რაკეტმზიდის გაშვება

მოსაზრება: რით აპირებს პენტაგონი რუსეთის „შეკავებას“

60
(განახლებულია 18:05 18.02.2021)
მოსკოვი შეშფოთებულია კოსმოსში აშშ–ის რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემების ეშელონის გაჩენის პერსპექტივით.

ანდრეი კოცი

საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე სერგეი რიაბკოვის თქმით, ვაშინგტონის გეგმების რეალიზაცია საერთაშორისო უსაფრთხოების აწყობილ სისტემას დესტაბილიზაციის საფრთხეს უქმნის.  დიპლომატი ხაზს უსვამს, რომ ამ განზრახვის წარმატების შემთხვევაში, ამერიკელები შეძლებენ, პირდაპირ ორბიტიდან დაარტყან კონტინენტშორისი ბალისტიკური რაკეტების (ICBM) პოზიციურ რაიონებს მანამ, სანამ ისინი სტრატს აიღებენ.

30 პროცენტამდე

აშშ–ის კოსმოსური ძალების სარდლობამ აგვისტოში გამოაქვეყნა სამხედრო დოქტრინა, რომლის მთავარი აზრი ისაა, რომ ორბიტაზე კონტროლი უნიკალურ შესაძლებლობებს გააჩენს საბრძოლო ოპერაციების დაგეგმვისა და ჩატარების კუთხით. დოკუმენტის ავტორები წერდნენ, რომ არმიების სარდლები ჯერ კიდევ უძველესი დროიდან ცდილობდნენ, ბრძოლის წინ შემაღლებული ადგილების დაკავებასა და ამ გზით სტრატეგიული უპირატესობის მოპოვებას — მოწინააღმდეგის მანევრებისა და ბრძოლის ველის დაუბრკოლებლად დანახვა მოულოდნელი შეტევის შესაძლებლობას სპობდა. XXI საუკუნეში კი ყველაზე ხელსაყრელი პოზიცია — ეს დედამიწის ახლო ორბიტაა და პენტაგონის აზრით, ის სწორედ ამერიკის კოსმოსურმა ძალებმა უნდა გააკონტროლოს.

დოქტრინა არ გამორიცხავს ორბიტაზე სტრატეგიული შეიარაღების ელემენტების განთავსებასაც. პენტაგონის მაშინდელმა შეფმა ჯეიმს მეტისმა 2018 წლის აგვისტოში თქვა, რომ კოსმოსი „სამხედრო მოქმედებების ახალი თეატრის“ სახით უნდა განვიხილოთ. მისი თქმით, „საკვანძო ფაქტორი – ეს კოსმოსში გაშვების აღმომჩენი გადამცემების  განთავსებაა“. სპეციალისტები არ გამორიცხავენ, რომ გადამცემების კვალდაკვალ ამერიკელებმა ორბიტაზე შემტევი შეიარაღებაც განათავსონ. ორბიტული რაკეტა-ჩამჭერების პროექტები, რომლებსაც საბჭოთა კონტინენტშორისი ბალისტიკური რაკეტების ჩამოყრა შეეძლოთ აფრენისას, აშშ–ს ჯერ კიდევ ცივი ომის წლებში ჰქონდა.

„კოსმოსის მილიტარიზაციაზე ტრამპის დრო ალაპარაკდნენ, — აცხადებს РИА Новости–სთან საუბრისას პოლიტოლოგ–ქმერიკანისტი სერგეი სუდაკოვი. — შეიქმნა  კოსმოსური ჯარები, გაიზარდა ფრენების რაოდენობა. აშკარაა, რომ ე კურსი ბაიდენის დროსაც გაგრძელდება. აშშ–ს ყველა შანსი აქვს, ხორცი შეასხას კოსოსურ რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის პროექტს. ამერიკას მსოფლიოში ყველაზე დიდი თანამგზავრული დაჯგუფება ჰყავს, რომელიც გამუდმებით ივსება. ამასთან კოსმოსურ აპარატებს ფორმალურად არასახელმწიფო კომპანიების უშვებენ, მაგალითად, ილონ მასკის SpaceX–ი. ორბიტაზე არსებული ბევრი კომერციული თანამგზავრი სამხედრო საჭიროებებისთვისაც შეიძლება გამოიყენონ“.

და მაინც, ექსპერტის თქმით, ორბიტაზე რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემების კოსმოსური ეშელონის განთავსება პენტაგონს არ მისცემს საშუალებას, სრულად გაანეიტრალოს რუსეთის ბირთვული შეკავების პოტენციალი. უკეთეს შემთხვევაში  კოსმოური ჩამჭერები ICBM–ის 30%-ს გაანადგურებენ სტარტზე. თუმცა, ტოტალური ბირთვული ომის შემთხვევაში, ესეც ძალიან ბევრია. ამასთან ზოგ ICBM–ს სახმელეთო ბაზირების ჩამჭერები გაანადგურებენ ევროპიდან და აშშ–დან, და ასევე ნატოს ხომალდებიც, რომლებიც Aegis–ის სისტემებითა და SM-2 და SM-3 რაკეტებითაა აღჭურვილი. შედეგად, საპასუხო–შემხვედრი ბირთვული დარტყმა უკვე იმდენად ძლიერი ვეღარ იქნება.

ომები კოსმოსში

„მოსკოვმა ბევრად უფრო ხისტად უნდა ირეაგიროს მსგავს ინიციატივებზე — დარწმუნებულია სუდაკოვი. — აუცილებელია განემარტოს ვაშინგტონს, რომ რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის ელემენტების განთავსება კოსმოსში — ეს casus belli–ა, რომელიც მაქსიმალურად მკაცრ რეაქციას მოითხოვს. თუ ჩვენ მათ გავაგებინებთ, რომ კოსმოსის მილიტარიზაცია — ეს წითელი ხაზია, მაშინ სულ ცოტა, ორბიტული ეშელონის განთავსებას მაინც დავამუხრუჭებთ“.   

