დმიტრი მედვედევი

დმიტრი მედვედევის ბლოგი: ისტორიის შეუსწავლელი გაკვეთილი

58
(განახლებულია 21:36 23.04.2021)
რუსეთის უშიშროების საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილემ, ქვეყნის ყოფილმა პრეზიდენტმა და პრემიერ-მინისტრმა დმიტრი მედვედევმა რუსეთსა და აშშ-ს შორის კონფრონტაციის მორიგი ეტაპი გააანალიზა.

ბოლო წლებში რუსეთისა და აშშ-ის ურთიერთობები მეტოქეობიდან კონფრონტაციაში გადაიზარდა — არსებითად ცივი ომის ეპოქას დაუბრუნდა. სასანქციო ზეწოლა, საფრთხეები, კონფლიქტური დაპირისპირება, საკუთარი ეგოისტური ინტერესების დაცვა — ეს ყოველივე მსოფლიოს პერმანენტული არასტაბილურობის მდგომარეობაში აგდებს.

როდესაც ორი ქვეყნის ურთიერთობა დიდი ხნის განმავლობაში იმყოფება მსგავს სიტუაციაში, ამას კრიზისი ჰქვია. ასეთი კრიზისები ძალიან ხელსაყრელი ნიადაგია ურთიერთობებში კიდევ უფრო მწვავე პერიოდების — „კრიზისთა კრიზისის“ წარმოქმნისთვის. ასეთ ვითარებაში ნებისმიერ არასწორ ნაბიჯს, მოუთმენლობას, თითოეული სიტყვის სტრატეგიული წონის არცოდნას შეუძლია არა მარტო ორი ცალკე აღებული ქვეყანა, არამედ მთელი მსოფლიო ჩაფლოს უმძიმესი პრობლემების მორევში და პირდაპირი სამხედრო შეჯახების საფრთხის წინაშე დააყენოს.

ასეთი რამ უკვე ხდებოდა ჩვენს ისტორიაში. თუმცა მაშინ დროც სხვა იყო და მოქმედების ადგილიც — კარიბის აუზი, თუმცა მაშინდელი მოვლენები არსით ძალიან ჰგავს ახლანდელს.

აშშ-ის მაშინდელი საგარეო პოლიტიკა ჩვენს ქვეყანას აიძულებდა, შესაბამისი რეაქცია გამოევლინა. 1950-იანების ბოლოსა და 1960-იანების დასაწყისში ეს თურქეთში, სამხრეთ ვიეტნამში, ლიბანში ამერიკული რაკეტების განთავსებით გამოიხატებოდა. და კიდევ კუბაზე მოუქნელი პოლიტიკით, რამაც რევოლუცია შვა. მერე კი იყო თავისუფლების კუნძულზე კონტროლის დაბრუნების მცდელობა. და კიდევ ბევრი სხვა რამით.

დღეს კი ეს ანტირუსული სანქციებია, რუსეთის დევნის ორგანიზებული კამპანია, ამერიკული პოლიტიკა ჩვენი მეზობლების მიმართ, ნატოს საბოლოოდ დამკვიდრება ჩვენს საზღვრებთან, „ჩრდილოეთის ნაკადი-2“-სთვის გაწეული წინააღმდეგობა, ჩვენი ქვეყნის მიერ ჩრდილოეთის საზღვაო გზის რეალიზაციით შფოთვა, უკრაინის საკითხი და ბევრი სხვა. ასეთი პოლიტიკის მაგალითები ყოველდღე იჩენს თავს.

რუსეთი დღეს, ისევე, როგორც სსრკ წარსულში, შეერთებული შტატების მდევარის მდგომარეობაშია ოპონენტისთვის მუქარების დონით.

60-იანების დასაწყისში ამერიკელებისთვის პასუხად კუბაზე საბჭოთა სტრატეგიული შეიარაღების განლაგება იქცა. აშშ, როგორც ცნობილია, შემდგომ კონფრონტაციაზე წავიდა: სამხედრო ხომალდებს მოუყარა თავი და კუნძული საზღვაო ბლოკადაში მოაქცია. სრულფასოვან შეჭრასაც კი ამზადებდა. ამ კრიზისის ფარგლებში, რომელსაც კარიბის კრიზისი ეწოდა, ორი ძირითადი მომენტი გამოიყოფა.

პირველი: გრძელვადიანი პასუხი — ეს იყო არა მარტო შეერთებული შტატების სანაპიროებთან რაკეტების გამოჩენა, არამედ უპირველესად ეს იყო იმის ჩვენება — და რაც უფრო მნიშვნელოვანია, გაცნობიერება დასავლეთის ქვეყნების მხრიდან, რომ ჩვენს სახელმწიფოს აქვს ინფრასტრუქტურული შესაძლებლობები იმისთვის, რომ სამხედრო ბაზები მოკლე დროში განათავსოს მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში.

