ჯო ბაიდენი და ვლადიმირ პუტინი

მოსაზრება: ექსპერტებმა ბაიდენი „პუტინის კურიერად“ აქციეს

45
(განახლებულია 20:54 09.06.2021)
დასავლელი „ქორები“ ძალიან ღელავენ. ბოლო წლებში აშშ-ისა და რუსეთის პრეზიდენტების ნებისმიერ შეხვედრას პროვოკაციები და მისი ჩაშლის მძვინვარე მცდელობები ახლავს.

ვლადიმირ კორნილოვი

გავიხსენოთ თუნდაც 2018 წელი, როდესაც დონალდ ტრამპისა და ვლადიმირ პუტინის ჰელსინკის სამიტამდე რამდენიმე საათით ადრე ცნობილი გახდა, რომ აშშ-ში რუსეთის მოქალაქე მარია ბუტინა დააკავეს. ან ის, თუ როგორ მოაწყო უკრაინამ ქერჩის ყურეში პროვოკაცია, რომელიც ბუენოს-აირესში G20-ის სამიტის ფარგლებში პრეზიდენტების შეხვედრის გადასადებად გამოიყენეს. არსებობს ეჭვი, რომ პროვოკაციები ახლაც იქნება პუტინისა და ბაიდენის ჟენევაში შეხვედრის ჩასაშლელად თუ არა, ყოველ შემთხვევაში, მისი გართულების, მისი ჩატარებისთვის აუტანელი ფონის შექმნის მიზნით.

ყველაზე მეტად, თავისთავად ცხადია, ამისთვის ამერიკელი რესპუბლიკელები იღწვიან, რომლებმაც გადაწყვიტეს შური იძიონ დემოკრატებზე − მათზე და ასევე დონალდ ტრამპზე ყველა თავდასხმისთვის, რომელსაც მთელი ოთხი წლის განმავლობაში ადანაშაულებდნენ პრორუსულობაში. სენატორი ტედ კრუზი, რომელსაც დემოკრატიული პრესა „პუტინის მარიონეტად“ იხსენიებდა, ახლა აშკარა სიამოვნებით საუბრობს ყველგან, როგორც „ძვრება ბაიდენი პუტინის, რუსეთისა და ამერიკის ყველა მტრის საწოლში“.

მაგრამ არსებობს ადამიანთა ერთი კატეგორია, რომლებიც ძალიან შფოთავენ მომავალი სამიტის გამო და ყველაფერს აკეთებენ, რათა ჩაშალონ ან გაართულონ იგი. ამ კატეგორიაში შედიან „რუსეთის საკითხთა ექსპერტები“, ანუ იგივე კრემლოლოგები. თითოეულ ასეთ შეხვედრაში ეს მრავალრიცხოვანი ექსპერტები ეგზისტენციალურ საფრთხეს ხედავენ თავისთვის და ძრწოლას ჰგვრით საშინელი სიტყვა „გადატვირთვა“. და მიუხედავად იმისა, რომ განსაკუთრებულად არავის სჯერა აშშ-სა რუსეთს შორის ურთიერთობების განახლება, დასავლელ კრემლოლოგებს მინიშნებაც კი აფრთხობს ურთიერთობებში რაღაც დათბობაზე.

მომავალი შეხვედრის გარშემო აუტანელი საინფორმაციო ატმოსფეროს შექმნის მცდელობის დროს მათ წმიდათაწმიდაც კი ხელყვეს: საჯაროდ გამოთქვეს მოსაზრება, რომ ტრამპი საგარეო პოლიტიკას უფრო გონივრულად აგებდა, ვიდრე ამას ბაიდენი აკეთებს ახლა.

ამ აზრით ძალიან სახასიათოა The Times-ის ახალი საავტორო სვეტი, რომელსაც ხელს მთავარი ბრიტანელი კრემლოლოგი ედვარდ ლუკასი აწერს. მისი თქმით, „ბაიდენის გუნდი ობამას ადმინისტრაციის შეცდომებს იმეორებს“ რუსეთის მიმართ. ამის შემდეგ ლუკასმა ისეთი რამ განაცხადა, რაც ჯერ კიდევ ცოტა ხნის წინ წარმოუდგენლად მიიჩნეოდა დასავლეთის ლიბერალური პრესისთვის: „პირიქით, დონალდ ტრამპის, როგორც არათანმიმდევრული საგარეო პოლიტიკის მქონე ადამიანის რეპუტაცია სულ უფრო დაუმსახურებლად გამოიყურება. ის მართალი იყო ჩინეთთან... ის სამართლიანად აკრიტიკებდა გერმანიას მისი ძუნწი, არაკომპეტენტური და თვითკმაყოფილი მიდგომის გამო თავდაცვისადმი. მან ასევე გაზარდა აშშ-ის სამხედრო ყოფნა ევროპაში“. და ამას წერს კაცი, რომელიც არც ისე დიდი ხნის წინ ირწმუნებოდა, რომ „ტრამპი პუტინის მოკავშირე გახდა დასავლეთის წინააღმდეგ ბრძოლაში“. წარმოგიდგენიათ რამდენად დიდი შიშები აქვს რუსეთის საშტატო კრიტიკოსს ჟენევის შეხვედრის წინ, თუ ის მსოფლიო ისტორიაში ტრამპის როლის ასეთ ახლებურ შეფასებაზე წავიდა?