ამერიკული დოქტრინის თანახმად, კოსმოსური ჯარები ორბიტის უსაფრთხოებაზე აგებენ პასუხს და აშშ–ისა და მისი მოკავშირეების წვდომას უზრუნველყოფენ მასზე. გარდა ამისა, წარმოაჩენენ ძალას, რათა ოპონენტები დააშინონ და აიძულონ ისინი, შეცვალონ ქმედებები. ტვირთებსა და პერსონალს მრავალჯერადი ხომალდები მიიყვანენ ადგილებზე  ინფორმაციის სწრაფი გადაცემის მიზნით ტაქტიკურ, ოპერატიულ და სტრატეგიულ დოეებზე მძლავრ თანამგზავრულ დაჯგუფებას ჩამოაყალიბებენ.

განსაკუთრებული როლი ეთმობა დაზვერვის, მონიტორინგისა და კავშირის ატმოსფეროსმიღმა აპარატებს.

აშშ–ისა და მისი ნატოელი მოკავშირეების არმიები ძალიან არიან დამოკიდებული თანამგზავრებზე. სწორედ კოსმოსშია თავმოყრილიჯარებისა და იარაღის, დაზვერვის, კავშირისა და ნავიგაციის ძირითადი საშუალებები. ორბიტაზე სამხედრო და ორმაგი დანიშნულების დაახლოებით ათასამდე აპარატი მორიგეობს.

დოქტრინის ავტორები ჯიუტად ირწმუნებიან, რომ ვაშინგტონის ყველა ოპონენტს აუცილებლად უნდა ჩამოერთვას ნებისმიერი ინფორმაციის მიღების უფლება ამერიკულ ორბიტულ დაჯგუფებაზე. საამისოდ პერსპექტიული ტავდაცვითი პროექტების სააგენტოში (DARPA) უკვე რამდენიმე წელია, რეალიზდება პროგრამა Blackjack–ი, რომელიც დაბალ ორბიტაზე ერთ ქსელში ჩართული ორასამდე მცირეგაბარიტიანი თანამგზავრის გაყვანას ითვალისწინებს. მიიჩნევა, რომ მათი აღმოჩენა შეუძლებელია.

ორბიტის გამოხშირვა

რუსეთის სამხედრო–კოსმოსური ძალები ფლობს ტექნიკურ შესაძლებლობებსა და სპეციალისტებს, რომლებსაც დასავლური თანამგზავრების ქმედებების დაფიქსირება შეუძლიათ. ორბიტული დაჯგუფების ნაბიჯების მიხედვით, რთული არ იქნება ბევრი რამის ამოცნობა იქიდან, რაც ნატოს შტაბებში აქვთ ჩაფიქრებული.

საერთაშორისო ვითარების გამწვავების შემთხვევაში, რუსეთი შეძლებს არა მარტო დააკვირდეს დასავლეთის თანამგზავრებს, არამედ ეფექტურადაც გაანადგუროს ისინი. ნოემბერში ყაზახეთის პოლიგონ სარი–შაგანზე წარმატებით გამოიცადა რაკეტა А-235 „ნუდოლი“, რომელიც ამერიკული ბალისტიკური რაკეტების ჩასაჭერადაა განკუთვნილი მოსკოვსა და რუსეთის დასავლეთში განლაგებულ სამრეწველო ობიექტებზე შეტევის შემთხვევაში. სპეციალისტების შეფასებებით, მისი შესაძლებლობები საკმარისია კოსმოსური ობიექტების გასანადგურებლად დაბალ ორბიტებზე.

ეს რაკეტა 2014 წლიდან იცდება. მისი უმთავრესი კოზირი მობილურობაა. აშშ–ის სამხედრო–საჰაერო ძალების სარდლობის ხელმძღვანელმა გენერალმა ჯონ რეიმონდმა განაცხადა, რომ თანამგზავრული ჩაჭერის რუსული რაკეტის გამოცდა აშშ–ის ინტერესების გამოწვევაა დედამიწის ახლო სივრცეში.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

60
თბილისი - ლეღვთახევი

ეკონომიკა ციფრებში... შუალედური ფინიში და „ლოკდაუნის“ საფრთხე

1056
(განახლებულია 17:07 23.07.2021)
მიმდინარე წლის 6 თვის შედეგებით ეკონომიკური პარამეტრები პოზიტიურია: საბანკო სექტორი რეკორდულ მოგებაზე გავიდა, რეკორდულია საგარეო ვაჭრობის მაჩვენებლებიც, მზარდია ტურისტული ნაკადი და ფულადი გზავნილები, ეროვნული ბანკი კი ინფლაციის მაჩვენებლის განახლებას ვარაუდობს...

სამსონ ხონელი

წინამდებარე სტატიით მკითხველის ყურადღებას ქვეყნის ეკონომიკისა და საფინანსო ბაზრის რამდენიმე რეკორდულ მაჩვენებელზე გავამახვილებ. საბანკო სექტორით დავიწყებ.

