ლანა ბენდუქიძე

ძაფებით დახატული იმპრესიონისტული ნამუშევრები და ჟურნალისტი, რომელმაც ახალი ტექნიკა შექმნა

1967
(განახლებულია 19:20 04.07.2019)
ადამიანის ფსიქიკა ამოუცნობია, შეიძლება ისე მოხდეს, რომ ერთ მშვენიერ დღეს საკუთარმა თავმა გაგაოცოს.

ლანა ბენდუქიძის შემთხვევაშიც ასე მოხდა. პროფესიით ხელოვნებათმცოდნე ქართულმა საზოგადოებამ ის ჯერ ჟურნალისტის ამპლუაში გაიცნო. მუშაობდა პარლამენტის საზოგადოებასთან ურთიერთობის განყოფილების უფროსად, არის არაერთი საინტერესო პროექტის ინიციატორი, რომელთა შორის არის „არტ-პარლამენტი“.

სულ ახლახან გაიმართა მისი პირველი პერსონალური გამოფენა, რომელზეც მან საოცარი ნამუშევრები წარმოადგინა. შეიძლება ითქვას, რომ თვითნასწავლი მხატვარი ხელოვნებაში ისეთი ახალი მიმართულების შემომტანია, რომელსაც თავად „იმპრესიონიზმი ძაფებში“ შეარქვა.

ლანა ბენდუქიძე
ლანა ბენდუქიძე

- ლანა, სანამ ერთ დღეს საკუთარ თავს გააოცებდით, სხვებს რა უკვირდათ თქვენში?

- ლაღი და მხიარული ბავშვი ვიყავი და მქონდა ერთი თვისება – ბუნებასთან საერთო ენას ვპოულობდი და შემეძლო ყვავილებთან მელაპარაკა. ხან ვწერდი, ხან ვხატავდი და ჩემ სამყაროში ყოველთვის რაღაცას ვაკეთებდი. რადგანაც ხელოვნების მიმართ მქონდა მიდრეკილება, ამიტომ ხელოვნებათმცოდნეობაზე ჩავაბარე.

ლანა ბენდუქუძის შემოქმედება
ლანა ბენდუქუძის შემოქმედება

- „მეოთხე ხელისუფლებაში“ მუშაობის პერიოდიდან რა გახსენდებათ?

- ჟურნალისტად მუშაობის პერიოდიდან ბევრი ფაქტი შეიძლება გავიხსენო. ძალიან რთულ და საინტერესო პერიოდში მომიწია პირველ არხზე, საინფორმაციო პროგრამა „მაცნეში“ მუშაობა (მაშინ „მოამბეს“ „მაცნე“ ერქვა), მაგრამ თქვენ შეკითხვაზე დაუფიქრებლად 1995 წლის ტერაქტი გამახსენდა. 1995 წლის 29 აგვისტოს, როცა საქართველოს მაშინდელ ხელისუფლებას ქვეყნის კონსტიტუციის მიღება უნდა აღენიშნა, თბილისის ცენტრში, "იმელის" შენობის მიმდებარე ტერიტორია ძლიერი აფეთქების ხმამ მოიცვა. ყველა ჟურნალისტი სხვადასხვა ლოკაციაზე ვიყავით. მე მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლეში, სტუმრებთან ერთად მთავრობის წარმომადგენლებს ველოდებოდი. იქ ამ დღესთან დაკავშირებით საზეიმო მიღება უნდა გამართულიყო. ღონისძიების ოფიციალურ გახსნამდე 15 წუთი იყო დარჩენილი, როდესაც საშინელი ხმა გაისმა, ყველანი გარეთ გავცვივდით, სადღესასწაულო განწყობა პანიკამ შეცვალა... ასე რომ, დღე, რომელიც საქართველოს ისტორიაში კონსტიტუციის მიღების საზეიმო ცერემონიით უნდა შესულიყო, საზოგადოების მეხსიერებას ტერორისტული აქტით შემორჩა.

ლანა ბენდუქუძის შემოქმედება
ლანა ბენდუქუძის შემოქმედება

- მკითხველს შევახსენებ, რომ წლების შემდეგ თქვენი ინიცირებული იყო პარლამენტისთვის უჩვეულო ისეთი პროექტი, როგორიცაა „არტ პარლამენტი“...

- ეს იყო 2010 წელს, ჩემ განყოფილებაში გადმოვიდა თანამშრომელი, რომელიც პროფესიით მხატვარი იყო. ამის მერე იდეა გამიჩნდა, რომ გამეკეთებინა პროექტი, სადაც პარლამენტის თანამშრომლები საკუთარ ნიჭს გამოავლენდნენ და ამ გზით იქ მომუშავე ადამიანები ერთმანეთს სხვა კუთხითაც გავიცნობდით. მაშინ პირველად წარმოვადგინე საკუთარი ნახატებიც. მას შემდეგ მქონდა სერიოზული ლუფტი და გაჩერებული ვიყავი. მახსოვს ერთ ნამუშევარი ოთხი წელი ვერ დავამთავრე. ალბათ ყველაფერს თავისი დრო, განწყობა და მუზა სჭირდება.

ლანა ბენდუქუძის შემოქმედება
ლანა ბენდუქუძის შემოქმედება

- ზეთის საღებავები ძაფებით ხატვით როდის შეიცვალა?

- წლების შემდეგ ძაფს ზეთის საღებავები შევუერთე და ნახატების შექმნა ასე დავიწყე. იმპრესიონიზმი ჩემი შთაგონების წყაროა და ამ მიმდინარეობას მხატვრობაში ყოველთვის გამოვარჩევ. ამიტომ ჩემს ნახატებსაც ასე დავარქვი „იმპრესიონიზმი ძაფებში“. ჩემი პირველი ნამუშევარი 2001 წელს შეიქმნა. ეს იყო შემოქმედებითი ძიების პერიოდი. თავდაპირველად აპლიკაციით დავიწყე, თუმცა ეს ჩემთვის ნაკლებ საინტერესო აღმოჩნდა. მინდოდა რაღაც ახალი და მალევე მივედი ამ ტექნიკამდე, რომელიც წლების განმავლობაში იხვეწებოდა და ძიების ეტაპებს გადიოდა.

ლანა ბენდუქუძის შემოქმედება
ლანა ბენდუქუძის შემოქმედება

- შეიძლება ითქვას, რომ ასეთი რამ თქვენამდე არ არსებობდა?

- ეს ტექნიკა 18 წლის წინ შევიმუშავე და, შემიძლია ვთქვა, რომ მანამდე არ არსებობდა. სიმართლე გითხრათ, ძაფებით ხატვა ჩემთვის ტექნიკურად სირთულეს არ წარმოადგენს და ნამდვილად ძალიან საინტერესო პროცესია. ძირითადი სამუშაო ხელით სრულდება და მისთვის მხოლოდ მაკრატელი და ძირითადად მულინის ძაფებია საჭირო. ზოგჯერ სხვა ძაფსაც ვიყენებ.

