არჩილ ჯავახაძე

„არ მეგონა ასე თუ გავრისკავდი“ - როგორ შეიქმნა პირველი ქართულ-ნიდერლანდური ლექსიკონი

715
(განახლებულია 15:44 23.10.2019)
რუბრიკა „ქართველები უცხოეთში“ ჰოლანდიაში მცხოვრები მწერლის, არჩილ ჯავახაძის ქართულ საქმიანობას გაგაცნობთ.

ეს არის იშვიათი ამბავი იმაზე, პროფესიით ინჟინერ-მშენებელმა როგორ მაღალ პროფესიულ დონეზე შეასრულა ენათმეცნიერისთვისაც კი რთული სამუშაო, თანაც, სრულიად უცხო ქვეყანაში.

თუმცა მანამდე გრძელი გზა გაიარა, დასაწყისში მის წინაშე არსებული ენობრივი ბარიერი გადალახა, რისთვისაც ნიდერლანდებში გაუდის „გაუვე კოლეჯში“ (Gouwe College) ენის შესწავლის ინტენსიურ კურსებზე შევიდა, რის შემდეგაც ნიდერლანდურ ენაში სახელმწიფო გამოცდა ჩააბარა. შემდეგი ეტაპი- ნიდერლანდების ქალაქ ლეიდენის უნივერსიტეტის ლიტერატურის ფაკულტეტის კავკასიური ენების კათედრაზე ჩაბარებული საკონტროლო გამოცდა გახდა.

ყოველივე ამის შემდეგ მას, ქართველი ემიგრანტისთვის რისკიანი და ცოტა არ იყოს, „ავანტურული“ იდეა გაუჩნდა - შეექმნა პირველი ქართულ-ნიდერლანდური და ნიდერლანდურ-ქართული ლექსიკონი, რაც წარმატებით განახორციელა და რასაც ცხოვრების 17 წელი შეალია...

არჩილ ჯავახაძის წიგნი
არჩილ ჯავახაძის წიგნი

ბატონი არჩილი, რომელსაც იურიდიული განათლებაც აქვს, საქართველოში წლების მანძილზე სახელმწიფო სტრუქტურებში მუშაობდა. შეიძლება ითქვას, რომ ქრისტიანული სამწერლობო კულტურის, ისტორიისა და ლიტერატურის პოპულარიზაციას იგი თანამედროვე ნიდერლანდების, ბელგიის სამეფოებსა და დასავლეთ ევროპაში წარმატებულად ეწევა. თქვენ წარმოიდგინეთ, ნიდერლანდურ ენაზე იაკობ ცურტაველის „შუშანიკის წამება” თარგმნა და გამოსცა.

2013 წელს მისი ნიდერლანდურ-ქართული და ქართულ-ნიდერლანდური ლექსიკონი ამსტერდამის გამომცემლობამ „პეგასუსი“ დაბეჭდა. ამ დროისთვის მწერლის უკვე რვა წიგნია გამოცემული, რამდენიმე წიგნზე ახლაც მუშაობს. ამავე დროს ბატონი არჩილი საქართველოს საპატრიარქოს ჩოხოსანთა საზოგადოების ნიდერლანდების სადროშოს მეთაური და ორგანიზაციის „ქართული დიასპორა“ დამფუძნებელი გახლავთ.

მოკლედ, მისი სახით ისეთ განსაკუთრებულ შემთხვევასთან გვაქვს საქმე, როცა პატრიოტიზმი, რაციონალიზმი და შრომისმოყვარეობა ერთ პიროვნებაში თანაბრადაა მოცემული...

არჩილ ჯავახაძე
არჩილ ჯავახაძე

-ბატონო არჩილ, უცხო ქვეყანაში როდესაც ჩამოხვედით ალბათ თქვენ წინაშე ენობრივი ბარიერი იქნებოდა, იფიქრებდით მაშინ, რომ გავიდოდა დრო და უცხო ქვეყანაში ლექსიკონს გამოსცემდით?

- 25 წლის წინ, როდესაც ნიდერლანდებში ჩამოვედით, საქართველოს შესახებ აქ ძალიან მწირი ინფორმაცია არსებობდა, ენის ბარიერი დიდ სირთულეს გვიქმნიდა. აქედან გამომდინარე, ალბათ მაშინ ვერც წარმოვიდგენდი, რომ ასეთი საქმის წამოწყებას გავრისკავდი. უცხო ქვეყანაში მხოლოდ შრომით, თავდადებით და მონდომებით თუ შეძლებ ფეხზე დადგომას. საერთოდ არავის ვუსურვებ სამშობლოს დატოვებას, რადგან სადაც დაიბადე და გაიზარდე, სადაც შენთვის ყველაფერი ახლობელია, მეგობრებისა და ახლობლების გარემოცვაში ყველაფერი უფრო ტკბილია. ახალი ცხოვრების დაწყება ადვილი არ არის, მითუმეტეს ისეთ ქვეყანაში, რომლის ენა არ იცი და რომლის გარემოც სრულიად უცხოა შენთვის. თუმცა სხვა გზას როცა ვერ ხედავ და წასვლა გადაწყვიტე, ყველაფრისთვის უნდა იყო მზად. უნდა იცოდე, რომ გაშლილი ხელებით არსად გელოდებიან.

