ევროკავშირისა და აშშ-ის დროშები

მოსაზრება: რუსულმა საიდუმლო იარაღმა აშშ-ს ევროპის ცენტრში მიაყენა დარტყმა

31
(განახლებულია 20:30 21.07.2021)
ამერიკელ პარტნიორებს მორიგი გამწვავება აქთ — ისევ აღმოაჩინეს რუსული საფრთხე, ამჯერად ავსტრიის დედაქალაქ ვენაში.

ვიქტორია ნიკიფოროვა

ვენაში აშშ-ის საელჩოს რამდენიმე თანამშრომელი რეგულარულ თავის ტკივილებს, თავბრუსხვევას, გულისრევასა და პანიკურ შეტევებს უჩივის.

ამაში თითქოს არაფერია განსაკუთრებული. დიპლომატიური საქმიანობა მძიმეა და სახიფათო, გამუდმებით უწევთ სპირტიანი სასმელების მიღება — ოფიციალურად და თავისფალ გარემოში, ჰალსტუხებითა და მათ გარეშე. ასეთი ღონისძიებების შემდეგ დილაობით უქეიფობა იცის. თუმცა ამერიკელი დიპლომატები მრავალი წლის განმავლობაში წარმატებით უმკლავდებოდნენ უსიამოვნო სიმპტომებს ასპირინითა და გაზიანი წყლით.

მაგრამ ახლა ისე აღარ არის, როგორც იყო. დიპლომატების თავის ტკივილი ოფიციალურად გამოცხადდა „ჰავანურ სინდრომად“. ივარაუდება, რომ „პახმელიას“... ფუი ეშმაკს... „ჰავანურ სინდრომს“ რაღაც ფანტასტიკური იარაღი იწვევს, სიკვდილის სხივების მსგავსი, რომელსაც აღვირახსნილად იყენებენ ვენაში მზაკვარი რუსული სპეცსამსახურები.

საინტერესოა, რომ ამ იარაღს მკვეთრად გამოხატული ანტიამერიკული მიმართულება აქვს. მილიონობით ვენელი და მათთან მიკედლებული მიგრანტები არაფერს მსგავს არ გრძნობენ. ან შეიძლება ასპირინით შველიან თავს.

დღეს „ჰავანურ სინდრომზე“ ყველაზე გავლენიანი ამერიკული გამოცემები წერენ. ვაშინგტონში მთელი სერიოზულობით განიხილავენ თავბრუსხვევებისა და გულისრევის ინციდენტებს. სახელმწიფო დეპარტამენტი მეცნიერებს კვლევების ჩატარებას სთხოვს. ცენტრალური სადაზვერვო ბიუროს დირექტორი უილიამ ბერნსი პირადად ესაუბრება პერსონალს, რომლებიც „ამოუცნობი ინციდენტებისგან დაზარალდნენ, რამაც მათ ჯანმრთელობას ზიანი მიაყენა“.

მაგრამ რუსებისთვის ამაში ახალი არაფერია. არც ისე დიდი ხნის წინ ამერიკელი პარტნიორები მსოფლიო საზოგადოებას არწმუნებდნენ, რომ რუსები მათ საჰაერო სივრცეში ამოუცნობ მფრინავ ობიექტებს უშვებდნენ. მაგრამ რატომაა სინდრომი „ჰავანური“ და რა შუაშია აქ საერთოდ ვენა?

საქმე ისაა, რომ სახელმწიფო დეპარტამენტის სცენარისტები ერთსა და იმავე, კარგად გათელილი ტრაფარეტის მიხედვით მოქმედებენ. ზუსტად ასეთივე ისტორიები შემოაგდეს საინფორმაციო სივრცეში 2016 წელს. ოღონდ მაშინ მოქმედების ადგილად ჰავანა იყო შერჩეული.

ამ ამბებამდე ცოტა ხნით ადრე პრეზიდენტმა ობამამ შესაჩნევად შეარბილა სანქციები კუბის წინააღმდეგ და ჰავანასაც კი ეწვია ვიზიტით. „მოჰიტო-დიპლომატიის“ ტრიუმფად, ნახევარსაუკუნოვანი პაუზის შემდეგ, აშშ-ის საელჩოს ამუშავება იქცა. იქ ჩასულ დიპლომატებს ნებისმიერ ბარში უხვად უმასპინძლდებოდნენ კოქტეილებით.

მაგრამ ამერიკის მომდევნო პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ობამას ყველა განკარგულებაც გააუქმა და კუბასთან ის-ის იყო დაწყებული მეგობრობაც. ურთიერთობების გაყინვის სიმბოლოდ საელჩოს პერსონალის შემცირება უნდა ქცეულიყო.

და ამ დროს, თითქოს დაკვეთით, ჰავანაში მყოფ ამერიკელ დიპლომატებსა და „ცეერუშნიკებს“ თავის ტკივილები, სმენის დარღვევები და პანიკური შეტევები დაეწყოთ. კიდევ მათ გამუდმებით ესმოდათ რაღაც უცნაური ხმები. სახელმწიფო დეპარტამენტმა მეცნიერებს კვლევა დაუკვეთა. ამერიკის ხელისუფლება ვარაუდობდა, რომ დიპლომატებზე „მიკროტალღური“ ან „ბგერითი“ იარაღით მიიტანეს შეტევა.

