ილია ჭავჭავაძე

რა კაცობა გამოვიჩინეთ?.. რა გითხრათ? რით გაგახაროთ?

574
(განახლებულია 12:02 04.07.2019)
ხმლით მოსეულმა ვერა დაგვაკლო რა, - შრომით და გარჯით, ცოდნით და ხერხით მოსეული კი თან გაგვიტანს, ფეხქვეშიდამ მიწას გამოგვაცლის… სახსენებელი ქართველისა ამოიკვეთება, და ჩვენს მშვენიერს ქვეყანას, როგორც უპატრონო საყდარს, სხვები დაეპატრონებიან

აზრების ფოიერვერკი“ წარმოგიდგენთ ილია ჭავჭავაძის გამონათქვამებს.

ილია ჭავჭავაძე (1837-1907) - დიდი ქართველი მწერალი, პოეტი, პუბლიცისტი, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერი. ქართულმა მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ ილია ჭავჭავაძე წმინდანად შერაცხა და მას ილია მართალი უწოდა.

უდიდესია ილია ჭავჭავაძის დამსახურება ქართველი ერის წინაშე. მან სიცოცხლეშივე მოიპოვა მოწინავე ქართველი საზოგადოებრიობის საერთო აღიარება, უღრმესი პატივისცემა და დაფასება, ხოლო მისი მოწამებრივი სიკვდილის შემდეგ თანდათან სულ უფრო მკაფიოდ გამოიკვეთა ბუმბერაზი მოაზროვნისა და მხატვრის ნამოღვაწარის, მისი მდიდარი და მრავალფეროვანი შემოქმედების მაღალი ღირებულების, იმ დიდმნიშვნელოვანი მისიის ჭეშმარიტი აზრი, რომელიც მან ქართველი ხალხის სულიერ და გონებრივ აღორძინებაში შეასრულა.

ილია დაკრძალულია თბილისში, მთაწმინდის საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

574
თემები:
აზრების ფოიერვერკი: ცნობილი ადამიანების ბრძნული გამონათქვამები (66)
გია გილიგაშვილი

ლანჩხუთის „გურიის“ ვეტერანი ფეხბურთელი, არასაბჭოური საქციელი და „გადარეული დუნია“

114
(განახლებულია 21:09 28.11.2020)
ქართულ ფეხბურთს ეროვნული საფუძველი გამოეცალა და მისი ფიასკოს ძირითადი მიზეზი სწორედ ეს არის-ასე ფიქრობს ვეტერანი ფეხბურთელი, გია გილიგაშვილი, რომელიც ლანჩხუთის „გურიაში“ გუნდის ყველაზე წარმატებულ დროს თამაშობდა.

სულ ახლახან, როგორც იცით, ისტორიული ფაქტი მოხდა, ქართული ქალთა საფეხბურთო გუნდი „ლანჩხუთი“ ჩემპიონთა ლიგაზე გავიდა და ამ ფაქტით ქართული ფეხბურთის დღევანდელი საეჭვო რეპუტაცია ერთგვარად გააბათილა.

თუმცა, იყო დრო, როდესაც გურიაში მამაკაცების ფეხბურთი წარმატების ზენიტში იყო და იგივე ლანჩხუთში, საფეხბურთო კლუბი „გურია“ თავის გულშემატკივარს გამორჩეული თამაშით ახარებდა. მოკლედ, როგორც ამ გუნდის ცნობილ ჰიმნშია „ლანჩხუთლებმა გადარიეს მთელი დუნია“ და ამაში ჩვენი რესპონდენტის დამსახურებაც უდაოდ იყო.

გია გილიგაშვილი
გია გილიგაშვილი

- ბატონო გია, თქვენ იმ დროს გამოდიოდით მოედანზე, როცა ქართული ფეხბურთის ოქროს ხანა იყო,, როგორ აღმოჩდით ამ გუნდში?

- ფეხბურთის თამაში ცნობილ 35-ე სკოლაში დავიწყე. რაც შეეხება, ჩემს სპორტულს კარიერას, 19 წლის ბიჭი ვიყავი, როცა 70-იანი წლების ბოლოს, ლანჩხუთის „გურიის“ გუნდში აღმოვჩნდი. როგორ იყო, იცით? თუკი თბილისის „დინამოში“ არ მოხვდებოდი, ლანჩხუთის „გურიაში“ თამაშიც წარმატებად ითვლებოდა. კარგი გუნდი იყო და საკმაოდ კარგი პირობებიც იყო.

