ანელი აწკარუნაშვილი

„პრობლემა არაა, შეგიძლიათ ქართულად მესაუბროთ“ ქართული საკვირაო სკოლა დუბლინში

2162
(განახლებულია 20:40 05.08.2020)
რუბრიკაში „ქართველები უცხოეთში“ გაგაცნობთ ქალბატონს, რომელმაც ირლანდიაში ქართული საკვირაო სკოლა დააარსა.

ანელი აწკარუნაშვილი ოცი წელია დუბლინში ცხოვრობს და მისი საკვირაო სკოლის დამსახურებაა ის, რომ იქ მცხოვრები ქართველი ბავშვები საქართველოსთან სულიერ კავშირს არ წყვეტენ. ირლანდიელებმა სწორედ ამ სკოლის დახმარებით გაიგეს ბევრი რამ ჩვენს ქვეყანაზე, რადგან სკოლა ამ წლების მანძილზე სხვადასხვა საინტერესო აქტივობითაც გამოირჩევა.

ანელი აწკარუნაშვილი
ანელი აწკარუნაშვილი

- ქალბატონო ანელი, როგორ დაიწყო თქვენი გზა საქართველოდან ირლანდიამდე?

- ირლანდიაში ჩამოსვლამდე თბილისში ვცხოვრობდი. პროფესიით დაწყებითი კლასების სპეციალისტი ვარ. სწავლის დამთავრების შემდეგ რამდენიმე თვეში მომიწია ირლანდიაში გადმოსვლა ოჯახთან ერთად და თითქმის ოცი წელია, რაც დუბლინში ვცხოვრობ.

- უცხო გარემოსთან შეგუების მომენტი რთულად გაიარეთ?

- სიმართლე გითხრათ, აქ ჩამოსვლის დროს ამ ქვეყნის შესახებ ძალიან ცოტა რამ ვიცოდი. როგორც ბევრი ქართველისთვის, პირველი წლები არც ჩემთვის იყო ადვილი. ამის მიზეზი უცხო გარემო, განსხვავებული კულტურა და წეს-ჩვეულებები, ენის ბარიერი იყო. თუმცა ეს სირთულეები უფრო მეტ სტიმულს მაძლევდა იმისთვის, რომ უცხო ქვეყნის რიტმისთვის ფეხი ამეწყო...

ანელი აწკარუნაშვილი
ანელი აწკარუნაშვილი

- და, როგორც ჩანს, კარგადაც აუწყვეთ, დღეს თქვენ მიერ დაფუძნებული ქართული სკოლა პოპულარულია ირლანდიაში მცხოვრებ ქართველებში, როდის დააარსეთ ის?

- საგანმანათლებლო ცენტრი „ლამპარი“ 2008 წლის ოქტომბერში დაარსდა. მე თავად სამი შვილი მყავს და ვცდილობდი, რომ მათ ქართული წერა-კითხვა ესწავლათ, თუმცა მივხვდი, რომ მხოლოდ ქართული წერა-კითხვის სწავლა არ იყო საკმარისი და ბავშვებს უფრო მეტი უნდა სცოდნოდათ თავისი ქვეყნის შესახებ. აქედან გაჩნდა იდეა, რომ გამეხსნა საკვირაო სკოლა. ეს იდეა ჩემს მეგობრებს გავუზიარე და ყველა ერთად გავერთიანდით მის გარშემო. თავდაპირველად სკოლაში მხოლოდ 15 მოსწავლე იყო, ძირითადად ჩემი და ჩემი მეგობრების შვილები, თუმცა შემდეგ გავიზარდეთ და ერთ დიდ ოჯახად ვიქეცით. დღეს დაახლოებით 40 მოსწავლეა სკოლაში და ქართული ენის გარდა ისწავლება საქართველოს ისტორია, რელიგიის ისტორია, ბუნება.

ანელი აწკარუნაშვილი
ანელი აწკარუნაშვილი

- თანამოაზრეებზე რას იტყვით?

- იმ დროისათვის არ ვიყავით განებივრებული სახელმძღვანელოებით, არც ინტერნეტ-სივრცეში იძებნებოდა ბევრი ინფორმაცია. ხშირ შემთხვევაში პედაგოგებს თვითონ უხდებოდათ ინფორმაციის მოძიება და დამუშავება. სწორედ საოცარი და პროფესიონალი პედაგოგების ქეთი ჯიღაურის, თეა ლიპარტელიანის, ეკა ფეიქრიშვილის და ჩვენი ყოფილი კოლეგების ნუნუკა ავგაროზაშვილის, მაია აწკარუნაშვილის და თამუნა ჩიტიძის თავდაუზოგავი შრომის ნაყოფია ის, რომ ჩვენ დღეს საყვარელ საქმეს ვაკეთებთ და მომავალი თაობის აღზრდაში მცირედი წვლილი შეგვაქვს.

