სოფო ფოცხვერაშვილი

შვეიცარიაში დაწერილი ლექსები და ემიგრანტი ბავშვებისთვის უფასოდ დარიგებული საბავშვო წიგნები

265
(განახლებულია 18:26 17.07.2019)
თეონა გოგნიაშვილი
რუბრიკა „ქართველები უცხოეთში“ ამჯერად გასტუმრებთ შვეიცარიას, სადაც საბავშვო მწერალი სოფო ფოცხვერაშვილი ცხოვრობს.

შვეიცარიაში 90-იანი წლების საქართველოდან მოხვდა, თუმცა მანამდე ევროპული ადაპტაცია ბელგიაში გაიარა. წარმოშობით გურჯაანის რაიონის ისტორიულ სოფელ კალაურიდანაა.

საბავშვო ლექსების წერა უცხოეთში ყოფნის დროს ქართველი ემიგრანტი ბავშვებისთვის დაიწყო. შემდეგ ისინი საჩუქარად მათვე დაურიგა. თავისი წიგნები საქართველოში, სოციალურად დაუცველი ბავშვებისთვისაც ჩამოიტანა საჩუქრად და ფერეიდნელ პატარებსაც გაუგზავნა. დღეს უკვე ტრადიციად აქცია- ჩადის ყველგან, სადაც ქართველი ბავშვები ეგულება და მათთვის საჩუქრად ქართული წიგნები ჩააქვს...ქალბატონ სოფოს ციურიხში დავუკავშირდით.

სოფო ფოცხვერაშვილი
სოფო ფოცხვერაშვილი

-ქალბატონო სოფო, ცოტა შორიდან დავიწყოთ: ალბათ თქვენთვის თავისებური შოკი იქნებოდა როცა 90-იანი წლების თბილისიდან ბელგიაში მოხვდით?

- მაგ კითხვაზე ასე გიპასუხებთ: ერთის მხრივ, აქ დავინახეთ ლამაზი, სუფთა, განათლებული და გაჭირვებულებზე მზრუნველი ქვეყანა, მეორეს მხრივ, იძულებითი პატივისცემა და ღიმილი, რაც ქართველებისთვის ძალიან უცხოა. ამას ბავშვები, რასაკვირველია, ვერ გრძნობდნენ. მაშინ ბიჭი თერთმეტი წლის და გოგონა ცხრა წლის იყო. ჩემი მეუღლე იურისტი გახლდათ და სანამ ყველაფერი დაინგრეოდა, თბილისში ჩვეულებრივად ვცხოვრობდით. სკოლა კალაურში დავამთავრე, მერე დაუსწრებლად ვსწავლობდი. მებაღე-მევენახეობის ფაკულტეტი მაქვს დამთავრებული. ინსტიტუტის მერე საქონელმცოდნედ ვმუშაობდი. ასეთი იყო ჩემი ცხოვრება საქართველოში. 1996 წელს, საქართველოში გაუსაძლისი ცხოვრების გამო, ჩვენც დავტოვეთ საქართველო. ჯერ ბრიუსელში ჩავბარდით. ძნელი იყო ჩვენთვის უცხო ქვეყანაში ლტოლვილების სტატუსით ცხოვრება. ბელგიაში ჩასვლიდან მეორე დღეს, სამედიცინო კონტროლის გავლისას, ჩემს მეუღლეს მოულოდნელად სიმსივნე აღმოაჩნდა. საავადმყოფოებში ყოფნამ, ენის ბარიერმა და მცირეწლოვან შვილებთან ერთად შეკედლებულმა ცხოვრებამ, უფრო დამაბნია. ბრიუსელში მსოფლიოს ყველა ქვეყნის ადამიანებთან ერთად საერთო საცხოვრებელში ყოფნისგან დათრგუნულები ვიყავით.

შეხვედრა ბელგიისა და ჰოლანდიის ეპარქიაში
შეხვედრა ბელგიისა და ჰოლანდიის ეპარქიაში

- ბრიუსელიდან უარით გამოგისტუმრეს?

- ისე მოხდა, რომ ერთი წლისა და სამი თვის მერე, ნეგატივი მოგვცეს, ანუ უარი გვითხრეს. იძულებული გავხდით ბელგია დაგვეტოვებინა. შემდეგ ვცადეთ და გადავედით შვეიცარიაში, სადაც ქალაქ ციურიხში მოვხვდით. ამ ქვეყანაში ჩვენს დარჩენასაც დიდი წინააღმდეგობა შეხვდა, მაგრამ მეუღლის ავადმყოფობის გამო დაგვტოვეს, ქართული ანდაზის არ იყოს: "ზოგი ჭირი მარგებელიაო" გამოვიდა. ევროპულ ცხოვრებას მანამდე, ბელგიაში ავუღეთ ალღო, ამიტომ ციურიხში შეგუება არ გაგვჭირვებია, განსაკუთრებით ბავშვებს გაუადვილდა.  

- ციურიხში რას საქმიანობდით?

- ციურიხში, ოფიციალურ სამსახურში არ მიმუშავია, რადგან მეუღლეს ხშირად უწევდა ოპერაციები და მკურნალობები და პატარებს ვერ დავტოვებდი. მეუღლის გარდაცვალების მერე, 2008 წელს, სასტუმროს სამზარეულოში დამხმარე თანამშრომლად მუშაობა დავიწყე. მანამდე არავითარ სამუშაოს არ ვთაკილობდი. ახლა დიდი ხანია, პენსიაზე ვარ.