ლანჩხუთის გურიის ფეხბურთელები
ლანჩხუთის "გურიის" ფეხბურთელები

- როცა გურიაში ჩახვედით იმ დროს საფეხბურთო ბუმი იყო?

- ლანჩხუთის რაიონში მაშინ მართლაც ნამდვილი საფეხბურთო ბუმი იყო. ეს პატარა ბიჭი უცებ თავგადაკლული გულშემატკივრების ხელში ჩავვარდი. აქვე გეტყვით, რომ დაახლოებით 300-ზე მეტ თამაშში მივიღე მონაწილეობა, სეზონის მანძილზე კი დაახლოებით 40-50 თამაშზე გამოვდიოდი. ძალიან მეგობრული გუნდი იყო, იმდენად მეგობრული, რომ დარწმუნებული ვარ, ასეთი მეგობრობის ანალოგი მაშინ არც არსებობდა. ადგილობრივი ფეხბურთელების დამსახურება იყო, რომ გუნდი ასეთი შეკრული იყო, თუმცა მასში თბილისელებიც ვიყავით. ამ წარმატებაში ასევე გიგლა იმნაძისა და გუნდის კაპიტნის, თემურ ჩხაიძის წვლილიც იყო.

ვეტერანი ფეხბურთელები: მერაბ თევზაძე და გია გილიგაშვილი
photo: courtesy of Levan Avlabreli
ვეტერანი ფეხბურთელები: მერაბ თევზაძე და გია გილიგაშვილი

- ამასთან გულშემატკივარის ფაქტორიც არანაკლებ მნიშვნელოვანი იყო, არა?

- რასაკვირველია... ჩვენი გულშემატკივარი ძალიან მომთხოვნი, მაგრამ ამავე დროს თბილი და მოსიყვარულე იყო. განსაკუთრებით მინდა გავიხსენო ერთი პიროვნების, (ედუარდ შევარდნაძის ძმის) ევგრაფი შევარდნაძის ღვაწლი, რადგან ფეხბურთისადმი ასეთი სიყვარული მისგან მოდიოდა. არადა, იმ დროისთვის ეს კაცი მხოლოდ „ატეკის“ უფროსი იყო. გულშემატკივარი მატჩზე დასასწრებად სოფლებიდან  ჩამოდიოდა. ფეხბურთელებს ხელის გულზე გვატარებდნენ და გუნდს გარკვეული წარმატებები ჰქონდა. მაგ დროს ლანჩხუთის „გურია“ უმაღლეს ლიგაში გადავიდა, რაც მარტო მწვრთნელის დამსახურება არ გახლდათ. ამის მიზეზი, ვიმეორებ, პირველ რიგში, მეგობრული და  შეკრული გუნდი იყო, რამაც უფრო განაპირობა ჩვენი წარმატება.

საფეხბურთო გუნდი ლანჩხუთის „გურია“, 1981 წელი
საფეხბურთო გუნდი ლანჩხუთის „გურია“, 1981 წელი

- ლანჩხუთის „გურიაზე“ ჰიმნიც დაიწერა და ფილმებიცაა გადაღებული...

- დიახ, ჩვენს გუნდზე ორი ფილმია გადაღებული: „გაუმარჯოს ქართულ ფეხბურთს“ და „გურია, გურია“, რომლის რეჟისორი ალექსანდრე ჟღენტი იყო. ჩვენს გუნდზე ფილმის გადასაღებად ის უფრო ადრე იყო ჩამოსული, ვიდრე 1986 წელს ლანჩხუთის „გურია“ უმაღლეს ლიგაში გადავიდოდა. ასევე ხშირად ჩამოდიოდნენ ჩვენთან ტელევიზიები და ეს ყველაფერი სტიმულს გვაძლევდა. განწყობაც ამაღლებული იყო: წარმოიდგინეთ, ამხელა საბჭოთა კავშირში დავდიოდით და გვიხაროდა, გვეამაყებოდა, რომ ქართველები ვართ...

