკრავდი სხვადასხვა ფოლკ-ანსამბლში, მათ შორის იყო „ზარები“, „ივერონი“. სხვების თქმით, ერთ-ერთი წამყვანი მუსიკოსი ვიყავი. 19 წლის ასაკში საკუთარი ეთნო-ბენდი მყავდა. მაშინ გარკვეული დროის მანძილზე, ჯაზი არ ვიცოდი რა იყო, მაგრამ მე ჩემს მუსიკას ვეძებდი...

- ალბათ უფრო საკუთარ თავს მუსიკაში...

- დიახ, ზუსტად ეგრე იყო... იმ პერიოდში სხვადასხვა ჟანრის მუსიკალურ ნაწარმოებს ვუსმენდი. შემდეგ ჩემი გონება, შესაძლებლობები და განვითარება იმ დონეზე მივიდა, რომ მუსიკის ეს ჟანრი კარგად აღვიქვი და ჯაზიც მაშინ შემიყვარდა. გადავწყვიტე-მორჩა, ჯაზურ მუსიკას უნდა ვუსმინო, ის უნდა შევისწავლო და გავერკვიო, რა ხდება მეთქი...

გოსპელის მუსიკოსებთან ერთად
გოსპელის მუსიკოსებთან ერთად

- პირველად როდის გაგიჩნდათ ამგვარი აზრი, თუ გახსოვთ?

- კარგად  მახსოვს... ერთხელ ჩემმა აწ გარდაცვლილმა მეგობარმა, პიანისტმა ნოდარ გასიტაშვილმა, რომელიც 21 წლის ასაკში გარდაიცვალა, ოსკარ პიტერსონის მუსიკალური კომპოზიცია გამომიგზავნა. სწორედ ეგ გახდა ჩემთვის გარდამტეხი, რომ ჯაზი საბოლოოდ შემყვარებოდა. ამის მერე საქსოფონისტების მოსმენა დავიწყე.

- ვიცი, რომ სხვადასხვა მუსიკალურ ინსტრუმენტზე უკრავთ...

- 15 წელი აქტიურად ვუკრავდი ფანდურზე, სალამურზე, გიტარაზე.. თუმცა მთელი ცხოვრება მინდოდა საქსაფონზე დაკვრა მესწავლა. გავიკითხე მასწავლებელი და სწავლა დავიწყე. მალე ათწლედში ჯაზის ფაკულტეტი გაიხსნა და იქ ჩავაბარე. ამ დროს შევიძინე ბასიც და ისიც შევისწავლე, ერთ წელიწადში კონსერვატორიის ჯაზის ფაკულტეტზე მოვხვდი. ამ პერიოდში ბასით სხვადასხვა ანსამბლებში ვუკრავდი. კონსერვატორიის ბოლო კურსზე ვიყავი, როცა ჯაზის მასტერ-კლასები გავიარე. მალე, ამერიკაში, ინტერნაციონალურ ჯაზ-ფესტივალზე მიგვიწვიეს.

დიმიტრი ლეკვეიშვილი
დიმიტრი ლეკვეიშვილი

- ჯაზის სამშობლოში ყოფნამ რაიმე შეცვალა თქვენს მუსიკალურ გემოვნებაში?

- ეს იყო 2017 წელი, ამერიკაში სულ რაღაც ორი კვირა ვიყავით, მაგრამ ეს ორი კვირა ჩემთვის იმდენად მნიშვნელოვანი იყო, რომ ოც წელს უდრის. ეს იყო ინტერნაციონალური ფესტივალი. წარმოიდგინეთ, ყოველ დღე სხვადასხვა ეროვნების მუსიკოსებს ვუსმენდი და მათთან მქონდა ურთიერთობა-ამან როგორც მუსიკოსი, ძალიან გამზარდა და კიდევ ერთხელ დამარწმუნა იმაში, რომ ჯაზი-ჩემი მუსიკაა. თანაც, ფესტივალის ჯაზის საღამოზე გამოვედი და დავუკარი. იქ საოცარი გარემო იყო და არაჩვეულებრივი მუსიკოსები იყვნენ.

ნონსტოპთან და მაკა ზამბახიძესთან  ერთად სტუდიაში
"ნონსტოპთან" და მაკა ზამბახიძესთან ერთად სტუდიაში

- როგორ ფიქრობთ, ჯაზი ის მუსიკაა, სადაც საბოლოოდ „ჩასახლდით“, თუ ფიქრობთ, რაღაც დროის მერე პრიორიტეტებს შეიცლით?