გამოფენაზე
გამოფენაზე

- ახლახან ჩატარდა გამოფენა, სადაც საზოგადოებამ, ასე ვთქვათ, „ლან-არტული“ გზით შექმნილი თქვენი ნამუშევრები იხილა...

- დიახ, რამდენიმე დღის წინ გაიმართა ჩემი პირველი პერსონალური გამოფენა. მინდა ვისარგებლო შემთხვევით და, პირველ რიგში, მადლობა გადავუხადო გიორგი კალანდიას და ხელოვნების სასახლის გუნდს დახმარებისა და მხარდაჭერისთვის. ჩემთვის გამოფენაზე მოსული ყველა ადამიანის მოსაზრება საინტერესო და გასათვალისწინებელი იყო. მომავალში არ ვიცი კიდევ რა მოულოდნელ სიურპრიზს მიმზადებს საკუთარი თავი და ცხოვრება, ვიცი, რომ ხელოვნებასთან კავშირს ვეღარ გავწყვეტ, რადგან ხელოვნება ჩემთვის შთაგონებაა...

 

1967
მარიკა დემეტრაშვილი

თბილისელი ყარაჩოხელის ნებიერა გოგო და 50 წლის ასაკში ამერიკაში დამთავრებული მაგისტრატურა

494
(განახლებულია 22:23 14.04.2021)
რუბრიკა „ქართველები უცხოეთში“ ამერიკაში მცხოვრებ მარიკა დემეტრაშვილს და მისი ცხოვრების ამბავს გაგაცნობთ.

პროფესიით პედაგოგი, უკვე ოცი წელია, რაც ნიუ-იორკში ცხოვრობს. წლების წინ თბილისელ ბავშვებს ინგლისურ ენას ასწავლიდა. ამერიკაში ჩასულმა, 50 წლის ასაკში მაგისტრატურა Master in Special Education and Psychology დაამთავრა. დღეს ნიუ-იორკის სპეციალურ სკოლაში ცერებრალური დამბლისა და დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვებთან მუშაობს.

მთელ მის ცხოვრებას, შეიძლება ითქვას, თბილისური მოგონებების სინათლე და ქართული სიმღერის მადლი გასდევს ფონად...

მარიკა დემეტრაშვილი
მარიკა დემეტრაშვილი

- ქალბატონო მარიკა, დასაწყისში გაიხსენეთ თქვენი თბილისური ბავშვობა და თქვენს ოჯახზე მოგვიყევით...

- დავიბადე ზაფხულის ცხელ დღეს თბილისის გულში, ხარფუხში. სიბერის შვილი ვიყავი და მშობლები, სრული ამ სიტყვის მნიშვნელობით, ცივ ნიავს არ მაკარებდნენ. გარდა ამისა, ორი უფროსი ძმის და ვიყავი, რომლებიც უსაზღვროდ მანებივრენდნენ. დედა - თამარი, თბილი, გამრჯე და ფუსფუსა ქალი იყო, მძიმე ცხოვრება ჰქონდა გამოვლილი. მისი მამა - ივანე, მოჭიდავე, ბრგე ვაჟკაცი, 27 წლის ასაკში მაშინ გარდაიცვალა, როცა მიეხმარა კაცს, რომელსაც დენმა დაარტყა. დარჩა სამი ობოლი ბავშვი: დედა, დეიდა ეთერი და ბიძა ირაკლი, რომელსაც გულის პრობლემა ჰქონდა და 21 წლის გარდაიცვალა. ამის მერე დედას დააწვა კისერზე პატარა დის მოვლა, იმიტომ რომ ბებიაც ავადმყოფობდა. თანაც იძულებული გახდა, მიეტოვებინა სამედიცინო ინსტიტუტი, სადაც სტომატოლოგი უნდა გამხდარიყო. მუშაობა დაიწყო პურის მაღაზიაში და მამას შეხვდა.

მეგობრებთან ერთად
მეგობრებთან ერთად

- მამაზე მოგვიყევით, მას თბილისში ბევრი იცნობდა...

- მამაჩემი, მიხეილი (მიშა) ძველი თბილისელი ყარაჩოხელი, დუდუკზე დამკვრელი იყო. ის ხაჩიკ ტალგაუკოვის დასში უკრავდა. სხვათა შორის, იეთიმ გურჯს იცნობდა და მის გასვენებაშიც კი დაუკრავს. მაშინ ყველაზე პატარა იყო, ამიტომ ზედმეტსახელად „პატარა მიშა“ შეარქვეს. დუდუკზე 12 წლიდან უკრავდა. ჩემი მხიარული, თბილი, გიჟმაჟუნა, ყველაზე გადაყოლილი საუკეთესო მამა. ყველაზე მეტად სიცოცხლისა და ადამიანების მიმართ მისი პოზიტიური დამოკიდებულება მხიბლავდა. ერთ დღეს იგი წავიდა სახლიდან და სამი დღე ვეძებდით. რვა მარტს ვიპოვეთ კარდიოლოგიური ცენტრის პროზექტურაში. თავი ცუდად რომ უგრძვნია, წასულა საავადმყოფოსკენ, მაგრამ იქვე, თავის მანქანასთან ჩაჩოქილა. ვიღაც ჯარისკაცს აუყვანია საავადმყოფოში, სადაც, თურმე, ჯერ საბუთები მოითხოვეს, კაცს კი ყურადღება არ მიაქციეს... შემდგომი დღეები ბუნდოვნად მახსოვს, მაგრამ გასვენების დღეს ვერ დავივიწყებ, როცა დილის ცხრა საათიდან იწყებოდა დამკვრელების მოსვლა. ისინი ერთმანეთს ცვლიდნენ და თავის ძმას და მეამქრეს უკანასკნელ გზაზე ალალი ცრემლით აცილებდნენ...

მარიკა დემეტრაშვილი ქალიშვილთან ერთად
მარიკა დემეტრაშვილი ქალიშვილთან ერთად

- როგორი იყო მაშინდელი თბილისი, რომელიც დაგამახსოვრდათ?

- მახსოვს, მაშინდელ თბილისში სახლის კარები არ იკეტებოდა. სახლი, სადაც ვცხოვრობდით, შავნაბადის ორ ნომერში, ხარფუხში იყო. ორსართულიან სახლში, რომელიც პაპაჩემს, მამის მამას 25 ათასად ოქროს ფულით ჰქონდა ნაყიდი, 12 ოჯახი ცხოვრობდა. სახლის ნასყიდობის დამადასტურებელი საბუთი „სუტგუჩის“ ბეჭდით დღესაც ინახება. ჩვენს უბანში ვინ აღარ ცხოვრობდა, მაშინდელ თბილისის ქუჩებში რა ერის წარმომადგენელი აღარ დადიოდა, ქართული ენა მათთვისაც ისეთივე ახლობელი და სათაყვანო იყო, როგორც ჩვენთვის. ასეთ თბილ გარემოში გავიზარდე და ჩამოვყალიბდი...