ანელი აწკარუნაშვილი
ანელი აწკარუნაშვილი

- ირლანდიელებს თუ გამოუთქვამთ თქვენს სკოლაში სწავლის სურვილი?

- ირლანდიელებს არა, თუმცა საკმაოდ ბევრი მოსწავლე გვყავს შერეული ოჯახებიდან. ერთ ფაქტს გავიხსენებ: გასული წლის დასაწყისში ახალი მოსწავლე მოვიდა სკოლაში, მამით ქართველი და დედით ირლანდიელი. როდესაც დედასთან საუბარი დავიწყე, გამაჩერა და ქართულად მითხრა, პრობლემა არაა, შეგიძლიათ ქართულად მესაუბროთო. ჩემთვის ეს სასიამოვნო მოულოდნელობა იყო.

- ქართველები ხომ ყველგან მსგავსებას ვეძებთ, ალბათ არც თქვენ ხართ გამონაკლისი?

- იცით, ქართველებსა და ირლანდიელებს შორის ბევრი მსგავსება აღმოვაჩინე. პირველი ისაა, რომ მათ ჩვენ მსგავსად გასაოცარი მეგობრობა იციან. ჩამოსვლიდან ძალიან მალე შევიძინე ბევრი ირლანდიელი მეგობარი, რომლებთანაც დღესაც ვაგრძელებ ურთიერთობას. სირთულეების გადალახვაში გარკვეულწილად ისინიც დამეხმარნენ.

ანელი აწკარუნაშვილი
ანელი აწკარუნაშვილი

- რა ქართულ აქტივობას ახორციელებს თქვენი სკოლა?

- აქტიურად ვიღებთ მონაწილეობას სხვადასხვა ღონისძიებებში, სადაც საშუალება გვეძლევა წარმოვადგინოთ ჩვენი ქვეყანა. ყოველ წელს სკოლაში იმართება ღონისძიება, სადაც, გარდა ჩვენი თანამემამულეებისა, ვიწვევთ ჩვენს ირლანდიელ მეგობრებს, ვაცნობთ ქართულ კულტურას, ტრადიციებს და ქართულ სამზარეულოს. მინდა დავამატო, რომ უკვე რამდენიმე წელია, რაც ამ ღონისძიებების დროს ხდება ჩვენი მოსწავლეების მიერ დამზადებული სხვადასხვა ნივთების გაყიდვა. შემოსული თანხით საქართველოში ვეხმარებით მრავალშვილიან ოჯახებს. მართალია, ეს ქველმოქმედება მცირედია, თუმცა ჩვენთვის მნიშვნელოვანია ის, რომ პატარებმა სხვებზე ზრუნვა და სიკეთის კეთება ისწავლონ.

დიასპორის დღეებზე თბილისში
დიასპორის დღეებზე თბილისში

- სხვა ქვეყანაში მცხოვრებ ქართველ ბავშვებთან თუ გაქვთ კავშირი?

- ჩვენი ცენტრი ორიენტირებული არ არის მხოლოდ საგაკვეთილო პროცესზე, ჩვენი მიზანია, რომ აქ მყოფი ქართველი ბავშვები ერთმანეთს დავამეგობროთ. სწორედ ამიტომ ხშირად ვაწყობთ სასკოლო ტურებს როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე ქვეყნის გარეთაც. 2016 წელს წელს სასკოლო ტურით ვიმყოფებოდით საფრანგეთში, პარიზში. იქ ვესტუმრეთ პარიზში არსებულ ქართული კულტურის კერას, სახელად „ლაზი“, სადაც ჩვენი მოსწავლეები შეხვდნენ იქ მცხოვრებ თანატოლებს და დაუვიწყარი დრო გაატარეს.

ანელი აწკარუნაშვილი
ანელი აწკარუნაშვილი

- დაარსების დღიდან რამდენი თაობის ქართველები აღზარდა თქვენმა სკოლამ?

- საკვირაო სკოლამ უკვე ქართველების სამი თაობა აღზარდა. ჩვენ ვცდილობთ მათთან კონტაქტი არ დავკარგოთ და სწორედ მათთვის ვატარებთ ხოლმე ლექცია-გაკვეთილებს. გარდა ჩვენი სკოლის პრდაგოგებისა, აქ ლექციებს უკითხავენ ასევე მოწვეული სტუმრები.

ანელი აწკარუნაშვილი
ანელი აწკარუნაშვილი

- პანდემიის დროს რა ხდებოდა თქვენს სკოლაში?