მეორე: სიტუაცია, როდესაც „ომამდე ხუთი წუთი“ რჩებოდა, ორი ზესახელმწიფოს ლიდერებმა იხსნეს, რომლებმაც შეინარჩუნეს ვითარების ჯანსაღად შეფასების უნარი და აღიარეს კომპრომისის სიბრძნე. შესაბამისად, წავიდნენ დათმობებზე.

რაღაც მომენტში ლიდერები პირდაპირ ურთიერთობდნენ, რაღაც მომენტში — არა, მაგრამ ნებისმიერ შემთხვევაში სსრკ-სა და აშშ-ს შორის თანაბარუფლებიანი დიალოგი იყო — არა მუქარის ენითა და ულტიმატუმებით.

კარიბის კრიზისის გადაჭრის შემდეგ მთელი XX საუკუნის განმავლობაში არ წარმოქმნილა ისეთი ვითარება, როდესაც ორი ქვეყანა ესოდენ ახლოს იქნებოდა ომთან. იმიტომ რომ ორივემ აითვისა გაკვეთილი: საერთაშორისო პრობლემების გადაჭრაში თანამშრომლობა სჯობს კონფრონტაციას.

დღეისათვის ვითარება რამდენადმე სხვაგვარია: აშშ არასტაბილურ საგარეო პოლიტიკამდე დავიდა. ეს გამოვლინდა ირანთან ბირთვულ გარიგებაზე უარის თქმაში, ღია ცის ხელშეკრულებიდან გასვლაში და სხვა ბევრში. ამ მომენტისთვის კი — ახალი პრეზიდენტის რიტორიკაში.

ახალი სტრატეგიული რეალობა — ვაშინგტონის არასტაბილური საგარეო პოლიტიკა — დიდწილად არის გამოწვეული როგორც შიდა მიზეზებით, ისე აშშ-ის ავტორიტეტის დაცემით, რომელიც დასავლეთის ლიდერად მიიჩნეოდა.

ამერიკული ადმინისტრაციის ახალი ტაქტიკა კი — ეს ცალი ხელით დიალოგის აუცილებლობაზე მინიშნება, მეორე ხელით კი ზეწოლის გაძლიერებაა. ეს შეიძლება ასევე მეტყველებდეს დემოკრატების წინასაარჩევნო დაპირების შესრულებაზეც და ახალ გუნდში ერთიანობის არარსებობაზეც კურსის შემუშავებასა და გადაწყვეტილებების მიღებაში, ასევე ამერიკულ „მისიონერობაზეც“: „ჩვენ ყოველთვის მართლები ვართ და უნდა დაგვიჯეროთ“. ხოლო პარტნიორებმა და ოპონენტებმა ასეთი კურსი მოცემულობად უნდა აღიქვან — თანაც მიღებული „გაკვეთილისთვის“ მადლიერების გრძნობით.

დიალოგისკენ მოწოდება გაისმა ორი პრეზიდენტის სატელეფონო საუბარშიც. და მაშინვე ხისტი რიტორიკა დაიწყო: დაწესდა ახალი ანტირუსული სანქციები, ხდება დიპლომატების გაძევება, ხელმოწერილია ბრძანებულება რუსული საფრთხეების შესახებ. აუცილებელად ამასვე უნდა მივაკუთვნოთ უკრაინის აღმოსავლეთში ხელოვნურად გაღრმავებული კონფლიქტი, აშშ-ის ხელმძღვანელობის მილიტარისტული განცხადებები, სამხედრო ტექნიკის გადმოსროლა ჩვენს რეგიონში. მარტივად რომ ვთქვათ — ვითარების გამწვავება.

აშკარაა, რომ შეერთებული შტატები სსრკ-ს თანაბარუფლებიან მეტოქედ აღიქვამდა, რომლისთვის ანგარიშის გაწევაც აუცილებელი იყო. ამას მხარეების სამხედრო–პოლიტიკური პარიტეტი განაპირობებდა, რომლის შენარჩუნების მიზნითაც შეიქმნა საერთაშორისო ორგანიზაციათა სისტემა, და ასევე ორი სამხედრო ბლოკის — ნატოსა და ვარშავის ხელშეკრულების ქვეყნების არსებობაც.

მაგრამ საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ პარიტეტი რაღაც დროით გაქრა. შეერთებული შტატები, რომელმაც 15 წლის განმავლობაში იცხოვრა კოორდინატთა ისეთ სისტემაში, როდესაც მსოფლიოს სხვა არც ერთი ქვეყანა არა თუ არ ფლობდა საპირწონე ძალას, არამედ მსგავსი ძალის ყოლის ჰიპოთეტური უფლებაც კი არ ჰქონდა, უბრალო გადაეჩვია თანაბარუფლებიან დიალოგს.