მიმდინარე წლის პირველ 6 თვეში კომერციული ბანკების მოგებამ 1,060 მილიარდი ლარი შეადგინა, რაც აბსოლუტური რეკორდია. არ გაუჭირდებოდათ! − ბრძანებს მკითხველი ირონიული ტონით და, სავარაუდოდ, მიმანიშნებს, რომ საბანკო სექტორის შემოსავლები და მოგებაც უკვე მრავალი წელია მზარდია. მეტიც, საბანკო სფერო დიდი ხანია ჩვენში ყველაზე სარფიან ბიზნესად ითვლება. რეპლიკას გავიზიარებ, თუმცა დავძენ, რომ ფაქტია, საბანკო სექტორი მილიარდიან ნიშნულს ყველაზე ახლოს 2019 წელს მიუახლოვდა, როდესაც ერთი წლის განმავლობაში კომერციული ბანკების მოგებამ 953 მილიონ ლარს მიაღწია.

შეგახსენებთ, რომ საბანკო სექტორის მოგება გასულ წელს თითქმის ათჯერ – 99 მილიონ ლარამდე შემცირდა. 2020 წლის პირველი კვარტალი კომერციულმა ბანკებმა 747 მილიონი ლარის ზარალით დაასრულეს. ექსპერტთა შეფასებით, ეს ზარალი შედეგი იყო არა იმდენად COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული ეკონომიკური ვარდნის, რამდენადაც კონსერვატიული მიდგომისა და რეზერვების მოცულობის ზრდის. თავის მხრივ, რეზერვების ზრდის მთავარი მიზეზი ფიზიკური და იურიდიული პირებისთვის საკრედიტო ვალდებულებებზე სამი თვის ვადით საშეღავათო პერიოდის მიცემა გახდა, რამაც გასული წლის მხოლოდ მარტში საბანკო სექტორი 943 მილიონი ლარის ზარალზე გაიყვანა.

მიმდინარე წელს კომერციულმა ბანკებმა ყველაზე დიდი მოცულობის, 295 მილიონი ლარის მოგება ივნისში მიიღეს, ხოლო ყველაზე მცირე – 113 მილიონი ლარის – იანვარში. საბანკო სექტორის მოგების 80 პროცენტი „საქართველოს ბანკსა“ და „თიბისი ბანკზე“ მოდის. ექსპერტთა შეფასებით, კომერციული ბანკების რეკორდული მოგება რამდენიმე ფაქტორმა განაპირობა. კერძოდ, COVID-19-ის პანდემიის გამო ეკონომიკურ საქმიანობაზე დაწესებული მკაცრი რეგულაციების ჯერ შემსუბუქებამ და შემდეგ გაუქმებამ ხელი შეუწყო ეკონომიკურ ზრდას, გაუმჯობესდა ძირითადი მაკროეკონომიკური პარამეტრები, მაისის შუა რიცხვებიდან მოყოლებული ეროვნული ვალუტა დაახლოებით 40 თეთრით გამყარდა. ქვეყანამ თანდათან დაწყო COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული ღრმა ეკონომიკური რეცესიიდან გამოსვლა და, რაც მთავარია, პესიმისტური განწყობა ოპტიმისტურმა მოლოდინებმა ჩაანაცვლა. ბუნებრივია, ეს ყველაფერი საბანკო სექტორის 6-თვიან შედეგებზეც დადებითად აისახა.

კიდევ ერთი რეკორდი ქვეყნის საგარეო ვაჭრობას უკავშირდება. კერძოდ, მიმდინარე წლის პირველ 6 თვეში საქართველოში საქონლით საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ სარეკორდო 6,2 მილიარდი ამერიკული დოლარი შეადგინა, რაც გასული წლის შესაბამისი პერიოდის მაჩვენებელზე 20,7 პროცენტით მეტია. ამ ინფორმაციას სტატისტიკის ეროვნული სამსახური აქვეყნებს. როგორც ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, ქვეყნის საგარეო-სავაჭრო ბრუნვაში კვლავაც მზარდია ექსპორტის მოცულობა. აპრილიდან მოყოლებული, ექსპორტის ზრდის დინამიკა შთამბეჭდავია. მიმდინარე წლის ივნისში ექსპორტის მოცულობამ 349.3 მილიონი ამერიკული დოლარი შეადგინა და წინა წელთან შედარებით 30,1 პროცენტით გაიზარდა. ეს მაჩვენებელი 12,5 პროცენტით აღემატება COVID-19-ის პანდემიამდე, 2019 წლის ივნისში დაფიქსირებულ მონაცემებსაც.

მიმდინარე წლის იანვარ-ივნისში ექსპორტი ჯამურად 25,5 პროცენტით გაიზარდა და 1.887,4 მილიონ დოლარს გაუტოლდა. 2021 წლის პირველ ნახევარში პოზიტიურია წმინდა ექსპორტის დინამიკაც. მნიშვნელოვანია, რომ ექსპორტის ზრდის დინამიკამ საკმაოდ გადაფარა იმპორტის ზრდის მაჩვენებელი – 18,9 პროცენტი. შედეგად – იანვარ-ივნისში სავაჭრო დეფიციტი საგარეო-სავაჭრო ბრუნვის 39,2 პროცენტით განისაზღვრა და გასულ წელთან შედარებით 2 პროცენტით გაუმჯობესდა.

ანალიტიკოსთა შეფასებებით, ექსპორტის სტრუქტურაში კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი მახასიათებელია ადგილობრივი ექსპორტის დინამიკა. იგულისხმება ექსპორტი რეექსპორტის გარეშე. 2021 წლის პირველ 6 თვეში ადგილობრივი ექსპორტი 27,6 პროცენტით გაიზარდა და 1.377,6 მილიონ დოლარს, მთლიანი ექსპორტის 73,1 პროცენტს გაუტოლდა. მხოლოდ ივნისში ადგილობრივი ექსპორტი, გასული წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით, 33,7 პროცენტით გაიზარდა და 256,7 მილიონი დოლარი შეადგინა. ადგილობრივი ექსპორტის მოცულობა 40,4 პროცენტით აღემატება 2019 წლის ივნისის, ანუ COVID-19-ის პანდემიამდე პერიოდის მონაცემსაც კი.