- პანდემიის დროს ჩვენ არ გავჩერებულვართ. ვატარებდით ონლაინ გაკვეთილებს. სწავლის პარალელურად ჭიათურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმთან ერთად ჩავატარეთ ონლაინ-ლექცია თემაზე „სადაურსა სად წაიყვან...” ჩვენი უფროსი მოსწავლეები ასევე აქტიურად იყვნენ ჩართული პირველი საერთაშორისო ონლაინ-სკოლის „გაკვეთილები საზღვრების გარეშე“ პროექტში. უზომოდ მადლიერი ვარ იმ ადამიანების, ვისაც მცირედი წვლილი მიუძღვის საკვირაო სკოლის არსებობაში, ესენი არიან: M.Murray, ი. კოპლატაძე, Father D. Lonergan და საქართველოს საელჩო ირლანდიაში. განსაკუთრებული მადლობა ბატონ გიორგი ზურაბაშვილს თანადგომისთვის, ახლო მომავალში სწორედ მისი უშუალო მხარდაჭერით ბევრ საინტერესო პროექტს ვგეგმავთ. ოქტომბერში ვაწყობთ შემოდგომის ფესტივალს, ჩვენებურად რთველს, სადაც ჩვენი მოსწავლეები და მათი აქაური თანატოლები გაეცნობიან საქართველოს, როგორც ღვინისა და ვაზის სამშობლოს. ირლანდილებს ქართული ღვინის მრავალწლიან ისტორიას გავაცნობთ, ბავშვები თავის საყვარელ ქართულ ნუგბარს - ჩურჩხელებს ამოავლებენ.

ანელი აწკარუნაშვილი
ანელი აწკარუნაშვილი

- შორიდან ალბათ სხვაგვარად აღიქვით ის, რასაც სამშობლო ჰქვია?..

- სამშობლო ალბათ ყველაფერია – ბავშვობა, მეგობრები, ოჯახი... ჩემთვის სამშობლო სიყვარულია, ადგილია, სადაც გული სხვანაირად მიცემს. მიუხედავად იმისა, რომ თითქმის ყოველ ზაფხულს ჩავდივარ, ჩემი მზიანი და თბილი ქვეყანა ყოველთვის მენატრება. ირლანდიელი მეგობრები ხშირად მეკითხებიან – ვაპირებ თუ არა სამშობლოში დაბრუნებას. ჩემი პასუხია: იმედი მაქვს, რომ ერთ დღეს საქართველოში აუცილებლად დავბრუნდები...

 

2162
თემები:
ქართველები უცხოეთში (81)
დიმიტრი ლეკვეიშვილი

დიმიტრი ლეკვეიშვილის „ტარატურა“- ანუ იმპროვიზაციები მუსიკასა და ცხოვრებაში  

209
(განახლებულია 15:15 26.09.2020)
ამ ეტაპზე თავს ჯაზის მუსიკოსად თვლის, მაგრამ დარწმუნებულია, რომ ნამდვილი პროფესიონალი ცხოვრების მანძილზე მარტო ერთი ჟანრით არ უნდა შემოიფარგლოს.

დიმიტრი ლეკვეიშვილმა მუსიკალურ სამყაროში სხვადასხვა ეტაპები გაიარა. თავიდან ფოლკლორით დაიწყო, შეისწავლა სხვადასხვა მუსიკალურ ინსტრუმენტზე დაკვრა, იყო ფოლკ-ანსამბლების წამყვანი მუსიკოსი. 19 წლისას საკუთარი ეთნო-ბენდი ჰყავდა. სცენაზე ცნობილ მომღერლებთან ერთად გამოდიოდა. თუმცა ყველაფერი რადიკალურად მას შემდეგ შეიცვალა როცა მის ცხოვრებაში გაჩნდა ჯაზი...

მალე მუსიკის მოყვარულების წინაშე წარდგება ახალი საავტორო პროექტით, რომელიც პერფორმანსულ-გასართობ პროგრამას მოიცავს.

დიმიტრი ლეკვეიშვილი
დიმიტრი ლეკვეიშვილი

- დიმიტრი, საუბარი ბავშვობიდან დავიწყოთ. ჩვენში სამწუხაროდ მუსიკის გაკვეთილებს ბავშვები არ წყალობენ და ხშირად ამის მიზეზი მასწავლებელია, თქვენ შემთხვევაში, როგორ იყო საქმე?