- მსგავსი ლექსიკონი თქვენამდე არ არსებობდა და დარწმუნებული ვარ, მის შესაქმნელად ურთულესი სამუშაო ჩაატარეთ, მაინტერესებს პირველ ეტაპზე ადგილობრივ სპეციალისტს თუ თხოვეთ დახმარება?

- ყველაფერი ენის შესწავლით დაიწყო. როცა აქ ჩამოვედი ნიდერლანდურ-ქართული ლექსიკონი კი არა, ელემენტარული სასწავლო წიგნიც არ არსებობდა. ენის სწავლასთან ერთად დავიწყე სიტყვარის შედგენაც, რასაც ალბათ უცხო ენის შესწავლის დროს ყველა აკეთებს. სწორედ მაშინ გავიცანი ჰოლანდიაში მცხოვრები ენათმეცნიერი, რუსული ენის სპეციალისტი, საიმენ ტოლი, რომელსაც ქართულის შესწავლა უნდოდა. ჩემი სურვილი გავუზიარე და მერე, ორი წლის განმავლობაში მასთან ერთად ლექსიკონზე თითქმის ყოველ დღე ვმუშაობდი.

საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ჰააგაში
საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ჰააგაში

- დამოუკიდებლად როდის გააგრძელეთ მუშაობა?

- საიმენთან ერთად ანბანის პირველი ოთხი ასო-ბგერის სიტყვების თარგმნა-დამუშავება მოვახერხე. ამ პერიოდში საკმაო ცოდნა მივიღე და გამოცდილება დავაგროვე. მერე დამოუკიდებლად გავაგრძელე ლექსიკონზე მუშაობა. ამისთვის გამოვიყენე სხვადასხვა ლექსიკონები: ნიდერლანდურ-რუსული, ნიდერლანდურ-ინგლისური, ინგლისურ-რუსული, ინგლისურ-ქართული, რუსულ-ქართული და სხვ.

- საქართველოში როდის გამოიცა ეს ლექსიკონი?

- საქართველოში პირველი ნიდერლანდურ-ქართული ლექსიკონი 2005 წელს გამოვეცით. აქვე მინდა ვახსენო, რომ ამ საქმიანობის დროს ყოველთვის გვერდში მედგნენ: ჩემი მეუღლე, ინგა პაპუაშვილი და  ქალიშვილი, ნინო. ლექსიკონის გამოცემასა და პრეზენტაციაში ჩემი მეუღლის ბავშვობის მეგობარი, ქალბატონი ლალი გელაშვილი დაგვეხმარა. ამ ლექსიკონს საკმაოდ კარგი გამოხმაურება მოჰყვა როგორც საქართველოში, ასევე ნიდერლანდებში. ასეთმა შეფასებამ იმის სტიმული მომცა, რომ ლექსიკონის მეორე, ანუ ქართულ-ნიდერლანდური ნაწილიც შემედგინა. ამ იდეის განსახორციელებლად დავუკავშირდი ამსტერდამის გამომცემლობასა და წიგნების მაღაზია „პეგასუსს“. მათ დამაკავშირეს ნიდერლანდური ენის საერთაშორისო გაერთიანება „ტაალუნის“ ლექსიკოგრაფიის განყოფილების ხელმძღვანელთან, ამსტერდამის თავისუფალი უნივერსიტეტის ლექსიკოგრაფიის პროფესორთან, ბატონ ვილი მარტინთან (Willy Martin) და ამსტერდამის უნივერსიტეტის ლექსიკოგრაფიის და სლავური ფილოლოგიის პროფესორთან, ბატონ ვიმ ჰონსელაართან (Wim Honselaar), რომელსაც გამოცემული აქვს დიდი რუსულ-ნიდერლანდური ლექსიკონი. მათი რჩევებისა და ხელმძღვანელობის ქვეშ მოხდა პირველი ლექსიკონის გადამუშავება-გაფართოება და ქართულ-ნიდერლანდური ნაწილის შედგენა.

არჩილ ჯავახაძის წიგნი
არჩილ ჯავახაძის წიგნი

- ფაქტობრივად ნიდერლანდური გრამატიკის ძირფესვიანად შესწავლა მოგიხდათ...

-ლექსიკონზე მუშაობის პერიოდში ურთიერთობები მქონდა ქართველ ენათმეცნიერებთან და მომიწია, რომ ქართული და ნიდერლანდური გრამატიკა ძირფესვიანად შემესწავლა. ლექსიკონში აგრეთვე შესულია სიტყვების სინონიმები და ტექნიკური, იურიდიული, სამედიცინო და ბიოლოგიური ტერმინოლოგია. ამას ორივე ენაზე ქართული და ნიდერლანდური გრამატიკის შესახებ ინფორმაციაც დაემატა.

- ოფიციალური მთარგმნელის სტატუსიც გაქვთ, რასაც საკმაოდ რთულად იძლევიან ჰოლანდიაში...

- ლეიდენის უნივერსიტეტში, ნიდერლანდურ-ქართული ენების საკონტროლო გამოცდები ჩავაბარე. ჰააგის სასამართლოში დავდე ფიცი, რის მერე ნაფიცი მთარგმნელი გავხდი.