მარიკა დემეტრაშვილი
მარიკა დემეტრაშვილი

- ამბობენ, ადამიანი თავის ბავშვურ თვისებებს მთელი ცხოვრება ინარჩუნებსო, როგორი ბავშვი იყავით?

- ცნობისმოყვარე ბავშვი ვიყავი, წერა-კითხვა ოთხი წლის ასაკში იმიტომ ვისწავლე, რომ მენახა ჩემი ძმები რას კითხულობდნენ და წერდნენ. ექვსი წლის ასაკში, მოსამზადებელ კლასში რომ შევედი, სკოლაში მთელმა ოჯახმა წამიყვანა. ეს იყო 75-ე საშუალო სკოლა გორგასლის ქუჩაზე. პირველი სიყვარულიც იქ მეწვია. ის უბნელი ბიჭიც ამ სკოლას ამთავრებდა. ერთხელ მან კისერზე შემისვა და სახლში ისე მომიყვანა. სიგიჟემდე შემიყვარდა... მან კი ცოლი სკოლის დამთავრებისთანავე მოიყვანა. მახსოვს, ნერვიულობისგან სიცხემ ამიწია. ახლა კი იმ ბიჭის არც სახელი მახსოვს და არც სახე, მხოლოდ ჩემს მოგონებაშია...

მეგობრებთან ერთად
მეგობრებთან ერთად

- მომავალი საქმიანობისთვის პროფესია როგორ აირჩიეთ?

- ჩვენი სკოლა სპეციალიზებული იყო, ინგლისური ენის განხრით, ამიტომ ინგლისურის სწავლა მეორე კლასიდან დავიწყეთ. ერთი მეგობარი მყავდა სკოლაში, ის ფიზიკა-მათემატიკაში იყო ძლიერი, მე - ინგლისურში და ჰუმანიტარულ საგნებში. ისე მინდოდა, რომ ინსტიტუტშიც ერთად ვყოფილიყავით, რომ მეც დავიწყე ფიზიკა-მათემატიკაში მომზადება და საბუთები უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტზე შევიტანე. ბეჯითი მოსწავლე ვიყავი და მისაღებ გამოცდებს კარგად ვაბარებდი. მესამე გამოცდის მერე მივხვდი, რომ მთელი ცხოვრება ციფრებთან ვერ ვიქნებოდი, ამიტომ ბოლო გამოცდაზე აღარ გავედი. მეორე წელს უცხო ენების ფაკულტეტის სტუდენტი გავხდი. ასე დაიწყო ჩემი ცხოვრების მეორე ეტაპი...

გიორგი სუხიტაშვილთან ერთად
გიორგი სუხიტაშვილთან ერთად

- სტუდენტობა როგორი გქონდათ და პოზიტიური მომენტები თუ იყო მასში?

- ინსტიტუტში 1985-1990 წლებში, საღამოს განყოფილებაზე ვსწავლობდი. დღისით ვმუშაობდი, მერე ინსტიტუტში მივდიოდი. იქიდან მოყოლებული ჩემი საუკეთესო მეგობრები – ლელა თოდუა, დუდუ ჯინჭარაძე, ლია ძნელაძე, ნინო ბერიშვილი, მარინა ლებანიძე დღესაც კი ერთმანეთს ყოველდღე თუ არა, ხშირად ვეხმაურებით. ინსტიტუტის დამთავრება რთულ პერიოდს დაემთხვა, მაგრამ პოზიტივს მაინც ვიღებდით. იქვე, ჭავჭავაძეზე იყო სოკოს ბარი, სადაც ხშირად ვხვდებოდით ოთარ რამიშვილს, ერთადაც გვიმღერია, რაც არასოდეს დამავიწყდება. იყო დრო, როცა გიზო ნიშნიანიძის „პაემანი ვერაზე“ ფურცელ-ფურცელ მქონდა დაკოპირებული და თითქმის ზეპირად ვიცოდი. ამიტომ ორი წლის წინ, როცა თბილისში ვიყავი რესტორანში „პაემანი ვერაზე“ ეს წიგნი იქ ვიჩუქე. მაჩუქეთ-მეთქი, ისე ძალიან ვთხოვე, რომ უარი ვერ მითხრეს...

მარიკა დემეტრაშვილი მეგობრებთან ერთად
მარიკა დემეტრაშვილი მეგობრებთან ერთად

- ამერიკაში წასვლამდე თბილისის სკოლაში ასწავლიდით...

- მამის გარდაცვალების შემდეგ დედას ფრთები მოსწყდა. მან ოთხჯერ გადაიტანა ინსულტი. მეოთხე ინსულტის მერე უკვე ჩაწვა და ორწელიწად-ნახევარი ისე ვუვლიდი, რომ არც იცოდა, ვინ ვიყავი. მაშინ სკოლაში ვასწავლიდი და დედიკოს გამო მხოლოდ ორი გაკვეთილი მქონდა დღეში. ეს ის პერიოდია, როცა არც გაზი იყო, არც შუქი. მეზობლები მეხმარებოდნენ, მათ სიკეთეს ვერასოდეს დავივიწყებ. ერთი ამბავი მინდა გავიხსენო: ერთ დილას, როცა დედა მოვაწესრიგე და კარები გამოვიხურე, სკოლაში მისვლისთანავე გამახსენდა, რომ ნავთქურა ჩართული დამრჩა. უცებ წარმოვიდგინე, როგორ ეკიდებოდა ცეცხლი დედიკოს და მეექვსე კლასის ბავშვებს ვუთხარი - ახლა რომ არ წავიდე, დედა დაიწვება-მეთქი. არადა, ეს დაუოკებელი კლასი იყო, რომლის მოსწავლეები გაკვეთილზე ძალიან ხმაურობდნენ და არასოდეს ისვენებდნენ. მეორე დღეს დირექტორმა დამიბარა და მომიყვა, თურმე, როცა დერეფანში გაიარა, იმ საკლასო ოთახთან, საიდანაც სულ ხმაური გამოდიოდა, ბუზის გაფრენის ხმა ისმოდაო. უფიქრია, რომ მე გარეთ მყავდა ბავშვები გაყვანილი, ამიტომ კარები შეუღია. ყველა ბავშვს თავი მკლავებზე ედო. იმ თითისტოლა ანცებმა გაიგეს და გულთან მიიტანეს ჩემი გაჭირვება. აქ, ამერიკაში ერთი ბავშვიც რომ დატოვო კლასში მარტო, ციხე თუ არა, გათავისუფლება არ აგცდება...

მარიკა დემეტრაშვილი ქალიშვილთან ერთად
მარიკა დემეტრაშვილი ქალიშვილთან ერთად

- ამერიკაში როდის აღმოჩნდით და როგორ შეიცვალა იქ თქვენი ცხოვრება?

