ჯიბრან ხალილ ჯიბრანის ბიუსტი ბრაზილიაში

მონა ხარ იმის, ვინც გიყვარს, მონა ხარ იმის, ვისაც უყვარხარ...

852
(განახლებულია 15:18 20.02.2020)
სიყვარული – სულიერი სიახლოვის ნაყოფია. და თუ სიახლოვე წამში არ აღმოცენდა, ის არ გაჩნდება არც ერთ წელიწადში და არც მთელი თაობის შემდეგ.

აზრების ფოიერვერკი" გთავაზობთ ჯიბრან ხალილ ჯიბრანის გამონათქვამებს.

ჯიბრან ხალილ ჯიბრანი (1883-1931) – ლიბანური წარმოშობის ამერიკელი ფილოსოფოსი, მწერალი, პოეტი და მხატვარი. არაბულ ლიტერატურაში რომანტიზმის დამფუძნებელი. იყო ქრისტიანი (მარონიტი, ანუ კათოლიციზმის ლიბანური ვერსიის მიმდევარი). აშშ-ში 1895 წლიდან ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა.

სახელი გაუთქვა წიგნმა The Prophet („წინასწარმეტყველი"). ესაა პოეტური ესეების ნაკრები და პოეტის ფილოსოფიის მწვერვალს წარმოადგენს. თარგმნილია ასზე მეტ ენაზე.

თავისუფალი ხარ დღისით, მზის ქვეშ, და თავისუფალი ხარ ღამით, ვარსკვლავების ქვეშ. თავისუფალი ხარ, როდესაც არ ანათებს არც მზე, არც მთვარე, არც ვარსკვლავები. თავისუფალი ხარ მაშინაც, როცა თვალს ხუჭავ ყველაფერ ყოფითზე. მაგრამ მონა ხარ იმის, ვინც გიყვარს, რადგან გიყვარს. და მონა ხარ იმის, ვისაც უყვარხარ, რადგან მას უყვარხარ.

მცდარია შეხედულება, რომ სიყვარული ხანგრძლივი მეგობრობისა და ტრფიალის შედეგად ჩნდება. სიყვარული – სულიერი სიახლოვის ნაყოფია. და თუ სიახლოვე წამში არ აღმოცენდა, ის არ გაჩნდება არც ერთ წელიწადში და არც მთელი თაობის შემდეგ.

ღმერთი ნებისმიერ ცოდვას პატიობს, გარდა...>>

სიყვარული და ეჭვი გვერდიგვერდ ვერასდროს იარსებებს.

დიდსულოვნება ის კი არაა, რომ მომცე რაღაც ისეთი, რომელიც მე შენზე მეტად მჭირდება, არამედ მომცე ის, რის გარეშეც თვითონ არ შეგიძლია გაძლება.

როდესაც ჩრდილი გაფერმკრთალდება და გაქრება, მბჟუტავი შუქი სხვა შუქის ჩრდილი ხდება. ასეა თქვენი თავისუფლებაც – ბორკილებისგან გათავისუფლებული უფრო მეტი თავისუფლების ბორკილი ხდება.

ყოველგვარი მისწრაფება ბრმაა, თუ ცოდნა არ არის.

მუდამ ასე იყო – სიყვარულის სიღრმეს განშორებისას ვაცნობიერებთ.

შენ ბრმა ხარ, მე კი ყრუ და მუნჯი. მოდი, ჩავკიდოთ ხელი ერთმანეთს და ვეცადოთ ერთმანეთს გავუგოთ.

სიკეთე მეხსიერებიდან იოლად იშლება.

ადვილად შეგვიძლია დავივიწყოთ ისინი, ვისთან ერთადაც ვიცინოდით, მაგრამ არასდროს დავივიწყებთ მათ, ვისთან ერთადაც ვტიროდით.

დიდ ადამიანს ორი გული აქვს – ერთი სისხლისგან იცლება, მეორე – უდრეკად ითმენს.

როგორ მოვარჯულოთ სიყვარული...>>

გულმავიწყობა თავისუფლების სახეობაა.

იყო გულუხვი, ნიშნავს გასცე იმაზე მეტი, ვიდრე შეგიძლია; იყო ამაყი, ნიშნავს მიიღო იმაზე ნაკლები, ვიდრე გჭირდება.

ნებისმიერი შრომა უნაყოფოა, თუ სიყვარული არ არის.

ჩვენი სურვილები – ნახევარი ცხოვრებაა. ჩვენი გულგრილობა – ნახევარი სიკვდილი.

ცხოვრების გულს რომ ჩაწვდები, მიხვდები, რომ არ დგახარ არც დამნაშავეზე მაღლა და არც წინასწარმეტყველზე დაბლა.

თვითონვე ვირჩევთ ჩვენს სიხარულსა და ნაღველს იმაზე ბევრად ადრე, სანამ გამოვცდით მას.

ჭეშმარიტად დიდია ადამიანი, რომელიც არავის ასწავლის და არავისგან სწავლობს.

ბევრი სწავლება ფანჯრის მინას ჰგავს. ჩვენ ვხედავთ ჭეშმარიტებას მის მიღმა, მაგრამ სწორედ ის გვაშორებს კიდეც ჭეშმარიტებისგან.

ნამდვილად სამართლიანია ის, რომელიც ნახევრად დამნაშავედ მიიჩნევს თავს სხვისი საქციელის გამო.