- როცა მეორე კლასში ვიყავი სმენით ვაწყობდი ქართულ სიმღერებს და ფორტეპიანოზე შემიყვანეს. დაახლოებით ერთ წელში გამოვედი, თუმცა ის კლასი ფრიადზე დავამთავრე. ამის მიზეზი ის იყო, რომ ნოტები და მარტო კლასიკური მუსიკა, ანუ რაღაც ჩარჩოში მოქცევა ვერ ავიტანე. მუსიკის მასწავლებელი ბრწყინვალე სპეციალისტი იყო, მაგრამ მე სურვილი გამიჩნდა, რომ საკუთარი ინტერპრეტაციით დამეკვრა. ამის მიზეზს ახლა, 25 წლის მერე მივაგენი, რადგან დღეს ჯაზ-შემსრულებელი ვარ, ნებისმიერ ინსტრუმენტზე, რასაც და როგორც მინდა თავისუფლად ვუკრავ.

- თუმცა ნოტების ცოდნა აუცილებელია...

- რა თქმა უნდა, მუსიკოსი თუ ხარ, ნოტების ცოდნა, ყველა ვარიანტში, საჭიროა, ესაა შენი ანბანი, მაგრამ მარტო ნოტებზე დამოკიდებულება ჩემთვის თავიდანვე მიუღებელი იყო. ეს მომენტი უფრო ნათლად გამოიკვეთა წლების მანძილზე, როდესაც ჩემთან პროფესიული გამოცდილება მოვიდა.

გადაცემაში სტუმრად ამერიკის ერთ-ერთ ტელეარხზე
გადაცემაში სტუმრად ამერიკის ერთ-ერთ ტელეარხზე

- სანამ ჯაზთან „მიხვედით“- რა ეტაპები გაიარეთ?

- სანამ ჯაზთან მივედი ცხოვრებაში სხვადასხვა ეტაპები გავიარე.  თავიდან ხალხური მუსიკალური ინსტრუმენტების სწავლა დავიწყე. ვუკრავდი სხვადასხვა ფოლკ-ანსამბლში, მათ შორის იყო „ზარები“, „ივერონი“. სხვების თქმით, ერთ-ერთი წამყვანი მუსიკოსი ვიყავი. 19 წლის ასაკში საკუთარი ეთნო-ბენდი მყავდა. მაშინ გარკვეული დროის მანძილზე, ჯაზი არ ვიცოდი რა იყო, მაგრამ მე ჩემს მუსიკას ვეძებდი...

- ალბათ უფრო საკუთარ თავს მუსიკაში...

- დიახ, ზუსტად ეგრე იყო... იმ პერიოდში სხვადასხვა ჟანრის მუსიკალურ ნაწარმოებს ვუსმენდი. შემდეგ ჩემი გონება, შესაძლებლობები და განვითარება იმ დონეზე მივიდა, რომ მუსიკის ეს ჟანრი კარგად აღვიქვი და ჯაზიც მაშინ შემიყვარდა. გადავწყვიტე-მორჩა, ჯაზურ მუსიკას უნდა ვუსმინო, ის უნდა შევისწავლო და გავერკვიო, რა ხდება მეთქი...

გოსპელის მუსიკოსებთან ერთად
გოსპელის მუსიკოსებთან ერთად

- პირველად როდის გაგიჩნდათ ამგვარი აზრი, თუ გახსოვთ?

- კარგად  მახსოვს... ერთხელ ჩემმა აწ გარდაცვლილმა მეგობარმა, პიანისტმა ნოდარ გასიტაშვილმა, რომელიც 21 წლის ასაკში გარდაიცვალა, ოსკარ პიტერსონის მუსიკალური კომპოზიცია გამომიგზავნა. სწორედ ეგ გახდა ჩემთვის გარდამტეხი, რომ ჯაზი საბოლოოდ შემყვარებოდა. ამის მერე საქსოფონისტების მოსმენა დავიწყე.

- ვიცი, რომ სხვადასხვა მუსიკალურ ინსტრუმენტზე უკრავთ...

- 15 წელი აქტიურად ვუკრავდი ფანდურზე, სალამურზე, გიტარაზე.. თუმცა მთელი ცხოვრება მინდოდა საქსაფონზე დაკვრა მესწავლა. გავიკითხე მასწავლებელი და სწავლა დავიწყე. მალე ათწლედში ჯაზის ფაკულტეტი გაიხსნა და იქ ჩავაბარე. ამ დროს შევიძინე ბასიც და ისიც შევისწავლე, ერთ წელიწადში კონსერვატორიის ჯაზის ფაკულტეტზე მოვხვდი. ამ პერიოდში ბასით სხვადასხვა ანსამბლებში ვუკრავდი. კონსერვატორიის ბოლო კურსზე ვიყავი, როცა ჯაზის მასტერ-კლასები გავიარე. მალე, ამერიკაში, ინტერნაციონალურ ჯაზ-ფესტივალზე მიგვიწვიეს.