გია ყანჩელთან ერთად
გია ყანჩელთან ერთად

- თუ ფლობთ ინფორმაციას რამდენად სარგებლობენ თქვენს მიერ შედგენილ ლექსიკონით ჰოლანდიასა და საქართველოში?

-ამ ლექსიკონს იყენებენ ქართული ენის შესწავლის მსურველები ნიდერლანდების ლეიდენის უნივერსიტეტში და თბილისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის უნივერსიტეტშიც- ისინი, ვისაც ნიდერლანდური ენის შესწავლის სურვილი აქვთ. ჩემთვის ძალიან სასიამოვნოა, რომ ამ საქმით მცირეოდენი წვლილი შევიტანე ამ ენების შესწავლასა და გაცნობაში. ნიდერლანდებში, თითქმის ყველა ქართულ ოჯახში აქვთ ჩემი ლექსიკონი და არა მარტო ქართველებს, არამედ ბევრ ნიდერლანდელსაც, ვისაც საქართველოსთან რაიმე სახის ურთიერთობა აქვს.

- საქართველოდან თუ გქონდათ შემოთავაზება?

- დიახ, თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან მქონდა შემოთავაზება, რომ თარგმანმცოდნეობის განხრით გამეგრძელებინა სწავლა, მაგრამ სამწუხაროდ იმდენად ვარ დაკავებული, რომ ვერ მოვახერხე. ლექსიკონის გამოცემის შემდეგ გავაგრძელე მუშაობა ქართული და ნიდერლანდური ლიტერატურის და ისტორიული მასალების ქართულად და ნიდერლანდურად თარგმანებზე. ეს არ არის სიტყვებისა და წინადადებების ავტომატური თარგმნა, ეს მათი არსის გააზრება და შეგრძნება და ამ სახით მკითხველამდე მიტანაა.

ოჯახთან ერთად
ოჯახთან ერთად

- ჰოლანდიაში ორგანიზაცია „ქართული დიასპორა“ დააფუძნეთ, რომელიც ასევე ბევრ საჭირო საქმეს აკეთებს...

- ეს ორგანიზაცია ნიდერლანდებში ფეხის მოკიდების შემდეგ, მეგობრებთან ერთად დავაფუძნეთ. მისი დამსახურებით ბევრმა ქართველმა გაიცნო ერთმანეთი, ბევრი შეხვედრა მოეწყო. საქართველოში არაერთხელ გავაგზავნეთ დახმარება. აქ კიდევ რამდენიმე ქართული დიასპორული ორგანიზაციაა, მათ შორის, „ქართული კულტურის ცენტრი“, „World of Diaspora“ და სხვები. აქტიური ურთიერთობები მათთანაც მაქვს. ჩემთვის მნიშვნელოვანია, რომ ნიდერლანდელებს  საქართველოს მრავალსაუკუნოვან ისტორიასა და კულტურას ვაცნობ. ასე ვცდილობ, ჩემი მოვალეობა შევასრულო სამშობლოს წინაშე, რომელიც ძალიან მიყვარს და სულ მენატრება... არასოდეს დამავიწყდება ჩემი ახალგაზრდობის დროინდელი თბილისი, ახლობლები და მეგობრები. მთაწმინდა, სადაც ბავშვობა გავატარე. აქ მცხოვრები ქართველები სულ ვცდილობთ, რომ მომავალ თაობებს ქართული ტრადიციები, ზნეობა და სულიერება გადავცეთ. საქართველო ჩემი ტკივილი და საფიქრალია!..

 

715
თემები:
ქართველები უცხოეთში (68)
ნანა ანდრონიკაშვილი მეუღლესთან, ჰანს ფონ საქსენ-ალტერბურგთან და ქალიშვილთან ერთად

ქართველი თავადის ასულისა და გერმანელი ჰერცოგის სიყვარულის ამბავი და ქართული საქმეები

451
(განახლებულია 21:11 27.05.2020)
რუბრიკა „ქართველები უცხოეთში“ გერმანიაში მცხოვრები მსახიობის, პროდიუსერისა და ჟურნალისტის ნანა ანდრონიკაშვილის უჩვეულო ცხოვრების ისტორიას გაგაცნობთ.

წლების წინ თბილისში ლეგენდასავით დადიოდა ამბავი იმაზე, თუ როგორ გაჰყვა ცოლად ანდრონიკაშვილების შთამომავალი საქსონიის ჰერცოგს. ეს ალბათ ის შემთხვევაა, როცა ცხენზე ამხედრებული პრინცის ზღაპარი რეალურად ახდა.

თეატრალურ ინსტიტუტში ლილი იოსელიანის სტუდენტი იყო, რუსთაველის თეატრში მაესტრო სტურუასთან ათი წელი იმუშავა. მის ანგარიშზე ათამდე თეატრალური როლი და 30-მდე კინოროლია. მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ტელევიზიასა და რადიოში, სადაც მისი მონაწილეობით ლიტერატურული სპექტაკლები და ჩანაწერები არქივშია შემონახული.  

