რუსეთისა და ევროკავშირის დროშები

მოსაზრება: რუსეთი და ევროკავშირი გაყრა და ფლოსტები ფოსტით?

57
(განახლებულია 22:10 19.02.2021)
ბოლო რამდენიმე დღეა, რაც მთელი მსოფლიო განიხილავს რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის სერგეი ლავროვის სენსაციურ განცხადებას.

პაველ დანილინი

როდესაც მას ჰკითხეს, მიემართება თუ არა რუსეთი ევროკავშირთან განხეთქილების მიმართულებით, მან გასაოცარი პირდაპირობით უპასუხა: „თუ კიდევ ერთხელ დავინახავთ, რომ რაღაც სფეროში ისევ წესდება სანქციები, რომლებიც რისკებს უქმნის ჩვენს ეკონომიკას, მათ შორის ყველაზე მგრძნობიარე სფეროებში — დიახ“.

ლავროვის თქმით, რუსეთს არ სურს, „მსოფლიო ცხოვრებისგან“ იზოლირებული აღმოჩნდეს, მაგრამ ამისთვის მზად უნდა იყოს. „გსურს მშვიდობა? ემზადე ომისთვის“, — დაამატა მან.

რუსეთის მზადყოფნა ევროკავშირთან ურთიერთობების გასაწყვეტად — საერთაშორისო არენაზე ტოპ–დონის ახალი ამბავია. ორიოდე დღის შემდეგ სერგეი ლავროვმა ფინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრთან პეკა ჰაავისტოსთან საუბრისას დააზუსტა და განმარტა რუსეთის პოზიცია: „ჩვენ მზად ვართ პრობლემებზე მსჯელობისთვის. როცა ეს რუსეთის ინტერესებსაც აკმაყოფილებს, ჩვენ ვთანამშრომლობთ კლიმატური ცვლილებებისა და გარემოს დაცვის საკითხებშიც. მაგრამ ამ ურთიერთობების კარკასი შეგნებულად დაიშალა ბრიუსელის ინიციატივით“.

გარდა ამისა, ლავროვმა ისიც გაიხსენა, რომ ევროკავშირის უმაღლესმა წარმომადგენელმა უცხოეთისა და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში ჟოზეპ ბორელმა რუსეთიდან შინ დაბრუნების შემდეგ მთელი რიგი არამეგობრული განცხადებები გააკეთა. კერძოდ, ბორელის თქმით, რუსეთმა არ გაამართლა მოლოდინები, ვერ იქცა თანამედროვე დემოკრატიად და სწრაფად შორდება ევროპას.

სინამდვილეში კი, ლავროვის სიტყვებით, ყველაფერი პირიქითაა. ბრიუსელმა თანმიმდევრულად მოშალა აბსოლუტურად ყველა მექანიზმი, რომლებიც პარტნიორობისა და თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმების საფუძველზე არსებობდა. მათ შორის, სამიტები, რომლებიც წელიწადში ორჯერ ტარდებოდა, რუსეთის მთავრობისა და ევროკომისრებისა და ევროკომისიის თავმჯდომარის შეხვედრები, ოცზე მეტი სექტორალური დიალოგი, პარტნიორობისა და თანამშრომლობის საბჭოს ყოველწლიური შეხვედრები რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრისა და ასევე ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენლის მონაწილეობით.

სხვა სიტყვებით, სერგეი ლავროვმა მიანიშნა, რომ რუსეთს მობეზრდა იმ ბიჭის როლში ყოფნა, რომელსაც სულ უტყაპუნებენ, რომ ტანგოს ორნი ცეკვავენ, რომ საყვარელი ძალით ვერ გახდები. ამასთან მან ხაზი გაუსვა, რომ ნორმალური კონტაქტების გაწყვეტის ურთიერთობა იყო არა რუსეთის, არამედ თავად ევროკავშირის ინიციატივა. იმის ნაცვლად, რომ ევრობიუროკრატებთან რუსი დიპლომატების სპორადულ კონტაქტებს შედეგი მოჰყვეს, რუსეთის მიმართ ახალი მუქარები და სანქციების ახალი პაკეტის შემოღების შესახებ შანტაჟი ისმის.

გასაგებია, რომ დიალოგის ამგვარ ფორმატს ჯობს, საერთოდ არ იწარმოებოდეს დიალოგი.

