ვირუსის გლობალური შეტევა

როგორ უნდა შეუწყოს ხელისუფლებამ ხელი ციფრული ეკონომიკის განვითარებას

54
(განახლებულია 16:10 27.04.2021)
კორონავირუსის გავრცელების პრევენციის მიზნით ქვეყანაში შემოღებულმა შეზღუდვებმა და ახალმა წესებმა საქართველოში ციფრული ეკონომიკა წაახალისა.

ციფრული ეკონომიკა მოიცავს ელექტრონულ კომერციას, ინტერნეტ-ვაჭრობას, ციფრული ინფორმაციის გამოყენებას, ფინტექისა და ბლოკჩეინის სისტემებს, ტელეკომუნიკაციის ინფრასტრუქტურას და ICT ინდუსტრიას.

„კორონავირუსის პანდემია, რომელმაც სერიოზული დარტყმა მიაყენა ქართულ ეკონომიკას, ამავე დროს მნიშვნელოვანი ბიძგი გახდა ციფრული ეკონომიკისთვის“, – განუცხადა „Sputnik–საქართველოს“ ეკონომიკის დოქტორმა რატი აბულაძემ.

რატი აბულაძე
რატი აბულაძე

როგორც ეკონომისტმა აღნიშნა, პანდემიის პერიოდში ციფრულ ტექნოლოგიებზე დაფუძნებულმა კომპანიებმა მნიშვნელოვანი ეკონომიკური სარგებელი ნახეს.

მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში ციფრული ეკონომიკა ვითარდება, ქვეყანას მსოფლიო ეკონომიკაში სუსტი პოზიციები აქვს და შედეგად კარგავს კიდეც პირდაპირ თუ ირიბ ეკონომიკურ სარგებელს. საქართველოს ხელისუფლებას კი დღეს ამ სფეროს არც სრული პოტენციალი აქვს შეფასებული და არც დანაკარგები.

„მაშინ, როდესაც ევროპის ცენტრალურ ბანკს დაწყებული აქვს ციფრული ევროს პროექტის რეალიზება, აშშ-ს – ციფრული დოლარის, ხოლო ჩინეთს – ციფრული იუანის პროექტის განხორციელება, საქართველოში ჯერ ციფრული ეკონომიკის კონცეფციაც კი არ გვაქვს, არა თუ მისი განვითარების სტრატეგია“, – აღნიშნა რატი აბულაძემ.

ქვეყანაში ინტერნეტ-ბიზნესის განვითარებამ სწორედ იმიტომაც დააგვიანა, რომ მას მართვის და დაბეგვრით გამოწვეული პრობლემებიც აფერხებდა. შესაბამისად, ბიუჯეტმაც მნიშვნელოვანი შემოსავლები დაკარგა, მიაჩნია რატი აბულაძეს.

ციფრული ეკონომიკის სფეროში ქვეყანას ჯერ კიდევ ბევრი პრობლემა აქვს გადასაჭრელი, მათ შორის გადასახადების კუთხით.

„აღსანიშნავია, რომ საქართველოში ორი ათეული წელია ციფრული ეკონომიკის დაბეგვრის პროცესი მოქალაქეებს, რომლებიც ინტერნეტ-ბიზნესში არიან ჩართული, ან 300 ლარზე მეტი ღირებულების საქონლის შეძენისას გადასახადს იხდიან, მნიშვნელოვან პრობლემებს უქმნის“, – მიაჩნია რატი აბულაძეს.

შედარებისათვის: მოწინავე ეკონომიკის მქონე ქვეყნებში ჯერ ინტერნეტის ინფრასტრუქტურა განავითარეს, რასაც თან სდევდა მოსახლეობის კომპიუტერიზაციის ხელშეწყობა, შემდეგ – ინტერნეტ-ბაზრის განვითარება და ელექტრონული მთავრობის ფორმირება, ბოლოს კი დაბეგვრის პროცესი.

„დღეს აშშ-ის რამდენიმე შტატში მომხმარებელი ინტერნეტ-ვაჭრობისას არ იბეგრება. საქართველოში კი ყველაფერი უკუღმა მოხდა. თუმცა არც ერთი პროცესი ბოლომდე არ დასრულებულა. შედეგად – ქვეყანა კარგავს ინტერნეტ-ბაზრის სარგებელს, მომხმარებელი ვერ სარგებლობს ინტერნეტ-ვაჭრობის დადებითი მხარეებით, ხოლო მთავრობა – ინტერნეტ-ბაზრის შემოსავლებით“, – თქვა რატი აბულაძემ.