კრემლის წინააღმდეგ კიდევ ერთი მუდმივი მებრძოლია აშშ-ის ყოფილი ელჩი რუსეთში მაიკლ მაკფოლი, რომელიც სრულად იზიარებს კოლეგის შიშებს ჰიპოთეტური „გადატვირთვის“ გამო. რაღა თქმა უნდა, ბრიტანელისგან განსხვავებით, ამერიკელი დემოკრატი ვერ დაუშვებს ტრამპის მიმართ კომპლიმენტებს, მაგრამ თავის ამასწინანდელ სვეტში The Washington Post-სთვის მან პირდაპირ მოუწოდა კონფრონტაციისკენ:

„ბაიდენის მიზანი უნდა იყოს არა რუსეთთან ურთიერთობების დალაგება, არამედ ბაიდენმა და მისმა გუნდმა უნდა განსაზღვრონ კონკრეტული მიზნები უსაფრთხოების, ეკონომიკის, ფასეულობების სფეროებში, რომელთა მიღწევაც სურთ, შემდეგ კი იმედგაცრუებისთვის იყვნენ მზად“.

კიდევ უფრო ღიად მაკფოლმა ტელეარხ MSNBC-სთვის მიცემულ ინტერვიუში ისაუბრა: „იმედი მაქვს, ისე არ მოხდება, რომ პრეზიდენტი ბაიდენი პუტინთან სტაბილური და პროგნოზირებადი ურთიერთობების შესახებ ისაუბრებს. ეს არ მოხდება“. გადამდგარი დიპლომატი გამუდმებით იმედოვნებს, რომ ბაიდენი ჟენევაში არავითარ შემთხვევაში არ დაიწყებს მოსკოვთან დაახლოებას და მხოლოდ „მკაცრი მესიჯებით“ შემოიფარგლება.

თუ იმ ანალიტიკოსების სტატიებსა და განცხადებებს გადავხედავთ, რომლებიც საკუთარ თავს „რუსეთის საკითხებში ექსპერტებს“ უწოდებენ, ვნახავთ, რომ მათი მოსაზრებები ამაში ერთმანეთს ემთხვევა. ფრანგი კრემლოლოგი მეთიუ ბულეგი, რომელმაც ცოტა ხნის წინ რუსეთის მუდმივი იზოლირების წინადადება წამოაყენა, ჟენევის სამიტის შესაძლო შედეგებს პროგნოზირებს და ღიად წერს: „რეალურად კარგია, რომ ახლა მოსკოვთან ურთიერთობები არ უმჯობესდება“.

„გადატვირთვას“ ისიც ზიზღით იხსენებს და ვარაუდობს, რომ დასავლელი პოლიტიკოსების მცდელობები კვლავ მოილაპარაკონ მოსკოვთან, იმაზე მეტყველებს, რომ მათ „კუნთოვანი მეხსიერება“ აქვთ და „განვლილი გამოცდილებიდან გაკვეთილის გამოტანის კოლექტიური უნარი არ გააჩნიათ“. ბულეგი პირდაპირ მოუწოდებს რუსებთან მუდმივი კონფრონტაციისკენ რაიმე გაუმჯობესებაზე შანსის გარეშე. ის ვერც კი აცნობიერებს, რომ საკუთარ თავს ეწინააღდეგება, როდესაც ერთსა და იმავე სტატიაში ირწმუნება, რომ რუსეთი ეცემა, და რომ ის (და არა ჩინეთი) მაინც უნდა რჩებოდეს აშშ-ის საგარეო პოლიტიკის პრიორიტეტად. არადა, თითქოს დაცემის პროცესში მყოფი ქვეყნისა არ უნდა გეშინოდეს. ბულეგის მთელი ეს მსჯელობა ევროპული პოლიტიკის ანალიზის ცენტრის (Center for European Policy Analysis, CEPA) საიტზეა გამოქვეყნებული, რომელიც ბოლო პერიოდში ანტირუსული მასალების ერთ-ერთ ძირითად გენერატორად იქცა. სწორედ ამ ცენტრის ექსპერტები ცოტა ხნის წინ ღიად მოუწოდებდნენ „რუსეთის მართული დაცემისკენ“. ამ დაწესებულებას აკუთვნებს თავს ზემოთ ნახსენები ედვარდ ლუკასიც. ამავე რესურსზე ახლა ძლიან აქტიურობს აშშ-ის ყოფილი სპეცწარმომადგენელი უკრაინაში კურტ ვოლკერი, რომელმაც ბევრი გააკეთა დონბასში კონფლიქტის ესკალაციისთვის. ჟენევის სამიტის შესაძლო შედეგების ანალიზისას ამერიკელმა ბაიდენის გუნდს მოუწოდა, არ ისწრაფონ „სტაბილურობისა და პროგნოზირებადობისკენ“ და, პირიქით, შექხვედრის წინ ახალი მკაცრი სანქციები დაუწესონ რუსეთს. მისი აზრით, ეს „მოლაპარაკებების ძალის პოზიციიდან წარმოების“ ნიშანი იქნება. თუმცა ამ რჩევებიდან გაუგებარია, ახალი სანქციების გამო შეხვედრა რაღატომ უნდა ჩატარდეს. თითქოს აშშ-ს ცოტა სანქცია აქვს დაწესებული ყოველგვარი სამიტის გარეშე.