საღად მოაზროვნე ადამიანისთვის ძნელი წარმოსადგენია, როგორ შეიძლება გამოიყურებოდეს მიკროტალღური იარაღი. ამ იდეის ავტორებად ალბათ პეტროვი და ბოშიროვი მოიაზრებოდნენ, რომლებიც დაჟანგული ავტომობილით მიდიოდნენ ამერიკელი დიპლომატების კოტეჯებთან, შუშებს ჩაუწევდნენ, მოკროტალღურ ღუმელებს გადმოყოფდნენ და სახიფათოდ უმიზნებდნენ ამერიკელების ფანჯრებს.

არანაკლებ გიჟური იყო „ბგერითი იარაღის“ ამბავიც. სამხედროებს ნამდვილად აქვთ აკუსტიკური ზემოქმედების  იარაღი, რომლითაც უბრალოდ აყრუებენ ბრბოს მაღალი ხმით. ანუ, თუ რუსები ბგერითი ტალღებით შეეცდებოდნენ ამერიკელი დიპლომატების ტვინებზე ზემოქმედებას, ამას მთელი ჰავანა გაიგონებდა. მაგრამ არა, ეს თურმე უხმაურო ბგერითი იარაღი ყოფილა.

სახელმწიფო დეპარტამენტის მოსაზრებებს მაშინ ამერიკული პრესაც კი დასცინოდა. ჟურნალმა Vanity Fair-მა დეტალურად აღწერა, როგორ იკვლევდნენ ექსპერტები YouTube-ზე გამოქვეყნებულ ვიდეოებს ბგერითი შეტევების შესახებ. ბევრი ფიქრის შემდეგ აუდიოჩანაწერში გაჟღერებული ბგერა მათ ჩიტის ჟღურტულს შეადარეს. ზოოლოგებთან, ორნიტოლოგებთან, ბიოლოგებთან, ნევროლოგებთან და ფსიქიატრებთან კონსულტაციების შემდეგ მეცნიერულად დასაბუთებული დასკვნა გამოაქვეყნეს: უცნაური ბგერების წყარო კუბური კუტკალიები იყვნენ.

„კუტკალიები, — ირონიულად შენიშნავდა სტატიის ავტორი. — თუმცა ზოგმა მეცნიერმა გადაწყვიტა, რომ ეს ციკადები იყვნენ... მაგრამ ბიოლოგიის პროფესორმა ალენ სანბორნმა სპეციალურად განმარტა, რომ ციკადას ადამიანის სმენის დარღვევა მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეუძლია, თუ მას ყურში შეუძვრება“.

სიცილი სიცილად, მაგრამ ამ მედიაშეტევის მიზანი მიღწეული იყო — კუბაზე ამერიკული საელჩო მკვეთრად შემცირდა,  ხოლო დიპლომატიური მუშაკების სტატუსი დაქვეითდა. ქვეყანას კვლავ დააკისრეს სანქციები. კუბელები ამერიკელებზე შეტევაში დაადანაშაულეს. იმავდროულად კი რუსული კვალიც აღმოაჩინეს. გაზეთმა The New York Times-მა ღრმააზროვნად შენიშნა, რომ რუსები დიდი ხანია მუშაობენ მიკროტალღურ ტექნოლოგიებზე.

ზოგჯერ გვეჩვენება, რომ ამ სცენარების ავტორები ღრმად მოხუცები უნდა იყვნენ. პირველი მიკროტალღური ღუმელების მიმართ შიში ხალხში ნამდვილად არსებობდა ოდესღაც, მაგრამ ეს ვიღას ახსოვს? ან იქნებ ისინი 80-იანების დავიწყებულ ბესტსელერებს კითხულობენ?

„ჰავანის სინდრომთან“ დაკავშირებით კუბელი და ამერიკელი მეცნიერები ერთ დასკვნამდე მივიდნენ — თუ ამერიკელი დიპლომატები მართლაც ავადობდნენ რამით, ეს მასობრივი ისტერია თუ იქნებოდა. აი, იმის მსგავსი, შუასაუკუნეობრივ მონასტრებში რომ ბობოქრობდა, სადაც ასობით მონაზონს ერთდროულად ეწყებოდა კრუნჩხვითი კონვულსიები და ეშმაკს ხედავდა.

მაგრამ არ გასულა ხუთი წელი და „ჯანმრთელობაზე ამოუცნობი შეტევები“ კვლავ ამოტივტივდა. ვენაში, როგორც ამერიკული პრესა წერს, დღეს ძალიან საშიშია ცხოვრება. „ბაიდენის ადმინისტრაციის სამუშაო ჰიპოთეზა ისაა, რომ რუსი „გერეუშნიკები“ თავიანთ მიკროტალღურ დივაისებს ამერიკელ თანამშრომლებს უმიზნებენ და ამგვარად იტაცებენ მონაცემებს მათი ნოუთბუქებიდან და სმარტფონებიდან, ამასთან შესამჩნევ ზიანსაც აყენებენ მათ ჯანმრთელობას“, — წერს დიდად პატივსაცემი ჟურნალი New Yorker.