- ამერიკაში ერთი ადამიანის მიზეზით მოვხვდი. მოხდა ისეთი რამ, რასაც ვერ წარმოვიდგენდი... ჩემმა უახლოესმა ადამიანმა ბინის გარეშე დამტოვა. ამიტომ იძულებული გავხდი, რომ 1998 წელს ჩამოვსულიყავი ამერიკაში, სადაც ჩემი მამიდაშვილი ცხოვრობს ოჯახით. იმ პერიოდში ბებიასთან ვმუშაობდი, როცა ერთ ადამიანს შევხვდი და მისგან დავფეხმძიმდი. როგორც კი ეს ამბავი გაიგო, ისე წავიდა, უკან არც მოუხედავს. შვილი მარტომ გავზარდე. თავიდან გამიჭირდა, მერე კი სხვებსაც ვეხმარებოდი. თითქმის სამი წელი ცხოვრობდა ჩემთან და სრულიად უსასყიდლოდ მეხმარებოდა ტრიო „მაგნოლიას“ წევრი მედეა სიხარულიძე, რომელიც ადრე ინოლა გურგულიასა და გიული დარახველიძესთან ერთად მღეროდა. მედეას და ჩემს ნინოს არაჩვეულებრივი ურთიერთობა ჰქონდათ. მაშინ პიანინო მედგა სახლში და მედიკო და ნინო ერთად მღეროდნენ ხოლმე. გაანათლოს უფალმა მისი სული...

მარიკა დემეტრაშვილი გოგიტა გოგიძესთან ერთად
მარიკა დემეტრაშვილი გოგიტა გოგიძესთან ერთად

- საქართველოში თუ იყავით ჩამოსული?

- ვიყავი და მაშინდელ ერთ ამბავს მოგიყვებით: მამა უკვე 25 წლის გარდაცვლილი იყო. როცა ამერიკის საბუთები მივიღე, მომეცა იმის საშუალება, რომ თბილისში ჩავსულიყავი. მეორე დღესვე მოვძებნე მედუდუკეები და მოვურიგდი, რომ საფლავზე ნახევარი საათით მაინც ამოსულიყვნენ. რა თქმა უნდა, ვეღარ მიცნეს, ფულზე რომ გავურიგდი, უკან წამოსვლისას მოგვეციო. ავედით მუხათგვერდის სასაფლაოზე, სადაც მაშინ მარტო ჩემი მშობლები და ახლა კი ჩემი საყვარელი პატარა ძამიკოც წევს. ათ წუთში დამკვრელებიც ამოვიდნენ. გაამზადეს დუდუკები, დოლი და საფლავთან ახლოს მოვიდნენ. როგორც კი შეხედეს მამიკოს სახეს ფოტოზე, გაოგნდნენ, როგორ, პატარა მიშას საფლავზე მოგვიყვანე და ფულს გვთავაზობდიო?! აქ ფულს როგორ ავიღებთო! არადა, ის დრო იყო, როცა ხალხს არც სამსახური და არც ფული არ ჰქონდა. დღესაც სულ ვამბობ, რომ აქამდე მამაჩემის კაცობით ვცხოვრობ-მეთქი...

მარიკა დემეტრაშვილი
მარიკა დემეტრაშვილი

- ამერიკაში მაგისტრატურა დაამთავრეთ, რამ გადაგატანინათ სირთულეები?

- დიახ, ამერიკაში 50 წლის ასაკში დავამთავრე მაგისტრატურა Master in Special Education and Psychology. უკვე ხუთი წელია, რაც აქაურ სკოლაში ცერებრალური და დაუნის სინდრომის მქონე ბავშვებთან ვმუშაობ. ვთვლი, რომ ეს მეტად საპასუხისმგებლო და ამავდროულად ღვთიური საქმეა. ცხოვრების სირთულეები კი გადამატანინა ჩემმა შვილმა, რომლისთვისაც დედაც ვიყავი და მამაც, ამიტომ არანაირი სისუსტის უფლება არ მქონდა. როგორც კი ნინიკო ერთი წლის გახდა, საბავშვო ბაღში სამუშაოდ წავედი. წელებზე ფეხს ვიდგამდი და ვმუშაობდი. ნინიკო შევიყვანე კერძო რუსულ სკოლაში Bambi Academy, სადაც არაჩვეულებრივი განათლება მიიღო. ის ოთხ ენაზე – ქართულ, რუსულ, ინგლისურ და ესპანურ ენებზე წერს და ლაპარაკობს. ახლა კოლეჯის სტუდენტია და ქართველი ემიგრანტების ბავშვებს ამეცადინებს. „საიდუმლოდ“ გეტყვით: ეგ რომ არის, ასეთი კარგი მასწავლებელი მე არასოდეს ვყოფილვარ. უპრობლემო, მხიარული, თბილი გოგოა, რომლის გაზრდაში ჩემს აწ განსვენებულ მამიდაშვილს ნელი გურაბანიძეს და მის მეუღლეს იოსიფ მოისეევს მიუძღვით წვლილი. მათ გაუწიეს ჩემს შვილს ბებია-ბაბუობა, როგორც თავიანთ შვილიშვილს, ისე ანებივრებდნენ.

- გავიგე, რომ ამერიკაში აქტიურად იღებთ მონაწილეობას სიმღერის კონკურსში „იმღერე რამე“...

- დიახ, ჩემი ამერიკული ვოიაჟი არ იქნებოდა სრული, რომ არაფერი ვთქვა აქ ჩატარებულ კონკურსზე „იმღერე რამე”, რომელსაც გოგიტა გოგიძე ატარებს. ბატონმა გოგიტამ ისეთი საქმე წამოიწყო, რომლის წყალობითაც აქ მყოფი ქართველი ქალები აახმაურა. სიმღერა ყოველთვის მიყვარდა, მუსიკა მთელი ცხოვრება ჩემთანაა. გიტარაზე და პიანინოზე დაკვრა დამოუკიდებლად ვისწავლე, რომ იტყვიან, ჩემს ჭიას ვახარებდი, მაგრამ გოგიტამ სცენაზე გამიყვანა. კონკურსის „იმღერე რამე“ უკვე ოთხი სეზონი ჩატარდა და მე ყველა მათგანში მივიღე მონაწილეობა.

- გამოდის, რომ ქართული სიმღერის წყალობით ამერიკაში მყოფი ქართველები ერთმანეთს დაუკავშირდით...

- ქართული სიმღერის და გოგიტას დამსახურებაა, რომ დღეს მე ვიცნობ ნატალია სულაშვილს, დაკო ჩიხლაძეს, მადონა ასათიანს, ნანა კეკელიძეს, ლეილა ქურციკიძეს, მილენა ბურდულს, ეკა ჩახვაშვილს, მარი მღებრიშვილს და კიდევ ბევრ არაჩვეულებრივ, ნიჭიერ ადამიანს, რომლებსაც, რომ არა ეს კონკურსი, ვერც შევხვდებოდი... ბედნიერი ვარ, რომ მყავს ასეთი არაჩვეულებრივი მეგობრები, რომლებიც უზომოდ მიყვარს და მყავს ნინიკო, რომელიც ნამდვილი ღვთის საჩუქარია...