„ექსპორტის, განსაკუთრებით კი ადგილობრივი ექსპორტის ზრდა და საგარეო-სავაჭრო დეფიციტის შემცირება მიუთითებს გასული წლის ეკონომიკის რეცესიული შოკიდან სწრაფი გამოსვლის დადებით ტენდენციაზე, რაც, პირველ რიგში, ეკონომიკის ზრდაზე და სავალუტო კურსზე აისახება პოზიტიურად. მნიშვნელოვანია, რომ ტურიზმის სექტორის აღდგენასთან ერთად საგრძნობლად არის გაზრდილი სავალუტო ნაკადებიც, რაც, სამუშაო ადგილების შენარჩუნებასთან ერთად, პოზიტიურ მოლოდინებს და სავალუტო კურსის სტაბილიზაციას უზრუნველყოფს“, – აცხადებს ანალიტიკოსი გიორგი ცუცქირიძე

დროა ოროდე სიტყვით სხვა მაჩვენებლებიც მიმოვიხილოთ. მართალია, რეკორდი არა, მაგრამ ზრდა და პოზიტიური ტენდენცია არის. ეროვნული ბანკის მონაცემებით, მიმდინარე წლის ივნისში საქართველოში შემოსული ფულადი გზავნილების მოცულობამ 201,9 მილიონი ამერიკული დოლარი შეადგინა, რაც გასული წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელზე 19,3 პროცენტით მეტია. გაიზარდა საქართველოდან საზღვარგარეთ ფულადი გზავნილების მოცულობაც – 2021 წლის ივნისში საქართველოდან საზღვარგარეთ 26,5 მილიონი დოლარი გადაიგზავნა.

ახლა ზაფხულის ტურისტული სეზონია და, ბუნებრივია, მკითხველი დაინტერესდება, როგორი დინამიკაა ტურიზმის სფეროში. ეროვნული ბანკის მონაცემებით, მიმდინარე წლის ივნისში საქართველომ ტურიზმიდან ჯამში 122,5 მილიონი დოლარის შემოსავალი მიიღო, რაც გასული წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელზე 111,3 მილიონი დოლარით მეტია. გარდა ამისა, 2021 წლის ივნისში მიღებული შემოსავლები აჭარბებს წინა თვის მონაცემებსაც. კერძოდ, მიმდინარე წლის მაისში ქვეყანამ ტურიზმიდან მხოლოდ 73,8 მილიონი დოლარის შემოსავალი მიიღო. აქვე შეგახსენებთ, რომ მიმდინარე წლის ივნისში საქართველოს 133.500 ტურისტი ეწვია, ეს მაჩვენებელი გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 104.600 ტურისტით მეტია.

ეკონომიკური პარამეტრების გაუმჯობესებას გამოეხმაურა საერთაშორისო სავალუტო ფონდი. კერძოდ, ამ გავლენიანი საერთაშორისო ორგანიზაციის შეფასებით, ყოველთვიური მაჩვენებლები მიმდინარე წლის მეორე კვარტალში სწრაფ ეკონომიკურ ზრდაზე მიუთითებს, რის შედეგადაც წლიური ზრდა 7,7 პროცენტს მიაღწევს. ეს კი მნიშვნელოვნად მომატებული ზრდის ტემპია, რაც მტკიცე ვარაუდის საფუძველს იძლევა, რომ 2021 წლის ბოლოს ეკონომიკა 2019 წლის დონეს გადააჭარბებს. ელექტრონული ფულადი გადმორიცხვების და ექსპორტის სწრაფი ზრდა, ასევე ტურიზმის მოსალოდნელზე მაღალი ზრდა ხელს უწყობს ეკონომიკის ზრდას და მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტის შემცირებას. რაც შეეხება ინფლაციას, მაღალი მაჩვენებელი წლის ბოლომდე შენარჩუნდება, მომდევნო წლის განმავლობაში კი, დროებითი ფაქტორების მილევის ფონზე, სწრაფად შემცირდება. 

ამასობაში ეროვნულმა ბანკმა შესაძლოა ინფლაციის პროგნოზს გადახედოს. როგორც კობა გვენეტაძის უწყებაში აცხადებენ, ეროვნული ბანკი განახლებულ პროგნოზს 4 აგვისტოს მონეტარული პოლიტიკის სხდომაზე გამოაქვეყნებს. იმავე დღეს იმსჯელებს რეფინანსირების განაკვეთის გადახედვის საკითხზეც. შეგახსენებთ, რომ ივნისის თვეში წლიურმა ინფლაციამ 9,9 პროცენტს მიაღწია. ეროვნულმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 23 ივნისს უცვლელად, 9,5 პროცენტზე დატოვა. ამ ეტაპზე კობა გვენეტაძის უწყება წლიურ ინფლაციას 8-9 პროცენტის ფარგლებში ელის, ხოლო მის მკვეთრ შემცირებას მომავალი წლის მარტიდან ვარაუდობს.

ეროვნული ბანკი ფასების ზრდის შეჩერებას გამკაცრებული მონეტარული პოლიტიკით ცდილობს, თუმცა თუ მოვლენები პოზიტიური სცენარით განვითარდა, ნავარაუდევია, რომ ეროვნული ბანკი ეტაპობრივად რეფინანსირების განაკვეთის შემცირებას დაიწყებს.