და, მართლაც, წარმოიდგინეთ ამერიკელი დიპლომატის შეძრწუნება, როდესაც მშვიდ და აყვავებულ რინგშტრასეზე დღისით-მზისით მის წინ უეცრად „გერეუშნიკი“ ჩნდება და თავის მიკროტალღურ დივაისს უმიზნებს.   

ის, რომ ამერიკელი თანამშრომლების მთავარ აბიუზერებად რუსული სპეცსამსახურები გამოცხადდებოდა, წინასწარ გასაგები იყო. გაზეთმა The New York Times-მა ამის შესახებ ჯერ კიდევ ნახევარი წლის წინ დაწერა — მაშინ ვენაში მყოფ დიპლომატებს წესიერად არც დაეჩივლათ პანიკური შეტევებისა და ცუდად ყოფნის თაობაზე.

მაგრამ ჰავანური სცენარიდან ჩანს, რომ ამერიკული საინფორმაციო შეტევის მთავარი სამიზნე რუსეთი კი არა, ავსტრიაა. ჩვენ ჩვენი მიკროტალღურებით არ დავიკარგებით, აი, ვენისთვის კი ეს ვაშინგტონის უკმაყოფილების გამომხატველი სერიოზული სიგნალია.

ავსტრიის მთავრობა შესაჩნევად აღიზიანებს ამერიკის ხელისუფლებას თავისი შედარებითი დამოუკიდებლობით და რუსეთთან ურთიერთობების აგების უნარით. ქვეყნის მთავარი ნავთობ-გაზის კომპანია OMV Group-ი რუსეთთან ურთიერთობას ჯერ კიდევ საბჭოთა პერიოდში ავითარებდა და „ჩრდილოეთის  ნაკადი-2“-ის მშენებლობაშიც მონაწილეობდა. ავსტრიის კანცლერი სებასტიან კურცი თავს დროდადრო აძლევს თამამი გამონათქვამების უფლებას — და ეს მიუხედავად ვაშინგტონიდან შეძახილებისა, სადაც მას გამუდმებით ლანძღავენ ნარცისიზმის, ოპორტუნიზმისა და მოსკოვთან ზედმეტად მჭიდრო კავშირებისთვის.

ვაშინგტონის მიზნები სავსებით ნათელია — დააშინოს ვენა, ჩირქი მოსცხოს მას როგორც „შპიონების ბუდეს“ და დაბლოკოს მოსკოვთან დამოუკიდებელი კონტაქტები. მაგრამ მთელი ეს პროვოკაცია იმდენად სულელურადაა აგებული, თითქოს მის ავტორებს წინასწარ ესმოდათ, რომ აქედან არაფერი გამოვიდოდა.

ხანდახან ისე ჩანს, რომ ამერიკელი სტრატეგოსები ბოლომდე ვერ აფასებენ, რამხელა ზარალს აყენებენ საკუთარ იმიჯს. ოდესღაც ალბათ შეიძლებოდა ვაშინგტონის მომხიბლაობა დამატყვევებელი ყოფილიყო, მათ შორის, ინტელექტუალურიც. დღეს მთელი რბილი ძალისგან მხოლოდ აშკარად იდიოტური „შემოგდებებიღა“ დარჩა, რომელიც გაუგებარია, ვისზეა გათვლილი — ხან ამოუცნობ მფრინავ ობიექტებზე, ხან კი მიკროტალღურ იარაღზე. ამით კი ახალი მოკავშირეების მიზიდვა კი არა, ძველების შენარჩუნებაც ძნელია. ვის რაში სჭირდება დემენციაში მყოფი სახელმწიფო?

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

31
ავღანეთის სპეცრაზმი

თალიბები უტევენ: 100 ათასი ლტოლვილი - ეს მხოლოდ დასაწყისია

58
(განახლებულია 16:22 27.07.2021)
ავღანეთის ისლამური სახელმწიფო მკვეთრ სამხედრო-პოლიტიკურ პიკირებას განაგრძობს. კონფლიქტის მხარეების  მრავალმხრივი ინტერესები ქვეყანასა და ხალხს ხლეჩს.

აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალები ავღანურ ქალაქებს ბომბავს, თალიბები უტევენ — ერთნიცა და მეორენიც „გზადაგზა“ მშვიდობიან მოსახლეობას ანადგურებენ. იზრდება ავღანელი ლტოლვილების ნაკადი ცენტრალური აზიისკენ, და ტაჯიკეთი მზადაა, მიიღოს 100 ათასი კაცი. ავღანეთის საზღვრების მახლობლად მასშტაბური სამხედრო მანევრებისთვის თავმოყრილია უზბეკეთის, ტაჯიკეთის, ყირგიზეთისა და რუსეთის ჯარები.