ბოლოს და ბოლოს, რუსეთში კარგად ახსოვთ, რომ ევროკავშირთან შეთანხმების მიღწევა სულაც არ არის იმის გარანტია, რომ ბრიუსელი მას შეასრულებს. ევროპელი ბიუროკრატის სიტყვას იმაზე ნაკლები ფასი აქვს, ვიდრე იმ ფურცელს, რომელზეც ისაა ჩაწერილი. ამაზე შესანიშნავად შეუძლია ისაუბროს უკრაინის ყოფილმა პრეზიდენტმა ვიქტორ იანუკოვიჩმა, რომელმაც 2014 წლის 21 თებერვალს ევრომაიდანის ლიდერებთან ხელი მოაწერა „შეთანხებას უკრაინაში პოლიტიკური კრიზისის დარეგულირების შესახებ“. შეთანხმების გარანტებად მაშინ მთელი რიგი ევროპელი მაღალჩინოსნები გამოდიოდნენ, აი, რუსეთის წარმომადგენელმა კი უარი თქვა და დოკუმენტს ხელი არ მოაწერა. მართალიც გამოდგა, ვინაიდან ევროკავშირის გარანტიები ფარატინა ფურცელი აღმოჩნდა: ორიოდე დღის შემდეგ ამბოხებულმა ბრბომ უკრაინის პრეზიდენტის რეზიდენცია აიღო და რადის ოპოზიციამ, ქვეყნის კონსტიტუციის დარღვევით, იანუკოვიჩი ხელისუფლებას ჩამოაშორა. და პრეზიდენტს ქვეყნიდან გაქცევა მოუხდა.

ყველაფერი ეს ვარშავის, ბერლინისა და ბრიუსელის ტაშის თანხლებით ხდებოდა. გარანტიებზე ხელმომწერთაგან არც ერთს არ უცდია მათი შესრულება. ის კი არა, ბოდიშიც არავის მოუხდია, უკაცრავად, უხერხულად გამოვიდაო. ყველამ ისეთი სახე მიიღო, თითქოს არანაირი გარანტია არც არსებულა. სხვა რა არის ეს, თუ არა პოლიტიკური შულერობა?

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ნიუანსი, რომელსაც ცოტამ თუ მიაქცია ყურადღება ლავროვის სიტყვაში: რუსი მინისტრი საუბრობდა არა მთელ ევროპასთან კავშირის გაწყვეტაზე, არამედ ევროკავშირთან. და ამაშია რუსეთის უმნიშვნელოვანესი მესიჯი. მოსკოვი მკაფიოდ მიჯნავს ორ არსს: ქვეყნებსზედა ევროპულ ბიუროკრატიასა და ევროპის ცალკეულ ქვეყნებს. ევროკავშირის სახით არსებული „მიშენება“ არასანდოა, არამეგობრული, არაადეკვატური და არაკომპეტენტური, და რუსეთი იხრება იმისკენ, რომ საერთოდ არ იქონიოს მასთან საქმე. რაც შეეხება ევროპის ცალკეულ სახელმწიფოებსა და მთავრობებს, მათთან კავშირის გაწყვეტას რუსეთი საერთოდაც არ აპირებს.

ბორელის მსაგვსი ევროპელი ჩინოვნიკები ევროკავშირში შემავალი კონკრეტული ქვეყნების ინტერესებით კი არ ხელმძღვანელობენ, არამედ საკუთარი კორპორატიული ინტერესებით — ვაშინგტონის სურვილების გათვალისწინებით.

სწორედ ამიტომაც ატარებენ ისეთ პოლიტიკურ ხაზს, რომელიც რადიკალურად უპირისპირდება ევროკავშირის წევრი ცალკეული ქვეყნების ინტერესებს. თანაც საუბარია არა მარტო ისეთ დიდ მოთამაშეებზე, როგორებიც გერმანია, საფრანგეთი და იტალიაა. თუმცა, რაღა თქმა უნდა, ეს სამი ქვეყანა სხვებზე მეტს კარგავს ევროკავშირის რუსოფობიული პოზიციის გამო. ამასთან ევროკავშირელ ჩინოვნიკებს ბრიუსელში საერთოდაც არ აღელვებთ, რომ ხელფასებს სწორედ ამ ქვეყნების გადასახადებიდან იღებენ.

ისევ სერგე ლავროვის გამონათქვამებს თუ დავუბრუნდებით, შევნიშნავთ, რომ მოსკოვმა გადაწყვიტა, უარი თქვას რუსეთისთვის საკმაოდ უაზრო და მავნე კონტაქტებზე.

ოდესღაც ამერიკელმა დიპლომატმა ჰენრი კისინჯერმა დასვა ცნობილი კითხვა: „ვის დავურეკო, რომ ევროპას დაველაპარაკო?“ ის იმას გულისხმობდა, რომ აშშ-სთვის ნებისმიერი მნიშვნელოვანი საკითხი ვერ წყდებოდა საერთო ევროპულ დონეზე. და ამიტომაც იყო აუცილებელი ცალკე საუბარი ლონდონთან, ბერლინთან თუ პარიზთან.