ვნახოთ, დაველოდოთ, როგორ განვითარდება მოვლენები, რაც მთავარია, საინტერესოა მთავრობისა თუ ეროვნული ბანკის სამოქმედო გეგმასა და გაწერილ სცენარში რა ცვლილებებს შეიტანს ბოლო პერიოდში მკვეთრად გაუარესებული ეპიდემოლოგიური ვითარება. ხომ არ დადგება ქვეყანა მორიგი „ლოკდაუნის“ გარდაუვალი აუცილებლობის წინაშე...

  

1056
ევროკავშირისა და აშშ-ის დროშები

მოსაზრება: რუსულმა საიდუმლო იარაღმა აშშ-ს ევროპის ცენტრში მიაყენა დარტყმა

30
(განახლებულია 20:30 21.07.2021)
ამერიკელ პარტნიორებს მორიგი გამწვავება აქთ — ისევ აღმოაჩინეს რუსული საფრთხე, ამჯერად ავსტრიის დედაქალაქ ვენაში.

ვიქტორია ნიკიფოროვა

ვენაში აშშ-ის საელჩოს რამდენიმე თანამშრომელი რეგულარულ თავის ტკივილებს, თავბრუსხვევას, გულისრევასა და პანიკურ შეტევებს უჩივის.

ამაში თითქოს არაფერია განსაკუთრებული. დიპლომატიური საქმიანობა მძიმეა და სახიფათო, გამუდმებით უწევთ სპირტიანი სასმელების მიღება — ოფიციალურად და თავისფალ გარემოში, ჰალსტუხებითა და მათ გარეშე. ასეთი ღონისძიებების შემდეგ დილაობით უქეიფობა იცის. თუმცა ამერიკელი დიპლომატები მრავალი წლის განმავლობაში წარმატებით უმკლავდებოდნენ უსიამოვნო სიმპტომებს ასპირინითა და გაზიანი წყლით.

მაგრამ ახლა ისე აღარ არის, როგორც იყო. დიპლომატების თავის ტკივილი ოფიციალურად გამოცხადდა „ჰავანურ სინდრომად“. ივარაუდება, რომ „პახმელიას“... ფუი ეშმაკს... „ჰავანურ სინდრომს“ რაღაც ფანტასტიკური იარაღი იწვევს, სიკვდილის სხივების მსგავსი, რომელსაც აღვირახსნილად იყენებენ ვენაში მზაკვარი რუსული სპეცსამსახურები.

საინტერესოა, რომ ამ იარაღს მკვეთრად გამოხატული ანტიამერიკული მიმართულება აქვს. მილიონობით ვენელი და მათთან მიკედლებული მიგრანტები არაფერს მსგავს არ გრძნობენ. ან შეიძლება ასპირინით შველიან თავს.

დღეს „ჰავანურ სინდრომზე“ ყველაზე გავლენიანი ამერიკული გამოცემები წერენ. ვაშინგტონში მთელი სერიოზულობით განიხილავენ თავბრუსხვევებისა და გულისრევის ინციდენტებს. სახელმწიფო დეპარტამენტი მეცნიერებს კვლევების ჩატარებას სთხოვს. ცენტრალური სადაზვერვო ბიუროს დირექტორი უილიამ ბერნსი პირადად ესაუბრება პერსონალს, რომლებიც „ამოუცნობი ინციდენტებისგან დაზარალდნენ, რამაც მათ ჯანმრთელობას ზიანი მიაყენა“.

მაგრამ რუსებისთვის ამაში ახალი არაფერია. არც ისე დიდი ხნის წინ ამერიკელი პარტნიორები მსოფლიო საზოგადოებას არწმუნებდნენ, რომ რუსები მათ საჰაერო სივრცეში ამოუცნობ მფრინავ ობიექტებს უშვებდნენ. მაგრამ რატომაა სინდრომი „ჰავანური“ და რა შუაშია აქ საერთოდ ვენა?

საქმე ისაა, რომ სახელმწიფო დეპარტამენტის სცენარისტები ერთსა და იმავე, კარგად გათელილი ტრაფარეტის მიხედვით მოქმედებენ. ზუსტად ასეთივე ისტორიები შემოაგდეს საინფორმაციო სივრცეში 2016 წელს. ოღონდ მაშინ მოქმედების ადგილად ჰავანა იყო შერჩეული.

ამ ამბებამდე ცოტა ხნით ადრე პრეზიდენტმა ობამამ შესაჩნევად შეარბილა სანქციები კუბის წინააღმდეგ და ჰავანასაც კი ეწვია ვიზიტით. „მოჰიტო-დიპლომატიის“ ტრიუმფად, ნახევარსაუკუნოვანი პაუზის შემდეგ, აშშ-ის საელჩოს ამუშავება იქცა. იქ ჩასულ დიპლომატებს ნებისმიერ ბარში უხვად უმასპინძლდებოდნენ კოქტეილებით.

მაგრამ ამერიკის მომდევნო პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ობამას ყველა განკარგულებაც გააუქმა და კუბასთან ის-ის იყო დაწყებული მეგობრობაც. ურთიერთობების გაყინვის სიმბოლოდ საელჩოს პერსონალის შემცირება უნდა ქცეულიყო.

და ამ დროს, თითქოს დაკვეთით, ჰავანაში მყოფ ამერიკელ დიპლომატებსა და „ცეერუშნიკებს“ თავის ტკივილები, სმენის დარღვევები და პანიკური შეტევები დაეწყოთ. კიდევ მათ გამუდმებით ესმოდათ რაღაც უცნაური ხმები. სახელმწიფო დეპარტამენტმა მეცნიერებს კვლევა დაუკვეთა. ამერიკის ხელისუფლება ვარაუდობდა, რომ დიპლომატებზე „მიკროტალღური“ ან „ბგერითი“ იარაღით მიიტანეს შეტევა.