მაგრამ ასეთია პროფესიონალი კრემლოლოგების ლოგიკა, რომლებსაც საკუთარ ამოცანად კონფლიქტებიდან გამოსვლა კი არ მიაჩნიათ, არამედ მათი ესკალაცია. ზოგ მათგანს აქამდე გონებაში აქვს 90-იანების „საშინელებები“, როდესაც საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ დასავლელი სოვეტოლოგების მნიშვნელოვანი კოჰორტა, რომელთა შორის ნამდვილად იყვნენ პროფესიონალებიც, საქმეს ჩამოშორდა. გაუქმდა ანალიტიკური ცენტრები, რომლებიც „რუსულ საკითხზე“ სპეციალიზდებოდნენ, შემცირდა პროპაგანდისტული „ხმები“, რომლებიც საბჭოეთისთვის მაუწყებლობდნენ. შემდეგ ამ ექსპერტების ნარჩენებს ობამას დროინდელმა „გადატვირთვამ“ დაარტყა − ამიტომაცაა, რომ მას ესოდენი სიძულვილით იხსენიებენ. ბევრი მათგანი არასაჭირო გახდა და დავიწყებას მიეცა.

2014 წლის მოვლენებმა კვლავ დააყენა იმათი სამსახურის საჭიროება, ვინც მედიასაშუალებებში ანტირუსული განწყობების გაღვივებაზე სპეციალიზდებოდა. დადგა კრემლოლოგების რენესანსი, რომლებიც, თუ გაჟონილი ამბებით ვიმსჯელებთ, დაკავშირებული არიან ბრიტანული Integrity Initiative-ს მსგავს პროექტებთან და არცთუ ცოტა ფულს იღებენ. რა თქმა უნდა, მსგავს პროექტებში ჩართული პირები ყველაფერს გააკეთებენ იმისთვის, რომ ნებისმიერი განტვირთვის მსგავსიც კი ჩაშალონ.

სხვათა შორის, ამერიკელმა ექსპერტმა ტომ როგანმა ისიც კი თქვა, რომ „ბაიდენი რუსეთის პრეზიდენტის კურიერად იქცა“. კიდევ სხვა ამერიკელმა ჟურნალისტმა გლენ გრინვალდმა კი, რომელიც თავის დროზე ედვარდ სნოუდენისგან მიღებული მასალებით გახდა ცნობილი, ძველი სიმღერა წამოიწყო, რომელსაც ლიბერალური პრესა მღეროდა ტრამპზე: „რა აქვს პუტინს ბაიდენის შესახებ ფინანსურად, პოლიტიკურად თუ პერსონალურად? მე პასუხი არ ვიცი, მაგრამ აქ აშკარად რაღაც უცნაური ხდება“. ასეთია ახალი დასავლური ანალიტიკის დონე.

უახლოეს დღეებში არაერთ ასეთ მასალას ვნახავთ. რა თქმა უნდა, ბაიდენზე მედია-ზეწოლის ხარისხი ჯერჯერობით ვერ შეესაბამება ანტიტრამპულ ისტერიკას „რაშაგეიტის“ ირგვლივ, მაგრამ ეჭვი არ არის, რომ ის გაძლიერდება, თუ ჩვენს ურთიერთობებში ესკალაციის შესუსტების თუნდაც მცირე მინიშნება გაჩნდება.

კრემლოლოგია, მიუხედავად იმისა, რომ სულ უფრო გროტესკულ ფორმებს იძენს, უკვე ძალიან შემოსავლიან საქმედ იქცა თვითმარქვია ჟურნალისტებისა და ექსპერტებისთვის. ისინი არასდროს მოისურვებენ ახალ განტვირთვას, ამის პერსპექტივა რომც არსებობდეს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

45
ჯო ბაიდენი

მოსაზრება: ბაიდენი დააზუსტებს, არის თუ არა მზად რუსეთი თვითმკვლელობისთვის

54
(განახლებულია 20:59 11.06.2021)
მოსალოდნელია თუ არა აშშ-სა და ჩინეთს შორის მეორე ცივი ომი, ჩაერთვება თუ არა მასში ევროპა და რა პოზიციას დაიკავებს რუსეთი – ამის შესახებ წერს რუსი აღმოსავლეთმცოდნე, ჟურნალისტი და პოლიტიკური მიმომხილველი დმიტრი კოსირევი.

დმიტრი კოსირევი

საინფორმაციო სააგენტო РИА Новости საკუთარ გვერდზე აქვეყნებს აღნიშნულ წერილს. 

„ასე სახელმწიფოები ომის წინ იქცევიან“, თითქოს სასხვათაშორისოდ შენიშნა საგარეო დაზვერვის პოლკოვნიკმა და დღეს მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტის მშვიდობიანმა პროფესორმა ანდრეი ბეზრუკოვმა ერთ-ერთი ტელედისკუსიისას.

საუბარია ამერიკის ადმინისტრაციის მართლაც სერიოზულ აქციაზე, რომელმაც ჯერ კიდევ თებერვალში დაუკვეთა კვლევა კრიტიკულად მნიშვნელოვანი საქონლით მომარაგების ჯაჭვის მიმართ ქვეყნის მოწყვლადობის შესახებ. კვლევა ახლაღა დასრულდა, პრეზიდენტ ჯო ბაიდენის ევროპული ტურნეს წინ, რომლის ფარგლებშიც ის რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმის პუტინსაც შეხვდება.