- ამ ეტაპზე ჯაზ-შესმრულებელი ვარ, მაგრამ ზოგადად არ მომწონს, როცა მუსიკისოები მხოლოდ კლასიკით შემოიფარგლებიან, ან მხოლოდ ფოლკ-მუსიკით. ჯაზმენებშიც არსებობს ასეთი, ცოტა არ იყოს, „სექტანტური“ დამოკიდებულება, მათთვის მუსიკაში მარტო ჯაზია და მეტი არაფერი.

-ეთანხმებით ამ მოსაზრებას?

-  ერთი მხრივ, ვეთანხმები, მაგრამ მეორე მხრივ, არა... ჯაზი -მუსიკის უმაღლესი საფეხურია, მაგრამ ჩემთვის პირადად ცალკე არსებობს ჯაზი და საერთოდ მუსიკა, ერთ მიმართულებაზე არ ვარ ჩაციკლული. როცა პრეტენზია გაქვს მუსიკოსობაზე, ეს იმას ნიშნავს, რომ მუსიკალურ სამყაროს წარმოადგენ. აუცილებელია, რომ მუსიკოსმა თავი არა რომელიმე ერთ ჟანრში, არამედ, ზოგადად მუსიკაში დაიმკვიდროს. ბოლოს, ორ წელზე მეტია, რაც ვიყავი ბენდში „ნონსტოპი”, რომლის სოლისტები მაკა ზამბახიძე და ლელა წურწუმია არიან. ახლა ამ ბენდიდან მოვდივარ, რადგან საავტორო პროექტს ვიწყებ.

- შეგიძლიათ გვითხრათ, რა პროექტზეა საუბარი?

- ესაა საავტორო პროექტი, სახელად „ტარატურა“, რომელიც მოიცავს სახელოვნებო, პერფორმანსულ -გასართობ პროგრამას, ასევე იგეგმება სხვადასხვა მინი-პროექტებიც. სიტყვა „ტარატურა“ ძველქართულია და სწრაფად მოლაპარაკე ადამიანს ნიშნავს. ის სულხან-საბას ლექსკონიდან ამოვიღეთ. ამ შემთხვევაში მას ასეთი ახსნა აქვს: ჩვენ ადამიანებთან პერფორმანსით და მუსიკით ვსაუბრობთ და ამგვარი საუბრები გვინდა, რომ ხშირი იყოს და სწრაფად მივაწოდოთ.

- ვიცი, რომ ხშირად მოგზაურობთ და ზაფხულში, სვანეთში ველოსიპედით ასულხართ, მართალია?

- დიახ, ასეა, ძალიან მაგარი მოგზაურობა გამოვიდა. შარშან, მესტიაში ერთ ეთნო ბენდში ვუკრავდი. მე და აკარდეონისტს მოგვინდა ველოსიპედებით გასეირნება და გადავწყვიტეთ უშგულში ველოსიპედით ასვლა. ჯამში 90კმ გამოვიდა, საღამოს კი სცენაზე გამოვედით და დავუკარით.

- ანუ თავადაც ასეთი ხართ-ტარატურა-ანუ სწრაფად მოაზროვნე და აქტიური ადამიანი ...

- აქტიური ტიპი ვარ, მთელი ბავშვობა კალათბურთზე და სპორტის სხვა სახეობებზე დავდიოდი. დღეს ვცდილობ არ გავჩერდე და პროფესიულ განვითარებაში აქტიურად ვიყო ჩართული. მუსიკოსი დროს არ უნდა ჩამორჩეს და სანამ არის, სცენა და ადამიანებთან მუსიკით საუბრის საშუალება მაქსიმაურად უნდა გამოიყენოს...

138
მარიამ ბაქანიძე

„გიჟმაჟი გენები არ მაძლევს მოდუნების საშუალებას”- მარიამ ბაქანიძის პოეტური დაბადება    

642
(განახლებულია 19:04 24.09.2020)
საკმაოდ ემოციური ადამიანია, შემოქმედებითი ნიჭის წყალობით ლექსებს ერთი ამოსუნთქვით წერს. ზოგჯერ ისეც ხდება, რომ უკვე გამოქვეყნებულ ლექსს სხვებთან ერთად კითხულობს. მისი სათქმელი ზედაპირული არასოდესაა და რასაც ამბობს, ყველაფრის მიღმა დიდი ხნის ნაფიქრი და განცდილი აზრია...