დიმიტრი ლეკვეიშვილი
დიმიტრი ლეკვეიშვილი

- ჯაზის სამშობლოში ყოფნამ რაიმე შეცვალა თქვენს მუსიკალურ გემოვნებაში?

- ეს იყო 2017 წელი, ამერიკაში სულ რაღაც ორი კვირა ვიყავით, მაგრამ ეს ორი კვირა ჩემთვის იმდენად მნიშვნელოვანი იყო, რომ ოც წელს უდრის. ეს იყო ინტერნაციონალური ფესტივალი. წარმოიდგინეთ, ყოველ დღე სხვადასხვა ეროვნების მუსიკოსებს ვუსმენდი და მათთან მქონდა ურთიერთობა-ამან როგორც მუსიკოსი, ძალიან გამზარდა და კიდევ ერთხელ დამარწმუნა იმაში, რომ ჯაზი-ჩემი მუსიკაა. თანაც, ფესტივალის ჯაზის საღამოზე გამოვედი და დავუკარი. იქ საოცარი გარემო იყო და არაჩვეულებრივი მუსიკოსები იყვნენ.

ნონსტოპთან და მაკა ზამბახიძესთან  ერთად სტუდიაში
"ნონსტოპთან" და მაკა ზამბახიძესთან ერთად სტუდიაში

- როგორ ფიქრობთ, ჯაზი ის მუსიკაა, სადაც საბოლოოდ „ჩასახლდით“, თუ ფიქრობთ, რაღაც დროის მერე პრიორიტეტებს შეიცლით?

- ამ ეტაპზე ჯაზ-შესმრულებელი ვარ, მაგრამ ზოგადად არ მომწონს, როცა მუსიკისოები მხოლოდ კლასიკით შემოიფარგლებიან, ან მხოლოდ ფოლკ-მუსიკით. ჯაზმენებშიც არსებობს ასეთი, ცოტა არ იყოს, „სექტანტური“ დამოკიდებულება, მათთვის მუსიკაში მარტო ჯაზია და მეტი არაფერი.

-ეთანხმებით ამ მოსაზრებას?

-  ერთი მხრივ, ვეთანხმები, მაგრამ მეორე მხრივ, არა... ჯაზი -მუსიკის უმაღლესი საფეხურია, მაგრამ ჩემთვის პირადად ცალკე არსებობს ჯაზი და საერთოდ მუსიკა, ერთ მიმართულებაზე არ ვარ ჩაციკლული. როცა პრეტენზია გაქვს მუსიკოსობაზე, ეს იმას ნიშნავს, რომ მუსიკალურ სამყაროს წარმოადგენ. აუცილებელია, რომ მუსიკოსმა თავი არა რომელიმე ერთ ჟანრში, არამედ, ზოგადად მუსიკაში დაიმკვიდროს. ბოლოს, ორ წელზე მეტია, რაც ვიყავი ბენდში „ნონსტოპი”, რომლის სოლისტები მაკა ზამბახიძე და ლელა წურწუმია არიან. ახლა ამ ბენდიდან მოვდივარ, რადგან საავტორო პროექტს ვიწყებ.

- შეგიძლიათ გვითხრათ, რა პროექტზეა საუბარი?

- ესაა საავტორო პროექტი, სახელად „ტარატურა“, რომელიც მოიცავს სახელოვნებო, პერფორმანსულ -გასართობ პროგრამას, ასევე იგეგმება სხვადასხვა მინი-პროექტებიც. სიტყვა „ტარატურა“ ძველქართულია და სწრაფად მოლაპარაკე ადამიანს ნიშნავს. ის სულხან-საბას ლექსკონიდან ამოვიღეთ. ამ შემთხვევაში მას ასეთი ახსნა აქვს: ჩვენ ადამიანებთან პერფორმანსით და მუსიკით ვსაუბრობთ და ამგვარი საუბრები გვინდა, რომ ხშირი იყოს და სწრაფად მივაწოდოთ.

- ვიცი, რომ ხშირად მოგზაურობთ და ზაფხულში, სვანეთში ველოსიპედით ასულხართ, მართალია?

- დიახ, ასეა, ძალიან მაგარი მოგზაურობა გამოვიდა. შარშან, მესტიაში ერთ ეთნო ბენდში ვუკრავდი. მე და აკარდეონისტს მოგვინდა ველოსიპედებით გასეირნება და გადავწყვიტეთ უშგულში ველოსიპედით ასვლა. ჯამში 90კმ გამოვიდა, საღამოს კი სცენაზე გამოვედით და დავუკარით.