- რა აკლია დღეს ქართულ ფეხბურთს?

- ფეხბურთის განვითარებისთვის ბევრი ფულია საჭირო, რათა აშენდეს ბაზები და სტადიონები. დღეს კვალიფიციური მწვრთნელების ნაკლებობაცაა. გარდა ამისა, დღევანდელ ფეხბურთელებს არ ეტყობათ ის სიამაყე, რაც ჩვენს თაობას ახასიათებდა და რაც თამაშის ხარისხზეც მოქმედებდა. წარმოიდგინეთ, როგორ ამაყად გადიხარ სტადიონზე იმის გამო, რომ ქართველი ხარ და იცი უნდა გაიმარჯვო! როცა ეროვნული სიამაყე არ გეტყობა, მოგებითაც არ ხარ დაინტერესებული...

- ანუ ეროვნული საფუძველი გამოეცალა ქართულ ფეხბურთს და ამიტომ გახდა ასეთი?

-კი, მართლაც ასეა.. ესაა გადამწყვეტი! სამწუხაროდ მთლად ამ თაობის ბრალიც არ არის, მაგრამ საბოლოოდ ასე მოხდა. შეგახსენებთ, რომ ლანჩხუთის „გურია“ იყო ის პირველი გუნდი, რომელმაც ეროვნულ ჩემპიონატს მხარი დაუჭირა და მის ჩამოყალიბებას დაუდო დასაბამი. მართლა დიდი იდეები გვქონდა და ჩვენც ამ იდეებისთვის ვიბრძოდით. მაშინ ქართული ფეხბურთის სხვანაირი მომავალი გვესახებოდა, არა ისეთი, როგორიც დღესაა...

- ერთ-ერთი მატჩის წინ, ანტისაბჭოური საქციელისთვის, თურმე, კინაღამ დაისაჯეთ, რა მოხდა?

- ეს იყო 1984 წლის გაზაფხულზე, როდესაც „გურია“ ვოლგოგრადში თამაშობდა. ეს იყო საბჭოთა კავშირის პირველი ლიგის გახსნა. იმ თამაშს სტადიონზე 40 000 კაცი ესწრებოდა. როდესაც საბჭოთა კავშირის ჰიმნი გაჟღერდა და საბჭოეთის დროშა აღმართეს, მთელი სტადიონი ფეხზე წამოდგა. ყველა თავაწეული იდგა, ამ დროს უცებ პროტესტის გრძნობა გამიჩნდა, ძირს დავიხარე და ბუცებზე თასმების შეკვრა-გახსნა დავიწყე. მსაჯები გაოგნდნენ, არა მარტო ისინი, ფეხბურთელებიც...

ლანჩხუთი, 2013 წელი
ლანჩხუთი, 2013 წელი

- როგორ გადაურჩით კომუნისტების რისხვას?

- როცა თამაში დამთავრდა, გასახდელისკენ მივდიოდი. ამ დროს მატჩის კომისარმა, რომელიც ომის მონაწილე ყოფილა თავის კაბინეტში შემიყვანა. მოსკოვში ჩემზე საჩივარი დაწერეს, რადგან ასეთი „ცუდი“ საქციელი ჩავიდინე. ეს რომ 20 წლით ადრე მომხდარიყო, ალბათ, ციმბირს იქით გამიშვებდნენ, მაგრამ გუნდის ხელმძღვანელობამ მიშველა. ჩემზე დაწერეს, რომ სამაგალითო ქცევით გამოვირჩეოდი და გუნდის ერთ-ერთი მოწინავე სპორტსმენი ვიყავი.

ვეტერანი ფეხბურთელი გია გილიგაშვილი, ჟურნალისტი ტატო ლასხიშვილი და გულშემატკივარი მურმან ლასხიშვილი
ვეტერანი ფეხბურთელი გია გილიგაშვილი, ჟურნალისტი ტატო ლასხიშვილი და გულშემატკივარი მურმან ლასხიშვილი

- სულ ახლახან იუბილარი იყავით, 60 წლის გახდით, ამ გადასახედიდან რას შეცვლიდით სპორტულ კარიერაში, რაიმეზე გწყდებათ გული?