საღად მოაზროვნე ადამიანისთვის ძნელი წარმოსადგენია, როგორ შეიძლება გამოიყურებოდეს მიკროტალღური იარაღი. ამ იდეის ავტორებად ალბათ პეტროვი და ბოშიროვი მოიაზრებოდნენ, რომლებიც დაჟანგული ავტომობილით მიდიოდნენ ამერიკელი დიპლომატების კოტეჯებთან, შუშებს ჩაუწევდნენ, მოკროტალღურ ღუმელებს გადმოყოფდნენ და სახიფათოდ უმიზნებდნენ ამერიკელების ფანჯრებს.

არანაკლებ გიჟური იყო „ბგერითი იარაღის“ ამბავიც. სამხედროებს ნამდვილად აქვთ აკუსტიკური ზემოქმედების  იარაღი, რომლითაც უბრალოდ აყრუებენ ბრბოს მაღალი ხმით. ანუ, თუ რუსები ბგერითი ტალღებით შეეცდებოდნენ ამერიკელი დიპლომატების ტვინებზე ზემოქმედებას, ამას მთელი ჰავანა გაიგონებდა. მაგრამ არა, ეს თურმე უხმაურო ბგერითი იარაღი ყოფილა.

სახელმწიფო დეპარტამენტის მოსაზრებებს მაშინ ამერიკული პრესაც კი დასცინოდა. ჟურნალმა Vanity Fair-მა დეტალურად აღწერა, როგორ იკვლევდნენ ექსპერტები YouTube-ზე გამოქვეყნებულ ვიდეოებს ბგერითი შეტევების შესახებ. ბევრი ფიქრის შემდეგ აუდიოჩანაწერში გაჟღერებული ბგერა მათ ჩიტის ჟღურტულს შეადარეს. ზოოლოგებთან, ორნიტოლოგებთან, ბიოლოგებთან, ნევროლოგებთან და ფსიქიატრებთან კონსულტაციების შემდეგ მეცნიერულად დასაბუთებული დასკვნა გამოაქვეყნეს: უცნაური ბგერების წყარო კუბური კუტკალიები იყვნენ.

„კუტკალიები, — ირონიულად შენიშნავდა სტატიის ავტორი. — თუმცა ზოგმა მეცნიერმა გადაწყვიტა, რომ ეს ციკადები იყვნენ... მაგრამ ბიოლოგიის პროფესორმა ალენ სანბორნმა სპეციალურად განმარტა, რომ ციკადას ადამიანის სმენის დარღვევა მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეუძლია, თუ მას ყურში შეუძვრება“.

სიცილი სიცილად, მაგრამ ამ მედიაშეტევის მიზანი მიღწეული იყო — კუბაზე ამერიკული საელჩო მკვეთრად შემცირდა,  ხოლო დიპლომატიური მუშაკების სტატუსი დაქვეითდა. ქვეყანას კვლავ დააკისრეს სანქციები. კუბელები ამერიკელებზე შეტევაში დაადანაშაულეს. იმავდროულად კი რუსული კვალიც აღმოაჩინეს. გაზეთმა The New York Times-მა ღრმააზროვნად შენიშნა, რომ რუსები დიდი ხანია მუშაობენ მიკროტალღურ ტექნოლოგიებზე.

ზოგჯერ გვეჩვენება, რომ ამ სცენარების ავტორები ღრმად მოხუცები უნდა იყვნენ. პირველი მიკროტალღური ღუმელების მიმართ შიში ხალხში ნამდვილად არსებობდა ოდესღაც, მაგრამ ეს ვიღას ახსოვს? ან იქნებ ისინი 80-იანების დავიწყებულ ბესტსელერებს კითხულობენ?

„ჰავანის სინდრომთან“ დაკავშირებით კუბელი და ამერიკელი მეცნიერები ერთ დასკვნამდე მივიდნენ — თუ ამერიკელი დიპლომატები მართლაც ავადობდნენ რამით, ეს მასობრივი ისტერია თუ იქნებოდა. აი, იმის მსგავსი, შუასაუკუნეობრივ მონასტრებში რომ ბობოქრობდა, სადაც ასობით მონაზონს ერთდროულად ეწყებოდა კრუნჩხვითი კონვულსიები და ეშმაკს ხედავდა.

მაგრამ არ გასულა ხუთი წელი და „ჯანმრთელობაზე ამოუცნობი შეტევები“ კვლავ ამოტივტივდა. ვენაში, როგორც ამერიკული პრესა წერს, დღეს ძალიან საშიშია ცხოვრება. „ბაიდენის ადმინისტრაციის სამუშაო ჰიპოთეზა ისაა, რომ რუსი „გერეუშნიკები“ თავიანთ მიკროტალღურ დივაისებს ამერიკელ თანამშრომლებს უმიზნებენ და ამგვარად იტაცებენ მონაცემებს მათი ნოუთბუქებიდან და სმარტფონებიდან, ამასთან შესამჩნევ ზიანსაც აყენებენ მათ ჯანმრთელობას“, — წერს დიდად პატივსაცემი ჟურნალი New Yorker.

და, მართლაც, წარმოიდგინეთ ამერიკელი დიპლომატის შეძრწუნება, როდესაც მშვიდ და აყვავებულ რინგშტრასეზე დღისით-მზისით მის წინ უეცრად „გერეუშნიკი“ ჩნდება და თავის მიკროტალღურ დივაისს უმიზნებს.   

ის, რომ ამერიკელი თანამშრომლების მთავარ აბიუზერებად რუსული სპეცსამსახურები გამოცხადდებოდა, წინასწარ გასაგები იყო. გაზეთმა The New York Times-მა ამის შესახებ ჯერ კიდევ ნახევარი წლის წინ დაწერა — მაშინ ვენაში მყოფ დიპლომატებს წესიერად არც დაეჩივლათ პანიკური შეტევებისა და ცუდად ყოფნის თაობაზე.