საქართველო ციფრულ სივრცეში მხოლოდ მომხმარებელია და ვერ იყენებს იმ რესურსს, რაც ქვეყანას რეგიონში აქტიურ მოთამაშედ გადააქცევდა.

იმისათვის, რომ ქვეყანაში ციფრული ეკონომიკა განვითარდეს, ხელისუფლებამ საერთაშორისო გამოცდილება უნდა გაიზიაროს და ფოკუსირება უნდა მოახდინოს ციფრული აქტივების განვითარებაზე, ინტელექტუალური საკუთრების დაცვაზე, ახალი სამომხმარებლო ქცევის ფორმირებაზე, ელექტრონულ კომერციაზე და ციფრული ეკონომიკური პოლიტიკის შემუშავებაზე.

ახლახან ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაზე საქართველოს პარლამენტის მუდმივმოქმედი დელეგაციის წევრმა მარიამ ქვრივიშვილმა ასამბლეის პლენარულ სხდომაზე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა, რომ საქართველო ციფრული ეკონომიკის დაბეგვრაზე მუშაობს და მომავალშიც ჩართული იქნება ამასთან დაკავშირებით მიმდინარე სამუშაოებში. ვნახოთ, რამდენ ხანში მოახერხებს ხელისუფლება ამ მიმართულებით ქვეყნისთვის სასიკეთო ნაბიჯების გადადგმას.

ნატა პატარაია

54
Ника Мелия

ნიკა მელიას საქმე როგორ არ შევთანხმდეთ

104
(განახლებულია 19:26 07.05.2021)
ნიკა მელიას გათავისუფლება შარლ მიშელის შეთანხმების ხელმოწერისა და ოპოზიციის ნაწილის მიერ პარლამენტში შესვლის შემდეგ თითქოსდა უკვე შეთანხმებული და გარკვეული საკითხი იყო, მაგრამ...

„ნაციონალური მოძრაობის“ ლიდერმა იმდენი აკრიტიკა მხარეების პოზიცია, აშშ-ის ელჩსაც კი ათქმევინა დაახლოებით ასეთი რამ: მელიას შეუძლია სადაც უნდა, იქ იყოს, ჩვენ, უბრალოდ, მისი გათავისუფლების გზებს განვიხილავთო.

ზოგადად, რამდენადაც კარგია პოლიტიკაში პრინციპულობა, იმდენად ცუდია რადიკალიზმი, და ხელისუფლებისა და ოპოზიციის ამ უაზრო ექვსთვიან ჭიდაობაში ქვეყანა ძვირფას დროს კარგავს ეკონომიკის გამოსასწორებლად, მიწის რეფორმის კანონმდებლობის მოსაწესრიგებლად, ბინათმესაკუთრეობის საკითხების გასარკვევად, სოციალური პრობლემების გამოსასწორებლად და, ბოლოს და ბოლოს, კორონავირუსის წინააღმდეგ საბრძოლველად. აღარაფერს ვამბობთ საარჩევნო კოდექსის შეცვლისა და საკონსტიტუციო ცვლილებების საკითხზე. თუმცა ვინაიდან მელიას ციხიდან გამოსვლა–არგამოსვლის თემა მაინც აქტუალურია, მოკლედ ვეცდებით ავხსნათ არსებული რეალობა.

ნიკა მელია და „ნაციონალური მოძრაობა“ ამნისტიის შესახებ კანონპროექტს არ თანხმდებიან, თუმცა უმრავლესობას მშვენივრად შეუძლია მათ გარეშეც ამ კანონის მიღება და ამ გზით შარლ მიშელის დოკუმენტის შესრულება. მასში ერთი პატარა დეტალია ჩადებული: თუ მელია ამნისტიაზე თანხმობას არ განაცხადებს, თანაც წერილობითი სახით, ისევ ციხეში დარჩება.