ავღანეთის არმიის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა ორშაბათს დარტყმა მიაყენეს თალიბების პოზიციებს ქალაქ ტალუკანის შემოგარენში, რომელიც ტაჯიკეთის საზღვრიდან 46 კილოეტრში მდებარეობს. განადგურებულია ოცზე მეტი ბოევიკი. მშვიდობიან მოსახლეობაში მსხვე რპლზე ინფორმაცია არ ვრცელდება, მაგრამ „თანმდევი დანაკარგები“ გარდაუვალია.

გაეროს მისია (UNAMA) აღნიშნავს, რომ 2021 წლის პირველ ნახევარში ავღანეთის სამოქალაქო მოსახლეობაში მსხვერპლის რაოდენობა 5183 კაცს აღწევდა (1659 მოკლული და 3254 — დაჭშრილი). ეს 47%-ით მეტია, ვიდრე 2020 წლის იანვარ-ივნისში იყო. ამასთან დაჭრილთა და დაღუპულთა 46% ქალები და ბავშვები იყვნენ, ხოლო 25% —  სამთავრობო ძალების წევრები.

აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა ავღანეთის არმიის მხარდასაჭერად ავიაშეტევების რაოდენობა გაზარდა. ამერიკელი გენერალი კენეტ მეკანზი პირობას დებს, რომ უახლოეს კვირებში დაბომბვას განაგრძობს, და ავღანეთის მთავრობას „მზიმე გამოცდას“ უწინასწარმეტყველებს. მანამდე პენტაგონში აცხადებდნენ, რომ 21 და 22 ივლისს ამერიკელებმა ავღანეთზე ოთხზე მეტი ავიაშეტევა მიიტანეს.

თავის მხრივ თალიბებმა დაგმეს აშშ-ის ავიაიერიშები და აღნიშნეს, რომ დაბომბვების შედეგად ყანდაგარსა და გილმენდში არა მარტო ბოევიკები, არამედ მშვიდობიანი მცხოვრებლებიც დაიღუპნენ. „თალიბანს“ განზრახული აქვს, „მტკიცედ დაიცვას თავის ტერიტორია“ და, ომის გაგრძელების შემთხვევაში, შემტევი ოპერაციები განავითაროს.

ომის დასრულებას არაფერი მოასწავებს. აქტიური საბრძოლო მოქმედებები აღინიშნება ნანგარჰარის, პაქტიკის, ლოგარის, ღანზის, ყანდაგარაის, გერათის, ბალხის, სამანგანისა და ბევრ სხვა პროვინციაში.  მთავრობამ კომენდანტის საათი გამოაცხადა 34-დან 31 პროვინციაში, რათა ღამღამობით ბოევიკების გადაადგილებას ხელი შეუშალოს.

ამასთან პაკისტანელი სამხედროები თავისუფლად გადაადგილდებიან ავღანეთის საზღვრისპირა რაიონებში, რომლებიც თალიბების კონტროლქვეშაა გადასული, ანუ „თალიბანთან“ თანამშრომლობენ. პროვინცია ნანგარჰარის გუბერნატორმა დღეს    განაცხადა, რომ მოკლულ ბოევიკთა შორის 39 პაკისტანელის ცხედარიცაა.

შეტევა ცენტრალურ აზიაზე

თალიბები კონტროლის ზონას იფართოებენ. ატერორებენ ადგილობრივ მოსახლეობას, კვლავ მონებად მიიჩნევენ ქალებსა და ბავშვებს. მშვიდობიანი მოსახლეობა უკიდურესად შეშფოთებულია ახალი სასტიკი წესებით, ძალადობრივი ქორწინებებითა და არასრულწლოვანი „ჯიჰადისტების“ გადაბირებით.

ბოევიკები ეძებენ და ანადგურებენ ამერიკელებთან მოთანამშრომლე „მოღალატეებს“. მანამდე პროვინცია ჰოსტში თალიბებმა სასამართლოსა და გამოძიების გარეშე თავიუ მოჰკვეთეს 32 წლის თარჯიმან სუჰაილ პარდისს. შემთხვევითი არ არის, რომ აშშ-ში საიმიგრაციო ვიზაზე 20 ათასმა ავღანელმა თარჯიმანმა შეიტანა. გაზეთი The Wall Street Journal-ი 22 ივლისს წერდა, რომ ვაშინგტონი 35 ათასი ავღანელი თარჯიმნისა და მათო ოჯახების წევრების  განთავსებას აპირებდა კატარისა და კუვეიტის სამხედრო ბაზებზე. აშკარაა, რომ ყველა კოლაბორაციონისტი ვერ მოასწრებს ვიზებითა და აშშ-ის „არაბული სტუმართმოყვარეობით“ სარგებლობას.