2008 წლიდან გერმანიაში ცხოვრობს მეუღლესთან, ჰანს ფონ საქსენ-ალტერბურგთან ერთად, რომელიც არქეოლოგი, ისტორიკოსი და მწერალი გახლავთ. ჰყავთ ქალიშვილი – ცხრა წლის მარიამი. თავიდან ამერიკაში ცხოვრობდნენ, შემდეგ გერმანიაში, ჰანოვერში გადავიდნენ, მაგრამ საქართველოსთან კავშირი არასოდეს გაუწყვეტიათ. რაც მთავარია, მათი საქმიანობა ყოველთვის ამ ქვეყნის ინტერესებს ემსახურებოდა...

ნანა ანდრონიკაშვილი
ნანა ანდრონიკაშვილი

- ქალბატონო ნანა, თქვენი ცხოვრება საინტერესო ფილმს ჰგავს, თავად რას იტყვით?

- შესაძლოა ასეც იყოს... დღევანდელი გადასახედიდან ჩემს ცხოვრებას სამ ნაწილად დავყოფდი: პირველი – ოჯახი, ბავშვობა და პროფესია, მეორე – ჩემს მეუღლესთან შეხვედრა და მასთან ახალი ცხოვრების დაწყება და მესამე ნაწილი – ჩემი ქალიშვილის მარიამის დაბადებიდან დღემდე. თეატრი და ხელოვნება ბუნებრივად შემოვიდა ჩემს ცხოვრებაში. დედა რეჟისორ-პედაგოგი იყო თეატრალურ უნივერსიტეტში, მამა – მსახიობი და პედაგოგი, ამიტომ თითქმის ყოველ საღამოს უნივერსიტეტსა თუ თეატრში რეპეტიციებზე ვატარებდი.

ნანა ანდრონიკაშვილი
ნანა ანდრონიკაშვილი

- მოულოდნელად ერთმა ამბავმა მთლიანად შეცვალა თქვენი ცხოვრება...

- ნათქვამია, შემთხვევით არაფერი ხდებაო და ჩემი ცხოვრება ამის ნათელი მაგალითია. 1997 წელს ტარდებოდა საერთაშორისო ფესტივალი Gift, სადაც აქტიურად ვმონაწილეობდი. ფესტივალზე ჩამოსულმა ინგლისელმა პროდიუსერებმა ლონდონში ექსპერიმენტულ სპექტაკლში მონაწილეობის მისაღებად მიმიწვიეს. იქ ერთ-ერთი ჟურნალის „იმპრესიონის” რედაქტორმა ჩემზე დაწერა სტატია, სადაც ჩემს ოჯახსა და საქართველოს ისტორიაზე ვისაუბრე. სტატიაში წინაპრების ფოტოებიც იყო. ის ჟურნალი საერთაშორისო იყო და ბევრ ქვეყანაში გამოქვეყნდა. მისი ერთი ეგზემპლარი „ბრიტიშ ეარვეისის“ თვითმფრინავშიც მოხვდა. აქედან იწყება ჩემი მეორე ცხოვრება. ჩემმა მომავალმა მეუღლემ, რომელიც საქმიანი ვიზიტით საქართველოში მოფრინავდა, ეს სტატია თვითმფრინავში წაიკითხა. დაინტერესდა იმით, რომ საქართველოში არისტოკრატიული საზოგადოება არსებობდა, თან, როგორც შემდეგ გამომიტყდა, იქ ჩემი ფოტოც ნახა და თურმე გადაწყვიტა თბილისში ჩამოსვლისთანავე მოვეძებნე.

ოჯახთან ერთად
ოჯახთან ერთად

- საინტერესოა, როგორ გაგეცნოთ?

- როდესაც ტელეფონზე დამირეკა, ასე გამეცნო: ჰანს პრინცი ფონ საქსენ-ალტენბურგი გაწუხებთო. იმ დროს ახალი ჩამოსული ვიყავი ლონდონიდან, სადაც იცოდნენ ჩემი არისტოკრატიული წარმომავლობა და მეგონა რომელიმე ინგლისელი მეგობარი მეხუმრებოდა. დიდი ხანი დასჭირდა, რომ დავერწმუნებინე არ ხუმრობდა. ამ საუბრის მერე ერთმანეთს შევხვდით. მოგვიანებით ჩვენს ოჯახში მოვიდა და ახლოს გაგვეცნო.

ქალიშვილთან ერთად
ქალიშვილთან ერთად

- ცოლობაც განსკუთრებულად გთხოვათ?

- როდესაც საქართველოში მესამედ ჩამოვიდა, სვანეთში მთხოვა გაყოლა. იქ ნამყოფი არც მე ვიყავი და დავთანხმდი. ოქტომბრის ბოლო იყო და მოულოდნელად გზები ჩაიკეტა: სამი დღე ველოდებოდით გზის გახსნას. სწორედ იქ, იმ ულამაზეს ბუნებაში, სადაც თითქოს ღრუბლებს ზემოთ ხარ, მთხოვა ხელი. ამის მერე თბილისში ჩინელი დრამატურგის და მათი საელჩოს მოწვევით მქონდა ჩინური სპექტაკლის პრემიერა, სადაც მთავარ როლს ვთამაშობდი. სპეტაკლის მერე გრანდიოზული სახალხო ნიშნობა გვქონდა. მალე ქორწილიც გადავიხადეთ. შემდეგ გავემგზავრეთ ამერიკაში, სადაც ხელი მოვაწერეთ. 