- რა თქმა უნდა შევცვლიდი, ჩვენ დროს თბილისის „დინამოს“ ძირითადში თუ ვერ მოხვდებოდი, ეს იმას ნიშნავდა, რომ შენი კარიერა არც ისე წარმატებულად მიდიოდა. თუმცა ლანჩხუთის „გურიაში“ თამაშიც პრესტიჟული იყო. საკმაოდ დიდი ანაზღაურება გვქონდა. თბილისის „დინამოს“ ფეხბურთელები ზოგჯერ გვეხუმრებოდნენ, თუმცა ამაში სიმართლის მარცვალიც იყო: ბიჭო, წაგვიყვანეთ ლანჩხუთში, მოვკვდით 300 მანეთზე თამაშითო.

გია გილიგაშვილი-პრესკონფერენციაზე ლანჩხუთის „გურიას“ დირექტორის პოზიციაზე
გია გილიგაშვილი-პრესკონფერენციაზე ლანჩხუთის „გურიას“ დირექტორის პოზიციაზე

- არადა, არ იყო ეგ პატარა ფული იმ დროს...

- არ იყო, მაგრამ წარმოიდგინეთ, ჩვენ გაცილებით მაღალი ანაზღაურება გვქონდა. გული კი იმაზე მწყდება, რომ მაშინ სხვა დრო იყო და უცხოეთში გასვლის და თამაშის საშუალება არ გვქონდა, თორემ სულ სხვანაირად მოვემზადებოდით.

- არასაფეხბურთო ამბებიდან რას გაიხსენებდით?

- მახსოვს, სადაც ჩავდიოდით ხოლმე ადგილობრივი გუნდი გვახვედრებდა ავტობუსს, რომლითაც სტადიონზე და სხვადასხვა ადგილას მივყავდით. ერთხელ, დუშანბეში ყოფნის დროს, ავტობუსში მთელი გზა ხმამაღლა ვკამათობდით. მძღოლმა ქართული არ იცოდა და ბოლოს გაოცებულმა გვკითხა: ვიცი, რომ ქართველები ტემპერამენტიანი ხალხი ხართ, მაგრამ გამაგებინეთ, მთელი გზა ასე ცხარედ რაზე კამათობდითო? ამ დროს ჩვენი კამათი, იცით, რას ეხებოდა? -ვინ უფრო მაგარი ქალი იყო: ირინა პანაროვსკაია თუ ლაიმა ვაიკულე? ნახევარი გუნდი ამბობდა: პანაროვსკაიაო, მეორე ნახევარი- ვაიკულეს. კაცი მოკვდა სიცილით.

- თუ საიდუმლო არ არის, თქვენ რომელ ნახევარში იყავით?
- მე პანაროვსკაია რომ მოსწონდა იმ ნახევარში ვიყავი...

- დღეს ფეხბურთში ესტაფეტა ქალებმა აიღეს და წარმატებასაც მიაღწიეს. ოდესმე წარმოიდგენდით ამას?

- ლანჩხუთის ქალთა გუნდის ბოლო თამაში ინტერნეტში ვნახე. გოგოებმა საკმაოდ კარგი შთაბეჭდილება დატოვეს, საერთოდ დღეს ქალთა ფეხბურთი ძალიან პროგრესირებს. როგორც ჩანს, გურულმა ნიჭმა და სიხალისემ ისევ იყივლა. ისინი სხარტი ნიჭის პატრონი არიან, ამჯერად ქალებმა ივაჟკაცეს და დაამტკიცეს, რომ ფეხბურთი მაინც გურულების საქმეა. დღეს ასე ხუმრობენ: ლანჩხუთის ქალთა გუნდის მოთამაშეები ჩვენი ნაკრების ფეხბურთელებს მივათხოვოთ, რომ 15 წლის მერე, წამოვიდეს თაობა, რომელიც მსოფლიოს გააოცებსო. სხვათა შორის, კარგი იდეაა...

 

114
ბრიუს ლი

ბრიუს ლი 80: ბრძენი სულელური კითხვიდან მეტს იღებს, ვიდრე სულელი ბრძნული პასუხიდან

320
(განახლებულია 21:22 27.11.2020)
არ მეშინია იმის, ვინც 10 ათას სხვადასხვა დარტყმას სწავლობს. მეშინია იმის, ვინც ერთ დარტყმას 10 ათასჯერ სწავლობს – ბრიუს ლი.