ქალის ანარეკლი მამაკაცის თვალებში>>

სიყვარული მხოლოდ საკუთარ თავს გაძლევს და საკუთარი თავისგან იღებს. სიყვარული არაფერს ფლობს და არ უნდა, რომ მას ფლობდეს ვინმე. რადგანაც სიყვარული სიყვარულით კმაყოფილდება... და არ იფიქრო, რომ სიყვარულის გზებით შეძლებ მართვას, რადგან თუ სიყვარულმა ღირსეულად ჩაგთვალა, თვითონ მიგითითებს გზას.

ბევრი ქალი ახერხებს მამაკაცის გულის მონადირებას, მაგრამ ცოტას თუ შეუძლია მისი მართვა.

დიდი მომღერალი ისაა, ვინც ჩვენს დუმილს მღერის.

ენაწყლიანისგან დუმილი ვისწავლე, მოუთმენლისგან – მოთმენა, სიკეთე – ბოროტისგან, მაგრამ რაოდენ უცნაურიც არ უნდა იყოს, ჩემს მასწავლებლებს არანაირად არ ვემადლიერები.

ხე – ლექსია, რომელსაც მიწა ზეცაზე ხატავს. ჩვენ ვჭრით ამ ხეს და ქაღალდად ვაქცევთ, რათა მასზე ჩვენი სიცარიელე დავწეროთ.

როდესაც ცხოვრების ყველა საიდუმლოს ჩაწვდები, სიკვდილისკენ დაიწყებ სწრაფვას, რამდენადაც ის სხვა არაფერია, თუ არა ცხოვრების კიდევ ერთი საიდუმლო.

მოსიყვარულე ქალი ყველაფერს გაპატიებს, მაგრამ არაფერს დაივიწყებს.

და თქვა ღმერთმა: „გიყვარდეს მტერი შენი". მე შევისმინე და შევიყვარე საკუთარი თავი.

მხოლოდ ერთი ცოდვა არსებობს – ქურდობა, ყველა სხვა ცოდვა ქურდობის ვარიაციაა...>>

სიყვარული, რომელიც ყოველდღიურად არ განახლდება, ჩვევად იქცევა, ის კი, თავის მხრივ – მონობად.

მამაკაცები, რომლებიც ქალებს მათ პატარ-პატარა ნაკლოვანებებს არ პატიობენ, ვერასდროს დატკბებიან მათი უდიდესი ღირსებებით.

ადამიანში ორი ადამიანია: ერთი ფხიზლობს სიბნელეში, მეორეს სძინავს სინათლეში.

ძალიან ძნელია – აიძულო საკუთარ თავს ლაპარაკი, უფრო ძნელია – აიძულო დუმილი. კიდევ უფრო ძნელი – იფიქრო. მაგრამ ყველაზე რთულია აიძულო თავს – იგრძნო.

მეცნიერსა და პოეტს შორის მწვანე მდელოა გადაჭიმული: გაივლის მას მეცნიერი – ბრძენი გახდება, გაივლის მას პოეტი – წინასწარმეტყველი გახდება.

თუ რელიგიის მიზანი ჯილდოა, თუ პატრიოტიზმი ეგოისტურ ინტერესებს ემსახურება, ხოლო განათლება – სოციალური მდგომარეობის მიღწევას, მაშინ ვამჯობინებ, ვიყო ურწმუნო, არაპატრიოტი და უცოდინარი.

852
თემები:
აზრების ფოიერვერკი: ცნობილი ადამიანების ბრძნული გამონათქვამები (63)
ნინა ჩიკვაშვილი

კლასგარეშე საკითხავი მასწავლებლებისთვის: კერძო და საჯარო სკოლებმა უნდა ითანამშრომლონ

19
(განახლებულია 17:55 20.10.2020)
დღეს ამ რუბრიკაში ინგლისური ენის მასწავლებელს და სკოლა „პროგრესის“ დირექტორს ნინა ჩიკვაშვილს გაგაცნობთ.

მან კერძო სკოლა „პროგრესი“ საქართველოს სამ ქალაქში: ქუთაისში, თბილისსა და ბათუმში დააფუძნა. ამ სკოლებმა სახელმწიფო ავტორიზაციაც გაიარა და ამერიკული აკრედიტაციაც მიიღო.

შეგახსენებთ, რომ ამ სკოლის მოსწავლეებმა ათასწლეულის გამოწვევის კონკურსში გაიმარჯვეს და სრული დაფინანსებით „NASA“-ს სასწავლო ცენტრში იმყოფებოდნენ.

ნინა ჩიკვაშვილი
ნინა ჩიკვაშვილი

- ქალბატონო ნინა, საუბარი მარტივი შეკითხვით მინდა დავიწყო: რატომ გახდით მასწავლებელი?