ნანა ანდრონიკაშვილი და საქსონიის ჰერცოგი, ჰანს ფონ საქსენ-ალტერბურგი
ნანა ანდრონიკაშვილი და საქსონიის ჰერცოგი, ჰანს ფონ საქსენ-ალტერბურგი

- ალბათ ბევრი საინტერესო შეხვედრა გქონდათ ცხოვრებაში...

- დიახ, ჰანსის სტატუსის გამო ბევრი საინტერესო შეხვედრა გვქონდა. მაგალითად, მახსენდება შეხვედრა ვაშინგტონში, უფროს და უმცროს ბუშებთან დალასში, ესპანეთის მეფე ხუან კარლოსთან და სოფიასთან. ერთ მიღებაზე ჰანსმა მეფე და დედოფალი ოფიციალურად გამაცნო. დედოფალი სოფია ჰანსის ოჯახს ენათესავება. ჰანსს საქართველოშიც უნდოდა ჯვრისწერის გამეორება და ბევრი სამეფო ოჯახის დაპატიჟება. მათ შორის იყვნენ ხუან კარლოსი და სოფიაც, თუმცა, სამწუხაროდ, ეს ნიშნობა ვერ განვახორციელეთ. სხვათა შორის, ეს ამბავი საქართველოს წაადგებოდა. მოგვიანებით ჩვენ საქართველოზე ისტორიული დოკუმენტურ-მხატვრული ფილმი გადავიღეთ „სამეფო ალბომი“, რომელიც ამერიკის და გერმანიის ტელევიზიით გავიდა.

ქალიშვილთან ერთად
ქალიშვილთან ერთად

- საქართველოში როცა დაბრუნდით, რას საქმიანობდით?

- ვარდების რევოლუცის შემდეგ დავბრუნდით საქართველოში. ჩემს მეუღლეს აქ ევროპული დამოუკიდებელი ტელევიზიის შექმნა უნდოდა. შევიძინეთ ტელევიზია, რომელიც სულ ერთი წელი ვამუშავეთ. მე მიმყავდა საავტორო გადაცემა „ნანას შოუ“, სადაც იმ დროისთვის უცნობ საინტერესო, ნიჭიერ ადამიანებს ვიწევდი. ჩემს მეუღლეს ჰქონდა გადაცემა „ჩემი სამშობლო”, სადაც იწვევდა ელჩებს, პოლიტიკოსებს, უცხოეთის მნიშვნელოვან ფიგურებს და მათ საქართველოს სხვადასხვა კუთხით აცნობდა. ჩვენი ტელევიზია იმდროინდელი მთავრობის მიმართ კრიტიკული პოზიციით გამოირჩეოდა, ამიტომ იძულებული გაგვხადეს, რომ ის გაგვეყიდა. 2008 წელს საცხოვრებლად გერმანიაში, ჰანოვერში გადმოვედით.

ნანა ანდრონიკაშვილი ოჯახთან ერთად
ნანა ანდრონიკაშვილი ოჯახთან ერთად

- როგორც ჩანს, თქვენს შემოქმედებით მოთხოვნილებას ყოველ ზაფხულს იკმაყოფილებდით საქართველოში, სადაც ფილმებს იღებდით, რაზე ან ვისზეა ეს ფილმები?

- ჩემს გულში საქართველოდან არასოდეს წავსულვარ. მეამაყება, რომ სადაც უნდა ვყოფილიყავი – ამერიკაში, ინგლისსა თუ გერმანიაში, ყველა ჩემს გადაცემაში, ფილმსა თუ ინტერვიუში ჩემი მთავარი სათქმელი საქართველო იყო. აქ ყოველ ზაფხულს ჩამოვდივარ და ხან სპეტაკლს ვდგამ და ხან ფილმებში ვმონაწილეობ. რაც მთავარია, ვთანამშრომლობ ნინო ხოფერიასთან, „ერთსულოვნების” ტელევიზიაში და ჩემს სათქმელს ლიტერატურულ გადაცემებში ვამბობ. ანუ ისევ ჩემ საყვარელ საქმიანობას ვეწევი.

- თქვენი მესამე ცხოვრება როდის დაიწყო?

- 2010 წელს შემეძინა ქალიშვილი, პრინცესა მარიამი და ჩემი მესამე ცხოვრება, რომელიც მაშინ დაიწყო, დღემდე გრძელდება. ახლა შეიძლება ითქვას, რომ ჩემი ყველაზე მნიშვნელოვანი პროფესია მაქვს - ვზრდი ქალიშვილს მარიამს, რომელსაც შემიძლია ამაყად ვთქვა, რომ საქართველოც ისევე უყვარს და სამშობლოდ თვლის, როგორც გერმანიას. ეს კი დედაჩემის და პირადად ჩემი დამსახურებაა. მთავარი ინვესტიცია, რაც არაფრით აიწონება, განათლებაა, ჰოდა, მე და ჰანსი ინვესტიციას ჩვენს შვილში ვდებთ.

- ალბათ მკითხველსაც გაუჩნდება შეკითხვა: გერმანიაში პრინცთან ერთად სასახლეში ცხოვრობთ?