მანამდე ავღანეთის პრეზიდენტმა აშფარ განი განაცხადა, რომ თალიბებს მჭიდრო კავშირი აქვთ „ალ-ქაიდასთან“, პაკისტანურ დაჯგუფება „ჯაიშ-ე-მუჰამადსა“ და „ლაშქარ-თაიბასთან“, და აპირებენ, რომ ქვეყანა ტერორისტების თავშესაფრად გადააქციონ. რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო იზიარებს ამ პოზიციას. მართლაც, ავღანეთში სამი ათეული სხვადასხვა ტერორისტული დაჯგუფება მოქმედებს, „ისლამური სახელმწიფოს“ ათი ათასამდე ბოევიკის ჩათვლით. „ალ ქაიდა“  15 პროვინციაში იმყოფება. ეს „ფეთქებადი ნაერთი“ მსვიდობიან მოსახლეობას ხანგრძლივი სამხედრო ტურბულენტობით ემუქრება იმის მიუხედავად, ვინ იჯდება ქაბულში ხელისუფლებაში — ამჟამად მოქმედი თუ ჰიპოთეტური თალიბანური. საერთაშორისო ტერორიუზმი ავღანეთში ასე უბრალოდ არ გაქრება.

ავღანელი ლტოლვილების მზარდი ნაკადის პოტენციალი უზარმაზარია. შეგახსენებთ, 1996 – 2001 წლებში „საამიროს“ არსებობის პერიოდში, მარტო პანჯეშირის პროვინციას, რომელსაც თალიბები ვერ აკონტროლებდნენ, 500 ათასი ლტოლვილი აფარებდა თავს. ეს ხალხი პრაქტიკულად შიმშილობდა, არ ჰყოფნიდათ საჭმელი და წყალი, მაგრამ თალიბების ხელისუფლება კიდევ უფრო უარესი იყო.

ტაჯიკეთის საგანგებო ვითარებათა კომიტეტის ხელმძღვანელის მოადგილე ემომალი იბროჰიმზოდამ პარასკევს განაცხადა, რომ რესპუბლიკა მზადაა მიიღოს და განათავსოს თავის პოლიგონებზე ასი ათასზე მეტი ავღანელი ლტოლვილი. ციფრი სრულიად რეალისტურია, მაგრამ არა საბოლოო. 2021 წლის ბოლომდე ის შესაძლოა ათჯერ დიდიც აღმჩნდეს და ცენტრალური აზიის ყველა ქვეყანას დაარტყას კიდეც. ამ პრობლემის გადაჭრის ვარიანტები წინასწარ და ერთობლივად უნდა დამუშავდეს.

კბილი კბილის წილ

თლიბებმა პირობა დადეს, რომ მოსაზღვრე ქვეყნების საზღვრებს არ დაარღვევენ, მაგრამ საბრძოლო მოქმედებები ავღანეთის ჩრდილოეთში თავისი კანონებით ვითარდება და მაინც გადადის ცენტრალური აზიის ტერიტორიაზე. ამიტომ რი

უსეთი და მისი მოკავშირეები მთელ რიგ სამხედრო ზომებს მიმართავენ წინააღმდეგობის გასაწევად. „თალიბანის“ რაზმებს, ისევე როგორც სხვა ტერორისტულ დაჯგუფებებს, ყველაზე უკეთ მძიმე არტილერიის ენა ესმით.

ცენტრალური აზიის ქვეყნებისა და რუსეთის სამხედრო წვრთნები ავღანეთის საზღვრების მახლობლად — ეს პრევენციული ზომაა და რეგიონული სტაბილურობის შენარჩუნებას ემსახურება. რუსეტის შეიარაღებული ძალების სპეციალური შენაერთები აგვისტოსა და სექტემბერში ცხრა ერთობლივ მანევრს ჩაატარებენ უზბეკეთის, ტაჯიკეთისა და ყირგიზეთის ძალებთან ერთად. ეს მასშტაბებით რუსეთის არმიის რამდენიმე დივიზიონისა და ბრიგადის გადასროლას  უტოლდება უკრაინის საზღვართან მიმდინარე წლის აპრილში. ანუ საუბარია ათობით ათას სამხედრო მოსამსახურესა და ასობით ეღტეულ სამხედრო ტექნიკაზე.

რუსეთისა და ტაჯიკეთის თავდაცვის მინისტრებმა, სერგეი შოიგუმ და შერალი მირზომ 24 ივლისს ტაჯიკეთ-ავღანეთის საზღვარზე შექმნილ ვითარებაზე იმსჯელეს და საფრთხეების ნეიტრალიზაციის ერთობლივი ზომებიც განიხილეს. 23 ივლისს ტაშკენტი დამოუკიდებლად ჩაატარებს სწავლებას სამხრეთის მიმართულებით, რომელშიც 230 ათას სამხედროს ჩართავს.

რუსეთ-უზბეკეთის ჯარები 30 ივლისიდან 10 აგვისტომდე პერიოდში ერთობლივად დაამუშავებენ სამხედრო ამოცანებს ავღანეთის საზღვართან. რუსეთს ციმბირის სპეცდანიშნულების ბრიგადა და და სამშვიდობო შენაერთების სამხედროები და ასევე მოიერიშე Су-25СМ-ები წარმოადგენენ, რომლებიც ყირგიზეთში რუსეთის სამხედრო ბაზაზე არიან განლაგებული.