იმის შესახებ, რომ ჟენევაში ეს შეხვედრა მხოლოდ ნაწილია მსოფლიო არენაზე აშშ-ის დიდი ხნის წინ მომწიფებული და სერიოზულად შეცვლილი კურსისა, ოდნავ ქვემოთ ვისაუბრებთ. რაც შეეხება ამერიკის მოწყვლადობას, ის, კვლევის შედეგების თანახმად, მინიმუმ სამ სფეროში გამოვლინდა − წამლების, ნახევარგამტარებისა და იშვითი ელემენტების მიწოდებებში. ყველა შემთხვევაში საუბარია ჩინეთზე, ანუ მიწოდებებში აშშ-ის სახიფათო დამოკიდებულებაზე იმ „დერჟავაზე“, რომელიც მსოფლიო არენაზე საერთო წონით ამერიკის ტოლფარდია.

ასევე ამ დღეებში მოხდა აქცია ნომერი ორი − შემუშავდა კანონი ინოვაციებისა და კონკურენციის შესახებ. მან უკვე გაიარა აშშ-ის სენატი და მალე ამოქმედდება. და აქ საუბარი უპირველესად იგივე „დერჟავასთან“ კონკურენციაზეა. ჩინეთის წინაშე ამერიკული ეკონომიკის კონკურენტუნარიანობის გასაზრდელად 250 მლრდ დოლარი გამოიყოფა. იგულისხმება სუბსიდიები ინოვაციური პროექტების დაჩქარებაში და ამერიკის მოწინავე დარგების სხვა მხარდაჭერა.

ამ ვითარებაში ერთი სასაცილო თავისებურებაა. აშშ წლების განმავლობაში განმარტავდა, რაოდენ დაუშვებელია მოწინავე და სხვა დარგების სახელმწიფო მხარდაჭერა ჩინეთისგან. პეკინის პროგრამა „დამზადებულია ჩინეთში 2025“ არასწორი კონკურენციისა და ბოროტების ნიმუშად ცხადდებოდა. ანუ ყვიროდნენ, რომ პეკინი წესების დარღვევით, უპატიოსნოდ თამაშობდა. პატიოსანი თამაში ისაა, როცა მხოლოდ დამოუკიდებელი მონაწილეები უწევენ ერთმანეთს კონკურენციას და გამარჯვებას ბაზარი განსაზღვრავს. მაგრამ ახლა, როდესაც აღმოჩნდა, რომ ჩინეთის თამაშს მოგება მოსდევს, თანაც გლობალური მასშტაბისა, შეერთებულმა შტატებმა აბსოლუტურად მშვიდად გადაწყვიტა იგივეს გაკეთება.

ახლა მომხდარის მასშტაბების თაობაზე. ექსპერტები ამბობენ, რომ დემოკრატების ადმინისტრაციამ ამერიკის რეინდუსტრიალიზაციის იდეა რესპუბლიკელებისგან მიიღო მემკვიდრეობით, და რომ საუბარია ათწლეულებზე გათვლილ პროგრამებზე. და კიდევ იმასაც ამბობენ, რომ აშშ-სთვის საკითხი ასე დგას: გამარჯვება ან სიკვდილი ამ ბრძოლაში.

სიკვდილი ალბათ ნამეტანია. მაგრამ, აი, ლონდონური The Guardian-ის მიმომხილველის შეფასება: ათწლეულის ბოლოს ჩინეთი აშშ-ს ეკონომიკის მოცულობით გადაუსწრებს, მაგრამ უბრალოდ კი არა, არამედ დანაწონით − მსოფლიო ტექნოლოგიური ლიდერობის მოპოვებით (რაც პენტაგონს ძილს უფრთხობს). აშშ-სთვის ლიდერობის დაკარგვის თვით იდეაც კი საშინელია.

ყველა ამ მჭიდროდ დაკავშირებულ სიუჟეტში საკვანძო სიტყვა „ტექნოლოგიებია“. წელიწადში ნაწარმოები პროდუქციის საერთო მოცულობა, რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია, მაგრამ უფრო პროპაგანდისტული კუთხით. აი ორი ზესახელმწიფოს შედარებით თანაბარი სტატუსი კი ტექნოლოგიური უპირატესობის ნაწილში − ეს კოშმარია, ჩინეთის გასვლა მსოფლიო ტექნოლოგიური ლიდერის როლზე − კოშმართა კოშმარი.

სწორედ ასეთი განწყობებით მზადდებოდა ჯო ბაიდენის ამჟამინდელი მოგზაურობა ევროპაში. ლონდონური გაზეთის იგივე მასალა საკმაოდ მკაფიოდ აღწერს ამ დიპლომატიური გასეირნების მთელ კონცეფციას. ბაიდენი დასავლელ ლიდერებს კორნუოლში შეხვდება G7-ის სამიტის ფარგლებში. მერე იქნება საუბარი ნატოსა და ევროსტრუქტურებთან. და ეს საუბარი უპირველესად ჩინეთს შეეხება. ბაიდენი აპირებს მიიწვიოს მეტად სკეპტიკურად განწყობილი ევროპელები მეორე ცივ ომში, ამჯერად ჩინეთთან.