 - ვფიქრობ, მასწავლებლობა ერთ-ერთი პროფესიაა, რომლის საშუალებითაც წინა თაობების შეცდომების გათვალისწინება და მათი გამოსწორება ხდება. სიმართლე გითხრათ, როცა მასწავლებლობაზე, როგორც პროფესიაზე ვლაპარაკობ, მიკვირს - როგორ შეიძლება ისეთი საქმე, როგორიცაა, მომავალი თაობების აღზრდა, მათთვის ცოდნის მიცემა, მხოლოდ პროფესია იყოს?! ამიტომ, ჩემთვის მასწავლებლობა, პირველ რიგში, მოწოდებაა, რომ მუდმივად ზრუნავდე სხვებზე და აკეთებდე საქმეს, რომელიც საერთო პროგრესის საწინდარი იქნება. როცა მოსწავლე ვიყავი, ვამჩნევდი ყველა იმ ნაკლოვანებებს, რომლებიც იმდროინდელ განათლების სისტემას ჰქონდა. ძალიან მაწუხებდა ის პრობლემები და როდესაც ამ ამ პროფესიას დავეუფლე, მიზნად დავისახე, რომ მომავალში მათ გამოსწორებაზე მემუშავა და მოსწავლეებისთვის უკეთესი, დღევანდელ გამოწვევებსა და საჭიროებებს მორგებული განათლება მიმეცა.

ნინა ჩიკვაშვილი
ნინა ჩიკვაშვილი

- კონკრეტულად რა სიახლეებია თქვენს სკოლებში?

- ჩვენთან მომავალ მეწარმეებსა და ბიზნესმენებს ასწავლიან ბიზნესის საფუძვლებს და ბიზნესის განვითარების პერსპექტივებს. მათ, ვინც იურისპრუდენციითაა დაინტერესებული, სადებატო კლუბების მეშვეობით ანალიტიკური აზროვნებისა და სწორი არგუმენტაციის უნარს ვუვითარებთ. STEM-ის და STEM-არტის მიმართულებით დაინტერესებულებს ვთავაზობთ STEM-გაკვეთილებს საქართველოში წამყვან სპეციალისტებთან, სამედიცინო კარიერით დაინტერესებულებს - საბუნებისმეტყველო საგნების და სამედიცინო ბიოლოგიის საგნებში ვუძლიერებთ ცოდნას. გაკვეთილების შემდეგ ჩვენს პროგრესელებს ვთავაზობთ სხვადასხვა საგანმანათლებლო, ინეტელექტუალურ, სახალისო, სპორტულ, სახელოვნებო, ცეკვისა და სიმღერის კლუბებში გაწევრიანებას. ეს პროექტი სასარგებლო და პროდუქტიული იქნება ემიგრაციაში წასული ქართველი მოზარდებისთვისაც, ვინაიდან მათ შეუძლიათ, რომ ამერიკული უმაღლესი სკოლის კურსთან ერთად ქართული ენისა და ლიტერატურის და სხვა საგნების შემსწავლელი კურსიც  გაიარონ.

ნინა ჩიკვაშვილი
ნინა ჩიკვაშვილი

- თუ შეიძლება მოკლედ შევახსენოთ მკითხველს ზოგადად რას ნიშნავს STEM-განათლება?

-  STEM-ის მიმართულებები მოიაზრებს მეცნიერებას, ტექნოლოგიებს, ინჟინერიასა და მათემატიკას. განვითარებული ქვეყნებში STEM -განათლების აუცილებლობაზე ხშირად საუბრობენ. დღევანდელ მოსწავლეებს ტექნოლოგიების მიმართ დიდი ინტერესი აქვთ, რაც შეგვიძლია მათში ტექნიკური აზროვნების ჩამოყალიბებისა და მათი განვითარებისა და თანამედროვე სამყაროში ადაპტირებისთვის გამოვიყენოთ.

- დღეს მოსწავლისთვის უცილებელია ენების ცოდნა, რამდენი უცხო ენა ისწავლება თქვენს სკოლაში?

- სკოლა „პროგრესში“ ოთხი უცხო ენა ისწავლება სრულფასოვნად. აქედან ინგლისური და გერმანული B2 და C1 დონეზე. „პროგრესი“ უკვე დიდი ხანია, რაც ხარისხიანი განათლების სინონიმია საგანმანათლებლო ბაზარზე, თუმცა ჩვენი სკოლა ბევრად მეტია, ვიდრე განათლების მიმცემი ინსტიტუცია. ჩვენი მოსწავლეები მზად არიან ეროვნული, სახელმწიფო და საერთაშორისო უნივერსიტეტებისთვის, ასევე სტუდენტობიდანვე სამუშაო ბაზარზე დასაქმებისთვისაც. ახლახანს დავიწყეთ ახალი  საერთაშორისო პროექტი, რომელიც განკუთვნილია არა მხოლოდ „პროგრესელთათვის“ არამედ სხვა საჯარო და კერძო სკოლის მაღალი კლასის მოსწავლეთათვის. ეს არის ამერიკული უმაღლესი სკოლა მათთვის, ვისაც სურს ამერიკული  “American High School” სასწავლო კურსი გაიაროს, აიღოს ამერიკული ატესტატი/დიპლომი და სწავლა ამერიკულ და ევროპულ უმაღლეს სასწავლებლებში განაგრძოს.

სკოლა პროგრესის  მასწავლებლები
სკოლა "პროგრესის" მასწავლებლები

- თავის დროზე ინგლისური ენის პედაგოგობა რატომ აირჩიეთ?

-სკოლაში რამდენიმე საყვარელი მასწავლებელი მყავდა, ერთ-ერთი, ინგლისური ენის პედაგოგი იყო. მახსოვს მისი ენთუზიაზმი და მოტივაცია. მარტო იმისთვის არ გვასწავლიდა, რომ მასწავლებელი ერქვა, იგრძნობოდა, რომ ეს საქმე მისი იყო და უყვარდა. ყოველთვის სრულად იხარჯებოდა და ჩვენც სწავლის სურვილს გვიჩენდა. მოგვიანებით ინგლისური ენის პედაგოგობა სწორედ ამიტომ ავირჩიე.