რუსეთის, უზბეკეთისა და ტაჯიკეთის ჯარები 5-10 აგვისტოს თითქმის სინქრონულად დაამუშავებენ კონტრეტერორისტული ოპერაციების ელემენტებს ტაჯიკეთის ერთ-ერთ სამხედრო პოლიგონზე. რუსეთს 201-ე სამხედრო ბაზის ჯარისკაცები (მხოლოდ პროფესიონალი მეკონტრაქტეები) წარმოადგენენ, რომლებსაც ახალი ჯავშანტექნიკა გააძლიერებს.

ანალოგიურად ჩატარდება საჯარისო ოპერაცია „თალიბანის“, „ალ-ქაიდას“, „ისლამური სახელმწიფოსა“ და სხვა ტერორისტული დაჯგუფებების რაზმების შეჭრის შემთხვევაში ცენტრალური აზიის ქვეყნების ტერიტორიებზე.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

58
თბილისი - ლეღვთახევი

ეკონომიკა ციფრებში... შუალედური ფინიში და „ლოკდაუნის“ საფრთხე

1063
(განახლებულია 17:07 23.07.2021)
მიმდინარე წლის 6 თვის შედეგებით ეკონომიკური პარამეტრები პოზიტიურია: საბანკო სექტორი რეკორდულ მოგებაზე გავიდა, რეკორდულია საგარეო ვაჭრობის მაჩვენებლებიც, მზარდია ტურისტული ნაკადი და ფულადი გზავნილები, ეროვნული ბანკი კი ინფლაციის მაჩვენებლის განახლებას ვარაუდობს...

სამსონ ხონელი

წინამდებარე სტატიით მკითხველის ყურადღებას ქვეყნის ეკონომიკისა და საფინანსო ბაზრის რამდენიმე რეკორდულ მაჩვენებელზე გავამახვილებ. საბანკო სექტორით დავიწყებ.

მიმდინარე წლის პირველ 6 თვეში კომერციული ბანკების მოგებამ 1,060 მილიარდი ლარი შეადგინა, რაც აბსოლუტური რეკორდია. არ გაუჭირდებოდათ! − ბრძანებს მკითხველი ირონიული ტონით და, სავარაუდოდ, მიმანიშნებს, რომ საბანკო სექტორის შემოსავლები და მოგებაც უკვე მრავალი წელია მზარდია. მეტიც, საბანკო სფერო დიდი ხანია ჩვენში ყველაზე სარფიან ბიზნესად ითვლება. რეპლიკას გავიზიარებ, თუმცა დავძენ, რომ ფაქტია, საბანკო სექტორი მილიარდიან ნიშნულს ყველაზე ახლოს 2019 წელს მიუახლოვდა, როდესაც ერთი წლის განმავლობაში კომერციული ბანკების მოგებამ 953 მილიონ ლარს მიაღწია.

შეგახსენებთ, რომ საბანკო სექტორის მოგება გასულ წელს თითქმის ათჯერ – 99 მილიონ ლარამდე შემცირდა. 2020 წლის პირველი კვარტალი კომერციულმა ბანკებმა 747 მილიონი ლარის ზარალით დაასრულეს. ექსპერტთა შეფასებით, ეს ზარალი შედეგი იყო არა იმდენად COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული ეკონომიკური ვარდნის, რამდენადაც კონსერვატიული მიდგომისა და რეზერვების მოცულობის ზრდის. თავის მხრივ, რეზერვების ზრდის მთავარი მიზეზი ფიზიკური და იურიდიული პირებისთვის საკრედიტო ვალდებულებებზე სამი თვის ვადით საშეღავათო პერიოდის მიცემა გახდა, რამაც გასული წლის მხოლოდ მარტში საბანკო სექტორი 943 მილიონი ლარის ზარალზე გაიყვანა.

მიმდინარე წელს კომერციულმა ბანკებმა ყველაზე დიდი მოცულობის, 295 მილიონი ლარის მოგება ივნისში მიიღეს, ხოლო ყველაზე მცირე – 113 მილიონი ლარის – იანვარში. საბანკო სექტორის მოგების 80 პროცენტი „საქართველოს ბანკსა“ და „თიბისი ბანკზე“ მოდის. ექსპერტთა შეფასებით, კომერციული ბანკების რეკორდული მოგება რამდენიმე ფაქტორმა განაპირობა. კერძოდ, COVID-19-ის პანდემიის გამო ეკონომიკურ საქმიანობაზე დაწესებული მკაცრი რეგულაციების ჯერ შემსუბუქებამ და შემდეგ გაუქმებამ ხელი შეუწყო ეკონომიკურ ზრდას, გაუმჯობესდა ძირითადი მაკროეკონომიკური პარამეტრები, მაისის შუა რიცხვებიდან მოყოლებული ეროვნული ვალუტა დაახლოებით 40 თეთრით გამყარდა. ქვეყანამ თანდათან დაწყო COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული ღრმა ეკონომიკური რეცესიიდან გამოსვლა და, რაც მთავარია, პესიმისტური განწყობა ოპტიმისტურმა მოლოდინებმა ჩაანაცვლა. ბუნებრივია, ეს ყველაფერი საბანკო სექტორის 6-თვიან შედეგებზეც დადებითად აისახა.