 

494
თემები:
ქართველები უცხოეთში
ეკატერინე თხელიძის სახლი

ბათუმიდან სოფელში გადასახლებული დედა-შვილის მეურნეობა: ყველგან დამყავს ყანაში, ბოსტანში

757
(განახლებულია 23:55 13.04.2021)
უკვე მეორე წელია ეკატერინე თხელიძე მცირეწლოვან შვილთან ერთად ბათუმიდან სოფელ ძველ აბაშაში გადავიდა საცხოვრებლად და მცირე მეურნეობა მოაწყო. სოფელში საქმე ყოველთვის ბევრია, ამის მიუხედავად, არც პატარა მარიამს აკლებს ყურადღებასა და ენერგიას და არც საყვარელ საქმეს.

სოფლად „ნათხოვარ“ სახლში ახალი ცხოვრება ნულიდან დაიწყო და ეს არ იყო მარტივი. თუმცა კეთილი ადმაიანების თანადგომით კვლავ შეძლო ფეხზე დადგომა. დათესა ბოსტნეული, გამოიყვანა ჩითილები, ზრდის ფრინველებს. უფრო ვრცლად ამ ყველაფერზე ეკატერინე თავად მოგიყვებათ.

- პროფესიით ვარ მედდა, ასევე ბუღალტერი. მაქვს ბუღალტრად მუშაობის რამდენიმეწლიანი პრაქტიკა. ბოლოს ვმუშაობდი შსს-ს დაცვის პოლიციის დეპარტამენტში, ბათუმის ნავთობტერმინალის მონიტორინგის ოპერატორად, საიდანაც შვილის გაჩენის შემდეგ გამათავისუფლეს. პარალელურად „ვტაქსაობდი“ ბათუმის ერთ-ერთ ფირმაში, ვაკეთებდი შილაკს სახლში მისვლით და ვალაგებდი სახლებს.

ეკატერინე თხელიძე ქალიშვილთან ერთად
photo: courtesy of Ekaterine Tkhelidze
ეკატერინე თხელიძე ქალიშვილთან ერთად

- დღეს რაიონში ცხოვრობთ, რატომ მიიღეთ სოფლად გადასვლის გადაწყვეტილება?

- ბათუმში ქირით ვცხოვრობდი. როგორც აღვნიშნე, სამსახურიდან გამათავისუფლეს. მალევე დაიწყო პანდემია და შემოსავლის ყველა წყარო გაქრა. ვეღარ გადავიხადე ქირა, ვეღარ გავწვდი ხარჯებს და ამან განაპირობა სოფლად გადმოსვლა.

- როგორ დაიწყო თქვენი ცხოვრება სოფლად, როგორ გეგმავდით აქ ცხოვრებას და რეალურად რა პრობლემების და გამოწვევების წინაშე აღმოჩნდით?

- მე ჩემი სოფელი არ მაქვს, ამიტომ მოვიძიე მიტოვებული სახლი და იქ გადავედი ზაფხულში. იქაურობა ფაქტიურად გატყევებული იყო. ნელ-ნელა მივყვებოდი და ვასუფთავებდი. პარალელურად ვიღებდი პატარა ვიდეოებს და ვდებდი „სოფლის მეურნეობის განვითარების ჯგუფში“.

რადგან არ მყავდა არაფერი და ფაქტიურად არც ყიდვის საშუალება მქონდა, ჯგუფში გამოჩნდა ბევრი კეთილი ადამიანი, რომლებმაც დახმარების ხელი გამომიწოდეს და შევიძინე ქათმები, იხვები, გოჭები. დავიწყე საბოსტნე ადგილების გასუფთავება და გამზადება, ნიორი დავთესე. მაგრამ, სამწუხაროდ, ამის მერე მომთხოვეს იქაურობის დატოვება. სხვა გზა არ იყო, უნდა წამოვსულიყავი, მაგრამ წასასვლელი არსად მქონდა. მივმართე ისევ „სოფლის მეურნეობის განვითარების ჯგუფს“. დავწერე პოსტი, რომ ვეძებდი მიტოვებულ სახლს, რომელშიც უსასყიდლოდ ვიცხოვრებდი და მივხედავდი.

ძალიან ბევრი გამოხმაურება მოჰყვა ამ პოსტს. ძალიან ბევრი ადამიანი გამოჩნდა, ვინც დახმარების სურვილი გამოთქვა. ვინაიდან საკუთარი შემოსავალი არ მქონდა და სხვისი დახმარებით ვარსებობდი, პრიორიტეტად ჩავთვალე სახნავ-სათესი ტერიტორიის მქონე ადგილი და ავარჩიე აბაშის რაიონის სოფელი ძველი აბაშა.

ვგეგმავ მოვიყვანო იმდენი მარცვლეული, რაც მეყოფა ფრონველის გამოსაკვებად, რომ ყიდვა არ დამჭირდეს. ასევე ბოსტნეული, რათა ოჯახში გამოვიკვებოთ და ზამთრის მარაგიც გავაკეთო. პრობლემებიდან ყველაზე დიდი ისაა, რომ მიწის დამუშავება ძალიან ძვირი უჯდება გლეხს. ჩემთვის, ნულიდან დამწყებისთვის კი უფრო მეტად რთულია.

ეკატერინე თხელიძის ეზო
photo: courtesy of Ekaterine Tkhelidze
ეკატერინე თხელიძის ეზო

- მეურნეობის წამოწყებას თავისებური ცოდნა და ენერგია სჭირდება. მიწაზე მუშაობა მანამდეც იცოდით?

- რომ ვთქვა ვიცოდი-მეთქი, არ ვიქნები მართალი, მაგრამ არც მთლად უცოდინარი არ ვყოფილვარ. ბავშვობაში არდადეგებს სოფელში ვატარებდი და ზედაპირული წარმოდგენა მქონდა ყველაფერზე. შემდეგ „იუთუბის“ ვიდეოები დამეხმარა ინფორმაციის მიღებაში. თანაც, იცით, როგორ არის? რომ მიხვალ მიწასთან, მცენარესთან, ის უკვე თვითონ გკარნახობს როგორ უნდა მოეპყრო და შენც მიყვები. ასევე ჯგუფში „მე მიყვარს სოფელი“ ძალიან ბევრ საჭირო რჩევას ვიღებ. მოკლედ, მაინც ყველაზე მთავარი მონდომებაა, არ უნდა დაგეზაროს და ყველაფერი გამოვა.