აშშ-ის ახალ ადმინისტრაციას, აღიდგენს რა მსოფლიოს მმართველისა და კოლექტიური დასავლეთის მცველის მდგომარეობას, არ ჰყოფნის სულიერი ძალა, აღიაროს, რომ მსოფლიოში კიდევ ვიღაცას შეიძლება გააჩნდეს მისი საპირწონე ინფრასტრუქტურული შესაძლებლობები და სამხედრო–პოლიტიკური პოტენციალი. მაგალითად, ჩინეთს ან რუსეთს.

დღის წესრიგში დგას საკითხი: გამოიჩენს თუ არა ამერიკის დღევანდელი ადმინისტრაცია კომპრომისის სიბრძნეს, როგორც ეს კარიბის კრიზისის მონაწილეებმა გამოავლინეს გასული საუკუნის 60-იან წლებში?

და რა ჩააქრობს პრობლემებს, როდესაც ვითარება უკიდურესობამდეა დაძაბული? ასეთი სამი მომენტია.

პირველი: „საბედისწერო გადაწყვეტილების“ საფასურის გაცნობიერება. თუ გამარჯვება იმხელა ზარალს მოუტანს გამარჯვებულს, რომ მისი არსებობა კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგება, ეს უკვე გამარჯვება აღარ არის.

მეორე: პირდაპირი კავშირი. ეს უბრალოდ ტელეფონი კი არ არის, რომლითად დარეკვა შეიძლება, არამედ ღიად საუბრის შესაძლებლობაა და, რაც უფრო მნიშვნელოვანია, თანამოსაუბრის ნათქვამის გაგება, მისი ლოგიკისა და არგუმენტების გაცნობიერებაა.

და მესამე — ყველაზე მნიშვნელოვანი: არა მარტო გაგება იმისა, რომ კომპრომისები აუცილებელია, არამედ ამ კომპრომისებზე წასვლისთვის მზადყოფნა. ულტიმატუმებისა და თავხედურ ენაზე უარის თქმა, რომელიც დიალოგის შანსს ანადგურებს.

სწორედ ამიტომ რიტორიკას „რუსეთი ფასს გადაიხდის“, მიუხედავად იმისა, რომ ძალიან ამერიკულად ჟღერს, პირდაპირ ჩიხში შევყავართ. ამ გვირაბიდან გამოსასვლელი არ არსებობს. ეს მანტრა არავის მოუტანს სინათლეს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

58
თემები:
რუსეთი დღეს (855)
გათხევადებული გაზის საწარმო რუსეთში

არქტიკული მარაგები: რუსეთი ევროპიდან აშშ-ის განსადევნად მოემზადა

12
(განახლებულია 23:05 17.05.2021)
ამერიკული გათხევადებული ბუნებრივი გაზის ექსპორტი რეკორდებს ამხობს. მაგრამ ვაშინგტონში შიშობენ, რომ ეს აჟიოტაჟი დიდხანს არ გაგრძელდება, ვინაიდან „ჩრდილოეთის ნაკადი-2“-ის ამუშავების შემდეგ ევროპაში იაფი რუსული საწვავი შეთქრიალდება.

ნატალია დემბინსკაია

ამასთან მოსკოვმა უახლოეს ორიოდ წელიწადში შეიძლება გარღვევა მოახდინოს გათხევადებული გაზის ბაზარზე. ამას ხელს შეუწყობს მსხვილი ეროვნული პროექტები. დამკვირვებლები არ გამორიცხავენ, რომ პერსპექტივაში რუსეთი გააძევებს აშშ-ს ევროპული ბაზრიდან.

კატარი აზიას არ ჩააბარებს

აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროს ენერგეტიკული ინფორმაციის მართვის ცენტრის (EIA) ცნობით, მარტში ამერიკელები უცხოეთში 10,5 მლრდ კუბურ ფუტ გათხევადებულ გაზს გზავნიდნენ დღეში. აპრილში 9,2 მლრდ კუბური ფუტი იყო, მაგრამ ესეც აბსოლუტური მაქსიმუმია გაზაფხულის დასაწყისისთვის.

როგორც მოხსენებაშია აღნიშნული, გასული წლის იანვარში გათხევადებული გაზის ექსპორტის უმეტესი ნაწილი აშშ-დან აზიაზე მოდიოდა. მაგრამ თებერვალსა და მარტში ნახევარი ევროპას მიჰქონდა. საქმე ისაა, რომ სპოტზე ფასები იქ აზიურს გაუთანაბრდა.

„რაც შეეხება მაისს, ჩვენ 8,6 მლრდ კუბურ ფუტამდე დაკლებას ველოდებით დღე-ღამეში, შემდეგ კი — ცხრა მილიარდზე ზემოთ მატებას ზაფხულის თვეებში ევროპასა და აზიაში პიკური მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად“, — დააზუსტეს უწყებაში.