- თქვენს სკოლაში რა პრინციპით არჩევთ მასწავლებლებს?

- ვფიქრობ, ყველა კარგ მასწავლებელს შესწევს ძალა და უნარი, რომ მოსწავლეს მისთვის ყველაზე უინტერესო საგანიც კი შეაყვაროს. ამიტომ, გარდა იმისა, რომ ადამიანი საკუთარი სფეროს მცოდნე და პროფესიონალი უნდა იყოს, ასევე მნიშვნელოვანია, რომ მას მოსწავლეებისადმი სწორი მიდგომა შეეძლოს და მასწავლებლის გარდა, მათი კარგი მეგობარიც იყოს. ჩემთვის, როგორც სკოლის დირექტორისთვის, ასევე აუცილებელია, რომ მასწავლებელში განვითარების პოტენციალს ვხედავდე.

ნინა ჩიკვაშვილი მოსწავლეებთან ერთად
ნინა ჩიკვაშვილი მოსწავლეებთან ერთად

- თქვენი მოსწავლეების წარმატებებიდან რომელს გაიხსენებთ?

- ჩვენი მოსწავლეები ადგილობრივ თუ საერთაშორისო ოლიმპიადებსა და კონკურსებში ყოველწლიურად აღწევენ წარმატებებს. მინდა ერთი სასიხარულო ამბავი გავიხსენო, როცა ჩვენმა მოსწავლეებმა ათასწლეულის გამოწვევის კონკურსში გაიმარჯვეს და ერთი კვირით, სრული დაფინანსებით „NASA“-ს სასწავლო ცენტრში იმყოფებოდნენ. ეს ის შემთხვევაა, როცა მოსწავლეებსაც და პედაგოგებსაც შრომა დაგვიფასდა.

- სამწუხაროდ, პედაგოგობა საქართველოში სასურველი პროფესიების სიაში არ არის, თქვენი აზრით, ანაზღაურების მომატების გარდა, რა უნდა შეიცვალოს, რომ მდგომარეობა გამოსწორდეს?

-ზოგადად ქვეყანაში არსებობს ისეთი წარმოდგენა, რომ მასწავლებელმა საკუთარი მოვალეობა უნდა მოიხადოს, მივიდეს გაკვეთილზე, ჩაატაროს და წავიდეს. მასწავლებლების  შრომის დაფასებით, მათი აზრის გათვალისწინებით მათი მოტივაციის გაზრდასაც შევძლებთ. ჩვენთან ყოველი სემესტრის ბოლოს მასწავლებლებს მადლობის სიგელებს და სიმბოლურ საჩუქრებს გადავცემთ. ავღნიშნავთ ყველა მათ წარმატებას, ვაწყობთ შეხვედრებს, სადაც  “პროგრესის” სამივე სკოლის მასწავლებელი თუ თანამშრომელი ერთმანეთს საკუთარ მოსაზრებებს და იდეებს აცნობს. მე ვფიქრობ, მასწავლებელი საქართველოში უფრო მეტად დაფასებული უნდა იყოს და მათი ღვაწლის აღსანიშნავად მოეწყოს მეტი ისეთი სახის ღონისძიება, როგორიცაა, ეროვნული ჯილდოს გადაცემა.

ნინა ჩიკვაშვილის დაჯილდოება
ნინა ჩიკვაშვილის დაჯილდოება

- როგორ ფიქრობთ, კერძო სკოლების პედაგოგების მიმართ როგორი დამოკიდებულებაა დღეს?

- მე როგორც კერძო სკოლის ხელმძრვანელი, ვფიქრობ, რომ კერძო სკოლის მასწავლებლები სათანადოდ არ არიან დაფასებული და აღიარებული, არადა, მათ მიმართ გაცილებით მეტი მოთხოვნა აქვს საზოგადოებას, ხელმძღვანელობასა და სახელმწიფოსაც კი. ვფიქრობ, კერძო და საჯარო სკოლებმა მჭიდროდ უნდა ითანამშრომლონ. ასეთი თანამშრომლობის ფარგლებში, შესაძლებელია, რომ საჯარო და კერძო სკოლის მასწავლებელი ერთად იყოს ჩართული ისეთ მასშტაბურ საგანმანათლებლო პროექტში, როგორიცაა, ‘’ახალი სკოლის მოდელი’’. ამით ჩვენ მასწავლებლებისთვის უფრო სრულფასოვან, ჯანსაღ, მოტივირებულ გარემოს მივიღებთ. ჩვენ ხომ საერთო საერთო საქმე გვაკავშირებს?!..

- თქვენი აზრით, რა განსაზღვრავს პედაგოგის პოპულარობას მოსწავლეებში?

- ვფიქრობ, ამას განსაზღვრავს ის, თუ რამდენად უშუალო, მეგობრული და ამავე დროს მომთხოვნია მასწავლებელი. თუ დაკვირვებიხართ, ბევრი მასწავლებელი, რომელიც სწორხაზოვნად მიჰყვება გაკვეთილის გეგმას და სიმკაცრით გამოირჩევა, საყვარელი მასწავლებელი არ არის. ის, ვინც მოსწავლეებთან  იმეგობრებს და თითოეულს ინდივიდუალურად მიუდგება ისე, რომ საკუთარ ავტორიტეტსაც არ დაკარგავს, ყველაზე პოპულარული მასწავლებელი იქნება...