- რა სახის პროდუქტი მოგყავთ, ხეხილი ან ბოსტნეული თუ გაქვთ და ახდენთ თუ არა მათ რეალიზებას? რა არის თქვენი ოჯახის ძირითადი შემოსავალი?

- როგორც უკვე აღვნიშნე, მე წელს გადმოვედი აქ საცხოვრებლად. დათესილი მაქვს კარტოფილი, რომელიც უკვე ამოსულია და კიდევ ვაპირებ დათესვას. ასევე დათესილი მაქვს ოხრახუში, ქინძი, კამა, შავი ფხალი, ბოლოკი, პრასა. ჩითილები მაქვს პომიდორის, ბულგარულის, კიტრის, ნესვის. ვაპირებ დავთესო სიმინდი, ლობიო, ცოცხი, ძაძა, სტაფილო, ჭარხალი, სალათის ფოთოლი და მწვანე ხახვი. საჩუქრად მივიღე 20 ძირი უეკლო მაყვლის, 50 ძირი ჟოლოს და 50 ძირი მარწყვის სან-ანდრიასის ნერგები, რომლებიც დარგული მაქვს. ხილი აქ ბევრია: თუთა, ბალი, ტყემალი, კარალიოკი, თხილი. მე დავრგე ხუთი ძირი ალუბალი. ჯერ ვერაფრის რეალიზაციას ვერ ვახდენ, რადგან დამწყები ვარ, მაგრამ გეგმები და იმედები მაქვს.

მივყვები ამინდის მიხედვით საქმეებს. ჩემი ყოველდღიურობა არის ჩემი პატარა შვილი, კრუხი და 15 წიწილი, ხუთი იხვი და სამი ქათამი. მაჩუქეს 20 წიწილი, მაგრამ ჯერ ვერ მომყავს სახლში, აღდგომის მერე მოვიყვან. თუ ისეთი მძიმე სამუშაოა, როგორიცაა, მაგალითად, ხის მოჭრა, მაშინ მოდის მეგობარი ან უფროსი შვილი და მეხმარებიან. დანარჩენ საქმეს მარტო ვაკეთებ.

ეკატერინე თხელიძის ქალიშვილი
photo: courtesy of Ekaterine Tkhelidze
ეკატერინე თხელიძის ქალიშვილი

- მცირეწლოვანი შვილი გყავთ, მასთან ერთად როგორ ახერხებთ მუშაობას?

- ჩემი ცხოვრების ყველაზე დიდი ძალა ჩემი მარიამია. მის გამო ვარ აქ. მის გამო ვიტან ყველაფერს და მის გამო მთებს გადავდგამ. მარიამისთვის სულ ერთია მე დასაბარი მაქვს, გასათოხნი თუ სხვა საქმე, მას ყველა წუთს ყურადღება და მოფერება უნდა.

ამიტომ ყველა წუთს მიწევს მივატოვო სამუშაო, მას ჩავეხუტო, ან ძუძუ მოვაწოვო, ან გავეკიდო არაფერი იტკინოს (არც ისე დიდი ხანია, რაც გველი იყო ეზოში და მას მერე ძალიან მეშინია). წესით, დღის განმავლობაში რასაც უნდა ვასწრებდე, იმის მესამედს ვაკეთებ, მაგრამ გულს არ ვიტეხავ. მიმყავს სადაც მე ვარ, დავსვამ, ახლოს დავუდებ ტელეფონს, რომელიც, სხვათა შორის, მოვიგე „ნოვას“ კონკურსში - ნომინაციაში „ქალმა თუ მოინდომა“.

რადგან სიტყვამ მოიტანა, მინდა ვისარგებლო შემთხვევით და დიდი მადლობა გადავუხადო კომპანია „ნოვას“ კოლექტივს. ჯერ რომ გამარჯვებულად დამასახელეს და მერე სულ სხვა პრიზი მიწევდა, რომელსაც მე ვერ მივიღებდი. როცა გაიგეს ტელეფონი არ მქონდა, დიდსულოვნად შემომთავაზეს იმ პრიზის სანაცვლოდ ტელეფონი და სახლში მომიტანეს. მართლაც ამ სიკეთისთვის მადლობის გადასახდელი სიტყვები არ მყოფნის.

ეკატერინე თხელიძის ქალიშვილი
photo: courtesy of Ekaterine Tkhelidze
ეკატერინე თხელიძის ქალიშვილი

- როცა თავისუფალი დრო გაქვთ, როგორ ატარებთ შვილთან ერთად?

- ფაქტიურად თავისუფალ დროსაც და სამუშაო დროსაც შვილთან ერთად ვატარებ. ყველგან თან მყავს სადაც ვარ - ყანაში, ბოსტანში, მინდორში.

როცა სახლში ვართ, ვაწყობთ მარის საყვარელ ფერად პირამიდას ან კუბიკებს. ჯერ ვერ საუბრობს, ამიტომ ვცდილობ სულ მის გვერდით ვიყო, სულ ვუყურო, ვუსმინო, რომ არც ერთი მისი ჟესტი არ გამომრჩეს.

- რა გეგმები და ოცნებები გაქვთ?

- როცა სოფელში წამოსვლა გადავწყვიტე, დიდხანს ვიფიქრე რა არის სოფელში ისეთი, რაც არ არის ქალაქში და რას გავაკეთებ მე, მთელი ცხოვრება ქალაქში ნაცხოვრები ადამიანი. სოფელში არის ძალიან ბევრი შრომა, მაგრამ ქალაქში განა ნაკლებია? მე 24-საათიანი მორიგეობის შემდეგ ისევ ვაგრძელებდი მუშაობას. სახლის დასალაგებლად მივდიოდი ოჯახებში, ან შილაკის გასაკეთებლად, და თუ არც ერთის შეკვეთა არ მქონდა, „ვტაქსაობდი“ გვიანობამდე. ეს შრომა არ არის? თუ იშრომებ, სოფელშიც გექნება შემოსავალი. ჩემი უდიდესი ოცნებაა მეწველი ძროხის ყიდვა, რომელიც მე და მარიამს შეგვინახავს. მინდა კვერცხის მადებარი ქათმები მყავდეს საკმაო რაოდენობის და პეკინური იხვები, რომელიც იოლად გასაზრდელია.

აქვე ვისარგებლებ შემთხვევით და ვიტყვი ყველაზე მთავარ სათქმელს: მე აქამდე სრულიად უცნობი ადამიანების დახმარებით მოვედი. ბევრი დამეხმარა ერთჯერადად, მაგრამ არიან ისეთები, რამდენჯერმე რომ გამომიწოდეს დახმარების ხელი. სათითაოდ ვერ ჩამოვთვლი, მაგრამ მინდა უღრმესი მადლობა ვუთხრა მათ. თითოეულ ჩვენგანს ერთმანეთის გვერდით დგომა გადაგვარჩენს.