- ანუ თავადაც ასეთი ხართ-ტარატურა-ანუ სწრაფად მოაზროვნე და აქტიური ადამიანი ...

- აქტიური ტიპი ვარ, მთელი ბავშვობა კალათბურთზე და სპორტის სხვა სახეობებზე დავდიოდი. დღეს ვცდილობ არ გავჩერდე და პროფესიულ განვითარებაში აქტიურად ვიყო ჩართული. მუსიკოსი დროს არ უნდა ჩამორჩეს და სანამ არის, სცენა და ადამიანებთან მუსიკით საუბრის საშუალება მაქსიმაურად უნდა გამოიყენოს...

209
მარიამ ბაქანიძე

„გიჟმაჟი გენები არ მაძლევს მოდუნების საშუალებას”- მარიამ ბაქანიძის პოეტური დაბადება    

738
(განახლებულია 19:04 24.09.2020)
საკმაოდ ემოციური ადამიანია, შემოქმედებითი ნიჭის წყალობით ლექსებს ერთი ამოსუნთქვით წერს. ზოგჯერ ისეც ხდება, რომ უკვე გამოქვეყნებულ ლექსს სხვებთან ერთად კითხულობს. მისი სათქმელი ზედაპირული არასოდესაა და რასაც ამბობს, ყველაფრის მიღმა დიდი ხნის ნაფიქრი და განცდილი აზრია...

ასეთია მარიამ ბაქანიძე, პოეტი, რომელსაც „წამების აქარიშხლება” უყვარს. კარიერაზე არასოდეს უფიქრია, მისთვის მთავარი დღემდე ოჯახი, პოეზია და სამშობლოა. ოთხი შვილის დედას გამოცემული აქვს პოეტური კრებული „დაბადება“, ამჟამად მუშაობს მეორეზე, რომელშიც  გურულ მოტივებზე დაწერილი ლექსები და ნოველები შევა.

პირველი პოეზიის საღამო სამების ახალგაზრდულ ცენტრში ჰქონდა, შემდეგ კავკასიურ სახლში, მოსწავლე-ახალგაზრდობის სასახლესა და ლიტერატურულ კაფეში. აქვს საოცარი იუმორის გრძნობა და ამიტომაც მისი სახალისო პოეზია ხალხში ისეთივე პოპულარულია, როგორც მისი საოცარი ლირიკა...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- ქალბატონო მარიამ, როგორია თქვენი ისტორია, ის, რამაც თქვენი ცხოვრების გზა განსაზღვრა?

- დავიბადე ოზურგეთის რაიონის სოფელ თხინვალში, ტრადიციულ ქართულ ოჯახში. ამავე სოფლის საჯარო სკოლა დავამთავრე. სტუდენტიც სკოლის დამთავრებთანავე გავხდი და ამასთანავე, გავხდი დედაც. აი, ამ უკანასკნელმა ამბავმა ჩემი ცხოვრება ბედნიერებით „ამოატრიალა". უკვე ოცდაოთხი წლის ასაკში ოთხი შვილის დედა ვიყავი. რაოდენ გასაკვირიც უნდა იყოს, კარიერული წინსვლისთვის არასოდეს მიბრძოლია. ჩემთვის მთავარი იყო, რომ ქალ-ვაჟისა და საოცარი ტყუპი გოგოს ახალგაზრდა დედა ვიყავი. პროფესიით ბიოლოგმა, ექიმ-ლაბორანტად სულ სამი თვე ვიმუშავე და მერე ისევ შვილებს დავუბრუნდი.

პოეზიის საღამოზე კავკასიურ სახლში
პოეზიის საღამოზე "კავკასიურ სახლში"

 - როდის მიხვდით, რომ პოეზია თქვენი ცხოვრების აზრია?

- ეს დაახლოებით ათი წლის წინ ვიგრძენი, როცა დიდი წყვეტის შემდეგ პირველი ლექსი „დ ა ბ ა დ ე ბა" დავწერე. ეს ლექსი სამჯერ წავიკითხე და ვთქვი: ნაბიჯები ჩემი - ნება შენი, უფალო!.. მე ვიბრძვი, სულ ვიბრძვი და ეს დასტურია იმისა, რომ პოეზიაა აზრიც და არსიც ჩემი მყოფობის.

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- თქვენს ერთ ლექსში ამბობთ:

„ვერასდროს ვერ ვიტყვი, რომ

არ ვარ პოეტი!

რომ ჩემი რითმები მზის გულზე ლღვებიან,

მიგრძვნია...

როგორ კრთის ცის მთებზე მუზები

და გონის სისრულეს რა მძაფრად ელიან“- ასეთი თავდაჯერება როდის იგრძენით?