 

19
ავთანდილ წიწუაშვილი

ორი ქვეყნის სიყვარული როგორ გახდა ყოფილი კომაროველი ისრაელის უშიშროების მაღალჩინოსანი

1283
(განახლებულია 18:59 19.10.2020)
სულ ახლახან ისრაელში COVID-19-ით გარდაიცვალა ცნობილი ქართველი ებრაელი, კონტრდაზვერვის ყოფილი მაღალჩინოსანი ავთანდილ წიწუაშვილი.

მისი ცხოვრების გზა, რომელიც საქართველოში დაიწყო, საკმაოდ გამორჩეული და შთამბეჭდავია. თავს მოვალედ ვთვლით, რომ ამ მასალით გავიხსენოთ ეს პიროვნება და პატივი მივაგოთ მის ხსოვნას.

ავთო წიწუაშვილმა ოქროს მედალზე დაამთავრა თბილისში კომაროვის სახელობის ფიზიკა-მათემატიკის სკოლა, მისი დამთავრებისთანავე, 1973 წელს ოჯახთან ერთად ისრაელში გადასახლდა. სწავლობდა იერუსალიმის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე, ოთხი წელი ჯარში იმსახურა და ისრაელის საჰაერო ძალების ოფიცერი იყო. მოგვიანებით სამსახური ისრაელის უშიშროების სააგენტოში (ISA) დაიწყო...

შექმნილი გარემოებებიდან გამომდინარე, ავთანდილ წიწუაშვილი იცხაკ ილანი ხდება და მისი თავბრუდამხვევი კარიერაც უკვე ამ სახელსა და გვარს უკავშირდება.

ისრაელის უშიშროების სააგენტოში მან 31 წელი იმუშავა და არაერთი ჯაშუში გამოავლინა. 2010-2011 წლებში ის ისრაელის უშიშროების სააგენტოს უფროსის მოადგილე იყო. ჩვენ დავუკავშირდით მისი ბავშვობის მეგობრებს, ყოფილ კომაროველებს, ბატონ თამაზ მედოიძესა და ბატონ ავთანდილ გელაძეს და მეგობარზე ამბების გახსენება ვთხოვეთ.

თამაზ მედოიძე ფიზიკოსი, ყოფილი კომაროველი.
თამაზ მედოიძე ფიზიკოსი, ყოფილი კომაროველი.

- ბატონო თამაზ, თქვენ ერთად სწავლობდით კომაროვის სკოლაში, რას გაიხსენებდით ავთანდილ წიწუაშვილზე?

- ჩვენ კომაროვის მეათე გამოშვება ვართ. ჩვენი სკოლის დამაარსებელი და დირექტორი ვალერიან მელაძე ზედმეტად მკაცრი ადამიანი იყო, თუმცა ეს სიმკაცრე ასეთი რანგის სკოლისთვის ალბათ აუცილებელიც იყო. ბატონ ვალერიანს ასეთი სისტემა ჰქონდა: ის საუკეთესო ხუთი კლასიდან ერთს არჩევდა და მერე ამ არჩეული კლასის ნახევარს თავად ასწავლიდა, ბავშვებს თან გვყვებოდა. მისი შეფასებით, ავთო წიწუაშვილი ათივე გამოშვების საუკეთესო მოსწავლე იყო. მახსოვს, ავთოს დედა, ქალბატონი შუშანა ყოველ კვირა თბილისში ჩამოდიოდა და პროდუქტები ჩამოჰქონდა. იქიდან გავიგე პირველად ებრაელების მაცა. ავთო ძალიან ტრადიციული ებრაული ოჯახიდან იყო.

ავთანდილ წიწუაშვილი
ავთანდილ წიწუაშვილი

- ვიცი, რომ მისი წინაპრები ქართველი ებრაელი რაბინები იყვნენ…

- სხვათა შორის, ამის შესახებ ახლა გავიგეთ, მანამდე არაფერი უთქვამს. კომუნისტების დროს ამის თქმა არ  შეიძლებოდა. როცა სოციალურ ქსელებში გავიხსენე, რომ ის საუკეთესო იყო, იმდენად თავმდაბალი ადამიანი გახლდათ, რომ შემდეგ დამიკავშირდა და მსუბუქად მისაყვედურა, ასე რატომ დაწერეო. მე ვუთხარი, სიმართლე დავწერე, ტყუილი არ მითქვამს–მეთქი.

- როდის გაიგეთ, რომ საქართველოდან მიდიოდა?

- ჩვენი ბოლო შეხვედრა შემიძლია გავიხსენო: მაშინ საბუთები შემქონდა უმაღლესში, მაგრამ ზუსტად არ მქონდა გადაწყვეტილი, რომელ ფაკულტეტზე შემეტანა. როცა კომაროველების სიას გადავხედე, ვინ სად აბარებდა, ავთო ვერც ერთ მათგანში ვნახე. გამოსვლისას, კარებში რომ შემხვდა, გაოცებულმა ვკითხე, შენ ხომ პრობლემა არ გექნებოდა, რატომ არ შეიტანე განცხადება–მეთქი. მას ცრემლები წამოუვიდა და მითხრა, საქართველოდან მივდივარო, თან ჯიბიდან საზღვარგარეთის პასპორტი ამოიღო და მაჩვენა. ეს იყო 1973 წელი.