„სოფლის მეურნეობის განვითარების“ ჯგუფში ბევრი ადამიანი მიცნობს და ძალიან ბევრჯერ დამხარებიან. მინდა თითოეულ მათგანს ძალიან დიდი მადლობა გადავუხადო. ასევე მინდა აღვნიშნო ორგანიზაცია „აუშენე, რომ აგიშენონ“. ეს სწორედ ის ადგილია, რაც ჩემსავით უიმედოდ დარჩენილ ადამიანს სჭირდებოდა.

თუ გამოჩნდებიან ისევ გულისხმიერი ადამიანები, რომლებიც დამეხმარებიან ჩემი პატარა ოცნების ახდენაში, უფალი ყველას გადაუხდის სიკეთეს...

 

757
ვალუტის კურსი თბილისში

საგარეო ვალი იზრდება... ემუქრება თუ არა ქვეყანას დეფოლტი?

0
(განახლებულია 09:01 16.04.2021)
ჩვენი ქვეყნის საგარეო ვალი რეკორდულ ნიშნულზეა, ეროვნული ვალუტა უფასურდება, ფასები იზრდება, ცხოვრება ძვირდება... ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი პროგნოზებისგან თავს იკავებს...

სამსონ ხონელი

საქართველოს სახელმწოფო საგარეო ვალი მთლიანი შიდა პროდუქტის უკვე 61.3 პროცენტს შეადგენს, რაც რეკორდული ნიშნულია... არახალია! − ბრძანებს მკითხველი და მართალიც იქნება, თუმცა მხოლოდ ნაწილობრივ, რადგან ამ მიმართულებით სიახლეც არის. ფაქტია, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგნოზით მიმდინარე წლის ბოლოს საქართველოს ვალი კიდევ გაიზრდება და მთლიან შიდა პროდუქტთან მიმართებაში ის 63.8 პროცენტსაც გაუტოლდება... არადა მკითხველს შევახსენებ, საქართველოს ბიუჯეტით ეს მაჩვენებელი 2022 წლის მიჯნაზე 60.1 პროცენტი უნდა იყოს...  

ვისი ვარაუდი გამართლდება, ამას დრო გვიჩვენებს. მანამდე კი საერთაშორისო სავალუტო ფონდი საქართველოს საგარეო ვალის მოცულობის მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში ცვლილების პროგნოზსაც გვთავაზობს. კერძოდ, მომავალ წელს ჩვენი ქვეყნის სახელმწიფო საგარეო ვალი მთლიანი შიდა პროდუქტის 61.04 პროცენტი იქნება. შემდეგ წლებში კი ეს მაჩვენებელი თანდათან დაიკლებს და 2026 წლისთვის 53.97 პროცენტს გაუტოლდება...

ანუ თუ ამ ავტორიტეტული საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტის პროგნოზს მივენდობით, შეგვიძლია, ვივარაუდოთ, რომ 2021-2026 წლებში საქართველოს სახელმწიფო საგარეო ვალი მთლიან შიდა პროდუქტთან მიმართებაში 7.33 პროცენტით შემცირდება... ბევრია ეს თუ ცოტა? კითხვაზე პასუხი თქვენთვის მომინდია... თუმცა, პატივცემულ მკითხველს ისიც მოეხსენება, რომ ვალის აღებას ბევრად ნაკლები დრო ჭირდება, ვიდრე გასტუმრებას...

რატომ გაიზარდა საქართველოს სახელმწიფო საგარეო ვალი? საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ახლო აღმოსავლეთისა და ცენტრალური აზიის დეპარტამენტის უფროსის ჯიჰად აზურის შეფასებით, ჩვენი ქვეყნის საგარეო საკრედიტო ვალდებულებების ზრდის მიზეზი COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული კრიზისია...

„საქართველოს მთავრობამ გასულ წელს მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადადგა, ჯანდაცვისა და ეკონომიკური მიმართულებით. ეროვნულმა ბანკმა თავი მხრივ COVID19-ის პანდემიით გამოწვეული შოკის ეკონომიკაზე გავლენის შესამცირებლად გონივრულად გამოიყენა გაცვლითი კურსის მოქნილობა. რა თქმა უნდა, რომ ამან საგარეო ვალის გაზრდა გამოიწვია, მიუხედავად ამისა, საქართველოს ვალის მოცულობა კვლავ სტაბილურია...“, − განაცხადა ჯიჰად აზურმა.

მისივე თქმით, შექმნილ მძიმე ვითარებაში მნიშვნელოვანია,  საქართველომ შეინარჩუნოს მაკროეკონომიკური სტაბილურობა, შეამციროს ინფლაცია და  მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდაზე იზრუნოს...

„საქართველოში ეკონომიკური აღდგენა ორ პრიორიტეტზე იქნება დაფუძნებული. ეს არის ეკონომიკის დაზარალებული მიმართულებების აღდგენა, ისეთი სექტორების დახმარება, როგორიცაა ტურიზმი. მეორე პრიორიტეტი უნდა იყოს კაპიტალის მომავლის სექტორებში ინვესტირება...“, − განაცხადა ჯიჰად აზურმა. მისივე თქმით, საქართველოს ეკონომიკას ასევე დაეხმარება ისეთი მნიშვნელოვანი ფაქტორიც, როგორიც არის მეზობელ ქვეყნებთან და ევროკავშირთან თანამშრომლობის გაძლიერება...

ეკონომიკური ზრდის საკითხს შევეხეთ. შეგახსენებთ, რომ იმავე საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგნოზით, მიმდინარე წელს საქართველოში ეს მაჩვენებელი 3.5 პროცენტამდე შემცირდება. მომავალი წლისთვის კი 5.8 პროცენტი იქნება. 

ამავდროულად, საერთაშორისო სავალუტო ფონდში მიაჩნიათ, რომ ზოგადად ეკონომიკის გაანსაღებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, მთავრობამ ჩამოაყალიბოს ხედვა სახელმწიფო საწარმოების რეფორმირებასთან დაკავშირებით. ეს ერთ–ერთი პირობაა ჩვენი ქვეყნისთვის ამ საფინანსო ინსტიტუტისგან  მორიგი პროგრამის ფარგლებში დაფინანსების მისაღებად. ამის შესახებ გასული თვის ბოლოს განაცხადა ვერა მარტინმა, რომელმაც საქართველოში საერთაშორისო  სავალუტო ფონდის მისიის ხელმძღვანელისე  პოსტზე საქმიანობა ახლახან დაასრულა. საინტერესოა, მაინც როგორია ამ საკითხზე თავად საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ხედვა. ვერა მარტინის შეფასებით, რეფორმის მთავარი ამოსავალი სახელმწიფო საწარმოების კარგად მართვა უნდა იყოს. ეს არ არის მყისიერი რეფორმა და მისი გატარება დროს მოითხოვს.