რატომ არიან ისინი სკეპტიკურად განწყობილი? მხოლოდ ერთი დეტალი იმისა, თუ როგორ უნდა გამოიყურებოდეს ასეთი ომი: ზემოთ ნახსენები კვლევის შედეგებისა და ასევე ნახსენები კონკურენციის კანონის მიხედვით, აშშ-ში „დამრტყმელი დაჯგუფება“ იქმნება, რომელსაც სათავეში სავაჭრო წარმომადგენელი ან მინისტრის რანგის სხვა კაცი ჩაუდგება. ეს შემტევი ძალა განსაზღვრავს – ჩინური საქონლიდან რომელი შეიქმნა ამერიკელებისგან მოპარული ტექნოლოგიების საფუძველზე. და საქმე მარტო ის არ არის, რომ ასეთი პროდუქციის შეტანა აშშ-ში აკრძალული იქნება. მათი „მოპარული“ სტატუსის შესახებ ევროპელ და სხვა მოკავშირეებსაც აცნობებენ. ამის შემდეგ მათ შესთავაზებენ – ენდონ ამერიკას სიტყვაზე და ასევე არ შეიძინონ ეს ზედმეტად კონკურენტუნარიანი პროდუქცია.

დაუჯერებენ თუ არა მოკავშირეები და თანაც სრული შემადგენლობით? თუ ისევ The Guardian-ს მივმართავთ, იქ ანონიმი დიპლომატის ციტატაა მოყვანილი: ევროპელებს, შესაძლოა, არ მოსწონთ ის, რასაც ჩინეთი აკეთებს, მაგრამ ამერიკელებს არ მოსწონთ ის, რაც არის ჩინეთი. კერძოდ, ამერიკის ტოლი ძალა მსოფლიოში − იმისგან დამოუკიდებლად, აკეთებს თუ არა ის რაიმეს საერთოდ.

ამ ლოგიკით ჟენევის სამიტი ბაიდენის ვეროპული მოგზაურობის პერიფერიაზეა. მოსკოვთან ორმხრივი ურთიერთობები მისთვის მეორადია. ამერიკის ლიდერი პირველ რიგში რუსეთის პოზიციებს მოსინჯავს აშშ-სა და ჩინეთს შორის მოსალოდნელ ცივ ომში. რაღა თქმა უნდა, არავინ ელოდება, რომ მოსკოვი უეცრად პეკინთან კონფრონტაციაზე მოაწერს ხელს. თუმცა იმის ცოდნა, როგორ შეიძლება მოიქცეს მოსკოვი ჯერჯერობით ჰიპოთეტურ რამდენიმე ვითარებაში, ეს ამერიკისთვის სასარგებლოა. შესაძლოა რუსეთმა უცბად გეოპოლიტიკური თვითმკვლელობა მოისურვოს და რაღაც ნეიტრალური პოზიცია დაიკავოს მოსალოდნელ კონფრონტაციაში.

თუმცა, კიდევ უფრო მარტივად: არის ორი ზესახელმწიფო, ერთი − წაგებული მეორისთვის წინააღმდეგობის გასაწევად ემზადება. ორივე ეკონომიკური გიგანტი და ტექნოლოგიური ლიდერია, ამიტომ პოტენციურად ხელსაყრელი პარტნიორებიც. მაგრამ ერთმა „დერჟავამ“ ბოლო წლებში რუსეთის მიმართ წარმოუდგენლად ბევრი სიბინძურე ჩაიდინა (და თქვა), მეორე „დერჟავას“ კი, როგორც მინიმუმ, არაფერი მსგავსი არ გაუკეთებია და არც უთქვამს. თანაც რუსეთთან თანამშრომლობას ავითარებს იქ, სადაც ეს გამოსდის. და რა პოზიცია შეიძლება წარმოვიდგინოთ აქ მოსკოვისთვის?

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

54
Учебный центр Грузия-НАТО на территории военной базы в Крцаниси

მოსაზრება: აშშ-ს კავკასიაში კონკურენტები არ სჭირდება

9
(განახლებულია 20:10 11.06.2021)
სერგეი მარკედონოვი – ჟურნალ „საერთაშორისო ანალიტიკის“ მთავარი რედაქტორი Sputnik-ს საკუთარ მოსაზრებას აცნობს.

სერგეი მარკედონოვი

რისთვის ეწვია ამჯერად, 2021 წლის ივნისში თბილისს მორიგი ვაშინგტონელი მაღალჩინოსანი?

საქართველო და აშშ: სიახლე და მემკვიდრეობითობა

„ჯო ბაიდენისა და კამალა ჰარისის ადმინისტრაციის პირობებში საქართველო აშშ-ის საკვანძო სტრატეგიულ პარტნიორად რჩება სამხრეთ კავკასიაში და მნიშვნელოვან პარტნიორად შავ ზღვაზე“, − განაცხადა ევროპისა და ევრაზიის საკითხებში სახელმწიფო მდივნის მოადგილის მოვალეობის შემსრულებელმა ფილიპ რიკერმა თბილისში ვიზიტისას.

მისი გამოსვლის ზოგი სტილისტიკური თავისებურება დამკვირვებლებს არ გამოპარვიათ. რიკერმა, ამერიკა-საქართველოს სტრატეგიული ურთიერთობების შესახებ საუბრისას, განსაკუთრებით აღნიშნა ამჟამინდელი ადმინისტრაციის როლი.