გავიდა წლები, მაგრამ, როგორ ჩანს, გეოსტრატეგიულ მასშტაბებში თუ რამ შეიცვალა, ეს მხოლოდ კოსმეტიკური ცვლილებებია. აგერ, ლონდონმა ცოტა ხნის წინ დატოვა ევროკავშირი. ბერლინსა და პარიზს სულ უფრო ამძიმებს ევროკავშირის „მეწველი ძროხის“ როლი. და სწორედ ამ მომენტში რუსეთი საქვეყნოდ აცხადებს, რომ ევროკავშირის ინსტიტუტებთან და მის ბიუროკრატებთან საქმის დაჭერა კონტრპროდუქტიული და სულელურია. ჯობს ცალკე ელაპარაკო გერმანიასა თუ საფრანგეთს, რაც შესაძლოა ყოველთვის სასიამოვნო არ იყოს, მაგრამ მეტი სარგებელი კი ექნება. ამიერიდან რუსეთი ბრიუსელის გვერდის ავლით იკონტაქტებს მათთან — ერთიანმა ევროპამ ხომ ვერავის იმედები ვერ გაამართლა.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

57
აშშ-ის დროშა

მოსაზრება: დემოკრატიას ასწავლიან შეერთებულმა შტატებმა ჩარევის მეთოდები განსაზღვრა

16
(განახლებულია 12:55 06.03.2021)
ამერიკელები აღარ აპირებენ ბრძოლას დემოკრატიისათვის. დრომ აჩვენა: ინტერვენციები და ავტორიტარული ლიდერების დამხობა ეფექტური არ არის.

სოფია მელნიჩუკი

 ვაშინგტონმა აქედან გაკვეთილი გამოიტანა და მსოფლიოს შეცვლას გეგმავს — საკუთარი თავიდან იწყებს.

ახალი დროება — ახალი მეთოდები

სახელმწიფო მდივან ენტონი ბლინკენის პირველ ოფიციალურ გამოსვლას სახელმწიფო დეპარტამენტში, მიუხედავად იმისა, რომ ცარიელ დარბაზში ტარდებოდა, დიდი ხმაური მოჰყვა. ამერიკული დიპლომატიის შეფმა ნახევარ საათში ჩამოთვალა საგარეო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებები, რომლებიც მალე შევა ეროვნული უსაფრთხოების სტრატეგიაში.  

ბლინკენის ნათქვამიდან თითქმის არაფერია ახალი: მანაც  და პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმაც ბოლო თვეში ამაზე არაერთხელ ისაუბრეს. მაგრამ ერთმა რამემ მაინც მიიპყრო ყურადღება.

„ჩვენი მიდგომა შეიცვლება, განაცხადა სახელმწიფო მდივანმა. — ჩვენ აღარ ვიბრძოლებთ დემოკრატიისთვის ძვირადღირებული სამხედრო ინტერვენციების მეშვეობითა თუ ავტორიტარული რეჟიმების ძალით ჩამოყრის გზით“. მისი თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ ეს მეთოდები კარგი სურვილებით გამოიყენებოდა, არაფერი კარგი არ მოიტანეს.

მსოფლიო სხვაგვარი გახდა და ახალ პირობებში ვაშინგტონმა ყურადღება ტერორიზმის საფრთხეებიდან მოწინააღმდეგე სახელმწიფოებთან ბრძოლაზე გადაიტანა. დემოკრატიის დამყარება — რაც კვლავაც რჩება აშშ–ის საგარეო პოლიტიკის იმპერატივად — საწიროა საკუთარი მაგალითით. „წინააღმდეგ შემთხვევაში, ჩვენ აკომპანიმენტს ვუწევთ ისეთ სახელმწიფოებს, როგორებიცაა ჩინეთი და რუსეთი, რომლებიც ნებისმიერ შესაძლებლობას იყენებენ იმისათვის, რომ ეჭვქვეშ დააყენონ ჩვენი იდეალებისადმი სწრაფვა. საჭირო არ არის, ამოცანა გავუადვილოთ მათ“, — განაცხადა დიპლომატმა.

ისე რა მაგალითი

გასულმა წელმა ქვეყანა გამოცდის წინაშე დააყენა. კორონავირუსის პანდემიამ, რომელმაც იმაზე მეტი ამერიკელი იმსხვერპლა, ვიდრე პირველმა და მეორე მსოფლიო და ვიეტნამის ომებმა, ერთად აღებული აჩვენა, რომ ჯანდაცვის სფეროში უთანასწორობა არსებობს. რასობრივმა ჯანყებმა პოლიციის სისასტიკისა და შავკანიანების მკვლელობის გამო, კიდევ ერთხელ წარმოაჩინა საზოგადოებაში სისტემური რასიზმი.

საპრეზიდენტო არცევნები კი სულაც ყველაზე სკანდალური იყო მრავალი ათეული წლის განმავლობაში.დონალს ტრამპის დღემდე ირწმუნება, რომ არჩევნების შედეგები გაყალბდა. ამას ნამდვილი შეტევა მოჰყვა ფუნდამენტურ ღირებულებებზე: 6 იანვარს ხალხი კაპიტოლიუმში შეიჭრა, როდესაც იქ ამომრჩეველთა კოლეგიის კენჭისყრის შედეგები მტკიცდებოდა.