- სასახლეში არა, ჰანოვერის გარეუბანში ვცხოვრობთ საკუთარ სახლში ულამაზესი ბაღით. ალტენბურგის სასახლე, სადაც ჰანსის ბაბუა 1943 წლამდე ოფიციალურად ცხოვრობდა, ახლა სახელმწიფოსია და გერმანიის ათ საუკეთესო სასახლეს შორისაა. მახსოვს, როცა დედაჩემი წავიყვანეთ ალტენბურგში, ჰანსმა იხუმრა, დღეს სახელმწიფოს იქით ვუხდი ბილეთის ფულს იმაში, რომ ბაბუაჩემის სასახლე ვნახოო.

- პატარა პრინცესას, მარიამს თუ უყვარს საქართველოში ჩამოსვლა და ქართული თუ იცის?

- რადგან მარიამი არა მარტო ჩემი, მამამისის მხრიდანაც პრინცესაა, ეს ორმაგი პასუხისმგებლობაა და სულაც არ არის ადვილი. ის ძალიან არისტოკრატულია. ამაყი ვარ, რომ სკოლაში კარგი მოსწავლეა, რაც გერმანიაში ნამდვილად არ არის ადვილი. დადის ტაეკვანდოზე, მღერის და ცეკვავს. ჰანოვერის და ზელცეს თეატრალურ და მუსიკალურ აკადემიაშიც სწავლობს. უკვე ოთხ მიუზიკლში ითამაშა. არის სამოდელო სააგენტო „1001 ღამის“ სახე. გერმანიის თეატრში ჰანსის წინაპარზე შექმნილ ისტორიულ პიესაში ერთად ვითამაშეთ. მარიამი ჰანოვერში ქართული სათვისტომოს „გემის“ საკვირაო სკოლაში დადის. ქართულად წერს და კითხულობს. კიდევ ქართულ ცეკვაზე დადის. როგორც ჰანსი, ისიც პატრიარქის ნათლულია, რაც ჩვენთვის დიდი პატივია. ყოველ წელს სიხარულით ელოდება საქართველოში ჩამოსვლას. უყვარს მეგობრები და ჩვენი სახლი თბილისში. ზაფხულობით უყვარს ურეკი, სადაც გავიცანით უნიჭიერესი ქალბატონი ლალი თავართქილაძე, რომელიც ვთვლი, რომ ურეკის სახეა.

- თქვენი ცხოვრების წიგნი უკვე დაწერეთ?

- დიახ, შეიძლება ითქვას, რომ წიგნი, რომელიც დავწერე, ჩემი ცხოვრების წიგნია. მისი საშუალებით მინდა თითოეულ ადამიანს ჩემი სათქმელი ვუთხრა. ის თითქმის მზად მაქვს დასაბეჭდად. პოეტობაზე და მწერლობაზე არ მაქვს პრეტენზია. მხოლოდ ერთს გეტყვით, რომ ჩემ ცხოვრებას ლექსებად და მოკლე ჩანახატებად ქართულ, რუსულ, ინგლისურ და გერმანულ ენაზე გადმოგცემთ.

- შეგიძლიათ გვითხრათ, სამშობლო რა არის თქვენთვის?

- სამშობლო რა არის ჩემთვის? რა ვიცი, ეს სახლია, სადაც დავიბადე, მელიქიშვილის ქუჩაა, სადაც გავიზარდე. ჩემი წინაპრებია, სვეტიცხოველია, მთაწმინდაა, კახეთია, სიღნაღში ჩემი წინაპრების დანგრეული სახლია. სამშობლო ჩემთვის ვაკის სასაფლაოა, სადაც დედა და მამაა დაკრძალული. სამშობლო სუნთქვაა, რომელიც სულ შენთანაა და ვერავინ წაგართმევს...

 

451
თემები:
ქართველები უცხოეთში (68)
სანათი

შექმენი სიმყუდროვე ინტერიერში: ანუ რამდენად მნიშვნელოვანია გარემო ადამიანის ცხოვრებაში

190
(განახლებულია 20:41 26.05.2020)
ადამიანის უსაზღვრო ფანტაზიის წყალობით შეგიძლიათ თქვენი ინტერიერი ორიგინალური, განსხვავებული და მიმზიდველი გახადოთ.

ქეთი ნოზაძე საუცხოო და განსხვავებულ სანათებს, დეკორციებს ქმნის. ქეთის მიერ დამზადებული ყველა ნივთი ინდივიდუალურია და მორგებულია მომხმარებლის სურვილზე, გემოვნებაზე. ქეთი ხელოვნებათმცოდნეა. ამბობს, რომ პროფესიის მიღმაც მისი ცხოვრება მუდმივ კავშირშია ხელოვნებასთან.