დღეს ბრიუს ლის დაბადების დღეა. მას 80 წელი შეუსრულდებოდა.

...მხოლოდ ღამე სრულდება განთიადით>>

საბრძოლო ხელოვნების სამყაროში გამორჩეული ვარსკვლავი ბრიუს ლი ნამდვილი ლეგენდაა, რომელიც მსოფლიო ისტორიაში შევიდა, როგორც არა მარტო აღმოსავლური ორთაბროლების უბადლო ოსტატი, არამედ როგორც უნიკალური მოაზროვნე, რომლის ფილოსოფია დღემდე აღაფრთოვანებს მილიონობით ადამიანს.

ბრიუს ლი (ლი ჯუნ ფენი – 1940–1973) იყო ჩინელი კუნგ ფუს ოსტატი, ფილოსოფოსი, მსახიობი, რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი, საბრძოლო ხელოვნების ერთ-ერთი მიმდინარეობის ჯიტ კუნ დოს დამაარსებელი. მან მხოლოდ 33 წელი იცოცხლა, მაგრამ ეს დრო საკმარისი აღმოჩნდა, რომ ყველასთვის საყვარელი მსახიობისა და ორთაბრძოლების ნამდვილი ოსტატის სახელი დაემკვიდრებინა.

ბრიუს ლი ბავშვობიდან ეზიარა ჩინურ ტრადიციებში ერთმანეთისგან განუყოფელ აღმოსავლურ სიბრძნესა და საბრძოლო ხელოვნებას. მისი გამონათქვამები დღემდე ეხმარება მრავალ ადამიანს თვითგანვითარებასა და თვითშემეცნებაში.

იდეალისკენ სწრაფვაში არ დაგავიწყდეთ, რომ უნდა იცხოვროთ!>>

გავიხსენოთ ბრიუს ლის ზოგიერთი გამონათქვამი, რომლებიც კიდევ ერთხელ დაგვაფიქრებს ცხოვრებაზე, ურთიერთობებზე, მეგობრობაზე და, უბრალოდ, ამ წუთისოფელზე.

ბრიუს ლის ძეგლი ჰონგ-კონგში
ბრიუს ლის ძეგლი ჰონგ-კონგში

•    მნიშვნელობა არა აქვს, რომ ნელა მიიწევ წინ, მთავარია, რომ არ ჩერდები;

•    მარცხი მარცხი არაა, თუ მას ასეთად არ აღიარებთ თქვენ ცნობიერებაში;

•    ნამდვილი მეგობრები ალმასივითაა — ძვირფასია და იშვიათი. ცრუ მეგობრები შემოდგომის ფოთლებივითაა — ყველგან არიან;

•    არ იფიქრო — იგრძენი! ეს მთვარეზე თითის მიშვერას ჰგავს. კონცენტრაციას თითზე ნუ აკეთებ, თორემ ამ ღვთაებრივ სილამაზეს გამოტოვებ;

•    რაზეც ფიქრობ, იმად იქცევი;

•    აღმოსავლეთის ხალხი ამბობს: „უფრო მოქნილი იყავი. სიცოცხლეში ადამიანი რბილი და მოქნილია, ხისტად მას სიკვდილი აქცევს“. ეს სხეულსაც ეხება, გონებასაც და სულსაც;

•    სხვისი განსჯის ნაცვლად მის გაგებას ვსწავლობ. არ შემიძლია, ბრმად გავყვე ბრბოს და მისი დამოკიდებულება მივიღო;

•    თუ რამეზე ფიქრობ, რომ ეს შეუძლებელია, ამით ის მართლა შეუძლებელი ხდება;

•    კარგი მებრძოლი ის კი არაა, ვინც დაძაბულია, არამედ ის, ვინც მზადაა. ის არ ფიქრობს და არ ოცნებობს, ის ყველაფრისთვის მზადაა, რაც შეიძლება მოხდეს;