საერთაშორისო ენერგეტიკულ სააგენტოში დაუშვეს, რომ 2024 წლისთვის ამერიკელები შეძლებენ ლიდერები გახდნენ ამ სეგმენტში. მათი გამოთვლებით, აშშ-ში, ავსტრალიასა და რუსეთში ბუნებრივი აირის გათხევადების სიმძლავრეების ერთობლიობა ამ დროისათვის მსოფლიო ექსპორტის 90%-ს მიაღწევს. თუმცა ლიდერობის თემაზე შეიძლება ვიკამათოთ.

აზიური ბაზრის დაპყრობას აშშ-ს ალბათ უმსხვილესი მოთამაშე, კატარი არ დაანებებს. 2020 წელს ახლოაღმოსავლურმა სახელმწიფომ 77,6 მლნ ტონა გათხევადებული გაზი გაიტანა ექსპორტზე. ეს საერთო მიწოდებების 26,5%-ია. უკვე 2024 წლისთვის მოპოვებების წლიური მოცულობა სპარსეთის ყურის ამ პაწია მონარქიაში შესაძლოა თითქმის ორჯერ გაიზარდოს. თებერვალში დოჰაში საბოლოო საინვესტიციო გადაწყვეტილება მიიღეს ჩრდილოეთ საბადოს აღმოსავლეთ ნაწილის დამუშავების შესახებ. ეს უმსხვილესი პროექტია.

კატარს ფეხდაფეხ მისდევს ავსტრალია — 26%-ით. მესამე და მეოთხე ადგილებზე აშშ (14,7) და რუსეთი (10) არიან. ამასთან 2019 წელს რუსებმა ევროპასა და აზიაში ექსპორტზე უფრო მეტი გათხევადებული აირი გაიტანეს, ვიდრე ამერიკელებმა. უახლოეს წლებში, როგორც მოსალოდნელია, კონკურენცია გამწვავდება, და მოსკოვს კიდევ აქვს შანსები, გამარჯვებული გამოვიდეს. მთელი საქმე უზარმაზარ არქტიკულ მარაგებშია.

არქტიკა პრიორიტეტში

ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის ნავთობისა და გაზის რესურსების გეგმაზომიერი ათვისება რუსეთის ხელისუფლების პრიორიტეტში უკვე 15 წელია. მარტში მინისტრთა კაბინეტმა გათხევადებული გაზის წარმოების განვითარების გრძელვადიანი პროგრამა დაამტკიცა. ეს წყაროების დივერსიფიკაციისკენაა მიმართული, უპირველესად, არქტიკული შელფისა და შორეული აღმოსავლეთის აქტიური გამოყენებისკენ. იგეგმება, რომ ამ პერიოდში გათხევადებული გაზის საწარმოო სიმძლავრეები სამჯერ გაიზრდება.

თუ აშშ ერთ-ერთი უმსხვილესი ექსპორტიორი გახდა ფიქალური მოპოვებების ხარჯზე, რუსეთს არქტიკა დაეხმარება, წერს ამერიკული გამოცემა OilPrice, რომელიც ნავთობ−გაზის ანალიტიკითაა დაკავებული. რეგიონში უზარმაზარი მარაგებია — 35,7 მლრდ კუბური მეტრი ბუნებრივი გაზი და 2,3 მლრდ ტონა ნავთობი და კონდენსატი.

ყურადღების ცენტრშია პროექტები „ნოვათეკა“: „იამალი LNG“ და „არქტიკ LNG-2“. მეორე, რომლის ღირებულებაც 21 მილიარდი დოლარია, 2023 წელს ამოქმედდება, რათა 2026-სთვის წელიწადში 20 მლნ ტონაზე გავიდეს.

მარტის ბოლოსთვის პროექტი დაახლოებით 39%-ით იყო ინვესტირებული. წელს კიდევ ექვსი მილიარდი ჩაიდება — ადრინდელზე ორჯერ მეტი. ინვესტორებს შორის არიან: ფრანგული Total, ჩინური CNPC და CNOOC და იაპონური კონსორციუმი Mitsui & Co და JOGMEC.

„არქტიკ LNG-2“ სამი ხაზის მშენებლობას ითვალისწინებს ბუნებრივი გაზის გასათხევადებლად, რომელთაგან თითოეულის სიმძლავრე 6,6 მლნ ტონა იქნება წელიწადში და ასევე სტაბილური გაზის კონდენსატის საწარმოებლად — წელიწადში 1,6 მლნ ტონის ოდენობით. სარესურსო ბაზა — ეს გიდანის ნახევარკუნძულზე (იამალ-ნენთა ავტონომიური ოკრუგი) საბადოა.
პირველი ხაზის გაშვება 2023 წლისთვის იგეგმება, მეორისა და მესამისა — 2024 და 2026 წლებში.

