საპროტესტო აქცია ზუგდიდში

ხელისუფლება და ოპოზიცია მესამე ძალის მოლოდინში

190
(განახლებულია 18:18 21.01.2021)
ხელისუფლება საგაზაფხულო სესიაზე პარლამენტის 100 კაცამდე შევსებას ელოდება, ოპოზიციის ნაწილი კი, როგორც ირკვევა, ელოდება, როდის დაიმშევა ხალხი და გამოვა ქუჩაში. მისი რადიკალური ფრთა არ მალავს, რომ საგაზაფხულოდ აქციებისთვის ემზადება.

როგორც ჩანს, არც ხელისუფლების ოცნებას უწერია ასრულება და არც რადიკალური ოპოზიციის. ხელისუფლების იმიტომ, რომ საგაზაფხულო სესიამდე 10 დღით ადრე 54 ოპოზიციონერი მყარად დგას იმ აზრზე, რომ პარლამენტში არ შევა. ოპოზიციას კი, რომელსაც საგაზაფხულოდ გრძელვადიანი და მრავალრიცხოვანი აქციების მოწყობა სურს, ავტორიტეტი ისედაც არ გაზრდია 2012 წლის შემდეგ და ახლა სულ შემოეხა ტანზე დარჩენილი რეიტინგი ამდენ ლანძღვა-გინებასა და გარჩევებში, და რისი იმედი აქვს, ძნელი სათქმელია.

პარალელურად არსებობს იდეა მესამე ძალის შექმნასა და გაძლიერებაზე ადგილობრივი და შემდეგ საპარლამენტო არჩევნებისათვის. როგორც ჩანს, სწორედ ამ ძალას გულისხმობს ექსპერტი გია ხუხაშვილი, რომელიც თანამოაზრეებთან ერთად პოლიტიკაში ერთჯერადად დაბრუნებას არ გამორიცხავს.

საქმე ისაა, რომ ე.წ. მესამე, დასავლური ძალა, დიდი მცდელობის მიუხედავად, მამუკა ხაზარაძის გარშემო ვერ ჩამოყალობდა. ეს არცაა გასაკვირი, რადგან საქართველოში ბანკირები დიდად არ უყვართ და მათ მხოლოდ ჩრდილიდან შეუძლიათ ქვეყნის მართვაში მონაწილეობა და ფულის კეთება. მიუხედავად „ლელოს“ კარგი სტარტისა, მათ დასაწყისი უკეთესი ჰქონდათ, ვიდრე რეალური შედეგი. არავინ ელოდა, რომ ეს გაერთიანება 10 პროცენტსაც კი ვერ აიღებდა.

ამიტომ გამორიცხული არ არის, რომ გაზაფხულზე ახალი პროდასავლური გაერთიანება გამოიკვეთოს ექს-პრეზიდენტ მარგველაშვილის, პარლამენტის ყოფილი თავმჯდომარის უსუფაშვილის, ექსპერტ გია ხუხაშვილისა და მათი თანამოაზრეების მონაწილეობით. მიუხედავად იმისა, რომ ჯერჯერობით არ ჩანს არც გმირი ბაზალეთის ტბის ძირიდან და არც მათი დამფინანსებელი, სავარაუდოდ, ისინი შეეცდებიან რესურსი დასავლეთის რომელიმე ადმინისტრაციაში მოძებნონ, რადგან არა მხოლოდ აშშ, არამედ ევროპაც უდიდესი ცვლილებების წინაშე დგას – 16-წლიანი მმართველობის შემდეგ პოსტიდან თვით მსოფლიოს ყველაზე გავლენიანი ქალი ანგელა მერკელი მიდის, რამაც შეუძლებელია, ცვლილებები არ გამოიწვიოს საქართველოს კიდევ ერთი სტრატეგიული პარტნიორის, გერმანიის საგარეო პოლიტიკაში.

პარალელურად ცნობილი ხდება, რომ ქართულ პოლიტიკურ სპექტრში მოსვლას გეგმავს ლევან ვასაძე, ყოფილ დეპუტატ დიმიტრი ლორთქიფანიძესთან ერთად, რომელიც, ალბათ, „პატრიოტებს“ უფრო წაართმევს ხმებს, ვიდრე ლიბერალურ ძალებს.

მოკლედ, ასეა თუ ისე, ქართულ პოლიტიკაში, ისევე, როგორც საზოგადოებრივ ცხოვრებაში, სერიოზული იდოლოგიურ-საკადრო კრიზისია და ძალთა ახალი კალეიდესკოპის დალაგება დროსა და რესურსებს მოითხოვს.