ავთო წიწუაშვილი კომაროვის სკოლის მოსწავლეებს შორის
ავთო წიწუაშვილი კომაროვის სკოლის მოსწავლეებს შორის

- ანუ ისრაელში დიდი ალიას დროს ავიდა?

- დიახ, მისი ოჯახი პირველი იყო მათ შორის, ვინც მაშინ ისრაელში წავიდა. აი, სწორედ მაშინ დავკარგეთ ავთო და მის კვალს ვერსად მივაგენით. მე უმაღლესი სასწავლებელი გერმანიაში დავამთავრე და როცა ჩამოვედი, მას მერე სულ ვეძებდი. ერთხელ მეგობრებმა ისრაელის გაზეთებშიც კი გამოვაქვეყნეთ სტატია, რომ ავთო წიწუაშვილს ვეძებდით, მაგრამ ამაოდ, ავთო არსად იძებნებოდა... როგორც კი ინტერნეტი და საძიებო სისტემა გაჩნდა, იქაც დავუწყეთ ძებნა. ყველანი დარწმუნებული ვიყავით, რომ ავთო წიწუაშვილი პროფესორი, დიდი მეცნიერი გახდებოდა და სადმე სამეცნიერო სფეროში იქნებოდა.

- თუმცა იმ პერიოდისთვის ის უკვე იცხაკ ილანი იყო...

- რა თქმა უნდა, ჩვენ ამის შესახებაც არაფერი ვიცოდით... 2006 წელს ავთო მეუღლესთან ლიასთან და უფროს ვაჟთან იონათამთან ერთად თბილისში ჩამოვიდა. არაჩვეულებრივი მეუღლე ჰყავს, სოხუმელი ებრაელი. მაშინ გვითხრა, ის გაზეთი მე წავიკითხე და ვიცოდი, რომ მეძებდით, მაგრამ უფლება არ მქონდა შეგხმიანებოდითო. სწორედ მაშინ გავიგეთ, რომ თურმე ისრაელის უშიშროებაში მუშაობდა. ჩვენთან შეხვედრის დროს საიდუმლო სამსახურიდან უკვე წამოსული იყო და საქართველოში ჩამოსვლა თავისუფლად შეეძლო. თუმცა თავის საქმიანობაზე მაშინაც არაფერს ამბობდა. როცა ვეკითხებოდით, სად მუშაობო, ზოგადად გვეუბნებოდა – სახელმწიფო სამსახურში ვარო.

ავთო წიწუაშვილი კომაროვის სკოლის იუბილეზე
ავთო წიწუაშვილი კომაროვის სკოლის იუბილეზე

- კომაროველების შეხვედრაზე როგორ აღმოჩნდა?

- ჩვენ, კლასელები, ყოველი წლის შემოდგომაზე ვიკრიბებით. წელს კოვიდის გამო ვერ მოვახერხეთ. ერთი ასეთი შეხვედრის მერე კომაროვის მაშინდელმა დირექტორმა დაგვირეკა და გვითხრა, ავთოა წიწუაშვილი ჩამოსულიო. ასე რომ, ერთი კვირის შემდეგ ჩვენ ისევ შევიკრიბეთ, ამჯერად ავთოსთან ერთად და რესტორანში წავედით. იქიდან დაიწყო ჩვენი დიდი ხნის მეგობრობის აღდგენა, ასე გამოგვიჩნდა დაკარგული ავთო. მშვენიერ ფორმაში იყო, ერთადერთი, ქართულად ივრითული აქცენტით საუბრობდა და სერიოზულად ჰქონდა დავიწყებული, მაგრამ შვილი და მეუღლე წმინდა ქართულით ლაპარაკობდნენ. საერთოდ, ქართული მისმა სამივე შვილმა კარგად იცის და ეს ძალიან დასაფასებელია. მაშინ გვითხრა, როცა საქართველოდან მივდიოდით, დედამ აქედან მთელი ბიბლიოთეკა წამოიღო, ჩემს შვილებს ის წიგნები აქვთ წაკითხული და ლიტერატურული ქართულით ამიტომ ლაპარაკობენო. მისი ერთი ვაჟი სამხედრო პირი, ჩინით მაიორი იყო. უმცროსი ვაჟი კი ისრაელის ჩემპიონი მათემატიკის ხაზით. ავთო იცინოდა – ხომ იცით, ისრაელში რა ბევრი ჭკვიანი ადამიანია, ჩემი ბიჭი კი ისრაელის ჩემპიონია მათემატიკაშიო.

ავთანდილ წიწუაშვილი (იცხაკ ილანი) და კომაროვის სკოლის მაშინდელი დირექტორი, გელა მანელიძე სკოლის დამთავრების 40 წლის იუბილეზე
ავთანდილ წიწუაშვილი (იცხაკ ილანი) და კომაროვის სკოლის მაშინდელი დირექტორი, გელა მანელიძე სკოლის დამთავრების 40 წლის იუბილეზე

- რას გაიხსენებთ მის ძმაზე, რომელიც ისრაელის გმირი იყო?