„საერთაშორისო სავალუტო ფონდი არც ერთ მთავრობას არ ეუბნება რა უნდა გააკეთოს, ანუ უნდა დაიწყონ სახელმწიფო საწარმოების პრივატიზაცია თუ უნდა დაიტოვონ სახელმწიფო საკუთრებაში. საზოგადოებრივი სიკეთის თვალსაზრისით თუ ვიმსჯელებთ, გარკვეული სახელმწიფო საწარმოები შეიძლება საჭირო იყოს იმ სიკეთის შესაქმნელად, რომელსაც კერძო სექტორი ხელს არ მოკიდებს.

დღეს არსებული ტექნიკური დახმარების ფარგლებში, ჩვენ უნდა ვიმსჯელოთ, თუ  როგორ შეიძლება სახელმწიფო საწარმოების მმართველობის გაუმჯობესება...“, − განაცხადა ვერა მარტინმა.

მისივე თქმით, მნიშვნელოვანია, რომ მართვა იყოს კომერციულ საწყისებზე, გამჭვირვალობა და ანგარიშვალდებულება იყოს უმაღლეს ხარისხში და რაც მთავარია, კარგად იყოს გააზრებული, რა რისკების მატარებელი შეიძლება იყოს ცუდი მართვის პირობებში სახელმწიფო საწარმოები სახელმწიფო ბიუჯეტისთვის...  

ამასობაში მიმდინარე კვირა ქვეყანამ საკრედიტო ვალდებულების გასტუმრებით დაიწყო... ორშაბათს საქართველომ ბიუჯეტიდან 500 მილიონი დოლარის კრედიტი დაფარა. როგორც ფინანსთა სამინისტროში აცხადებენ, 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტში ვალის დაფარვა და ახალი ვალის აღება გათვალისწინებული იყო. შესაბამისი თანხა ბიუჯეტიდან გადაირიცხა და სესხიც დაიფარა. ახალი ვალის აღებას, მთავრობა ისევ ევროობლიგაციების გამოშვებით გეგმავს. მომდევნო კვირაში ტრანზაქცია განხორციელდება, ჩამოირიცხება ის თანხა, რაც ქვეყანამ  ევროობლიგაციების გამოშვებით უნდა მიიღოს. 

ვიდრე მთავრობა ერთ ვალს მეორე ვალის აღებით ისტუმრებს, ეროვნული ვალუტა დაბლა ფსკერისკენ ეშვება... სხვა საკითხია, რომ არავინ იცის, სად და რა ნიშნულზეა ეს ფსკერი... კობა გვენეტაძემ თუ იცის? − შესაძლოა ჩამეძიოს მკითხველი ირონიული ტონით. აბა, რა გითხრათ, არ მაქვს პასუხი. თავად განსაჯეთ. ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი აცხადებს, რომ საქართველოში მცურავი გაცვლითი კურსია და ლარის კურსთან დაკავშირებით რაიმე პროგნოზის გაკეთება შეუძლებელია.

მისივე განმარტებით, ეროვნული ვალუტის გაცვლით კურსზე, რაც გავლენას ახდენს ეს არის ძალიან დიდი თანხა, რომელიც ქვეყანამ ტურიზმის შემოსავლებიდან დაკარგა...  როგორც კობა გვენეტაძე გვპირდება, ეროვნული ბანკი ყველა ზომას მიიღებს, რომ ფასების ზრდა მაღალი არ იყოს, თუმცა ქვეყნის მთავარი ბანკირი იმასაც მიგვანიშნებს, რომ ფასების ზრდა მეზობელ ქვეყნებშიც შეინიშნება... სავარაუდოდ, რაკი სამეზობლოსაც არ ულხინს, ცხოვრების გაძვირებას ჩვენც გაგებით უნდა მოვეკიდოთ... ლარის კურსი ის გამონაკლისი როდია, რისი პერსპექტივის პროგნოზირებაც ეროვნული ბანკის პრეზიდენტს შეუძლებლად მიაჩნია. კობა გვენეტაძის თქმით, საბაზრო ეკონომიკის პირობებში კრედიტების საპროცენტო განაკვეთების პროგნოზირებაც შეუძლებელია...

„საპროცენტო განაკვეთი დამოკიდებულია იმაზე თუ როგორი ზრდა იქნება ეკონომიკაში, ფინანსური რისკები იქნება თუ არა და ა.შ...“, − განაცხადა ეროვნული ბანკის პრეზიდენტმა პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტში, სადაც ოპოზიციონერი დეპუტატების ალეკო ელისაშვილისა და ლევან იოსელიანის ინიციატივით,  საპენსიო სესხებზე არსებული საპროცენტო განაკვეთის საკითხი განიხილებოდა. კობა გვენეტაძის თქმით, რაკი საკითხი საზოგადოების ყველაზე მოწყვლად სეგმენტს ეხება, ეროვნულმა ბანკმა მომხმარებელთა უფლებების დასაცავად, კანონმდებლობით მინიჭებული უფლების ფარგლებში არაერთი ღონიძიება გაატარა....

„საპროცენტო განაკვეთები ეტაპობრივად შემცირდა. 2012-2013 წლებში კრედიტების ერთი ნაწილი 100-დან 200 პროცენტამდე ეფექტური საპროცენტო განაკვეთითაც კი გაიცემოდა. მომდევნო ორი წლის განმავლობაში ეს მაჩვენებელი 50-53 პროცენტის ფარგლებში იყო... გარკვეული ტიპის სესხებზე 80 პროცენტიც კი... 2016 წელიდან მოყოლებული საკრედიტო პორტფელზე საშუალო ეფექტურმა საპროცენტო განაკვეთმა ეტაპობრივად დაიკლო... ორი წლის შემდეგ, 2018 წლის მაისიდან კი ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი 42 პროცენტიდან 33 პროცენტამდე შემცირდა. საპენსიო სესხების პროცენტის დონე, რომელიც ახლა გვაქვს, უკვე დიდად აღარ განსხვავდება იმ სახელფასო სესხებთან, რომელსაც საპენსიო ასაკის ქვემოთ ასაკის მოსახლეობა იღებს...“, - განაცხადა კობა გვენეტაძემ.

საკომიტეტო მოსმენისას მან ისიც გვითხრა, რომ საპენსიო სესხების სპეციფიკური რეგულირება სცდება ეროვნული ბანკის ფუნქციებს... ერთი სიტყვით, თუ კაცმა თანამდებობა უნდა ინატრო, არ უნდა გასცდე ეროვნული ბანკის პრეზიდენტობაზე ოცნებას... ეს ისე, ხუმრობით, სადაც იყო ბევრი სიმართლე და ცოტაც ხუმრობა... ან შესაძლოა, პირიქით... დასკვნა თქვენთვის მომინდია. არ დაგიმალავთ, ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური და ეკონომიკური პროცესების შემყურეს არც წინამდებარე სტატიის სახელდებაში დასმულ კითხვაზე მაქვს ოპტიმისტური პასუხი და უკეთესი მომავლის იმედით, დროებით გემშვიდობებით...

 

 

0