190
ჰუსიტების საპროტესტო აქცია იემენში

მოსაზრება: აშშ–მა საუდიტების დასჯა გადაწყვიტა - რას მოიგებენ ირანი და რუსეთი?

13
(განახლებულია 15:04 02.03.2021)
საუდის არაბეთს რთული ეტაპი ელის ამერიკის შეერთებულ შტატებთან  ურთიერთობებში

 სოფია მელნიჩუკი, გალია იბრაგიმოვა

მას შემდეგ, რაც აშშ–ის ეროვნულმა დაზვერვამ 2018 წელს ჟურნალისტ ჯამალ ხაშოგის მკვლელობის შესახებ დასკვნა გამოაქვეყნა, თეთრმა სახლა ახალი სტრატეგია გაახმოვანა: ამერიკელები იემენში ომის შეწყვეტასა და იქ ადამიანის უფლებების დაცვას მოითხოვენ.  რამდენად შორს წავა ვაშინგტონი და რით შეუძლია უპასუხის ერ–რიადს?

არასანქცირებული პრინცი

სახელმწიფო დეპარტამენტის ხელმძღვანელ ენტონი ბლინკენის განცხადებით, 76 საუდელს სავიზო შეზღუდვები, ეგრეთ წოდებული ხაშოგის ბანი დაუწესდა, რომლებიც „უცხოეთში დისიდენტების დაშინებასა და ასევე ხაშოგის მკვლელობაში მონაწილეობდნენ“.  პერსონალური სანქციები ასევე შეეხება დაზვერცის შეფ აჰმად ალ ასირის.

დაზვერვის მოხსენებაში ნათქვამია, რომ საუდის ხელისუფლების მკაცრი კრიტიკოსის, გაზეთ The Washington Post–ის ავტორის სასტიკ მკვლელობაში არაბეთის პრინცის, მუჰამედ ბენ სალმანის ხელიც ურევია. ჟურნალისტი მისი თანხმობით გაიტაცეს, როდესაც ის სტამბულში საუდის არაბეთის საკონსულოს შენობაში შევიდა, მოკლეს და დაანაწევრეს, რის შემდეგაც მისი ნეშტი აღარავის უნახავს. საამიროების საგარეო საქმეთა სამინისტროში ამგვარ ბრალდებებს კატეგორიულად უარყოფენ.

მაგრამ პრინცის წინააღმდეგ პირადი სანქციები არ დაუწესებიათ, მიუხედავად იმისა, რომ ჯო ბაიდენი წინასაარჩევნო კამპანიისას ერ–რიადის შერისხვის პირობას დებდა. და ამასნ კითხვები დაბადა.

„ვფიქრობ, უნდა გვესმოდეს, რომ მთელ ქვეყანასთან ურთიერთობა უფრო პრიორიტეტულია, ვიდრე ერთ ადამიანთან“, — განაცხადა ამასთან დაკავშირებით ბლინკენმა. მისი თქმით, ადმინისტრაცია განიხილავს საუდის არაბეთთან კავშირებს, თუმცა ისინი მნიშვნელოვანია აშშ–სთვის და ამიტომაც არის განსაკუთრებით დაინტერესებული. „ჩვენ მხარს ვუჭერთ სამეფოს დაცვას“, — დაამატა ბლინკენმა და იქვე განმარტა, რომ მიზანი — ეს ერ–რიადის უფრო მეტად შესაბამისობაა შტატების ამოცანებსა და ფასეულობებთან.

სახელმწიფო მდივანმა ხაზი გაუსვა: თეთრი სახლისთვის პრინციპულია, რომ ერ–რიადმა ერთმანეთისგან გამიჯნოს ამერიკელებისგან მიღებული დახმარება და ვითარება იემენში, სადაც საუდიტები მხარს უჭერენ პრეზიდენტ აბუ რაბ მანსურ ჰადის ჰუსიტების შიიტური მოძრაობის წინააღმდეგ. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ვაშინგტონს სურს დარწმუნდეს, რომ ამერიკული იარაღი არ გამოიყენება მესამე ქვეყნებში ბრძოლის ველზე.

შემტევი თავდაცვა

ორი სახელმწიფოს ურთიერთობები საფუძველი — ეს ამერიკელების წვდომაა ნავთობზე სამეფოს თავდაცვის უზრუნველყოფის სანაცვლოდ. საუდის არაბეთი ამერიკული შეიარაღების უდიდესი მყიდველია. პარტნირობა ორივე ქვეყნის სტრატეგიულ ინტერესებს აკმაყოფილებს. მაგრამ ფასეულობების საკითხისადმი (დემოკრატია და ადამიანის უფლებები) სახელმწიფოებს განსხვავებული მიდგომები აქვთ.  