როგორც OilPrice აღნიშნავს, საბადოების წარმატებული დამუშავების შემთხვევაში „ნოვატეკი“ ბაზარს დაახლოებით 100 მილიონ ტონა გათხევადებულ გაზს შესთავაზებს წელიწადში. ასეთ მოცულობას კომპანია 2030 წლის შემდეგ მიაღწევს. ამასთან მოპოვებული რესურსების თვითღირებულება ზალიან დაბალი იქნება.

ენერგეტიკის მინისტრ ალექსანდრ ნოვაკის შეფასებით, რუსეთი 2025 წლისთვის 68 მლნ ტონაზე მეტი გათხევადებული გაზის წარმოებას შეძლებს წელიწადში და მსოფლიო ბაზარზე წილს 25%-მდე გაზრდის.

მძლავრი დარტყმა

OilPrice-ის ანალიტიკოსები ვარაუდობენ, რომ რუსეთი მძლავრ დარტყმას ამზადებს ევროპაში ამერიკულ პოზიციებზე და შეუძლია სულაც განდევნოს იქიდან კონკურენტი. მოსკოვი შეტევაზე ორი ფრონტზე გადავა: ევროპელებისთვის ხელსაყრელია არა მარტო რუსული მილსადენის გაზი, არამედ გათხევადებულიც.

„ხანგრძლივ პერსპექტივაში სწორედ რუსული გათხევადებული გაზია მიმზიდველი ევროკავშირის მომხმარებლებისთვის ორი მიზეზით: მიწოდება უფრო სწრაფია, ვიდრე აშშ-დან, და უფრო იაფი. ლიეტუვა, რომელიც ენერგეტიკულ დამოუკიდებლობას უჭერს მხარს, ტყუილად არ იძენს გათხევადებულ აირს ჩვენგან. უბრალოდ სხვა გზა არ რჩება: ნორვეგიას სხვა კლიენტებიც ჰყავს, ოკეანის გაღმიდან გათხევადებული გაზის მიწოდება კი ძვირია“, — აღნიშნავს ლეონიდ ხაზანოვი, დამოუკიდებელი ექსპერტი.

მისი თქმით, ამასთან ამერიკელი მიმწოდებლებისთვის პრიორიტეტში არიან ჩინეთი და იაპონია — იქ ფასები უფრო მაღალია. ევროპაში კი მზად არ არიან ამდენის გადასახდელად და იქ გაყიდვები, როგორც წესი, მხოლოს მოთხოვნების სეზონური ზრდის პერიოდში იმატებს.

„ამიტომ რუსულ გათხევადებულ გაზს შეუძლია ოკეანისგაღმური ევროპის ბაზრის დიდი ნაწილიდან განდევნოს, დაუტოვოს რა კონკურენტებს სამოწყალოდ ესპანეთი და პორტუგალია, თუმცა ამერიკული გასაღებების ზრდის საფუძველი არც იქ არ არსებობს: 2019 წელს „ნოვატეკმა“ ხელი მოაწერა Repsol-თან 15 წლიან შეთანხმებას წელიწადში მილიონი ტონა გათხევადებული აირის მიწოდებაზე“, — ამბობს ხაზანოვი.   

ობიექტური რისკები

მსოფლიო ბაზარზე გათხევადებული გაზის სიჭარბის გათვალისწინებით, არსებობს ობიექტური რისკებიც, მინიმუმ 2025 წლამდე და მაღალი ფასების კონკურენციის გაძლიერების ცდა რთულია.

„არქტიკ LNG-2“ 2023 წელს იღებს სტარტს და ამ მომენტისთის გლობალური წარმოება 650 მლრდ კუბომეტრამდე გაიზრდება წელიწადში. მომხმარებლები უფრო მეტ შესაძლებლობებს მიიღებენ ფასების დასაწევად“, — ამბობს ექსპერტი ნიკოლაი ნეპლიუევი.

ამიტომ, მისი აზრით, „არქტიკ LNG-2“-ს არ აწყენდა დაზღვევა გრძელვადიანი კონტრაქტების სახით, რომლებიც საერთაშორისო ბაზარზე გაყიდვებში დაეხმარებოდა.

ნეპლიევის თქმით, თუ მოპოვებასა და ექსპორტში კონკურენციაზე ვისაუბრებთ, აქ რუსეთის ბუნებრივი მოწინააღმდეგე აშშ-ია. მიუხედავად მარტის საექსპორტო რეკორდებისა, ბაზრიდან სხვა მომწოდებლების სრულად განდევნა ამერიკელებს არ გამოუვათ.