მართლაც, ბაიდენის გუნდი ყველანაირად ცდილობს ხაზი გაუსვას დონალდ ტრამპის საგარეო პოლიტიკურ კურსთან სხვაობას. აშშ-ის 46-ე პრეზიდენტი თავისი ქვეყნის მსოფლიო ლიდერის პოზიციებზე დაბრუნებაზე, ევროატლანტიკური სოლიდარობის აქტუალიზაციასა და დემოკრატიული ფასეულობების მხარდაჭერაზე საუბრობს. და თბილისში მყოფმა ფილიპ რიკერმაც დააფიქსირა: „ჩემი ვიზიტის გზავნილი − საქართველოს, როგორც განვითარებული და საიმედო დემოკრატიის მქონე ქვეყნის წარმატების უზრუნველყოფაა“.

თუმცა აშშ-ის 45-ე და 46-ე პრეზიდენტების რიტორიკისა და პრაქტიკის უფრო ახლოს გაცნობის შემთხვევაში − იქნება ეს გლობალური პოლიტიკისა თუ რეგიონული უსაფრთხოების საკითხები (იგივე კავკასია) − დაინახავთ, რომ მსგავსება უფრო მეტია, ვიდრე განსხვავება.

დიახ, ტრამპის გუნდი უფრო მეტ ყურადღებას უთმობდა ძალის ფაქტორსა და პრაგმატიზმს, თეთრი სახლის ამჟამინდელი ბინადარი კი ფასეულობებზე ფოკუსირდება. მაგრამ პირველ და მეორე შემთხვევაშიც საუბარია აშშ-ის დომინირების შენარჩუნებაზე. რომელიმე ქვეყანაზე ხისტი ზეწოლითა თუ ადამიანის უფლებებისა და დემოკრატიის მაღალ სტანდარტებთან შეუსაბამობის ბრალდებებით ვაშინგტონი, რესპუბლიკელების დროსაც და დემოკრატებისაც, ცდილობს არ დაუშვას კონკურენტების გამოჩენა ჩინეთისა თუ რუსეთის სახით. ევრაზიული მიმართულება იყო და რჩება აშშ-ის ერთ-ერთ საკვანძო პრიორიტეტად, ვისაც უნდა ეკავოს იქ სახელისუფლებო სიმაღლეები.

თავად ფილიპ რიკერის კარიერა ამის შესანიშნავი დასტურია. ბაიდენ-ჰარისის ადმინისტრაციის ინტერესების ამჟამინდელი პრომოუტერი წარმატებით მუშაობდა ყოფილი სახელმწიფო მდივნის მაიკლ პომპეოს გუნდში. მან ეს პოსტი 2019 წლის მარტში დაიკავა და საქართველოს მიმართულებით გამოცდილების დაგროვებაც მოასწრო. 2019 წლის სექტემბერში რიკერი, პომპეოს დავალებით, თბილისში ჩავიდა და ვიზიტის დროს აღნიშნა: „ქართველებს არ ჰყავთ ამერიკასა და ამერიკელ ხალხზე უკეთესი მეგობარი“. გასული წლის ნოემბერში, პომპეოს თბილისში ვიზიტის დროს, რიკერმა დელიკატური მისია შეასრულა − ქართული ოპოზიციის წარმომადგენლებს შეხვდა. მისმა იმჟამინდელმა შეფმა, რომელსაც მალე პოსტი უნდა დაეტოვებინა, ამჯობინა ყურადღება ოფიციალურ ხელისუფლებასთან დიალოგზე გაემახვილებინა. და, აი, ახლა, ივნისში, ის უკვე ახლანდელი სახელმწიფო მდივნის ენტონი ბლინკენის მოადგილის ხარისხში ქადაგებს სხვადასხვა პოლიტიკურ ძალთა დიალოგის იდეას, როგორც საქართველოს შიდა სტაბილურობის ფუნდამენტისა.

ასე რომ, ტრამპის დროსაც და ბაიდენის დროსაც საქართველო იყო და არის აშშ-ის მთავარი სტრატეგიული პრიორიტეტი კავკასიაში. ორმხრივი მოკავშირეობის ძირითადი საკითხები იგება სამხედრო სფეროს, თბილისის ნატოში გაწევრიანების, ასევე დემოკრატიის მხარდაჭერის გარშემო, რომელიც შიდაქართული ევროატლანტიკური კონსენსუსის განმტკიცებად აღიქმება.

თბილისის გეოპოლიტიკური მარტოობა?

ცნობილმა ქართველმა პოლიტოლოგმა გია ნოდიამ ძალიან ზუსტად განსაზღვრა კავკასიაში ახალი სტატუს-კვო ყარაბაღის მეორე ომის შემდეგ: „რუსეთისა და თურქეთის როლი დასავლეთის ხარჯზე გაიზარდა. მიუხედავად იმისა, რომ თურქეთი ნატოს წევრია, რეგიონში ის სრულიად დამოუკიდებელი მოთამაშეა და არანაირად არ ათანხმებს თავის ნაბიჯებს მოკავშირეებთან“. და ეს მდგომარეობა ძალიან აღელვებს აშშ-საც და საქართველოსაც, დამატებით იმპულსებს აძლევს მათ კოოპერაციისთვის. ვაშინგტონს აშინებს სამი ევრაზიული გიგანტის – ირანის, რუსეთისა და თურქეთის ალიანსის ფორმირება, დაე, თუნდაც ის სიტუაციური იყოს. ამ სამიდან არც ერთი არ არის დაინტერესებული აშშ-ისა და მისი მოკავშირეების პოპულარიზაციით ევრაზიაში, სამივე მათგანისთვის მნიშვნელოვანია სუვერენიტეტი და ეროვნული ინტერესები, არც ერთ მათგანს არ სურს „ფასეულობების პოპულარიზაცია“, რომლითაც ვაშინგტონის პრიორიტეტებია კომუფლირებული. თუმცა ეს ყველაფერი თურქეთს ნატოს არ აძულებს, და შტატებთან სელექციური კოოპერაციისთვის მისი მზადყოფნა რამდენჯერმე აღემატება მოსკოვისა და თეირანის ანალოგიურ სწრაფვას. მაგრამ „ევრაზიული სამეულის“ დაახლოების საშიშროება (თეორიაშიც კი) ამერიკულ ისტებლიშმენტს აღელვებს.