ქეთი ნოზაძე
photo: courtesy of Keti Nozadze
ქეთი ნოზაძე

- პროფესიით ხელოვნებათმცოდნე ვარ, თუმცა ამას არსებითი მნიშვნელობა არ აქვს, რადგან პროფესიის მიღმაც ჩემი ცხოვრება მუდმივ კავშირშია ხელოვნებასთან. მარტივად და ყოველგვარი მაღალფარდოვანი საუბრის გარეშე ვფიქრობ, რომ ხელოვნება აბსოლუტურად ყველგან და ყველაფერშია. ჩემი გატაცებაც, ბუნების მიღმა, სწორედ ეს არის. ერთი მხრივ არსებობს ამოუცნობი სამყარო, რომელიც ჩვენ გარშემო, ჩვენგან დამოუკიდებლად ქმნის საოცრებებს და მეორე მხრივ არსებობენ ხელოვანი ადამიანები, რომლებიც საკუთარი გენიალურობის თუ ნიჭის საფუძველზე ქმნიან ამ ყოველივეს. ეს არის ჯაჭვი, ციკლი, მუდმივი პროცესი, რომელიც არასდროს დასრულდება და მუდმივად ძიებაში გამყოფებს. ამ ეტაპზე, გარდა საქმიანობისა, რომელიც „ლამპინოს“ უკავშირდება, გატაცებული ვარ გრაფიკული დიზაინის შესწავლით, რაც ძალიან საინტერესო პროცესია ჩემთვის, რადგან მუდმივად ხელით მუშაობას ვარ მიჩვეული და ამ შემთხვევაში ყველა საჭირო მასალა და ინსტრუმენტი ერთიან, ვირტუალურ სივრცეში მაქვს, რაც თავისთავად მაძლევს განსხვავებულ შესაძლებლობებს ნამუშევრის შექმნის პროცესში.

ქეთი ზონაძის შემოქმედება
photo: courtesy of Keti Nozadze
ქეთი ზონაძის შემოქმედება

- რა არის „ლამპინო“ და როგორ გაჩნდა მისი შექმნის იდეა?

- რა არის „ლამპინო"? ჯერ ზუსტად არ ვიცი, ეს არის ბრენდი, ჩემი საქმიანობა, ჰობი, თუ რაიმე სხვა. ჩემთვის ეს უბრალოდ იდეების განხორციელებაა. სანათებზე მუშაობა ყოველთვის ძალიან მომწონდა, თუმცა ბრენდის შექმნაზე ნამდვილად არასდროს მიფიქრია. ჩვენ გარშემო არსებულმა სიტუაციამ, ხელნაკეთი ნივთების პოპულარობამ და სოციალურ ქსელში გამარტივებულმა პროცესებმა, განსაკუთრებით კი მეუღლის ძალისხმევამ, რომ აუცილებლად უნდა მქონოდა სივრცე, სადაც შევძლებდი ნამუშევრები გლობალურად გამეზიარებინა, გამოიწვია „ლამპინოს“ შექმნა.

პირველი შეხება კი ხელნაკეთ ნივთებთან, როგორც საქმიანობასთან, იყო Fredo Handmade-ში, სადაც ვმუშაობ, როგორც მხატვარი (თვითნასწავლი), და თავისთავად ეს ეტაპი მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა ჩემი წინსვლისთვის, რადგან მივხვდი, რომ ჰობი შეიძლება საქმიანობად აქციო.

სანათი
photo: courtesy of Keti Nozadze
სანათი

- ბრენდის კონცეფციაზე გვესაუბრეთ...

- „ლამპინო“ მოიცავს ხელნაკეთ სანათებს, რომელიც იხატება ხელით და ამიტომ განსაკუთრებული ენერგეტიკის მატარებელია. ჩემთვის სანათი ის ნივთია, რომელიც ინტერიერში ყველაზე დიდ როლს თამაშობს განწყობის შექმნაზე.

- თქვენ მიერ შექმნილი სანათები განსხვავებული და ორიგინალურია. რა მასალით ქმნით მათ?

- მასალა საკმაოდ მრავალფეროვანია. ვიყენებ როგორც ხეს, ასევე პლასტმასს და დეკორატიულ ცემენტს, ელექტროგაყვანილობის გაკეთებაც ხშირად თავად მიწევს.

სანათები
photo: courtesy of Keti Nozadze
სანათები

- მოხატული სანათები რამდენად უძლებს ნათურის მხურვალებას?

- სანათები დენის წყაროზე მუშაობს და თავისთავად გათვლილი და მორგებულია ელექტროენერგიაზე, მით უმეტეს, რომ დღეს გვაქვს საშუალება გამოვიყენოთ ისეთი ნათურები, რომლებიც არ ხურდება და თავისთავად არ ქმნის ნივთის დაზიანების საშიშროებას.

სანათი
photo: courtesy of Keti Nozadze
სანათი

- სანათებში ძირითადად კოსმოსის თემა ჭარბობს. თქვენთვის განსაკუთრებით საინტერესო სფეროა?

- სანათების თემატიკას ხშირად თავად ვარჩევ, ხშირად კი მომხმარებელი მკარნახობს რა სურს მას და შეთანხმებულად ვმუშაობთ, ან მხოლოდ მის სურვილს ვეყრდნობი. კოსმოსის თემა ჩემი არჩევანი იყო, რადგან ვთვლი, რომ კოსმოსი ყველაზე საინტერესო, ამოუცნობი და ამასთან გასაოცარი სილამაზის სამყაროა. სანათი „კოსმოსი" კი ინსპირაცია აღმოჩნდა მომხმარებლისთვის და ასე შეიქმნა „სატურნის პლანეტა".