მეორე მხრივ, 2019 წლის 20-21 ივნისის მოვლენებთან დაკავშირებულ საქმეებზე, ამნისტიის გამოცხადების გარდა, ადმინისტრაციული სახდელისგან გათავისუფლებაც იგეგმება. „ამნისტიის შესახებ“ კანონპროექტთან ერთად ფრაქცია „ქართული ოცნება“ პარლამენტს „ადმინისტრაციული სახდელისგან გათავისუფლების შესახებ“ კანონპროექტს წარუდგენს, რომლის მიხედვით, ჯარიმისგან თავისუფლდება ყველა პირი, რომელსაც სახდელის აღნიშნული სახე 2019 წლის 20-21 ივნისის მოვლენებთან დაკავშირებით ჩადენილი სამართალდარღვევისთვის დაეკისრა. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ხელისუფლება ამით დაჯარიმებული ადამიანების გულსაც მოიგებს. 2 და 3 ათასი ლარის ჯარიმების განულება ხუმრობა საქმე არ არის.

მელიას გათავისუფლების ყველაზე კარგი და მელიასთვის ღირსეული გზა მამუკა ხაზარაძემ მოიფიქრა – „ლელოს“ ლიდერი ცდილობს მელია დაითანხმოს როგორც ევროკავშირის გირაოს მეშვეობით ციხიდან გამოსვლაზე, ასევე პარლამენტში შესვლაზე, რადგან, მისივე თქმით, 20-21 ივნისის მოვლენების შესწავლის მიზნით საგამოძიებო კომისიის შექმნას 50 ხმა სჭირდება, რასაც ოპოზიცია ნიკა მელიასა და „ნაციონალური მოძრაობის“ დეპუტატების საკანონმდებლო ორგანოში შესვლის გარეშე ვერ მოახერხებს.

ნიკა მელიას ადვოკატები, რომლებიც მას ამ დღეებში ციხეში შეხვდნენ, აცხადებენ, რომ ევროკავშირის გირაოს გამოყენება შესაძლებელია, თუმცა ამაზე მელიას თანხმობა აუცილებელი არაა, უბრალოდ, პროკურორი უნდა შევიდეს სასამართლოში პატიმრობის მოხსნის მოთხოვნით. მეორე მხრივ, ხელისუფლება აცხადებს, მელიას შეუძლია საპატიმრო დღესვე დატოვოს, ოღონდ მისივე თანხმობის შემთხვევაშიო. მოკლედ, ხელისუფლება ცდილობს მელია ციხიდან, ასე თუ ისე, აღიარებითი ჩვენებით გამოუშვას, ხოლო თავად მელია ცდილობს გმირად გამოვიდეს. საბოლოო ჯამში, იმედია, შარლ მიშელთან ერთად მიღწეული შეთანხმება ოდესმე შესრულდება. შესაძლოა ისევ საგარეო ფაქტორების გათვალისწინებით, თუმცა რაიმე გადაწყვეტილებას ჯერჯერობით არც ერთი მხარე არ ჩქარობს.

104
ქუთაისი - ლიბერთი ბანკის ოფისი

ახდენილი ვარაუდი და დამძიმებული საკრედიტო ტვირთი...

1201
(განახლებულია 09:08 01.05.2021)
ეროვნული ბანკის ვერდიქტი... ინფლაციის გაუარესებული საპროგნოზო მაჩვენებელი, გამკაცრებული მონეტარულ პოლიტიკა, გაძვირებულ კრედიტები, გაქცეულ ლარი და გაღარიბებული მოსახლეობა... დაღმართი, რომელსაც არ უჩანს ბოლო...

სამსონ ხონელი

წინამდებარე სტატიით მიმდინარე კვირაში ეროვნულ ბანკში მიღებულ გადაწყვეტილებებს გამოვეხმაურები. კობა გვენეტაძის უწყებამ წლიური ინფლაციის საპროგნოზო მაჩვენებელი გააორმაგა და 6.5 პროცენტამდე გაზარდა. ეროვნულ ბანკში განმარტავენ, რომ მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება და რეფინანსირების განაკვეთის 1 პროცენტით 9.5 პროცენტამდე გაზრდის გადაწყვეტილება მნიშვნელოვნად განაპირობა სწორედ ინფლაციის საპროგნოზო მაჩვენებლის გაუარესებამ.

მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრების ტენდენცია გასული წლის ბოლოდან გამოიკვეთა. მიმდინარე წლის თებერვალში რეფინანსირების განაკვეთი 0.5 პროცენტით გაიზარდა. სულ რაღაც ერთი კვირის წინათ ვწერდი, რომ რეფინანსირების განაკვეთის ზრდის მოლოდინი ჰქონდათ სახელისუფლებო კულუარებსა და ანალიტიკურ წრეებში. ვარაუდი გამართლდა. 