ახალი პრეზიდენტის, ჯო ბაიდენის წინაშე მწვავედ დადგა ქვეყნის შიგნით ერთიანობის აღდგენის საკითხი. საჭიროა ამერიკელები დარწმუნდნენ, რომ აშშ ჯერ ისევ არის დემოკრატიის შუქურა.

„პირად მაგალითთან დაკავშირებით ახლა შტატებში დიდი პრობლემებია. მათ აუცილებლად ესაჭიროებათ რიტორიკული ინსტრუმენტი ელექტორატის მობილიზაციისთვის. მნიშვნელოვანია წარმოჩინდეს, რომ ქვეყანაში ვითარების დარეგულირება შესაძლებელია“, — აცხადებს ექსპერტი პაველ კოშკინი.  

ბაიდენის ადმინისტრაცია გამუდმებით უსვამს ხაზს: მთავარი სტრატეგიული მოწინააღმდეგე — ეს ჩინეთი და მისი განვითარების მოდელია. სწორედ მის შეცვლას გეგმავს  ვაშინგტონი.

თავად პეკინი კი არ აპირებს, სადმე მოახდინოს თავისი პოლიტიკური სისტემის ექსპორტი, რაზეც ჩინეთის ლიდერი სი ცზინპინი საუბრობდა კიდეც: ჩვენ განვითარების გზით გავზრდით შესაძლებლობებს მსოფლიოსთვისო.

მოსკოვის კარნეგის ცენტრის კონსულტანტ ტემურ უმაროვის თქმით, ზოგ ქვეყანაში ნამდვილად არსებობს ჩინეთის სახელმწიფო მართვის ცალკეული ელემენტების იმპორტზე მოთხოვნა.

„რეგიონის ყველა ავტოკრატიას სურს, გაიმეოროს ჩინეთის წარმატება: გახდეს განვითარებული ეკონომიკა დემოკრატიული რეფორმების გარეშე“, — ამბობს ექსპერტი.

იმავდროულად, ნებისმიერი ავტოკრატია თანამედროვე სამყაროში იძულებულია, დემოკრატიად წარმოაჩინოს თავი. ამის გარეშე გლობალურ სამყაროში ნორმალურად არსებობა შეუძლებელია.

ამიტომ ცენტრალურ აზიაში რიტორიკის დონეზე კი საუბრობენ რეფორმებსა და ადამიანის უფლებებზე, მაგრამ ფაქტობრივად დასავლეთს მისაბაძ მოდელად არ განიხილავენ. თუ მანამდე ყირგიზეთი მაინც იყო ასე თუ ისე პროამერიკულად განწყობილი, ახლა იქ სხვა გზას ადგანან.  

შეერთებულ შტატებს შეეძლო, გაეძლიერებინა პოზიციები რეგიონში, თუ უფრო აქტიურად ჩაერთვებოდა ცენტრალურ აზიაში ეკონომიკურად, როგორც ამას პეკინი აკეთებს. ამის გარეშე, უმაროვის აზრით, დიდი გავლენა იდეოლოგიური კუთხით მიუღწეველია.

დაუვიწყებელი ძველი

ახალი ადმინისტრაციის მიდგომები — ეს ჯერ კიდევ ბარაკ ობამას მიერ დაწყებულის გაგრძელებაა. ეგრეთ წოდებული ობამას დოქტრინა ამერიკის სამხედრო ყოფნის შემცირებასაც მოიაზრებდა საზღვარგარეთ. უკვე მაშინ დემოკრატები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ სამხედრო მეთოდები არ არის ეფექტური და დემოკრატია ინტერვენციითა და ოკუპაციით კი არ უნდა დამყარდეს, არამედ რბილი ძალით.

მაგრამ აშშ–ის 44–ე პრეზიდენტს ეს არც ისე გამოუვიდა: 2011 წელს აშშ–მა ავიაშეტევა მიიტანა ლიბიის სამთავრობო ჯარებზე. ობამამ მოგვიანებით აღიარა კიდეც, რომ გადაწყვეტილება სწორი იყო, მაგრამ შედეგებისთვის ვაშინგტონი არ მომზადებულა. ლიბია ქაოსში ჩაეფლო — ობამამ ამას თავისი პრეზიდენტობის ყველაზე საშინელი შეცდომა უწოდა.

პოლიტოლოგ დმიტრი სუსლოვის აზრით, ამჟამინდელი ადმინისტრაცია განაგრძობს მის მცდელობებს და ყველა მეთოდს გამოიყენებს, გარდა უშუალო სამხედრო ინტერვენციისა.

„აქცენტი უცხოურ დახმარებასა და არაკომერციულ ორგანიზაციებზე გაკეთდება, უფრო აქტიურად დაუწერენ მხარს „ნარინჯისფერ რევოლუციებს““, — ამბობს ის და იხსენებს, რო სირიაში ბაშარ ასადი რეჟიმს პირდაპირ კი არ ებრძოდნენ, არამედ ოპოზიციურ ძალებს ეხმარებოდნენ.