მაგრამ ჰავანური სცენარიდან ჩანს, რომ ამერიკული საინფორმაციო შეტევის მთავარი სამიზნე რუსეთი კი არა, ავსტრიაა. ჩვენ ჩვენი მიკროტალღურებით არ დავიკარგებით, აი, ვენისთვის კი ეს ვაშინგტონის უკმაყოფილების გამომხატველი სერიოზული სიგნალია.

ავსტრიის მთავრობა შესაჩნევად აღიზიანებს ამერიკის ხელისუფლებას თავისი შედარებითი დამოუკიდებლობით და რუსეთთან ურთიერთობების აგების უნარით. ქვეყნის მთავარი ნავთობ-გაზის კომპანია OMV Group-ი რუსეთთან ურთიერთობას ჯერ კიდევ საბჭოთა პერიოდში ავითარებდა და „ჩრდილოეთის  ნაკადი-2“-ის მშენებლობაშიც მონაწილეობდა. ავსტრიის კანცლერი სებასტიან კურცი თავს დროდადრო აძლევს თამამი გამონათქვამების უფლებას — და ეს მიუხედავად ვაშინგტონიდან შეძახილებისა, სადაც მას გამუდმებით ლანძღავენ ნარცისიზმის, ოპორტუნიზმისა და მოსკოვთან ზედმეტად მჭიდრო კავშირებისთვის.

ვაშინგტონის მიზნები სავსებით ნათელია — დააშინოს ვენა, ჩირქი მოსცხოს მას როგორც „შპიონების ბუდეს“ და დაბლოკოს მოსკოვთან დამოუკიდებელი კონტაქტები. მაგრამ მთელი ეს პროვოკაცია იმდენად სულელურადაა აგებული, თითქოს მის ავტორებს წინასწარ ესმოდათ, რომ აქედან არაფერი გამოვიდოდა.

ხანდახან ისე ჩანს, რომ ამერიკელი სტრატეგოსები ბოლომდე ვერ აფასებენ, რამხელა ზარალს აყენებენ საკუთარ იმიჯს. ოდესღაც ალბათ შეიძლებოდა ვაშინგტონის მომხიბლაობა დამატყვევებელი ყოფილიყო, მათ შორის, ინტელექტუალურიც. დღეს მთელი რბილი ძალისგან მხოლოდ აშკარად იდიოტური „შემოგდებებიღა“ დარჩა, რომელიც გაუგებარია, ვისზეა გათვლილი — ხან ამოუცნობ მფრინავ ობიექტებზე, ხან კი მიკროტალღურ იარაღზე. ამით კი ახალი მოკავშირეების მიზიდვა კი არა, ძველების შენარჩუნებაც ძნელია. ვის რაში სჭირდება დემენციაში მყოფი სახელმწიფო?

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

30
კოლხეთის ეროვნული პარკი

საქართველოს ოთხი ნაკრძალი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ჩამონათვალში მოხვდა

0
მსოფლიო ბუნებრივი მემკვიდრეობის ძეგლებად აღიარებულია მტირალასა და კოლხეთის ეროვნულ პარკები, კინტრიშისა და ქობულეთის დაცული ტერიტორიები.

თბილისი, 26 ივლისი – Sputnik. საქართველოს ოთხ ნაკრძალს - მტირალას ეროვნული პარკი,  კოლხეთის ეროვნული პარკი,  კინტრიშის და ქობულეთის დაცული ტერიტორიები იუნესკოს მსოფლიო ბუნებრივი მემკვიდრეობის სიაში შევიდა, ნათქვამია იუნესკოს Twitter-ის გვერდზე.

„კოლხეთის ტროპიკული ტყეები და ჭაობები შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. ბრავო!“ - ნათქვამია შეტყობინებაში.

საქართველოს ხელისუფლებამ მტირალას და კოლხეთის ეროვნული პარკებისა და კინტრიშისა და ქობულეთის დაცული ტერიტორიებისთვის ბუნებრივი მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსის მინიჭებაზე იუნესკოში განაცხადი შეიტანა. ყველა ეს ტერიტორია შავი ზღვის სანაპიროზე ძველი კოლხეთის დაბლობზე მდებარეობს.

საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ირაკლი ღარიბაშვილის განცხადებით, ეს უმნიშვნელოვანესი მოვლენაა არა მხოლოდ ქვეყნისთვის, არამედ კავკასიის რეგიონის მასშტაბით.

„საქართველოს ისტორიაში პირველად, საქართველოს ოთხ დაცულ ტერიტორიას: მტირალასა და კოლხეთის ეროვნულ პარკებსა და კინტრიშისა და ქობულეთის დაცულ ტერიტორიებს იუნესკო-ს მსოფლიო ბუნებრივი მემკვიდრეობის სტატუსი მიენიჭა. ეს უმნიშვნელოვანესი მოვლენაა არა მხოლოდ ქვეყნისთვის, არამედ რეგიონის მასშტაბით. იუნესკო-ს მსოფლიო ბუნებრივ მემკვიდრეობად დასახელებული ტერიტორიები, წარმოადგენს კავკასიის ეკო-რეგიონისა და შავი ზღვის აუზის უმნიშვნელოვანეს ნაწილს“, - დაწერა ღარიბაშვილმა.

 როგორც პრემიერმა აღნიშნა, დაცული ტერიტორიებისთვის მსოფლიო ბუნებრივი მემკვიდრეობის სტატუსის მინიჭება ხელს შეუწყობს საქართველოს ცნობადობის გაზრდას, ეკოტურიზმის განვითარებას, საერთაშორისო მართვის გამოცდილების გაზიარებას, ვიზიტორების დაინტერესებას და მათი რაოდენობის ზრდას.