ასეთია მარიამ ბაქანიძე, პოეტი, რომელსაც „წამების აქარიშხლება” უყვარს. კარიერაზე არასოდეს უფიქრია, მისთვის მთავარი დღემდე ოჯახი, პოეზია და სამშობლოა. ოთხი შვილის დედას გამოცემული აქვს პოეტური კრებული „დაბადება“, ამჟამად მუშაობს მეორეზე, რომელშიც  გურულ მოტივებზე დაწერილი ლექსები და ნოველები შევა.

პირველი პოეზიის საღამო სამების ახალგაზრდულ ცენტრში ჰქონდა, შემდეგ კავკასიურ სახლში, მოსწავლე-ახალგაზრდობის სასახლესა და ლიტერატურულ კაფეში. აქვს საოცარი იუმორის გრძნობა და ამიტომაც მისი სახალისო პოეზია ხალხში ისეთივე პოპულარულია, როგორც მისი საოცარი ლირიკა...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- ქალბატონო მარიამ, როგორია თქვენი ისტორია, ის, რამაც თქვენი ცხოვრების გზა განსაზღვრა?

- დავიბადე ოზურგეთის რაიონის სოფელ თხინვალში, ტრადიციულ ქართულ ოჯახში. ამავე სოფლის საჯარო სკოლა დავამთავრე. სტუდენტიც სკოლის დამთავრებთანავე გავხდი და ამასთანავე, გავხდი დედაც. აი, ამ უკანასკნელმა ამბავმა ჩემი ცხოვრება ბედნიერებით „ამოატრიალა". უკვე ოცდაოთხი წლის ასაკში ოთხი შვილის დედა ვიყავი. რაოდენ გასაკვირიც უნდა იყოს, კარიერული წინსვლისთვის არასოდეს მიბრძოლია. ჩემთვის მთავარი იყო, რომ ქალ-ვაჟისა და საოცარი ტყუპი გოგოს ახალგაზრდა დედა ვიყავი. პროფესიით ბიოლოგმა, ექიმ-ლაბორანტად სულ სამი თვე ვიმუშავე და მერე ისევ შვილებს დავუბრუნდი.

პოეზიის საღამოზე კავკასიურ სახლში
პოეზიის საღამოზე "კავკასიურ სახლში"

 - როდის მიხვდით, რომ პოეზია თქვენი ცხოვრების აზრია?

- ეს დაახლოებით ათი წლის წინ ვიგრძენი, როცა დიდი წყვეტის შემდეგ პირველი ლექსი „დ ა ბ ა დ ე ბა" დავწერე. ეს ლექსი სამჯერ წავიკითხე და ვთქვი: ნაბიჯები ჩემი - ნება შენი, უფალო!.. მე ვიბრძვი, სულ ვიბრძვი და ეს დასტურია იმისა, რომ პოეზიაა აზრიც და არსიც ჩემი მყოფობის.

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- თქვენს ერთ ლექსში ამბობთ:

„ვერასდროს ვერ ვიტყვი, რომ

არ ვარ პოეტი!

რომ ჩემი რითმები მზის გულზე ლღვებიან,

მიგრძვნია...

როგორ კრთის ცის მთებზე მუზები

და გონის სისრულეს რა მძაფრად ელიან“- ასეთი თავდაჯერება როდის იგრძენით?

- ეს მოხდა მთაწმინდაზე გამართული ლიტერატურული კონკურსის დროს, მაშინ სიტყვებით: რადიო, ბარგი, ბეტონი, ლანჩა, ჭანჭური, ჩიხი, ჭაობი, ხალიჩა, დრაკონი, ბარძაყი, ჟირაფი - დავწერე ექსპრომტი, რომელიც თავადაც მომეწონა. აი, მაშინ ვთქვი: დიახ, მე პოეტი ვარ!..

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- ჩვეულებრივი ბავშვი არ იქნებოდით...