ახლა ვაშინგტონი რუსეთის, ბელორუსიის, ვენესუელის ოპოზიციას უწერს მხარს. მანამდე შტატებმა სანქციები დაუწესა ზოგ რუს ჩინოვნიკს ალექსეი ნავალნის გამო. სვეტლანა ტიხანოვსკაია პრეზიდენტ ალექსანდრ ლუკაშენკოსთვის შეზღუდვების დაწესების საკითხზე ამერიკის ელჩთან მსჯელობდა.  ბლინკენმა კი ამას წინათ ხუან გაიდოს დაურეკა — ველესუელის ოპოზიციის ლიდერს. ჩინეთსა და ირანში აშშ პროდასავლელ დისიდენტებსა და არაკომერციულ ორგანიზაციებს ეხმარება.

კონკრეტული ქმედებები დამოკიდებულია ქვეყანაზე, მიაჩნია სუსლოვს. სადღც ეს არის ერთ–ერთი მხარის დახმარება სამოქალაქო ომში, სადღაც — პოლიტიკური კრიზისის პროვოცირება. საინფორმაციო პოლიტიკა, პროპაგანდა, საჯარო დიპლომატია. სანქციები ასევე მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია დემოკრატიის გავრცელებისთვის: ამით ურტყამენ ელიტებს, რომლების თავიდან მოშორებაც სურთ. აი ახალი ერაყები და ლიბიები კი აღარ იქნება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

16
თემები:
რუსეთი დღეს
ბათუმი

რა არის ახალი საბანკო სფეროში? კომერციული ბანკების ერთი თვის მონაგარი

877
(განახლებულია 12:49 06.03.2021)
შემცირებული საკრედიტო პორტფელი და გაზრდილი საპროცენტო განაკვეთები. როდიდან გაიაფდება სესხები? მზარდი დეპოზიტები და გაფრთხილება მომხმარებლებს ანაბრებზე სარგებლის შემცირების შესახებ. რა ტენდენცია იკვეთება საბანკო სექტორში?

სამსონ ხონელი

კობა გვენეტაძის უწყებამ საქართველოში მოქმედი 15 კომერციული ბანკის საქმიანობის ფინანსური მაჩვენებლები გაასაჯაროვა. გაირკვა, რომ მიმდინარე წელი საბანკო სექტორმა მოგებით დაიწყო. კერძოდ, იანვრის თვეში კომერციული ბანკების მოგებამ 113,368 მილიონი ლარი შეადგინა, რაც წინა თვესთან შედარებით თითქმის 13 მილიონი ლარით, ხოლო გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 17.3 მილიონი ლარით მეტია.

საბანკო სექტორში წლიდან წლამდე მზარდი შემოსავალი და მოგება მკითხველისთვის არახალია, თუმცა არ გამიკვირდება, ირონიული ტონით ბრძანოს − გაუჭირდებოდათ, თუ იცი?! მკითხველს საპასუხოდ შევახსენებ, რომ COVID-19-ის პანდემიის გამო გასული წელი საბანკო სექტორისთვის საკმაოდ რთული იყო. მხოლოდ მარტის თვეში ბანკებმა 943,1 მილიონი ლარი იზარალეს. მართალია, მომდევნო თვეებში კომერციული ბანკები ზარალზე არ გასულან, მაგრამ საბოლოო ჯამში 2020 წელი საბანკო სექტორმა 99,262 მილიონი ლარის მოგებით დაასრულა. შედარებისთვის: 2019 წლის ბოლოს ეს მაჩვენებელი 953,6 მილიონ ლარს შეადგენდა. სხვაობის დაანგარიშება თქვენთვის მომინდია...

დარწმუნებული ვარ, მკითხველს, პირველ რიგში, აინტერესებს, რა ცვლილებებია საკრედიტო პორტფელში, როგორია საპროცენტო განაკვეთების მერყეობის დინამიკა. მოგახსენებთ, რომ მიმდინარე წლის იანვარში, გასული წლის დეკემბერთან შედარებით, კომერციული ბანკების მიერ გაცემული სესხების მოცულობა 48,2 მილიონი ლარით შემცირდა და თებერვლის თვეს საბანკო სექტორი 38,17 მილიარდი ლარის მოცულობის საკრედიტო პორტფელით შეხვდა. საანგარიშო პერიოდში საკრედიტო პორტფელის ლარიზაციის კოეფიციენტი 44,14 პროცენტს შეადგენდა. მიმდინარე წლის იანვარში, წინა თვესთან შედარებით, საპროცენტო განაკვეთი თითქმის ყველა საკრედიტო პროდუქტზე გაიზარდა. კერძოდ, გაძვირდა როგორც ავტოსესხი, ისე სალომბარდო, სამომხმარებლო, უძრავი ქონების შესაძენად თუ რემონტისთვის გაცემული იპოთეკური სესხები. რატომ?