„მსოფლიო მასშტაბით, მსოფლიო ბუნებრივი მემკვიდრეობის სტატუსი მინიჭებული აქვს სულ რაღაც 213 უბანს, მათ შორის: ამაზონის ტყეს, გრანდ კანიონის ეროვნულ პარკს, იელოუსტოუნის ეროვნულ პარკს, მთა ეტნას, შვეიცარიის ალპებს“, – აღნიშნა ღარიბაშვილმა.

იუნესკოს ბუნებრივი მემკვიდრეობის ძეგლთა ჩამონათვალში ხვდება ის უნიკალური ტერიტორიები, რომელთა პირველყოფილი სახით შენარჩუნებას დიდი მნიშვნელობა აქვს. ამჟამად ჩამონათვალი ბუნების 200 ძეგლს მოიცავს.

• მტირალას პარკი

მტირალას ეროვნული პარკი ქობულეთი–ჩაქვის ქედზე, შავი ზღვის სიახლოვეს მდებარეობს. მისი საერთო ფართობი 15,7 ათას ჰექტარს შეადგენს. მტირალას ეროვნული პარკის ტერიტორია ქობულეთის, ხელვაჩაურისა და ქედის მუნიციპალიტეტებს შორისაა მოქცეული.

მტირალას ეროვნული პარკი უნიკალური ბიომრავალფეროვნებით გამოირჩევა. მტირალას მთა ზღვის დონიდან 1761 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. მთელი წლის განმავლობაში მთა ნისლშია გახვეული და აქ გამუდმებით წვიმს. მთის მიკროკლიმატი ყველაზე ნესტიანია მთელ საქართველოში და ასევე ევროპაში. წელიწადში აქ 4500 მილიმეტრი ნალექი მოდის.

მტირალას პარკში 284 სახეობის მცენარე ხარობს. აქ თავმოყრილია იშვიათი და გადაშენების პირას მყოფი, რელიქტური და ენდემური მცენარეები. ტერიტორიას განსაკუთრებულ ორიგინალურობას უკანასკნელი ორი სახეობა – მარადმწვანე უნგერნის შქერი და ეპიგეა მატებს, რომლებიც მხოლოდ აჭარასა და თურქეთის მიმდებარე ტერიტორიებზეა გავრცელებული. პარკის ფაუნა მრავალფეროვანია – აქ 95 სახეობის ცხოველი ბინადრობს. მათგან 23 საქართველოს „წითელ ნუსხაში“, ცხრა კი გლობალური გადაშენების პირასაა და „წითელ წიგნშია“ შეტანილი.

• კოლხეთის ეროვნული პარკი

კოლხეთის ეროვნული პარკი სამეგრელოში, კოლხეთის დაბლობზე მდებარეობს. პარკი მოიცავს შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპირო ზოლსა და პალიასტომის ტბის აუზს.

პარკის შემადგენლობაში შედის კოლხეთის ჭაობები, რომლებიც შემორჩა რელიქტური ტროპიკული და სუბტროპიკული ეკოსისტემიდან, რომელიც ევრაზიაში 10 მილიონი წლის არსებობდა. პარკში ზამთრობენ ისეთი გადამფრენი ფრინველები, როგორებიცაა კაკაჩები, ძერები, კირკიტები, მარჯნები, შევარდნები, ძელქორები, კრაზანაჭამია, თეთრკუდა, ველის და ბექობის არწივები, იხვები, ბატები, გედები, ჩვამები. ადგილობრივად გავრცელებულია შემდეგი სახეობები: ტყის ქათმები, კაუჭნისკარტა კრონშნეპები, მელოტები, კოკონები, ქოჩორები, თეთრშუბლა ბატები, სისინა და მყივანა გედი, ხუჭუჭა ვარხვი და კოლხური ხოხობი.

გარდა ამისა, პარკში ბინადრობს 16 სახეობის ენდემური ძუძუმწოვარი ცხოველი, მათ შორის აღმოსავლეთ ევროპული ზღარბი, კავკასიური თხუნელა და რამდენიმე სახეობის ღამურა. ასევე ბინადრობენ ტურა, გარეული ღორი, შველი, წავი. კოლხეთის ბინადარი ამფიბიებიდან ყურადღებას იქცევს ვასაკა და ტბორის ბაყაყი. ქვეწარმავლებიდან - ჩვეულებრივი და მცირეაზიური ტრიტონი, წყლის ანკარა, ესკულაპის მცურავი და ჭაობის კუა გავრცელებული.

• ქობულეთის დაცული ტერიტორიები

ქობულეთის დაცული ტერიტორიები საერთაშორისო მნიშვნელობის, განსაკუთრებით წყლის ფრინველთა საბინადროდ ვარგისი უნიკალური ჭარბტენიანი ეკოსისტემების, როგორც მაღალი ღირებულებების მქონე ბუნებრივი მემკვიდრეობის გადარჩენის მიზნით შეიქმნა. ტორფნარები მდებარეობს აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში და მოიცავს ქობულეთის ზღვისპირა ვაკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილს. გამოირჩევა წყლის ფრინველთა და მცენარეთა მრავალფეროვნებით.

• კინტრიშის დაცული ტერიტორიები

კინტრიშის დაცული ტერიტორიები მდებარეობს აჭარაში და მოქცეულია მდინარე კინტრიშის ხეობაში, სოფელ ცხემვანსა და ხინოს მთებს შორის. ნაკრძალში შემორჩენილია მესამეული პერიოდის ენდემური და რელიქტური სახეობის უამრავი მცენარე.

0