რეფინანსირების სესხზე არსებული საპროცენტო განაკვეთი − 9.5 პროცენტი ბოლო ცამეტი  წლის მაქსიმუმია. უფრო მაღალი განაკვეთი −10 პროცენტი 2008 წლის იანვარ-ოქტემბერში მოქმედებდა. საინტერესოა, როგორია ექსპერტ-ანალიტიკოსთა შეფასებები მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტს გადაწყვეტილებაზე...

„რეფინანსირების განაკვეთის ზრდა აუცილებელი იყო. ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილება დაგვიანებულიც კი არის.. დიდი ხნის განმავლობაში ეროვნული ბანკი გვიმტკიცებდა, რომ ლარის კურსის გაუფასურების ეფექტი ფასებზე არ აისახებოდა. თუმცა, უკვე გასული წლის ზაფხულიდან აღიარა, რომ ეს ასე არ არის. მაღალი დოლარიზაციის და სასაქონლო ბაზრის იმპორტ დამოკიდებულების პირობებში სხვანაირად ვერც იქნება. ლარის კურსი აისახება ფასებზე. ვთვლი, რომ ინფლაციის მიზნობრივი მაჩვენებლის მიღწევა წლიურ ჭრილში ვერ მოხერხდება. ეროვნული ბანკშიც ამბობენ, რომ მომავალი წლის დასაწყისშიც ინფლაცია არ იქნება მიზნობრივ მაჩვენებელთან. ეროვნულ ბანკს არავინ სთხოვს სასწაულს. მისი მიზანი ინფლაციის მაჩვენებლის კონტროლია, ეს უწერია ეროვნულ ბანკს კანონში...“, − აცხადებს ეკონომიკის დოქტორი ლევან ქისტაური.

ანალიტიკოსთა ერთი ნაწილი კი ვარაუდობს, რომ მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება ფასების ზრდას გამოიწვევს.

„რეფინანსირების განაკვეთის გაზრდის პოლიტიკა ფასების სტაბილიზაციის ნაცვლად, ფასების ზრდას გამოიწვევს. ეკონომიკური კრიზისის დროს ჯაჭვი შემდეგნაირად ლაგდება: ძვირდება კრედიტი ანუ გადამხდელ სუბიექტებს ეზრდებათ ხარჯები, ხოლო გაზრდილი ხარჯების ამოღებას ისინი გასაყიდად მიწოდებულ საქონლისა თუ მომსახურების ფასების ზრდით ეცდებიან, რაც სწორედ რომ ინფლაციაა. სხვა თანაბარ პირობებში, არა კრიზისისას, მხოლოდ მოკლევადიან პერიოდში შეიძლება გამოიყენოს ეროვნულმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრების ინსტრუმენტი. მაგრამ გრძელვადინ პერიოდში, როგორც ჩვენთან, უკვე 1 წელია მაღალი განაკვეთი გვაქვს, შედეგიც არ აყოვნებს და ვიღებთ ინფლაციასა და მოსახლეობის გაღარიბებას... მეტიც, კატეგორიულად გაუმართლებელია რეფინანსირების პოლიტიკის განაკვეთის მკვეთრად გაზრდა ეკონომიკური კრიზისის დროს, როდესაც საზოგადოების შემოსავლები ისედაც მკვეთრად შემცირებულია...“, − აცხადებს ექსპერტი რამაზ გერლიანი

როგორც ექსპერტთა წრეში აცხადებენ, მზარდი ინფლაციის გამომწვევი მთავარი ფაქტორი ეროვნული ვალუტის გაუფასურებაა და ისიც ლოგიკურია, რომ პრეტენზიები ეროვნული ბანკისკენ მიემართება... კობა გვენეტაძის უწყებაში კი განმარტავენ, რომ ეროვნული ბანკის მთავარი ფუნქცია ფასების სტაბილურობის შენარჩუნებაა და არა ლარის კურსის დაჭერა... ანალიტიკოსთა შეფასებებით, ეროვნული ბანკი, ხშირ შემთხვევაში ამ მიზნის მიღწევასაც ვერ ახერხებს და ინფლაციის განაკვეთი, როგორც წესი,  სამიზნე მაჩვენებელს აჭარბებს.

მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება, ინფლაციას ანელებს, მაგრამ როგორც ანალიტიკურ წრეებში აცხადებენ, რეფინანსირების საპროცენტო განაკვეთის ზრდას საკმაოდ მაღალი ფასიც აქვს. კერძოდ, 124 ათასზე მეტ მომხმარებელს სესხის პროცენტი გაეზარდა... მაინც რამდენით? − შესაძლოა, ჩამეძიოს მკითხველი. განვმარტავ, ზუსტად იმდენით რამდენითაც რეფინანსირების საპროცენტო განაკვეთი გაიზარდა ანუ ამჯერად 1 პროცენტით. ბევრა ეს თუ ცოტა?.. თითოეულ მომხმარებელს თავადაც შეუძლია, რომ მარტივად დაიანგარიშოს, რამდენით გაუძვირდა საკრედიტო ვალდებულება. თუ დაიზარებს, არც ეს არის პრობლემა, კომერციული ბანკი შეახსენებს... ჩვენ კი უპრიანი იქნება, რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული საკრედიტო პორტფელი მიმოვიხილოთ. მეტი სიზუსტისთვის არასამთავრობო ორგანიზაციის „საზოგადოება და ბანკების“ მონაცემები მოვიშველიებ...

მიმდინარე წლის 1 აპრილის მდგომარეობით, რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული სულ 124700 სესხია გაცემული. საკრედიტო პორტფელის მოცულობა კი 7423.1 მილიონი ლარია.

რაოდენობრივად ყველაზე მეტი უძრავი ქონებით უზრუნველყოფილი სესხია გაცემული. 56300 ე.წ. იპოთეკური კრედიტი საშუალოდ 10.83 პროცენტშია გაიცა, მთლიანი საკრედიტო პორტფელი 2736.7 მილიონი ლარია.

მომდევნო პოზიცია სამომხმარებლო კრედიტებს უკავია. ამ ტიპის 36200 სესხია გაცემული. პორტფელის მოცულობა კი 983.7 მილიონი ლარია. სამომხმარებლო სესხების საშუალო საპროცენტო განაკვეთმა 13.14 პროცენტი შეადგინა.

პირველ სამეულშია ბიზნესკრედიტებიც. ეკონომიკური საქმიანობის დასაფინანსებლად  კომერციულმა ბანკებმა 28100 სესხი გასცეს, რაც 1 მარტის მაჩვენებელზე 600 ერთეულით ნაკლებია. ბიზნესესხების მთლიანი პორტფელი 3477.1 მილიონი ლარია. საბანკო სექტორმა მცირე და საშუალო ბიზნესი 1099.6 მილიონი ლარით საშუალოდ 13.02 პროცენტში, ხოლო მსხვილი ბიზნესი 2377.5 მილიონი ლარით, საშუალოდ 12.6 პროცენტში დააკრედიტა.

ყველაზე მცირე რაოდენობით ავტოსესხია გაცემული. 700 ხელშეკრულებაა გაფორმებული. 19.5 მილიონი ლარი კომერციულმაბანკებმა საშუალოდ 14.09 პროცენტში გაასესხეს.

რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული 3300 სესხის კონკრეტული მიზნობრიობა უცნობია. ამ სესხების მთლიანი მოცულობა 100.4 მილიონი ლარია.

რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული სესხები ლარში გაცემული მთლიანი საკრედიტო პორტფელის 42.8 პროცენტია. ყველაზე მაღალი საპროცენტო განაკვეთი სამომხმარებლო სესხზებზეა − 15.07 პროცენტი.

და ბოლოს, „საზოგადოება და ბანკების“ ექსპერტთა შეფასებით, მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის გადაწყვეტილება წინა პერიოდში გამოვლენილი საკმაოდ ფრთხილი მიდგომის გაგრძელება და ინფლაციური რისკების ზრდის საპასუხო ნაბიჯია. კობა გვენეტაძის უწყება, როგორც ჩანს, ორი ალტერნატივიდან, ეკონომიკური ზრდის ხელშეწყობა თუ ფასების დონის შენარჩუნება, ამ უკანასკნელს ირჩევს და რეფინანსირების საპროცენტო განაკვეთის გაზრდაც სწორედ ამით არის განპირობებული.

მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის მორიგი სხდომა ივნისში გაიმართება. საინტერესოა, როგორი იქნება ეროვნული ბანკის ვერდიქტი... როგორც კობა გვენეტაძე აცხადებს, შესაძლო გამკაცრება ინფლაციის მოლოდინებსა და მასზე მოქმედი ფაქტორების დინამიკაზე იქნება დამოკიდებული... ასე რომ, დაველოდოთ...

 

1201
აღლუმი მოსკოვში

9 მაისი, გამარჯვების დღე: ისტორია, დღესასწაულის მნიშვნელობა

0
(განახლებულია 16:27 08.05.2021)
გამარჯვების დღე ერთ–ერთი ყველაზე დიდი დღესასწაულია, რომელსაც მრავალ ქვეყანაში, რომლებიც ფაშიზმისგან დაზარალდნენ, 9 მაისს აღნიშნავენ

გამარჯვების დღე აღინიშნება, როგორც სისხლისმღვრელი ომის დასასრული, რომელმაც მილიონობით ჯარისკაცისა და მშვიდობიანი მოქალაქის სიცოცხლე შეიწირა. 2021 წელს მეორე მსოფლიო ომში გამარჯვების 76–ე წლისთავი აღინიშნება.

Sputnik–საქართველოს მასალაში შეიტყობთ გამარჯვების დღის ისტორიისა და ამ დღესასწაულის მნიშვნელობის შესახებ.

გამარჯვების დღე

დიდი სამამულო ომი – მეორე მსოფლიო ომის (1939–1945) შემადგენელი ნაწილი 1941 წლის 22 ივნისს გამთენიისას დაიწყო. ფაშისტური გერმანია, დაარღვია რა საბჭოთა კავშირისა და გერმანიის 1939 წლის შეთანხმება, ვერაგულად დაესხა თავს საბჭოთა კავშირს.

ოთხწლიანი საბრძოლო მოქმედებები კაცობრიობის ისტორიაში ყველაზე დიდი შეიარაღებული დაპირისპირება გახდა. ომის სხვადასხვა პერიოდში ორივე მხრიდან იბრძოდა რვიდან 13 მილიონამდე ადამიანი, გამოიყენეს 7 ათასიდან 19 ათასამდე თვითმფრინავი, 6 ათასიდან 20 ათასამდე ტანკი და შემტევი ტექნიკა, 85–დან 165 ათასამდე აღჭურვილობა და ნაღმმტყორცნი.

ფაშისტებმა, რომლებიც სწრაფ გამარჯვებას გეგმავდნენ, ვერ გათვალეს – საბჭოთა ჯარებმა, გამოფიტეს რა მოწინააღმდეგე სისხლისმღვრელ ბრძოლებში, მას თავდაცვაში გადასვლა აიძულეს მთელ გერმანულ–საბჭოთა ფრონტზე და შემდეგ რიგი დიდი დარტყმებიც მიაყენეს.

უსიტყვო კაპიტულაციას ფაშისტურმა გერმანიამ 1945 წლის 8 მაისს 22:43 საათზე (ცენტრალური ევროპის დროით) ბერლინის გარეუბანში მოაწერა ხელი და ის იმავე დღეს, 23:01 საათზე ამოქმედდა.

საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის (სსრკ) უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებით 9 მაისი ფაშისტურ გერმანიაზე გამარჯვებისა და სახალხო ზეიმის დღედ გამოცხადდა.

გამარჯვების პირველი დღე მასშტაბურად იზეიმეს – სხვადასხვა ქალაქში სახალხო სეირნობა და ხალხმრავალი მიტინგები გაიმართა. ქალაქებისა და სოფლების მოედნებზე უკრავდნენ ორკესტრები, გამოდიოდნენ პოპულარული არტისტები, სხვადასხვა სამხატვრო კოლექტივები.

მოსკოვი გამარჯვების ფოიერვერკებმა გაანათა – ათასობით საზენიტო აღჭურვილობიდან 30 გამარჯვების გასროლა განხორციელდა, რაც იმ დროს გრანდიოზული სანახაობა იყო.

ამის შემდეგ ათობით თვითმფრინავმა საბჭოთა კავშირის დედაქალაქში სხვადასხვა ფერის რაკეტების გირლანდები გადმოყარეს, მოედნებზე „ბენგალიური ცეცხლი“ იფრქვეოდა.