საბანკო ასოციაციის პრეზიდენტის ალექსანდრე ძნელაძის შეფასებით, საბანკო კრედიტებზე საპროცენტო განაკვეთის ზრდა COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული ეკონომიკური კრიზისის შედეგია და ცალსახად დაკავშირებულია ნეგატიური მოლოდინებისა და რისკების მატებასთან.

საბანკო ასოციაციის ხელმძღვანელი მიგვანიშნებს, რომ ვადაგადაცილებული სესხების წილის ზრდას თავად ეროვნული ბანკი ელის. მისივე თქმით, უახლოეს ორ-სამ თვეში ვითარება უნდა შეიცვალოს.

„იმედია, შეზღუდვების მოხსნის პარალელურად მაქსიმალური აქტივობა იქნება. შარშან, ზაფხულის პერიოდშიც დასტაბილურდა სესხებზე საპროცენტო განაკვეთი და ბაზარზე ამ კუთხით შემცირების ტენდენცია იყო. წელსაც მოლოდინი გვაქვს, რომ პირველი კვარტლის შემდეგ საპროცენტო განაკვეთები დაიკლებს“, − განაცხადა ალექსანდრე ძნელაძემ.

გამართლდება თუ არა ეს ვარაუდი – დრო გვიჩვენებს, თუმცა უკვე დღეს საკამათო არ არის, რომ ეკონომიკურ საქმიანობაზე დაწესებული შეზღუდვების მოხსნასთან ერთად განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება ბიზნესის დაკრედიტებას. საინტერესოა, საანგარიშო პერიოდში როგორი იყო ბიზნესის ცალკეულ მიმართულებებზე სესხების გაცემის დინამიკა.

მიმდინარე წლის იანვარში, გასული წლის დეკემბერთან შედარებით, ანუ სულ რაღაც ერთი თვის განმავლობაში, არც მეტი, არც ნაკლები, 36,1 მილიონი ლარით შემცირდა სოფლის მეურნეობის, მეტყევეობისა და თევზჭერის მიმართულების დაკრედიტების მოცულობა და ის 13,57 მილიონ ლარს შეადგენს. უცხოურ ვალუტაში გაცემული სესხები კი ამ მიმართულებით 7,68 მილიონი ლარით არის შემცირებული და 5,07 მილიონ ლარს შეადგენს. ასევე შემცირდა მრეწველობის დაკრედიტებაც – ლარში 105,36 მილიონი ლარით, ხოლო უცხოურ ვალუტაში – 75,01 მილიონი ლარით. საანგარიშო პერიოდში ამ მიმართულებით გაცემული სესხების ჯამური მოცულობა ეროვნულ ვალუტაში 219,6 მილიონ ლარს, ხოლო უცხოურ ვალუტაში 222,1 მილიონ ლარს შეადგენს. მშენებლობის დაკრედიტება ეროვნულ ვალუტაში 58,7 მილიონი ლარით შემცირდა და 49,06 ლარი შეადგინა, ხოლო უცხოური ვალუტაში გაცემული სესხები 78,7 მილიონი ლარით შემცირდა და 89,8 მილიონ ლარს შეადგენს.

ვაჭრობის მიმართულებით ეროვნულ ვალუტაში გაცემული სესხები 80,8 მილიონი ლარით 241,6 მილიონ ლარამდე შემცირდა, ხოლო უცხოურ ვალუტაში დაკრედიტება 241,6 მილიონი ლარით შემცირდა და 131,2 მილიონი ლარი შეადგინა. ციფრებით მკითხველს აღარ გადავღლი და ვიტყვი, რომ შემცირებულია სასტუმროებისა და რესტორნების, ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის, ფინანსური შუამავლობის, განათლების, ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების დაკრედიტება. ჯამურად ბიზნეს-დაკრედიტების მოცულობა 2021 წლის იანვარში, გასული წლის დეკემბერთან შედარებით, ეროვნულ ვალუტაში 520,7 მილიონი, ხოლო უცხოურ ვალუტაში 527,8 მილიონი ლარით შემცირდა.

ექსპერტ-ანალიტიკოსთა შეფასებით, როგორც წესი, დაკრედიტებისა და ფინანსური აქტივობის მიმართულებით იანვრისა და თებერვლის თვეები ყველაზე ნაკლებად აქტიურია, შესაბამისად, ამ შედეგის ერთ-ერთ გამომწვევ მიზეზადაც სწორედ ეს შეიძლება ჩაითვალოს. დეკემბრისგან განსხვავებით, დაკრედიტების მოცულობებში დიდი სხვაობაც ამავე მიზეზითაა გამოწვეული. რეალურად გასული წლის ყველაზე შედეგიან თვეს ვადარებთ მიმდინარე წლის პასიურ თვეს.