ქეთი ზონაძის შემოქმედება
photo: courtesy of Keti Nozadze
ქეთი ზონაძის შემოქმედება

- სანათების გარდა სხვა ნივთებსაც ქმნით?

- გარდა სანათებისა ვმუშაობ უამრავ დეკორატიულ ნივთზე, მაგალითად, სასტუმროსთვის დავამზადე აბრა, რომელიც მოუწოდებს ადამიანებს წესრიგისა და სისუფთავისკენ, ასევე ნიშანი, რომ მოწევა აკრძალულია, ქოთნები ყვავილებისთვის, მოქარგული ფარდაგი, საკიდი ფინჯნებისთვის და მრავალი სხვა...

სანათი
photo: courtesy of Keti Nozadze
სანათი

- რა ემოციას იწვევს თქვენში ხელნაკეთ ნივთებზე მუშაობა?

- ხელნაკეთ ნივთებზე მუშაობა ძალიან სასიამოვნო პროცესია, მით უმეტეს, როდესაც ნულიდან იწყებ ნივთის შექმნას და არარსებულიდან შედეგად იღებ განწყობას, ემოციას, ფანტაზიას. ამაზე სასიამოვნო ნამდვილად არაფერია, მიუხედავად იმისა, რომ უდიდეს შრომას, ენერგიას, დაზიანებულ ხელებს, გათენებულ ღამეებს და უდიდეს დროს მოითხოვს შენგან. ხშირად რთულია მომხმარებლისთვის გაიგოს, თუ რამდენად რთულ პროცესებთან არის დაკავშირებული მისთვის სასურველი ნივთის შექმნა და თავისთავად საქმიანობის დაფასება და შეფასება რთულდება, მაგრამ ალბათ გასულ ათწლეულებთან შედარებით, როცა ხელნაკეთი ნივთი საჭიროებას წარმოადგენდა და ფაქტობრივად ადამიანებს სხვა გზა არ ჰქონდათ, თავად უნდა ეკეთებინათ უამრავი რამ, რადგან ფიზიკურად არ არსებობდა რომ შეგეძინა, დღეისათვის იცვლება დამოკიდებულება და ეს ყველაფერი ხელოვნებას უფრო უახლოვდება, შესაბამისად, ფასდება იდეაც და სამუშაოც.

ქეთი ზონაძის შემოქმედება
photo: courtesy of Keti Nozadze
ქეთი ზონაძის შემოქმედება

- სამომავლოდ რა გეგმები გაქვთ?

- სამომავლო გეგმებზე საუბარი რთულია, რადგან ყველაფრის კეთება ფაქტობრივად მარტო მიწევს, იმის პარალელურად, რომ 10 თვის პატარა მყავს და, შესაბამისად, შეუძლებელია მხოლოდ საქმეზე ვიყო კონცენტრირებული. მაგრამ, როდესაც გაქვს იდეები და მათი განხორციელების სურვილი გაწუხებს, თავისთავად წინ მიდიხარ, მით უმეტეს, როცა საერთოდ არ ფიქრობ, რომ წინსვლის პროცესი აუცილებლად უნდა დააჩქარო, რადგან გარშემო უამრავი საინტერესო და სასიამოვნო მომენტია, რისი გამოტოვებაც ნამდვილად არ ღირს.

190
ლაბორატორია

COVID-19 საქართველოში: პაციენტების 78% მეტი გამოჯანმრთელდა

0
(განახლებულია 10:37 28.05.2020)
ამ დროისათვის კორონავირუსის დიაგნოზით კლინიკებში 166 პაციენტი მკურნალობს, ხოლო გამოჯანმრთელებულთა რიცხვმა უკვე სამჯერ და მეტად გადააჭარბა ინფიცირებულთა რაოდენობას.

თბილისი, 28 მაისი – Sputnik. საქართველოში კორონავირუსისგან გამოჯანმრთელებული ადამიანების რაოდენობა ბოლო დღე-ღამეში 16-ით გაიზარდა. გამოჯანმრთელებულთა რიცხვი ყოველდღიურად იზრდება და ამჟამად 573-ს შეადგენს, აღნიშნულია მთავრობის სპეციალურ ვებ-გვერდზე stopcov.ge.  

ამ დროისათვის კორონავირუსის დიაგნოზით კლინიკებში 153 პაციენტი მკურნალობს, ხოლო გამოჯანმრთელებულთა რიცხვმა უკვე სამჯერ და მეტად გადააჭარბა ინფიცირებულთა რაოდენობას. 

ამჟამად კორონავირუსი დადასტურებული აქვს 738 ადამიანს. გამოჯანმრთელებულთა რაოდენობამ 573-ს (78%) მიაღწია. კარანტინის რეჟიმში იმყოფება 3076, ხოლო სტაციონარებში დაკვირვების ქვეშ 250 პაციენტია. გარდაიცვალა 12 ადამიანი.

ასევე კორონავირუსის დიაგნოზით უცხოეთიდან სამშობლოში სამკურნალოდ გადმოყვანილია საქართველოს სამი მოქალაქე.

საქართველოში კორონავირუსის გამოვლენის პირველი შემთხვევა 26 თებერვალს დაფიქსირდა. 21 მარტს ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა, რომელიც 23 მაისამდე გაგრძელდა.



0
თემები:
COVID-19 საქართველოში