დღესასწაულის ისტორია

გამარჯვების პირველი აღლუმი 1945 წლის 24 ივნისს მოსკოვის „წითელ მოედანზე“ გაიმართა.. აღლუმი მარშალმა გიორგი ჟუკოვმა ჩაიბარა.

ეს მოვლენა მსოფლიო ისტორიაში სამარადისოდ შევიდა – ნაცისტური დროშები ამ აღლუმის დროს მავზოლეუმთან სცენაზე დაყარეს.

გამარჯვების დღე 1948 წლამდე ოფიციალური უქმე დღე იყო, შემდეგ ის გააუქმეს, თუმცა სადღესასწაულო ღონისძიებები მთელ ქვეყანაში იმართებოდა.

გამარჯვების დღე უქმე დღედ კვლავ 1965 წელს გამოცხადდა.

1965–1990 წლებში გამარჯვების დღე ფართოდ აღინიშნებოდა – სამხედრო აღლუმები 9 მაისს თვალნათლივ აჩვენებდა საბჭოთა არმიის მთელ სიმძლავრესა და სამხედრო ტექნიკაში ახალ მიღწევებს.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ბევრი ქვეყანა და მათ შორის საქართველო 9 მაისს გამარჯვების დღის აღნიშვნას განაგრძობს.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ გამარჯვების დღემ რუსეთში რამდენიმე წლის განმავლობაში საზეიმო სტატუსი დაკარგა. სამხედრო აღლუმები საბრძოლო ტექნიკითა და სამხედრო ავიაციის მონაწილეობით „წითელ მოედანზე“ 1995 წლის 9 მაისიდან აღდგა.

ევროპის ქვეყნები მეორე მსოფლიო ომში გამარჯვებას 8 მაისს აღნიშნავენ – დღეს, როდესაც გერმანიამ კაპიტულაციის აქტს მოაწერა ხელი ცენტრალური ერვოპის დროის მიხედვით.

გამარჯვების დღის მნიშვნელობა

უდიდესი სისასტიკისა და მასშტაბის ომი მსოფლიოს მრავალი ქვეყნისთვის ტრაგედიად იქცა, მან მილიონობით ადამიანს უსაზღვრო ტანჯვა და კაცობრიობას არნახული ადამიანური დანაკარგი მოუტანა.

თითქმის ოთხწლიანი საომარი მოქმედებების დროს საბჭოთა კავშირში დაინგრა 1 710 ქალაქი, 70 ათასზე მეტი სოფელი, 32 ათასი ფაბრიკა და ქარხანა, განიძარცვა 98 ათასი კოლმეურნეობა. ამ ნგრევის შედეგად ზარალმა დაახლოებით 128 მილიარდი დოლარი შეადგინა.

საბჭოთა კავშირმა დაკარგა 25,6 მილიონი მოქალაქე, სხვა მონაცემებით – 29,6 მილიონი ადამიანი. სულ ცოტა 13,7 მილიონი მსხვერპლთა შორის მშვიდობიანი მოქალაქე იყო.

გამარჯვების დღეს გვირგვინებით ამკობენ უცნობი ჯარისკაცების საფლავებს მარადიული ცეცხლის გვერდით, რომლებიც ომში დაღუპულთა სამარადისო ხსოვნას ეძღვნება.

ამ დღეს, ტრადიციულად, მიდიან იმ ადგილებში, სადაც მიმდინარეობდა ბრძოლები, არის დაღუპული ჯარისკაცების საფლავები, სამხედრო დიდების ძეგლები. იქ აწყობენ ყვავილებს, ატარებენ მიტინგებს და ეწყობა საზეიმო სამხედრო მსვლელობები.

გამარჯვების დღეს ვეტერანები, რომელთა რიცხვიც წლიდან წლამდე იკლებს, იკრიბებიან ქალაქების ცენტრალურ მოედნებზე, ხვდებიან თანამებრძოლებს და იხსენებენ დაუპულ მეგობრებს.

ომში მონაწილე ყოველი მეხუთე დაჯილდოებულია, საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება მიენიჭა 11 681 ჯარისკაცს, ხოლო 2 532 ადამიანი დიდების ორდენის სრული კავალერია.

0
თემები:
მეორე მსოფლიო ომის ისტორია: ფაშიმზე გამარჯვება 2021