აქვე მკითხველის ყურადღებას კიდევ ერთ გარემოებაზე გავამახვილებ: მიუხედავად იმისა, რომ საანგარიშო პერიოდში ბიზნეს-საქმიანობის უკლებლივ ყველა მიმართულებით დაკრედიტების მოცულობა შემცირდა, ცალკეული მიმართულებების მიხედვით განსხვავებული იყო საშუალო საპროცენტო განაკვეთის დინამიკა. კერძოდ, მრეწველობის, მშენებლობის, ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის, განათლების, სასტუმროებისა და რესტორნების, ვაჭრობის, ფინანსური შუამავლობის, ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურებისა თუ უძრავი ქონებით ოპერაციების დასაფინანსებლად ეროვნულ ვალუტაში გაცემული სესხების საშუალო საპროცენტო განაკვეთი გაიზარდა, ხოლო სოფლის მეურნეობის, მეტყევეობის, თევზჭერის მიმართულებით შემცირდა.

საინტერესოა, რა ტენდენცია გამოიკვეთა უცხოური ვალუტით დაკრედიტებისას. ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების, მრეწველობის, უძრავი ქონებით ოპერაციების და განათლების მიმართულებით უცხოურ ვალუტაში გაცემული კრედიტების საშუალო საპროცენტო განაკვეთი გაიზარდა. ამავე ვალუტაში სოფლის მეურნეობის, მეტყევეობის, თევზჭერის, მშენებლობის, ვაჭრობის, სასტუმროებისა და რესტორნების, ტრანსპორტის და კავშირგაბმულობის, ფინანსური შუამავლობის დაკრეტიტებისას საშუალო საპროცენტო განაკვეთი შემცირდა. ასე რომ, ახლა თავად გადაწყვიტეთ, რა მიმართულებით აპირებთ ბიზნეს-საქმიანობის დაწყებას, თუმცა არ დაგავიწყდეთ, რომ არაფერია უფრო მარადიული, ვიდრე ცვალებადობა.

შესაბამისად, სესხებზე საპროცენტო განაკვეთებიც ცვალებადია და თუ დღეს კომერციული ბანკები განათლებას უფრო იაფად აკრედიტებენ, ვიდრე ვაჭრობას, ხვალ შესაძლოა პირიქით იყოს. დავძენ, რომ ლარში ბიზნეს-სესხების საშუალო საპროცენტო განაკვეთი 11,54 პროცენტიდან 12,09 პროცენტამდე გაიზარდა, ხოლო უცხოურ ვალუტაში 7,13 პროცენტიდან 6,97 პროცენტამდე შემცირდა.

საკრედიტო პორტფელისგან განსხვავებით, მართალია, მცირედით, 0.72 პროცენტით გაიზარდა საბანკო დეპოზიტების მოცულობა – საანგარიშო პერიოდში 34,88 მილიარდი ლარი შეადგინა. საბანკო დეპოზიტების ლარიზაციის კოეფიციენტი 38,55 პროცენტია. მართალია, ეს საანგარიშო პერიოდს არ ეხება, მაგრამ საბანკო სექტორის ნაწილმა მომხმარებლებს დოლარში განთავსებულ დეპოზიტებზე საპროცენტო განაკვეთის შემცირების შესახებ აცნობა. ანაბრებზე დარიცხული სარგებელი მომხმარებლებს აპრილიდან შეუმცირდებათ. საბანკო ასოციაციის პრეზიდენტი განმარტავს, რომ საპროცენტო განაკვეთის ცვლილება მაქსიმუმ 1 პროცენტი შეიძლება იყოს.

„ანაბრებზე არის მიზერული 0.25-პროცენტიანი ან მაქსიმუმ 1-პროცენტიანი ცვლილება. მინდა აღვნიშნო, რომ ეს პროცესი ამ ეტაპზე არ არის სისტემური ხასიათის და ანაბარზე სარგებლის მოცულობა ყველა ბანკს არ შეუმცირებია. საქმე გვაქვს კონკრეტულ გადაწყვეტილებებთან, რაც გამოწვეულია შედარებით მაღალი ლიკვიდობით უცხოურ ვალუტაში და შეზღუდვებით, რის გამოც თანხის უცხოურ ვალუტაში დაბანდება ბევრად უფრო პრობლემურია, ვიდრე ეროვნულ ვალუტაში“, − აცხადებს საბანკო ასოციაციის პრეზიდენტი ალექსანდრე ძნელაძე.

მისი თქმით, უცხოურ ვალუტაში სადეპოზიტო მიმართულებით პროცენტების შემცირება მოსალოდნელი იყო, თუმცა კრიზისმა პროცესს კიდევ უფრო ხელი შეუწყო.