კიდევ ერთი რეკორდი ქვეყნის საგარეო ვაჭრობას უკავშირდება. კერძოდ, მიმდინარე წლის პირველ 6 თვეში საქართველოში საქონლით საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ სარეკორდო 6,2 მილიარდი ამერიკული დოლარი შეადგინა, რაც გასული წლის შესაბამისი პერიოდის მაჩვენებელზე 20,7 პროცენტით მეტია. ამ ინფორმაციას სტატისტიკის ეროვნული სამსახური აქვეყნებს. როგორც ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, ქვეყნის საგარეო-სავაჭრო ბრუნვაში კვლავაც მზარდია ექსპორტის მოცულობა. აპრილიდან მოყოლებული, ექსპორტის ზრდის დინამიკა შთამბეჭდავია. მიმდინარე წლის ივნისში ექსპორტის მოცულობამ 349.3 მილიონი ამერიკული დოლარი შეადგინა და წინა წელთან შედარებით 30,1 პროცენტით გაიზარდა. ეს მაჩვენებელი 12,5 პროცენტით აღემატება COVID-19-ის პანდემიამდე, 2019 წლის ივნისში დაფიქსირებულ მონაცემებსაც.

მიმდინარე წლის იანვარ-ივნისში ექსპორტი ჯამურად 25,5 პროცენტით გაიზარდა და 1.887,4 მილიონ დოლარს გაუტოლდა. 2021 წლის პირველ ნახევარში პოზიტიურია წმინდა ექსპორტის დინამიკაც. მნიშვნელოვანია, რომ ექსპორტის ზრდის დინამიკამ საკმაოდ გადაფარა იმპორტის ზრდის მაჩვენებელი – 18,9 პროცენტი. შედეგად – იანვარ-ივნისში სავაჭრო დეფიციტი საგარეო-სავაჭრო ბრუნვის 39,2 პროცენტით განისაზღვრა და გასულ წელთან შედარებით 2 პროცენტით გაუმჯობესდა.

ანალიტიკოსთა შეფასებებით, ექსპორტის სტრუქტურაში კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი მახასიათებელია ადგილობრივი ექსპორტის დინამიკა. იგულისხმება ექსპორტი რეექსპორტის გარეშე. 2021 წლის პირველ 6 თვეში ადგილობრივი ექსპორტი 27,6 პროცენტით გაიზარდა და 1.377,6 მილიონ დოლარს, მთლიანი ექსპორტის 73,1 პროცენტს გაუტოლდა. მხოლოდ ივნისში ადგილობრივი ექსპორტი, გასული წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით, 33,7 პროცენტით გაიზარდა და 256,7 მილიონი დოლარი შეადგინა. ადგილობრივი ექსპორტის მოცულობა 40,4 პროცენტით აღემატება 2019 წლის ივნისის, ანუ COVID-19-ის პანდემიამდე პერიოდის მონაცემსაც კი.

„ექსპორტის, განსაკუთრებით კი ადგილობრივი ექსპორტის ზრდა და საგარეო-სავაჭრო დეფიციტის შემცირება მიუთითებს გასული წლის ეკონომიკის რეცესიული შოკიდან სწრაფი გამოსვლის დადებით ტენდენციაზე, რაც, პირველ რიგში, ეკონომიკის ზრდაზე და სავალუტო კურსზე აისახება პოზიტიურად. მნიშვნელოვანია, რომ ტურიზმის სექტორის აღდგენასთან ერთად საგრძნობლად არის გაზრდილი სავალუტო ნაკადებიც, რაც, სამუშაო ადგილების შენარჩუნებასთან ერთად, პოზიტიურ მოლოდინებს და სავალუტო კურსის სტაბილიზაციას უზრუნველყოფს“, – აცხადებს ანალიტიკოსი გიორგი ცუცქირიძე

დროა ოროდე სიტყვით სხვა მაჩვენებლებიც მიმოვიხილოთ. მართალია, რეკორდი არა, მაგრამ ზრდა და პოზიტიური ტენდენცია არის. ეროვნული ბანკის მონაცემებით, მიმდინარე წლის ივნისში საქართველოში შემოსული ფულადი გზავნილების მოცულობამ 201,9 მილიონი ამერიკული დოლარი შეადგინა, რაც გასული წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელზე 19,3 პროცენტით მეტია. გაიზარდა საქართველოდან საზღვარგარეთ ფულადი გზავნილების მოცულობაც – 2021 წლის ივნისში საქართველოდან საზღვარგარეთ 26,5 მილიონი დოლარი გადაიგზავნა.