ექსპერტები იმავდროულად სვამენ კითხვას: ისე ხომ არ გამოვა, რომ რუსეთის გათხევადებული გაზი კონკურენციას გაუწევს მისსავე მილსადენის გაზს. „კრემლმა პრაქტიკული მიდგომა არჩია და პრიორიტეტი გათხევადებული გაზის სექტორის სწრაფ ზრდასა და განვითარებას მიანიჭა“, — ვარაუდობენ მოხსენების ავტორები.

ექსპერტები მიდიან დასკვნამდე, რომ რუსული გათხევადებული გაზის ექსპორტი საკმარისადაა დივერსიფიცირებული. უდიდესი ნაწილი აზია−წყნარი ოკეანის რეგიონზე მიდის, მნიშვნელოვანი წილი — ევროპის ქვეყნებზე, სადაც „როგორც წესი, არ შედის მილსადენის გაზი“.

უფრო მეტიც, მაშინაც კი, როცა რუსული გათხევადებული გაზი „გაზპრომის“ გასაღების ძირითად ბაზრებს — საფრანგეთს, ბელგიასა და ნიდერლანდებს აღწევს, ის, ყველაფრიდან ჩანს, რომ „არ ახდენს იმ საწვავზე მოთხოვნის კანიბალიზაციას, რომელიც მილსადენით შედის“ — მოთხოვნები ხომ წლიდან წლამდე იზრდება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

12
კიბერთავდასხმა

„რუსეთის პოზიციების წარმატება“: ექსპერტი ბაიდენის განცხადებაზე კიბერუსაფრთხოების შესახებ

49
(განახლებულია 19:13 14.05.2021)
აშშ-ის პრეზიდენტ ჯო ბაიდენის განცხადებით, კიბერუსაფრთხოების საკითხებთან დაკავშირებით რუსეთთან „პირდაპირი კავშირი აქვს“.

პოლიტოლოგმა ალექსეი ზუდინმა რადიო Sputnik-ის ეთერში ისაუბრა, თუ რატომ იმსახურებს ბაიდენის განცხადება განსაკუთრებულ ყურადღებას.

აშშ-ის პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა თეთრ სახლში სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა, რომ რუსეთის მთავრობას კავშირი არ აქვს აშშ-ის მილსადენების უმსხვილეს ოპერატორზე – კომპანია Colonial Pipeline-ზე განხორციელებულ კიბერშეტევასთან. თუმცა, ჰაკერები, შესაძლოა, რუსეთის ტერიტორიაზე იმყოფებოდნენ, დასძინა მან.

„ჩვენ არ ვფიქრობთ, რომ რუსეთის მთავრობა თავდასხმის მონაწილე იყო, მაგრამ საფუძვლიანი მიზეზები გვაქვს ვივარაუდოთ, რომ დამნაშავეები რუსეთში ცხოვრობენ. ჩვენ პირდაპირი კავშირი გვაქვს რუსეთთან იმ ზომების თაობაზე, რომლებიც აუცილებლად უნდა გატარდეს გამომძალველი ქსელების წინააღმდეგ და ვისწრაფოდეთ ნაბიჯებისკენ, რათა მათ მოქმედების შესაძლებლობა შევუზღუდოთ“, – აღნიშნა ბაიდენმა. 

Colonial Pipeline-ზე, სავარაუდოდ, ჰაკერული ჯგუფი DarkSide-ის მხრიდან კიბერთავდასხმა განხორციელდა. ჰაკერების ქმედებამ შეაფერხა მილსადენის მუშაობა და გამოიწვია ბენზინის საბითუმო ფასის ზრდა აშშ-ში.

მილსადენის სისტემა ხუთშაბათს, ღამით გადაიტვირთა, თუმცა მისი მუშაობის განახლებას დრო დასჭირდება, აღნიშნა აშშ-ის პრეზიდენტმა.

პოლიტოლოგმა ალექსეი ზუდინმა ყურადღება გაამახვილა იმაზე, რომ ბაიდენმა რუსეთთან კიბერუსაფრთხოების საკითხების განხილვის გეგმებზე ისაუბრა.

„ეს სწორედ ის საკითხებია, რომელთა განხილვასაც აშშ-ს რუსეთის მხარე სთავაზობდა, აშშ კი ჯიუტად აცხადებდა უარს, საკითხი განხილვის საგნად ექცია. ეს მომენტი ჩემთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა. ადრე არაფერი გამიგია იმაზე, რომ (აშშ-ის მხრიდან) მსგავსი წინადადება გამოთქმულიყო“, – აღნიშნა ალექსეი ზუდინმა რადიო Sputnik-ის ეთერში.

მისი სიტყვებით, ეს შეიძლება რუსეთის პოზიციის წარმატებად განვიხილოთ.