- შეიძლება... ერთი უცნაური ოცნება მქონდა: პატარაობიდან წარმოვიდგენდი ჩემს თავს მოკრძალებულ, სუფთა ოთახში, სადაც იდგა საწერი მაგიდა და გარშემო წიგნებით გადავსებული თაროები იყო. კიდევ, იმ ოთახში უამრავი ფურცელი იყო და საწერ-კალამი, სამელნე, რომელშიც მწვანე მელანი „ესხა“. მსგავსი რამ სიზმრადაც მინახავს, ოღონდ, სიზმარში ბუხარიც ენთო ოცნების ოთახში და მე ჭაღარა მოხუცი ვიყავი. ისე მენატრება ის სიზმარი, სულ მინდა, რომ კიდევ დამესიზმროს...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

-ალბათ განსაკუთრებულია ბავშვობა, რომელიც გურიას უკავშირდება…

-  მთელი ცხოვრება ვმადლობ უფალს იმისთვის, რომ ქართველად მომავლინა. გურია ჩემი პატარა სამოთხეა, გურულები -მისი ბინადარნი. ერთხელ ვიხმურე: გურულობა თლათ ჯვარას ტუზია კაროლით მეთქი. ჩემი გურული გენები-გიჟმაჟია და არ მაძლევს მოდუნების საშუალებას, სხვას რომ ჰგონია რაღაც დამთავრდაო, აი, ზუსტად მაშინ ვიწყებ მე...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- თქვენს ერთი საოცარ ლექსს არაჩვეულებრივად კითხულობს პატარა ლუკა შუბითიძე...

- ეს ლექსი ლუკასთვის მის მასწავლებელს შეურჩევია. ეს ვიდეო შემთხვევით ვნახე და ძალიან მომეწონა. ტელეგადაცემის შემდეგ დამიკავშირდა ამ ბავშვის დედა და მადლობა გადამიხადა, ამ ლექსმა ლუკა პოპულარული გახადა და მისგან ლექსების კრებულს ნამდვილად იმსახურებთო.

- რაიმე ამბავი ხომ არ გახდა ლექსის დაწერის წინაპირობა?

- დაწერილი მაქვს ლექსი „მოკტა კირილე ბაბუა” და ამ ლექსის ისტორია ასეთია: მოკტა საწყალი კირილე ბაბუა და თრიაქით გაბრუებულმა მესაფლავეებმა თქვეს: ეყოფა ძამა, კოტია, ამაში კირილე კი არა, კამეჩი ჩეეტევა და პაწა პერეკოსადაც თუ წევიდა, უცფათ არ გვიჩივლოს საბჭოშიო... ჰოდა, ამეიტანეს კირილე და არ ჩეეტია საფლავში. ამ შემთხვევას მივუძღვენი ლექსი "მოკტა კირილე ბაბუა", რომელიც ასე მთავრდება:

ძვლივსღა დამარხეს კირილე

და მიაყარეს გოროხი,

მესაფლავეებს სირცხვილით

ეხურათ გვიმბრის ბოხოხი.

გაახაზირეს ქელეხი....

სული უხსენეს კირილეს,

გადაავიწყდათ საფლავზე რა გულიანად იცინეს.

ასეა წუთი-სოფელი,

გაგვინაპირებს სულ ყველას,

ტირილს სიცილი მოჰყვება

და მწუხარებას დალხენა.

- იშვიათია, რომ ერთი პოეტი ასე ერთნაირად კარგად რომ წერდეს ლირიულ და იუმორისტულ ლექსებს, თქვენ მათ შორის ხართ...

 - მადლობა. ეს იმიტომ, რომ გაუსაძლისად მტკივა, როგორც ქართველს და ამავდროულად უზომოდ მიყვარს -როგორც ქართველს…

მეგობრებთან ერთად
მეგობრებთან ერთად

- „წარსული ნალებს აჭედებდა ოფლიან მერნებს,

მხრებს ატოლებდა პაპის ჩოხას კავკასიონი.

არ დაიჩოქებს!

წამოდგება ქართველი ფეხზე

და გამოსტაცებს “ორპირ ღამეს"

“ქორფა ალიონს"

არ შეიძლება მთა-წმინდაზე ახსენო ღმერთი

და...

ცრემლით სავსე "თიხის ქვევრი" მტერთან დალიო! -ეს სტროფი თქვენი ლექსიდანაა, სამშობლო რა არის თქვენთვის, რა ასოციაციები გიჩნდებათ?

 - ნება მომეცით, ამ კითხვაზე ისევ ლექსით გიპასუხოთ...

„ზეცა მზეს იფარებს ოქროს კრეტსაბელით,

სიღრმე სიბრძნის ჭაში გადამალულია.

მრავალ ენაზეა ლოცვა აღვლენილი,

მაგრამ ზეცის კლიტე ჩემი ქართულია!

აი, ესაა ჩემთვის სამშობლო. არა ეროვნული განწყობა კი გიგანტური ხაფანგია, რომელშიც სატყუარად კეთილდღეობაა, ფარჩა -სულის წილ. ფესვიდან კენწერომდე მანძილი ტოლია „მანძილისა" დაბადებიდან კვლავ დაბადებამდე...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- საინტერესოა, თავად როგორ გააცნობდით უცნობ ადამიანს მარიამ ბაქანიძეს?  