და, ბოლოს, გასული წლის დეკემბერთან შედარებით, საპროცენტო შემოსავლები 14 მილიონი ლარით შემცირდა და მისი მოცულობა 367,56 მილიონ ლარს შეადგენს, გაზრდილია სხვა და არასაპროცენტო შემოსავლები, ზრდის მოცულობა ჯამურად 3 მილიონი ლარია. ამავე დროს საბანკო სექტორმა საკონვერსიო ოპერაციებიდან 13,4 მილიონი ლარი იზარალა.

სულ ეს არის. რაც შეეხება ზოგად შეფასებას, როგორც ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, COVID-19-ის პანდემიის მიუხედავად, საბანკო სექტორმა წელი აქტიურად დაიწყო და ეკონომიკის შემდგომი ზრდისა თუ სტიმულირებისათვის ამ ტემპის შენარჩუნება მნიშვნელოვანი ფაქტორი იქნება. დავძენ, ძნელია ანალიტიკოსების ამ მოსაზრებას არ დაეთანხმო, თუმცა შეგვიძლია მივანიშნოთ, რომ თავად საბანკო სექტორის სტაბილურობის ხარისხს დიდწილად სწორედ ეკონომიკური ზრდის ტემპი განაპირობებს...

 

877
თბილისის აეროპორტი

შუა აზიის ქვეყნების მოქალაქეებისთვის საქართველოში შემოსვლა გამარტივდა

0
ქვეყანაში შემოსვლა შემსუბუქდება მხოლოდ მათთვის, ვინც ავიარეისებით ჩამოვა. სახმელეთო და საზღვაო საზღვრები კვლავ დაკეტილია.

თბილისი, 6 მარტი – Sputnik. თურქმენეთის, ტაჯიკეთის, ყირგიზეთისა და უზბეკეთის მოქალაქეებს საქართველოში ჩამოსვლა ვაქცინაციის გარეშე შეუძლიათ. ამის შესახებ ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა ნათია თურნავამ განაცხადა.

საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ამ ქვეყნების მოქალაქეებმა საქართველოში ჩამოფრენისას თან უნდა იქონიონ PCR-ტესტის უარყოფითი პასუხი.

საქართველოს ხელისუფლებამ საჰაერო საზღვრები უცხოელებისთვის 1 თებერვლიდან გახსნა. სახმელეთო და საზღვაო საზღვრები კვლავ დაკეტილია.

მინისტრმა განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა უზბეკეთზე, რომელთანაც პანდემიამდე პირდაპირი ავიამიმოსვლა მოქმედებდა.

„ჩვენ განსაკუთრებით დიდ ნაკადებს ველოდებით უზბეკეთიდან. შემოსვლის რეჟიმის შემსუბუქების პარალელურად, ვფიქრობთ, რომ ფრენები ამ ქვეყანასთან გააქტიურდება“, – განაცხადა ნათია თურნავამ.

აქამდე კორონავირუსზე უარყოფითი შედეგის ამსახველი ცნობით საქართველოში შემოსვლა შეეძლოთ ევროკავშირის ქვეყნების მოქალაქეებსა და რეზიდენტებს, ისრაელის, შვეიცარიის, ნორვეგიის, აშშ-ის, დიდი ბრიტანეთის, კატარის, არაბთა გაერთიანებული საამიროების, ბაჰრეინისა და თურქეთის მოქალაქეებს, ასევე რუსეთის, სომხეთის, აზერბაიჯანის, ბელარუსის, უკრაინისა და ყაზახეთის მოქალაქეებს.

საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში აღნიშნავენ, რომ მოგზაურებმა უნდა გაითვალისწინონ შემდეგი:

  • საქართველოში ამ ქვეყნებიდან უნდა ჩამოვიდნენ საჰაერო გზით, დასაშვებია ტრანზიტი მესამე ქვეყნების გავლით;
  • საზღვარზე უნდა წარმოადგინონ ბოლო 72 საათში ჩატარებული PCR-ტესტის უარყოფითი პასუხი;
  • საქართველოში ჩამოსვლიდან მესამე დღეს უცხოეთის მოქალაქეებმა საკუთარი ხარჯით უნდა ჩაიტარონ განმეორებითი PCR–ტესტი;
  • სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთის წინ საჭიროა სპეციალური ფორმის შევსება, სადაც მითითებული უნდა იყოს ბოლო 14 დღის მოგზაურობის ისტორია და საკუთარი საკონტაქტო მონაცემები (მისამართი, ტელეფონის ნომერი, ელექტრონული ფოსტა და ა.შ.).

იმ პირებმა, რომლებიც ბოლო 14 დღის განმავლობაში იმყოფებოდნენ დიდ ბრიტანეთში, აუცილებლად უნდა გაიარონ 12-დღიანი კარანტინი. ამ შემთხვევაში აღარ არის აუცილებელი PCR–ტესტის უარყოფითი პასუხის წარდგენა საზღვარზე, ასევე ტესტის განმეორებით ჩატარება მესამე დღეს.

0