- მისი ძმა, ბადრი წიწუაშვილი არანაკლებ საამაყო პიროვნება იყო. მასაც კომაროვი ჰქონდა დამთავრებული. ავთოზე სამი წლით უფროსი იყო, სამწუხაროდ, ისიც დაღუპულია. როცა ისრაელს სარაკეტო თავდასხმების პრობლემა ჰქონდა, ბადრი მუშაობდა საჰაერო თავდაცვის რაკეტების პროგრამულ უზრუნველყოფაზე, რისთვისაც გმირობა მიანიჭეს.  

- კოვიდის დროს ონლაინ შეხვედრა თუ გქონდათ?

- დიახ, ბოლოს ონლაინ–შეხვედრა მაისის თვეში, კორონას დროს შედგა. როცა ერთმანეთს ინტერნეტით დავუკავშირდით, ყველას წინ ჩვენ-ჩვენი ღვინო გვედგა. ავთო ძალიან კარგ ფორმაში იყო. ამბობდა, კორონას მხრივ საქართველოში სიტუაცია ისე კარგად არის, რომ ისრაელსაც ჯობნით და ეს ქართველი ექიმების დამსახურებააო. საოცრად უყვარდა აქაურობა. მისი ასე ნაადრევად წასვლა ძალიან გულდასაწყვეტია, ეს იყო საქართველოსა და ისრაელისთვის ერთნაირად საამაყო კაცი... 

ავთო გელაძე - ფიზიკოსი, ავთანდილ წიწუაშვილის მეგობარი, ყოფილი კომაროველი.

- ბატონო ავთო, რას გაიხსენებთ თქვენს მეგობარზე?

- მე და ავთო მეშვიდე კლასიდან მოვდიოდით ერთად. ეს იყო საოცრად ნიჭიერი ადამიანი, რომელიც ზედაპირულად არაფერს განიხილავდა, ყველა საკითხს ფუნდამენტურად უდგებოდა. უდიდესი სტრატეგი იყო და ცხოვრებაში ნაჩქარევ დასკვნებს არ აკეთებდა. მოზომილი იყო, ემოციების გამოხატვა ბავშვობაშიც უჭირდა. ბოლოს, როცა 2006 წლის ოქტომბერში გამოჩნდა, ამდენი წლის მერე, ეს იყო საქართველოში მისი პირველი ჩამოსვლა. მაშინ ყველა კუთხე მოიარა, ნახა კახეთი, დასავლეთ საქართველო, გორი, სადაც ნათესავები ჰყავდა. პირველ რიგში მშობლიურ სურამში ჩავიდა. მოკლედ, ჩვენ ურთიერთობა, რომელიც 2006 წელს აღვადგინეთ, ბოლომდე არ გაგვიწყვეტია.

ავთანდილ გელაძე - ფიზიკოსი, ყოფილი კომაროველი
ავთანდილ გელაძე - ფიზიკოსი, ყოფილი კომაროველი

- მასთან დაკავშირებულ რომელიმე ამბავს ხომ ვერ გაიხსენებთ?

- ავთომ კომაროვი ოქროს მედალზე დაამთავრა, სხვათა შორის, კომაროვს ოქროს მედალზე ძალიან ცოტა ადამიანი ამთავრებს, საკმაოდ რთულია. მაშინ სულ ორი მედალოსანი გვყავდა. ავთო სკოლის დამთავრებიდან ისე სწრაფად გაემგზავრა საქართველოდან, რომ მედლის გარეშე წასვლა მოუწია. საქმე ისაა, რომ კომაროვის მედალს სკოლის დამთავრებიდან ერთი წლის შემდეგ გვაძლევდნენ, ავთო კი ამ დროს ფიზიკურად აღარ იყო საქართველოში და ამიტომ მედალს ვერ წაიღებდა. ამის შემდეგ მსოფლიო მოიარა, გენერალი გახდა და, ეტყობა, ეს ამბავი გულში ხინჯად ჰქონდა, რადგან კომაროვის მედალი მისთვის ძალიან ბევრს ნიშნავდა. 2000 წელს მან საქართველოს განათლების სამინისტროს მოსწერა ამის თაობაზე და მათ ეს მედალი გაუგზავნეს. როცა ისრაელში ავთოსთან ვიყავი სტუმრად, მაშინ უკვე გენერალი იყო, ვნახე, რომ მის ოჯახში სხვა ჯილდოებთან ერთად საპატიო ადგილზე კომაროვის ოქროს მედალიც იყო.  

- საქართველოში დაბრუნებაზე არაფერი უთქვამს?

- ვიცი, რომ აქეთ დაბრუნებას ნამდვილად აპირებდა, რადგან საქართველო და ქართველები სიგიჟემდე უყვარდა...

 

1283
გელათის მონასტრის რესტავრაცია

გელათის რეაბილიტაციის დროს დაფიქსირებული ხარვეზები: საიამ პროკურატურას მიმართა

0
პროკურატურის სახელზე წარდგენილ განცხადებაში საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია გამოძიების დაწყებას საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის ორი მუხლით ითხოვს.

თბილისი, 20 ოქტომბერი – Sputnik. „საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ“ (საია) საქართველოს გენერალურ პროკურატურას მიმართა და  გელათის სამონასტრო კომპლექსის დაზიანების ფაქტზე გამოძიების დაწყება მოითხოვა, ამის შესახებ  საიას თავმჯდომარე სულხან სალაძემ სპეციალურად გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა.