„მნიშვნელოვანია, რომ პირველად გაიჟღერა მოლაპარაკების თემამ კიბერუსაფრთხოებაზე, რომელსაც აშშ ადრე თანმიმდევრულად არიდებდა თავს. ამაში კი შეიძლება რუსეთის მტკიცე პოზიციის წარმატების დანახვა, რომელიც დიდი ხანია ასეთი მოლაპარაკების წინადადებით გამოდიოდა“, – აღნიშნა ალექსეი ზუდინმა.

49
Корабли ВМФ России на репетиция парада

მიმოხილვა: ჩრდილოეთის ფლოტი ახალ მოიერიშე კომპლექსს ითვისებს

0
უახლესი გემსაწინააღმდეგო რაკეტა „ცირკონის“ გამოცდა ფინიშს უახლოვდება _ ჩრდილოეთის ფლოტი „ადმირალი გორშკოვი“ დასკვნითი სატესტო გაშვებისთვის ემზადება.

ნიკოლაი პროტოპოპოვი 

ბოლო მონაცემებით, ტესტირება ზაფხულის ბოლოს ჩატარდება, შემდეგ კი სისტემის დახვეწაზე მუშაობა წყალქვეშა ნავებზე გაგრძელდება.

პირველი მზიდი

დასკვნითი გამოცდების დაწყების ზუსტი თარიღი ჯერჯერობით უცნობია, თუმცა, თავდაცვის მინისტრ სერგეი შოიგუს თქმით, წლის ბოლოსთვის რაკეტა სრულად იქნება შემოწმებული. ხოლო აპრილის გზავნილში ფედერალური კრების მიმართ, პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა განაცხადა, რომ რაკეტა მალე შევა შეიარაღებაში. სერიული მიწოდებები მომავალი წლისთვისაა დაგეგმილი.

პროექტ 22350-ის სათავო ფრეგატმა „ადმირალმა გორშკოვმა“ პირველმა ისროლა პერსპექტიული რაკეტა „ცირკონი“ სასწავლო მიზნებით. ის ფლოტის შემადგენლობაში 2018 წლის ზაფხულში მიიღეს. ბორტზე მოწინავე ელექტრონული სისტემებისა და ავტომატიზაციის მაღალი დონის გამო, ამ ხომალდს „მცურავ კომპუიტერს“ უწოდებენ. ამასთან ბევრი ტექნოლოგია პირველადაა გამოყენებული.

ფრეგატების ძირითადი იარაღი ფრთოსანი რაკეტა „კალიბრებია“ 16 ვერტიკალურ გამშვებ დანადგარებზე. არტილერია _ ეს 130 მმ-ანი იარაღია წუთში 30 გასროლის სისწრაფითა და 23 კმ სიშორით. ცას საზენიტო-სარაკეტო კომპლექსი „პოლიმენტ-რედუტი“ აკონტროლებს. წყალქვეშა ნავების წინააღმდეგ არის ოთხი ტორპედული აპარატი „პაკეტი-НК“. 

სათავო ვიმპელ „ადმირალ გორშკოვს“ საფუძველი 2006 წელს ჩაეყარა - ეს პირველი ახალი მსხვილი წყალზედა ხომალდია სსრკ-ს დროიდან. ფრეგატი საცდელი პოლიგონი იყო სხვადასხვა პროექტებისთვის, შეიარაღების სხვადასხვა სისტემების, ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემებისა და რადიოელექტრონული აღჭურვილობისთვის. ასე რომ, გადაწყვეტილება, აღჭურვილიყო პლატფორმა „ცირკონით“, სრულიად ლოგიკურია. 

პირველი გამოცდები „გორშკოვის“ ბორტიდან 2019 წლის დეკემბერში შედგა. თავდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, შედგა სამი გაშვება: ორი საზღვაო სამიზნეებზე და ერთი სახმელეთოზე.

არქტიკის დასაცავად 

საზღვაო და სახმელეთო ბაზირების პრინციპულად ახალ ჰიპერბგერით კომპლექსზე მუშაობა 2010-იანებში დაიწყო, პროექტის წარმატებული რეალიზაციის შესახებ პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა 2018-ში განაცხადა.

მოსალოდნელია, რომ საზღვაო ვერსია გემსაწინააღმდეგო რაკეტა „გრანიტს“ ჩაანაცვლებს, რომლებიც რუსეთის სამხედრო ფლოტის შეირაღებაში 1980 წლიდანაა. „ცირკონებით“ თანამედროვე და მოდერნიზებულიხომალდები აღიჭურვება - პირველ რიგში, პროექტ 22350-ის ფრეგატები, კრეისერი „ადმირალი ნახიმოვი“, პერსპექტიული ნაღმმზიდები „ლიდერი“. გარდა ამისა, „ჰიპერბგერით“ შეიარაღდება რავალმიზნობრივი ატომური წყალქვეშა ნავები 971, 949А და 885. პრიოტიტეტეშია ჩრდიოლოეთის ფლოტი. და ეს შემთხვევითი არ არის. 