ახლა ზაფხულის ტურისტული სეზონია და, ბუნებრივია, მკითხველი დაინტერესდება, როგორი დინამიკაა ტურიზმის სფეროში. ეროვნული ბანკის მონაცემებით, მიმდინარე წლის ივნისში საქართველომ ტურიზმიდან ჯამში 122,5 მილიონი დოლარის შემოსავალი მიიღო, რაც გასული წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელზე 111,3 მილიონი დოლარით მეტია. გარდა ამისა, 2021 წლის ივნისში მიღებული შემოსავლები აჭარბებს წინა თვის მონაცემებსაც. კერძოდ, მიმდინარე წლის მაისში ქვეყანამ ტურიზმიდან მხოლოდ 73,8 მილიონი დოლარის შემოსავალი მიიღო. აქვე შეგახსენებთ, რომ მიმდინარე წლის ივნისში საქართველოს 133.500 ტურისტი ეწვია, ეს მაჩვენებელი გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 104.600 ტურისტით მეტია.

ეკონომიკური პარამეტრების გაუმჯობესებას გამოეხმაურა საერთაშორისო სავალუტო ფონდი. კერძოდ, ამ გავლენიანი საერთაშორისო ორგანიზაციის შეფასებით, ყოველთვიური მაჩვენებლები მიმდინარე წლის მეორე კვარტალში სწრაფ ეკონომიკურ ზრდაზე მიუთითებს, რის შედეგადაც წლიური ზრდა 7,7 პროცენტს მიაღწევს. ეს კი მნიშვნელოვნად მომატებული ზრდის ტემპია, რაც მტკიცე ვარაუდის საფუძველს იძლევა, რომ 2021 წლის ბოლოს ეკონომიკა 2019 წლის დონეს გადააჭარბებს. ელექტრონული ფულადი გადმორიცხვების და ექსპორტის სწრაფი ზრდა, ასევე ტურიზმის მოსალოდნელზე მაღალი ზრდა ხელს უწყობს ეკონომიკის ზრდას და მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტის შემცირებას. რაც შეეხება ინფლაციას, მაღალი მაჩვენებელი წლის ბოლომდე შენარჩუნდება, მომდევნო წლის განმავლობაში კი, დროებითი ფაქტორების მილევის ფონზე, სწრაფად შემცირდება. 

ამასობაში ეროვნულმა ბანკმა შესაძლოა ინფლაციის პროგნოზს გადახედოს. როგორც კობა გვენეტაძის უწყებაში აცხადებენ, ეროვნული ბანკი განახლებულ პროგნოზს 4 აგვისტოს მონეტარული პოლიტიკის სხდომაზე გამოაქვეყნებს. იმავე დღეს იმსჯელებს რეფინანსირების განაკვეთის გადახედვის საკითხზეც. შეგახსენებთ, რომ ივნისის თვეში წლიურმა ინფლაციამ 9,9 პროცენტს მიაღწია. ეროვნულმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 23 ივნისს უცვლელად, 9,5 პროცენტზე დატოვა. ამ ეტაპზე კობა გვენეტაძის უწყება წლიურ ინფლაციას 8-9 პროცენტის ფარგლებში ელის, ხოლო მის მკვეთრ შემცირებას მომავალი წლის მარტიდან ვარაუდობს.

ეროვნული ბანკი ფასების ზრდის შეჩერებას გამკაცრებული მონეტარული პოლიტიკით ცდილობს, თუმცა თუ მოვლენები პოზიტიური სცენარით განვითარდა, ნავარაუდევია, რომ ეროვნული ბანკი ეტაპობრივად რეფინანსირების განაკვეთის შემცირებას დაიწყებს.

ვნახოთ, დაველოდოთ, როგორ განვითარდება მოვლენები, რაც მთავარია, საინტერესოა მთავრობისა თუ ეროვნული ბანკის სამოქმედო გეგმასა და გაწერილ სცენარში რა ცვლილებებს შეიტანს ბოლო პერიოდში მკვეთრად გაუარესებული ეპიდემოლოგიური ვითარება. ხომ არ დადგება ქვეყანა მორიგი „ლოკდაუნის“ გარდაუვალი აუცილებლობის წინაშე...

  

1063
ელექტროგადამცემი ხაზი

„თელასი" ნაძალადევის რაიონს ხვალ ელექტროენერგიას გაუთიშავს

0
(განახლებულია 18:01 29.07.2021)
გეგმური სარემონტო სამუშაოების გამო დედაქალაქის სხვადასხვა უბნებში ელექტროენერგიის მიწოდება დროებით შეიზღუდება.

თბილისი, 29 ივლისი – Sputnik. სააქციო საზოგადოება „თელასი" იუწყება, რომ 30 ივლისს გეგმური სარემონტო სამუშაოების გამო დედაქალაქში ელექტროენერგიის მიწოდება შეიზღუდება.

ნაძალადევის რაიონი

10:00 საათიდან 17:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: თბილისის ზღვის მიმდებარე ტერიტორიის მოსახლეობას.

კომპანია ბოდიშს უხდის მომხმარებლებს შექმნილი დისკომფორტის გამო. სამუშაოების დასრულების შემდეგ აბონენტებს ელექტრომომარაგება აღუდგება.

0
თემები:
თბილისი დღეს