- ეს მოხდა მთაწმინდაზე გამართული ლიტერატურული კონკურსის დროს, მაშინ სიტყვებით: რადიო, ბარგი, ბეტონი, ლანჩა, ჭანჭური, ჩიხი, ჭაობი, ხალიჩა, დრაკონი, ბარძაყი, ჟირაფი - დავწერე ექსპრომტი, რომელიც თავადაც მომეწონა. აი, მაშინ ვთქვი: დიახ, მე პოეტი ვარ!..

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- ჩვეულებრივი ბავშვი არ იქნებოდით...

- შეიძლება... ერთი უცნაური ოცნება მქონდა: პატარაობიდან წარმოვიდგენდი ჩემს თავს მოკრძალებულ, სუფთა ოთახში, სადაც იდგა საწერი მაგიდა და გარშემო წიგნებით გადავსებული თაროები იყო. კიდევ, იმ ოთახში უამრავი ფურცელი იყო და საწერ-კალამი, სამელნე, რომელშიც მწვანე მელანი „ესხა“. მსგავსი რამ სიზმრადაც მინახავს, ოღონდ, სიზმარში ბუხარიც ენთო ოცნების ოთახში და მე ჭაღარა მოხუცი ვიყავი. ისე მენატრება ის სიზმარი, სულ მინდა, რომ კიდევ დამესიზმროს...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

-ალბათ განსაკუთრებულია ბავშვობა, რომელიც გურიას უკავშირდება…

-  მთელი ცხოვრება ვმადლობ უფალს იმისთვის, რომ ქართველად მომავლინა. გურია ჩემი პატარა სამოთხეა, გურულები -მისი ბინადარნი. ერთხელ ვიხმურე: გურულობა თლათ ჯვარას ტუზია კაროლით მეთქი. ჩემი გურული გენები-გიჟმაჟია და არ მაძლევს მოდუნების საშუალებას, სხვას რომ ჰგონია რაღაც დამთავრდაო, აი, ზუსტად მაშინ ვიწყებ მე...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- თქვენს ერთი საოცარ ლექსს არაჩვეულებრივად კითხულობს პატარა ლუკა შუბითიძე...

- ეს ლექსი ლუკასთვის მის მასწავლებელს შეურჩევია. ეს ვიდეო შემთხვევით ვნახე და ძალიან მომეწონა. ტელეგადაცემის შემდეგ დამიკავშირდა ამ ბავშვის დედა და მადლობა გადამიხადა, ამ ლექსმა ლუკა პოპულარული გახადა და მისგან ლექსების კრებულს ნამდვილად იმსახურებთო.

- რაიმე ამბავი ხომ არ გახდა ლექსის დაწერის წინაპირობა?

- დაწერილი მაქვს ლექსი „მოკტა კირილე ბაბუა” და ამ ლექსის ისტორია ასეთია: მოკტა საწყალი კირილე ბაბუა და თრიაქით გაბრუებულმა მესაფლავეებმა თქვეს: ეყოფა ძამა, კოტია, ამაში კირილე კი არა, კამეჩი ჩეეტევა და პაწა პერეკოსადაც თუ წევიდა, უცფათ არ გვიჩივლოს საბჭოშიო... ჰოდა, ამეიტანეს კირილე და არ ჩეეტია საფლავში. ამ შემთხვევას მივუძღვენი ლექსი "მოკტა კირილე ბაბუა", რომელიც ასე მთავრდება:

ძვლივსღა დამარხეს კირილე

და მიაყარეს გოროხი,

მესაფლავეებს სირცხვილით

ეხურათ გვიმბრის ბოხოხი.

გაახაზირეს ქელეხი....

სული უხსენეს კირილეს,

გადაავიწყდათ საფლავზე რა გულიანად იცინეს.

ასეა წუთი-სოფელი,

გაგვინაპირებს სულ ყველას,

ტირილს სიცილი მოჰყვება

და მწუხარებას დალხენა.

- იშვიათია, რომ ერთი პოეტი ასე ერთნაირად კარგად რომ წერდეს ლირიულ და იუმორისტულ ლექსებს, თქვენ მათ შორის ხართ...

 - მადლობა. ეს იმიტომ, რომ გაუსაძლისად მტკივა, როგორც ქართველს და ამავდროულად უზომოდ მიყვარს -როგორც ქართველს…

მეგობრებთან ერთად
მეგობრებთან ერთად

- „წარსული ნალებს აჭედებდა ოფლიან მერნებს,

მხრებს ატოლებდა პაპის ჩოხას კავკასიონი.

არ დაიჩოქებს!