- მარიამი არის ადამიანი, რომელსაც: უყვარს წამების აქარიშხლება და წუთის შეკვრა ძეწნის სიმშვიდით. მარიამი არის ადამიანი, რომელსაც არ იზიდავს ზედაპირი და ცდილობს სილამაზე, სიმართლე და შეიძლება ხსნაც სიღრმიდან ამოქაჩოს. მარიამმა არ იცის როგორი შეგრძნებაა როცა გძულს. მისთვის ღირსეული - დიდია, უღირსი კი - საბრალო...

 

642
სავსე მთვარე

მთვარის კალენდარი: 27 სექტემბერი რისი გაკეთება შეიძლება და რისი არა

0
(განახლებულია 20:50 26.09.2020)
გაეცანით ჩვენს ყოველდღიურ კალენდარს და შეიტყვეთ, რა საქმიანობა იქნება წარმატების მომტანი ამა თუ იმ დღეს ღამის მანათობლის განწყობის მიხედვით.

მთვარეს უზარმაზარი ძალა გააჩნია და დიდი ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია ადამიანებზე, რადგან ყველა კოსმოსურ ობიექტს შორის დედამიწასთან ყველაზე ახლოს იმყოფება.

27 სექტემბერი, კვირა. ამ დღეს მზე მართავს. მზარდი მთვარე მერწყულის ნიშანშია.

ამ დღეს საჭიროა ძალების მიმართვა ოჯახური კავშირების გამტკიცებისკენ, ოჯახური ტრადიციების მხარდაჭერა, სახლის მოწყობაზე ზრუნვა.

ცხოვრებისეულ სფეროებში ადამიანებს იღბალი თან სდევს. იზრდება პროფესიული წარმატებების შესაძლებლობა.

ჩნდება ინტერესი ყოველი ახლისადმი, მოულოდნელად მოდის საინტერესო იდეები, ადამიანებში იზრდება დამოუკიდებლობის წყურვილი, ექსტრავაგანტულობა, კომუნიკაბელურობა, ექსპერიმენტებისკენ სწრაფვა, შემოქმედებითი დამოკიდებულება ყველაფრისადმი.

კარგი დღეა მეგობრობისა და ფლირტისთვის. თუ გინდათ, რომ პარტნიორისთვის საყვარელი ადამიანი იყოთ, გახდით მისი მეგობარიც და არ შეუშინდეთ ორიგინალობას. მთვარეს მერწყულში უცნაური და უჩვეულო ნაცნობობა შეუძლია მოიტანოს. არ გაგიკვირდეთ ვითარების სწრაფი ცვლა, ეცადეთ, პარტნიორი იდეალურად არ აღიქვათ.

ასეთ დროს სასიყვარულო ურთიერთობებზე დიდ გავლენას ახდენს მეგობრების მოსაზრებები. თუ გაჩნდება მეგობრობა, ურთიერთგაგება, მაშინ რომანი, დიდი ალბათობით, დიდხანს გაგრძელდება. ეს უფრო ორიგინალური კავშირი იქნება, ვიდრე მგზნებარე და ვნებიანი.

რეკომენდებულია ოჯახური ბიზნეს–საქმიანობა, ოჯახთან დაკავშირებული ფინანსური საკითხების გადაჭრა, მოლაპარაკებების წარმოება, კონტაქტების დამყარება, ადრე დაწყებული საქმეების გაგრძელება, სანდო კავშირების გამტკიცება, კარიერაზე და ბიზნესზე ზრუნვა, მუშაობა როგორც დამოუკიდებლად, ისე კოლექტივში.

არარეკომენდებულია ახალი საქმეების დაწყება.

ხელსაყრელი დღეა მგზავრობისთვის.

თმის შეჭრა, შეღებვა: ამ დღეს არასასურველია თმის შეჭრა, მაგრამ კარგი დღეა შეღებვისთვის. ხელსაყრელი დღეა მანიკურისთვის.

მებაღეობა: მერწყულის ნიშანი მებაღეობის მხრივ არცთუ ნაყოფიერი პერიოდია. ამ დღეს შეიძლება ბრძოლა მავნებლებთან, მცენარეების შეწამვლა, ნიადაგის გაფხვიერება, ხოლო არ ღირს პიკირება, მცენარეების დარგვა და გადარგვა.

0