მხოლოდ ერთი ცოდვა არსებობს – ქურდობა, ყველა სხვა ცოდვა ქურდობის ვარიაციაა...>>

•    გაათავისუფლე ტვინი, გახდი უსხეულო, უფორმო, როგორც წყალი. წარმოიდგინე, რომ წყალს ჭიქაში ასხამ — ის ჭიქა ხდება, თუ ჩაიდანში ასხამ — ჩაიდანი ხდება. წყალს შეუძლია იდინოს, ილივლივოს, იწვეთოს ან შხეფებად დაიღვაროს — იყავი წყალი, მეგობარო;

•    ცარიელ თავს გრძელი ენა აქვს;

•    აუცილებელი არაა მიზანს მიაღწიო. ხანდახან ეს, უბრალოდ, მიმართულებაა შემდგომი მოძრაობისთვის;

•    შეცდომების პატიება საკუთარი თავისთვის ყოველთვის შეიძლება, თუ მათი აღიარების სითამამე გეყოფა;

•    იყავი რბილი, მაგრამ არა — მორჩილი, იყავი მყარი, მაგრამ არა — სასტიკი;

•    უბრალოება ხელოვნების უმაღლესი საფეხურია;

•    ბრძენს სულელური კითხვიდან მეტის მიღება შეუძლია, ვიდრე სულელს ბრძნული პასუხიდან;

•    მნიშვნელობა არა აქვს, რას გასცემ, მნიშვნელოვანია, როგორ გასცემ;

ცივილიზაციის ჯებირები და ხელფეხშეკრული თავისუფლება...>>

•    არ მეშინია იმის, ვინც 10 ათას სხვადასხვა დარტყმას სწავლობს. მეშინია იმის, ვინც ერთ დარტყმას 10 ათასჯერ სწავლობს.

320
თემები:
აზრების ფოიერვერკი: ცნობილი ადამიანების ბრძნული გამონათქვამები (66)
ავერსის აფთიაქი

ყაზბეგის გამზირზე აფთიაქში ინციდენტი მოხდა - ერთი პირი დაკავებულია

0
(განახლებულია 22:11 29.11.2020)
შინაგან საქმეთა სამინისტრომ იარაღის უკანონო შეძენა-შენახვა-ტარების ფაქტზე გამოძიება დაიწყო, დაკავებულია ერთი პირი.

თბილისი, 29 ნოემბერი – Sputnik. თბილისში, ყაზბეგის გამზირზე, „ავერსის“ აფთიაქში ინციდენტი მოხდა, პოლიციამ ადგილზე ერთი პირი დააკავა, იუწყება „პირველი არხი“.

გავრცელებული ინფორმაციით, აფთიაქში შევიდა ორი პირი, მათ მოითხოვეს ფსიქოტროპული პრეპარატი, რომელიც მხოლოდ რეცეპტით იყიდება. უარის მიღების შემდეგ მათ ფარმაცევტს იარაღის მსგავსი ნივთი მიუშვირეს, ხოლო ფარმაცევტმა პრევენციის მიზნით პოლიცია გამოიძახა.

ორივე პირი პოლიციამ ადგილზე შეაჩერა. ერთ-ერთი არასრულწლოვანია. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, მათგან ამოღებულ სავარაუდოდ იარაღზე დანიშნულია ექსპერტიზა.

„ავერსის“ თანამშრომლები აცხადებენ, რომ ორ პირს სათამაშო პისტოლეტები ჰქონდათ.

საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის მთავარი საგამოძიებო სამმართველოს ხელმძღვანელმა ვლადიმერ წითლაურმა განაცხადა, რომ 20 წლამდე ასაკის პირი ბრალდებულის სახით დააკავეს.

„ცეცხლსასროლი იარაღის უკანონო შეძენა-შენახვის ფაქტზე სისხლის სამართლის კოდექსის 236-ე მუხლის მესამე-მეოთხე ნაწილებით დაკავებულია ერთი პირი ბრალდებულის სახით, სავარაუდოდ ცეცხლსასროლი იარაღის შეძენა-შენახვის ფაქტზე, რაზეც დაინიშნება ექსპერტიზა, ჩატარდება საგამოძიებო მოქმედებები და შემდეგ მიეცემა საქმეს მსვლელობა“, – განაცხადა ვლადიმერ წითლაურმა.

0
თემები:
კრიმინალი საქართველოში