წამოდგება ქართველი ფეხზე

და გამოსტაცებს “ორპირ ღამეს"

“ქორფა ალიონს"

არ შეიძლება მთა-წმინდაზე ახსენო ღმერთი

და...

ცრემლით სავსე "თიხის ქვევრი" მტერთან დალიო! -ეს სტროფი თქვენი ლექსიდანაა, სამშობლო რა არის თქვენთვის, რა ასოციაციები გიჩნდებათ?

 - ნება მომეცით, ამ კითხვაზე ისევ ლექსით გიპასუხოთ...

„ზეცა მზეს იფარებს ოქროს კრეტსაბელით,

სიღრმე სიბრძნის ჭაში გადამალულია.

მრავალ ენაზეა ლოცვა აღვლენილი,

მაგრამ ზეცის კლიტე ჩემი ქართულია!

აი, ესაა ჩემთვის სამშობლო. არა ეროვნული განწყობა კი გიგანტური ხაფანგია, რომელშიც სატყუარად კეთილდღეობაა, ფარჩა -სულის წილ. ფესვიდან კენწერომდე მანძილი ტოლია „მანძილისა" დაბადებიდან კვლავ დაბადებამდე...

მარიამ ბაქანიძე
მარიამ ბაქანიძე

- საინტერესოა, თავად როგორ გააცნობდით უცნობ ადამიანს მარიამ ბაქანიძეს?  

- მარიამი არის ადამიანი, რომელსაც: უყვარს წამების აქარიშხლება და წუთის შეკვრა ძეწნის სიმშვიდით. მარიამი არის ადამიანი, რომელსაც არ იზიდავს ზედაპირი და ცდილობს სილამაზე, სიმართლე და შეიძლება ხსნაც სიღრმიდან ამოქაჩოს. მარიამმა არ იცის როგორი შეგრძნებაა როცა გძულს. მისთვის ღირსეული - დიდია, უღირსი კი - საბრალო...

 

738
ქართული სამზარეულო

EBRD და FAO საქართველოს აგროტურიზმის განვითარებაში დაეხმარებიან

0
(განახლებულია 11:12 28.09.2020)
სტრატეგიის ავტორები გეგმავენ ტურიზმის სრულად გადახედვას და საქართველოს კულინარიულ ტრადიციებსა და ქვეყნის ბიომრავალფეროვნებაზე  ყურადღების გამახვილებას.

თბილისი, 28 სექტემბერი  — Sputnik.  ევროპის განვითარებისა და რეკონსტრუქციის ბანკი (EBRD) გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციასთან (FAO) ერთად საქართველოში აგროტურიზმის განვითარების ახალი ინიციატივით გამოდიან,  განაცხადეს FAO–ს თბილისის ოფისში. 

ინიციატივა მიმართულია საქართველოს მდგრადი გასტრონომიული ტურიზმის ადგილად გარდაქმნისკენ. სტრატეგიის ავტორების შეთავაზებაა ტურიზმის სრულად გადახედვა და საქართველოს კულინარიულ ტრადიციებსა და ქვეყნის ბიომრავალფეროვნებაზე  ყურადღების გამახვილება.მათი კონცეფციის საფუძველია იდეები, რომელთა რეალიზებაც უკვე მოხდა ჩერნოგორიაში.

სტრატეგიის ერთ–ერთი მთავარი მიმართულება – ისეთი ქართული ტრადიციული კერძების რეპუტაციის დაცვაა, როგორიცაა თუშური გუდის ყველი ან სულუგუნი.

EBRD და FAO ასევე დაეხმარება ტრადიციული პროდუქტების (მაგალითად, იშვიათი სახეობის ყველის) მწარმოებელ მცირე საწარმოებს სასტუმროებთან, რესტორნებთან და კაფეებთან ურთიერთობების დალაგებაში. ამისთვის მოხდება ბაზრის შესწავლა.

სტრატეგიის ავტორების აზრით, კორონავირუსის პანდემია მდგრადი აგროტურიზმის განვითარებისათვის საუკეთესო დროა. მათი განცხადებით, საქართველო შეძლებს მოგზაურებს შესთავაზოს „ღირსშესანიშნაობების დიდი არჩევანი და ღონისძიებები ღია სივრცეში“.

პროექტი განხორციელდება გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროსთან, ველური ბუნების დაცვის მსოფლიო ფონდის კავკასიის ოფისთან, არასამთავრობო ორგანიზაცია „ელკანასთან“, Slow Food-თან, საქართველოს ფერმერთა ასოციაციასთან და საქართველოს ტურიზმის ეროვნულ ადმინისტრაციასთან ერთად.

0
თემები:
ქართული სამზარეულო