თუმცა ვაშინგტონს თურქეთი და რუსეთი სხვადასხვაგვარად აშფოთებს: პირველ შემთხვევაში საუბარია ანკარისა და თბილისის მზარდ ეკონომიკურ ინტეგრაციაზე, რომელშიც ქართველი პარტნიორები უმცროსებისა და დამოკიდებულების როლში არიან. რუსეთი კი შიშებს იწვევს – როგორც „სახელმწიფო-რევიზიონისტი“. აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის პრობლემებს აშშ სსრკ-ის დაშლის პროცესში თვითგამორკვევის პრობლემად კი არა, ძალის დახმარებით კავკასიის ტერიტორიულ რეკონფიგურაციად აღიქვამს. და ამ ძალისთვის წინააღმდეგობის გასაწევად აშშ ჯერჯერობით მზად არ არის. სამეცნიერო ლიტერატურაში ეს განისაზღვრება როგორც მოკავშირეობის დილემა. არსებობს ორმხრივი კოოპერაციის გაფართოების ინტერესი, მაგრამ დიდია მოკავშირის მესამე ქვეყნებთან დავებსა და კონფლიქტებში ჩართვის რისკები.

ყარაბაღის მეორე ომმა აზერბაიჯანის თურქეთთან ბმა გააძლიერა, სომხეთისა კი რუსეთთან. ამასთან მოსკოვიცა და ბაქოც დაინტერესებული არიან, შეინარჩუნონ პოზიტიური დინამიკა ორმხრივ ურთიერთობებში. ამ კონტექსტში მარტო საქართველო რჩება დასავლეთთან დაახლოების თანმიმდევრულ მცველად. სომხეთისთვის ნატოსკენ მიმავალი გზა დაკეტილია თურქეთის ალიანსის წევრობის ფონზე, ხოლო აზერბაიჯანისთვის ბლოკთან კოოპერაციის ამჟამინდელი დონე არასაკმარისია. გამოდის, რომ საქართველოს გარდა ჩრდილოატლანტიკური ინტეგრაცია კავკასიაში სერიოზულად არავის აინტერესებს.  

ნატოში შიდა სტაბილურობის გავლით?

ფილიპ რიკერს ევრაზიასა და ევროპაში პრონატოური განწყობების წარმატებული ლობისტის რეპუტაცია აქვს. მას ბალკანებზე მუშაობის მრავალწლიანი გამოცდილება აქვს. რიკერი შესანიშნავად იცნობს მაკედონიას, სადაც ის 1990-იანების დასაწყისში მსახურობდა რიგით დიპლომატად, 2008-2011 წლებში კი − უკვე ელჩად. მის სახელს უკავშირდება ათენსა და სკოპიეს შორის დავების დარეგულირებაში შეტანილი წვლილი და ქვეყნის ნატოში გაწევრიანება ოფიციალური სახელწოდებით ჩრდილოეთ მაკედონია.

ამ კონტექსტში მარტივი გასაგებია ის ენთუზიაზმი, რომლითაც დახვდნენ მაღალი რანგის ვიზიტორს თბილისში. თუ 2020 წლამდე ნატოს მოლოდინები მხოლოდ „რუსეთის შეკავების“ საკითხს უკავშირდებოდა, დღეს საქართველოს ყარაბაღის საკითხებში „რუსეთ-თურქეთის კონდომინიუმი“ აშფოთებს და ასევე დასავლეთის დასუსტება კავკასიაში. რიკერის ვიზიტს ქართული ელიტის შიშები უნდა გაექარწყლებინა. მაგრამ რა სიგნალები გაგზავნა მაღალჩინოსანმა ამერიკელმა ვიზიტორმა?

წარმოითქვა სიტყვათა მთელი ჩვეული ნაკრები. რუსეთი საქართველოს მიმართ ქმედებებისთვის გააკრიტიკეს. ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკების დამოუკიდებელი საგარეო პოლიტიკის წარმოების უფლებას ვაშინგტონის წარმომადგენელმა სრულად დაუჭირა მხარი, ისევე, როგორც მოსკოვის დაგმობას, რომელიც ამისთვის ხელის შეშლას ცდილობს.

მაგრამ არც საქართველოს ნატოში შესვლასთან დაკავშირებით გაჟღერებულა არანაირი ცხადი მესიჯი და არც ამ ქვეყნისა და უკრაინისთვის მაპ-ის მინიჭების თაობაზე (რაც სულაც არ ნიშნავს ალიანსში ავტომატურად გაწევრიანებას). იმავე მაკედონიამ მაპი 1999 წელს მიიღო, მაგრამ ნატოს წევრი მხოლოდ 2020 წლის მარტში გახდა.