შეხვედრა სოფო ფოცხვერაშვილთან
შეხვედრა სოფო ფოცხვერაშვილთან

- საბავშვო ლექსების წერა შვეიცარიაში დაიწყეთ?

- ლექსების წერა უცხო ქვეყანაში ნოსტალგიამ დამაწყებინა, მაგრამ ის ლექსები მხოლოდ ჩემთვის მქონდა. მეუღლესაც არ ვაჩვენებდი, რომ ზედმეტად არ ენერვიულა. მეგობრებმა დამაძალეს, რომ წიგნი დამებეჭდა. როცა 2013 წელს, ჩემი შვილიშვილი, მია დაიბადა, მთლიანად საბავშვო, სამხიარულო ნოტაზე გადავედი.

ავტოგრაფის მიცემის დროს
ავტოგრაფის მიცემის დროს

- პირველად რომელ ქვეყანაში ჩაიტანეთ თქვენი საბავშვო წიგნები?

- როცა ციურიხში დავბრუნდი, სურვილი გამიჩნდა, რომ ჩემი წიგნები უცხოეთში მცხოვრები ემიგრანტი ბავშვებისთვის მიმეწვდინა. პირველად დავუკავშირდი ათენის ქართული სათვისტომოს თავმჯდომარეს, ბატონ ავთანდილ მიქაბერიძეს, რომელმაც ეს საჩუქარი სიამოვნებით მიიღო. მას ჩემი საბავშვო ლექსების კრებულის 80 ეგზემპლარი გადავეცი. ტრანსპორტირება თვითონ უზრუნველყო. ათენის ბავშვებთან შეხვედრით, მათი ანთებული და გაბრწყინებული თვალების ნახვით ძალიან ვისიამოვნე. ამის შემდეგ გეგმა დავსახე, რომ სადაც კი ხელი მიმიწვდებოდა, ყველა ქვეყანაში ჩავსულიყავი და პატარა ქართველები გამეხარებინა...

სოფო ფოცხვერაშვილის წიგნი
სოფო ფოცხვერაშვილის წიგნი

- ანუ დროთა განმავლობაში ეს უკვე ტრადიციად აქციეთ?

-ასე გამოდის. სანამ ჩავალ, იმ ქვეყანაში წინასწარ ვგზავნი ხოლმე თითო ეგზემპლარს, ბავშვები სწავლობენ თითო ლექსს და ზეიმზე ამბობენ. რამდენიმე მშობელმა სხვადასხვა ქვეყნიდან მომწერეს და გამომიგზავნეს ვიდეოები, სადაც მათი შვილები თხოვენ დედებს, რომ "ეს წამიკითხე, აქ რა წერიაო", იქ ჩანს როგორ ფურცლავენ  ჩემს წიგნს და აღწერენ სურათებს, როგორ კითხულობენ: „ეს, რა ასოაო?"... ბევრი ბავშვი ქართულად კარგად ვერ ლაპარაკობს, მაგრამ  ლექსისა და სურათის აღქმას ცდილობს. როცა ადგილზე ჩავდივარ, პატარები გარს მეხვევიან, ჩემს ლექსებს ამბობენ, თვითონაც ხარობენ და მეც მახარებენ!..

ერთ-ერთ ღონისძიებაზე
ერთ-ერთ ღონისძიებაზე

- თქვენი საბავშვო წიგნები საქართველოშიც ჩამოიტანეთ...

- სამიოდე წლის წინ, თბილისში ვიყავი და გავიგე, რომ ჩვენთან ფერეიდნელი ქართველები ჩამოჰყავთ და მათ ქართულ წერა-კითხვას, სამზარეულოს, ისტორიას და კულტურას ასწავლიან. უცებ გამიჩნდა იდეა, დავუკავშირდი ორგანიზატორებს და მათ ჩემი საბავშვო წიგნები გავატანე ფერეიდნელი ბავშვებისთვის. ბედნიერი ვარ, რომ ორგანიზატორების დახმარებით ჩემი წიგნები: „დედამიწა რაზე დგას?" და "ნოსტალგია" უკვე მათთან მოხვდა. შემდეგ დავუკავშირდი მედია კავშირ "ობიექტივს", სადაც ჩემი საბავშვო ლექსების კრებულის „დედამიწა რაზე დგას?" 100 ეგზემპლარი სოციალურად დაუცველი ოჯახების ბავშვებისთვის დავტოვე.

სოფო ფოცხვერაშვილის წიგნი
სოფო ფოცხვერაშვილის წიგნი

- ალბათ რთულია საუბარი სამშობლოზე ბავშვებთან, რომლებსაც ის თვალით არ უნახავთ. თქვენთვის რა არის სამშობლო?

- რა არის სამშობლო? სამშობლო -ენით გამოუთქმელი, აუხსნელი, გულში ჩაკირული გრძნობაა, როცა მას უჭირს- შენც ჩუმად კვნესი, მისი წარმატების დროს სიხარულისგან ტირის...

- რაზე დგას დედამიწა?..

- დედამიწა სიყვარულზე დგას და ამას ჩვენ ყველაზე კარგად  ბავშვები გვასწავლიან!..

 

265
თემები:
ქართველები უცხოეთში (27)