როგორც სალაძემ აღნიშნა, გელათის ტაძარში არასწორი გადახურვის შედეგად მიღებული დაზიანებები აღინიშნება როგორც მთავარ დიდ ტაძარში, ისე მეორე ტაძარშიც. ამის გამო გამოძიებამ უნდა შეისწავლოს, ჩინოვნიკების მხრიდან ადგილი ხომ არ ჰქონდა გულგრილობას.

პროკურატურის სახელზე წარდგენილ განცხადებში საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია გამოძიების დაწყებას საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის ორი მუხლით ითხოვს. საუბარია სსკ-ის 2592 მუხლსა (კულტურული მემკვიდრეობის დაზიანება ან განადგურება) და 342-ე მუხლზე (სამსახურებრივი გულგრილობა).

„დღეს ჩვენ საქართველოს გენერალურ პროკურატურას მივმართავთ და მოვითხოვთ გამოძიება ძეგლის დაზიანების ფაქტზე დაიწყოს, საუბარია არა უბრალოდ ადგილობრივი მნიშვნელობის ძეგლზე, საუბარია ეროვნული კატეგორიის ძეგლზე, რომელიც მსოფლიოს კულტურული მემკვიდრეობის ნუსხაშია შეტანილი“, – განაცხადა სალაძემ.

მისი თქმით, საიამ  შეისწავლა ყველა ის დოკუმენტი, რომელიც ამ ეტაპისთვის არის საჯარო. ასოციაცია უახლოეს პერიოდში გეგმავს თავად კულტურული მემკვიდრეობის სააგენტოს მიმართოს და გამოითხოვოს ყველა ის ინფორმაცია, რომელიც უკავშირდება როგორც ფინანსურ მხარეს, ისე სარეაბილიტაციო სამუშაოების მონიტორინგსა და ზედამხედველობას.

„ის ინფორმაციები, რომელიც საჯაროა და ის დოკუმენტები, რომლებზე დაფუძნებითაც თავად სააგენტო გელათში არსებულ მდგომარეობას მცირე ხარვეზებს უკავშირებს, სინამდვილეში არა მცირე ხარვეზია, არამედ ძეგლის დაზიანებაა, რომელზეც პასუხი უნდა აგოს როგორც კომპანიის წარმომადგენელმა, ასევე გამოძიებამ უნდა შეისწავლოს, ჩინოვნიკების მხრიდან ადგილი ხომ არ ჰქონდა გულგრილობას“, – აცხადებს სალაძე.

სალაძის ინფორმაციით, დაზიანების გამო დღეს წვიმის შემდეგ ტაძარში ფრესკები ჩამოირეცხა.

„ჩვენ გამოძიების წინაშე მეორე საკითხსაც ვსვამთ - შესწავლილი იყოს არა მარტო კომპანიის წარმომადგენლების პასუხისმგებლობა, ასევე თავად სააგენტოების პასუხისმგებლობა, რომლებმაც, დიდი ალბათობით, არაჯეროვნად შეასრულეს დაკისრებული ვალდებულებები", – განაცხადა სალაძემ.

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს ინფორმაციით, ტაძრის დროებითი გადახურვის პროექტი, ეროვნული სააგენტოს მოთხოვნით, საპროექტო ჯგუფმა „საქართველოს მემკვიდრეობამ“ მოამზადა და მასზე სამშენებლო ნებართვა კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს ადრექრისტიანული და შუასაუკუნეების სექციის წევრების განხილვისა და მხარდაჭერის საფუძველზე გაიცა.

გელათის ღვთისმშობლის სახელობის ტაძრის გადახურვა, კერძოდ კი თეთრი კერამიკით დამზადებული მოჭიქული კრამიტი, 2020 წლის ზამთარში მცირე ყინვის შემდეგ დაზიანდა. გარდა ამისა, მიმდინარე წლის თებერვალში ტაძრის დასავლეთ მკლავში წყალი ჩადიოდა და კედლის მხატვრობა ზიანდებოდა.

გელათის სამონასტრო კომპლექსის ფართომასშტაბიანი რეაბილიტაციის პროგრამას სახელმწიფო 2008 წლიდან მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრთან შეთანხმებული პროგრამის მიხედვით ეტაპობრივად ახორციელებს. სხვადასხვა ეტაპზე სახელმწიფოსთან ერთად საგრანტო პროგრამების ფარგლებში პროექტს აფინანსებდა აშშ-ის საელჩოს ფონდი და საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდი.

Фреска апсиды Гелатского монастыря
გელათის მონასტრის ფრესკები

გელათის მონასტერი ქუთაისიდან აღმოსავლეთით რამდენიმე კილომეტრშია, შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში (1994).

მონასტერი დაარსებულია 1106 წელს დავით აღმაშენებლის თაოსნობით. შემოზღუდულია გალავნით. ანსამბლში შედის სხვადასხვა დროინდელი (ძირითადად XII-XIII სს.) შენობები. მონასტერში იმავე 1106 წლიდან ფუნქციონირებდა გელათის აკადემია. დავითმა გელათის აკადემიაში სამოღვაწოდ შეკრიბა სწავლული ქართველები, რომელთა შორის იყვნენ იოანე პეტრიწი და არსენ იყალთოელი. თანამედროვენი გელათის აკადემიას „ასუად ათინად“, „აღმოსავლეთის მეორე იერუსალიმად“ იხსენიებდნენ.

0