„ცირკონს“ დიდი სიშორე აქვს და ექსპლუატაციის პროცესში აუცილებელია საკონტროლო გაშვებები და სროლები - საბრძოლო მომზადების ფარგლებში. ზომების გამო ჩრდილოეთის ფლოტის საოპერაციო ზონა და მისი პოლიგონები უფრო შესაფერისია ახალი შეიარაღების ტიპების, როგორც იტყვიან, ჭკუაზე მოსაყვანად, ვიდრე ბალტიკა ან შავი ზღვა“, - აცხადებს ჩრდილოეთის ფლოტის ექს-სარდალი ვიაჩესლავ პოპოვი.

ამასთან არქტიკული ზონა უფრო რაკეტსაშიში მიმართულებაა რუსეთისთვის. 

„ჩრდილოეთის ფლოტი არქტიკაზე აგებს პასუხს, - განმარტავს ადმირალი. - შენაერთის გაძლიერება მარტო დღევანდელი დღის კი არა, პერსპექტივის საკითხიცაა. ტრანსპორტის ასპექტშიცა და ქვეყნის თავდაცვის უზრუნველყოფაშიც მომავალი არქტიკისაა. რაკეტა „ცირკონი“ მეტად უნივერსალური რამაა. და შეიარაღებული ძალების განვითარების გარკვეულ ეტაპზე ის წამყვანი სარაკეტო იარაღი გახდება მთლიანობაში სამხედრო-საზღვაო ფლოტისთის, და ასევე მძლავრი შემაკავებებლი ფაქტორი სხვა ქვეყნებისთვის, რომლებიც რუსეტის ინტერესების შელახვის გადაწყვეტილებას მიიღებენ“.

კონტროლის საშუალება 

გამოცდების პროცესში „ცირკონები“ ანადგურებდა როგორც სახმელეთო, ისე საზღვაო სამიზნეებს 450 კილომეტრზე. სროლის გაცხადებული სიშორე ათასი კილომეტრია. ეს რაკეტას მოუწყვლადს ხდის თანამედროვე და პერსპექტიული ჩამჭერი საშუალებებისთვის. 

გასაკვირი არ არის, რომ „ცირკონზე“ მაშინვე ირეაგირეს დასავლეთის ქვეყნებმა, მათ შორის, აშშ-მა. პენტაგონი ყურადღებით ადევნებს თვალს თითოეულ გაშვებას და აცხადებს, რომ მნიშვნელოვნად ჩამორჩება ჰიპერბგერითი შეიარაღების სფეროში. ამერიკელი ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ ეს კომპლექსი სერიოზული საფრთხეა ავიამზიდებისთის - აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის მთავარი შემტევი ძალისთვის.

პირველი რანგის კაპიტან მიხაილ ნენაშევის თქმით, არმიისა და ფლოტისთის ყველა პროექტი, მათ შორის „ცირკონიც“, არის პასუხი დასავლეთის აგრესიულ სცენარზე. 

„საფრანგეთისა და აშშ-ის სამხედროების ბოლოდროინდელი განცხადებების ფონზე აშკარად ჩანს, რომ დასავლეთის ქვეყნებისთის აუცილებელია, წარმოაჩინონ რუსეთი საშიშ მტრად. უკვე დიდი ხანია, შემუშავებულია სცენარი და დასავლეთის პოლიტიკური კლასი კურსს რუსეთის წინააღმდეგ ააგებს. „ცირკონი“ კი 21-ე საუკუნის თავდაცვის საშუალებაა ზღვარგადასული პოლიტიკური ტურბულენტობის პირობებში. ჩვენთვის აუცილებელია თავისი შესაძლებლობების დემონსტრირება“. 

ექსპერტს მიაჩნია, რომ „ცირკონებით“ აღჭურვილი ათი წყალქვეშა ნავი და წყალზედა ხომალდი, მოიერიშე ბირთვულ და თავდაცვით შეიარაღებასთან ერთად, ჩრდილოეთის ფლოტს მისცემს შესაძლებლობას, გადაჭრას ნებისმიერი გეოპოლიტიკური ამოცანა ქვეყნის თავდაცვის კუთხით. 

აღსანიშნავია, რომ „ცირკონი“, რომელიც ჯერ კიდევ არ არის შესული შეიარაღებაში, უკვე ახდენს გავლენას პოლიტიკაზდე. როგორც რუსეთის ელჩმა აშშ-ში ანატოლი ანტონოვმა შენიშნა, კომპლექსის წარმატებული გამოცდები რუს დიპლომატებს თავდაჯერებას მატებს ამერიკელებთან მოლაპარაკებებში შეიარაღებაზე კონტროლის შესახებ.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

0
თემები:
რუსეთი დღეს (855)