ბოსნია და ჰერცეგოვინა მაპს 2010 წლის აპრილიდან ფლობს, მაგრამ ალიანსს ჯერ არ გადაუწყვეტია მისი წევრობა. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს გამუდმებით უწოდებენ ნატოს „ასპირანტს“, „საკანდიდატოს დაცვა“ ვადაში იწელება. რაშია მიზნისადმი ესოდენ ნელი სვლის მიზეზი, რომლის მიღწევასაც აშშ სიკეთედ განიხილავს?

შტატებს აღელვებს არა მარტო აფხაზეთისა და „სამხრეთ ოსეთის“ სტატუსი და მოსკოვის უკიდურესი გაღიზიანებულობა ალიანსის შესაძლო გაფართოებასთან დაკავშირებით. აშშ-ის მთავარი კავკასიური მოკავშირე უკვე რამდენიმე წელია ვერ ართმევს თავს შიდაპოლიტიკურ კრიზისს, რომელსაც ამერიკელი და ევროპელი დიპლომატები აქრობენ, მაგრამ სრულად ვერა. საქართველოს პოლიტიკური კლასი კელი დეგნანის, იგივე ფილიპ რიკერისა თუ შარლ მიშელის მისიების გარეშე საქმეს თავს ვერ ართმევს. და როგორც შედეგი – ჩნდება შიშები, რომ ნებისმიერი ახალი კრიზისი ევრო- და ნატოსკეპტიციზმს გაზრდის. აქედანაც არის რისკების შეჯირებისადმი სწრაფვა.

აშშ-ს სურს განამტკიცოს საქართველოს სახელმწიფოებრიობა, რათა მერე ნატოში შეიყვანოს იგი. თანმიმდევრობა ასეთია. და სწორედ ეს სიგნალი იყო საკმაოდ მკაფიოდ ფორმულირებული რიკერის მიერ. გაიგონებენ კი ამას, ან როგორ ინტერპრეტაციას გაუკეთებენ? ამ კითხვაზე პასუხი აშკარა არ არის.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

9
პრინცი ჰარი და მეგან მარკლი

„ჰარი უბრალოდ აღმერთებს მას...“ - მეგან მარკლის დედა წყვილს ახალშობილის მოვლაში ეხმარება

0
(განახლებულია 14:55 11.06.2021)
სამეფო წყვილის კიდევ ერთი შთამომავალი 4 ივნისს სანტა-ბარბარაში (კალიფორნია) დაიბადა. დედა-შვილი თავს ჯანმრთელად და კარგად გრძნობენ

ახალბედა მშობლებს ხშირად სჭირდებათ დახმარება და იმედოვნებენ ბებიების მხარდაჭერას, გამონაკლისი არც ცნობილი წყვილია. 36 წლის პრინცი ჰარი და 39 წლის მეგან მარკლი იმ ბედნიერ მშობლებს შორის არიან, ვისაც სანდრო ადამიანი ჰყავთ. ინსაიდერებმა Us Weekly- ს განუცხადეს, რომ მეგანის დედა, 64 წლის დორია რაგლანდი ახლა აქტიურად ეხმარება მათ ორი წლის ვაჟის არჩისა და ახალშობილი ქალიშვილის ლილის მოვლაში.

6 ივნისს ცნობილი გახდა, რომ პრინც ჰარისა და მეგან მარკლს მერე შვილი, გოგონა სახელად ლილიბეტ დაიანა შეეძინათ. ამის შესახებ ინფორმაცია წყვილის ოფიციალურ გვერდზე გავრცელდა. განცხადებაში ნათქვამი იყო, რომ გოგონა ქვეყანას 4 ივნისს, დილის 04:00 საათზე მოევლინა და ის და მეგანი თავს კარგად გრძნობენ.

„მათ ბევრი საყვარელი საჩუქარი მიიღეს მეგობრებისა და ოჯახის წევრებისგან, მათ შორის დორიასგან, მაგრამ ყველაზე განსაკუთრებული, რაც მან გაიღო, მისი დროა. იგი ეხმარება სახლის საქმეებში და მისი ნამდვილი დახმარება მთავარი ბონუსია“, აცხადებს წყარო.

ოჯახთან დაახლოებული პირის თქმით, წყვილი ძალიან კარგად ეწყობა დორიას და ისინი აღფრთოვანებულები არიან მისი საკუთარ სახლში ნახვით, მონტეციტოში, კალიფორნიაში. მეგანი ძალიან ბედნიერია, რომ შეუძლია დედის იმედი ჰქონდეს, ჰარი კი მას უბრალოდ აღმერთებს“, - ამბობს ინსაიდერი.

დორია აქტიურად დაეხმარა მეგანს, როდესაც არჩი დაიბადა 2019 წელს. ამ დროს მეგანი და პრინცი ჰარი კვლავ დიდ ბრიტანეთში ცხოვრობდნენ და დორია სპეციალურად გაფრინდა რამდენიმე კვირის განმავლობაში ქალიშვილის დასახმარებლად.

წყარომ ასევე დაარწმუნა ჟურნალისტები, რომ მეგანი და ჰარი ქალიშვილის დაბადების შემდეგ, უბრალოდ, მეშვიდე ცაზე იმყოფებიან.

„ისინი უბრალოდ გიჟდებიან მასზე. ის ძალიან ლამაზია, ჰარისაც ჰგავს და მეგანსაც“, - აცხადებს ინსაიდერი.

0
თემები:
სამეფო ოჯახის ამბები