პრეზიდენტ ბარაკ ობამას მმართველობის ბოლო წლებში მოკავშირეობა „მოსაზრებებში განსხვავებას“ გადააწყდა, როგორც ამას მეფე სალმანის პირადი მრჩეველი აღწერდა. ისინი აშშ–ის ირანისადმი მიდგომებსაც შეეხებოდა, რომელიც საუდის არაბეთის მთავარი მოწინააღმდეგეა რეგიონში.  ამასთან, მიხედავად იმისა, რომ ორი ქვეყნის სადაზვერვო სამსახურები წარმატებით თანამშრომლობდნენ უსაფრთხოების სფეროში, მონარქიის კრიტიკოსებთან ბრძოლის საუდიტური მეთოდები შტატებში არ მოსწონდათ.  ამას დაემატა იემენის პრობლემაც. თეთრ სახლს აშფოთებდა საომარი მოქმედებების მსხვერპლთა რიცხვი, რომლებშიც, სავარაუდოდ, ამერიკული იარაღიც ფიგურირებდა.

დონალდ ტრამპის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ ურთიერთობები დათბა. თუმცაღა პოსტის დაკავებამდე ის განსაკუთრებულ სიმპათიებს არ განიცდიდა ახლოაღმოსავლელი პარტნიორის მიმართ — ამბობდა, რომ თავად სულაც არ იყო „სამეფოს ფანატი“, ხოლო შტატები არ უნდა დახმარებოდნენ „საუდელ ტერორისტებს“. ასე იყო თუ ისე, პირველი ოფიციალური ვიზიტი დონალდ ტრამ სწორედ ერ–რიადში ჰქონდა, ხოლო მისი მმართველობის ბოლოსკენ სახელმწიფო დეპარტამენტმა ტერორისტებად ჰუსიტები ცნო. საუდის პრინცთან ახლო ურთიერთობებს ექს-პრეზიდეტი ძირითადად სიძისა და მრჩევლის, ჯარედ კუშნერის მეშვეობით ინარჩუნებდა.  ხაშოგის მკვლელობის შესახებ მოხსენება წინა ადმინისტრაციიდ როსვე იყო მზად, უბრალოდ არ გამოქვეყნებულა.

„ტრამპმა ფსონი მოკავშირეებში ინვესტიციებზე დადო, რათა ვაშინგტონის ვალდებულებების დონე დაეწია. პარტნიორები, მათ შორის საუდის არაბეთი, ვალდებული იყვნენ, შეეძინათ კიდევ მეტი იარაღი და საკუთარ თავზე აეღოთ პასუხისმგებლობა რეგიონში მომხდარზე“, — განმარტავს ექსპერტი მაქსიმ სუჩკოვი. სამაგიეროდ შტატები სამხედრო–პოლიტიკურ მფარველობას უზრუნველყოფდნენ და მწვანე შუქს უნთებდნენ მოკავშირეებისთვის მნიშვნელოვან ინიციატივებს.

„რასაც უნდა ამბობდნენ ახლა ტრამპის მოწინააღმდეგეები, ურთიერტობების ამგვარ ფორმულას ავტომატურად ეთანხმებოდა ორივე პარტია. როცა ხაშოგი მოკლესდემოკრატები კრიტიკით დაესხნენ თავს რესპუბლიკელებს, საუდის არაბეთში ადმიანის უფლებების დარღვევების, საუდიტებისა და მისი მოკავშირეების მხრიდან იემენში სასტიკი ოპერაციების იგნორირებაში დაადანაშაულეს (რასაც ობამას დროს თავად დემოკრატები უჭერდნენ მხარს) და პრეზიდენტის სიძე კუშნერსა და პრინცს შორის „კეთილი ქიმიის“ არსებობა უსაყვედურეს“, — ამბობს სუჩკოვი. მისი თქმით, დემოკრატებს მიაჩნდათ, რომ ამან ჩამოუყალიბა მუჰამედ ბენ სალმანს დაუსჯელობის შეგრძნება და ასევე მოსაზრება, რომ ვაშინგტონთან ნებისმიერი საკითხის მოგვარება ფულიტ იყო შესაძლებელი.

ახალი ადმინისტრაციისგან კურსის შეცვლას ელოდებოდნენ და პირველი ნაბიჯები უკვე გადაიდგა კიდეც. ბაიდენის განცხადებით, ვაშინგტონი წყვეტს იემენში შემტევი ოპერაციებისთვის მხარდაწერას, მათ შორის, იარაღის ექსპორტის ხარჯზე. ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ ეს ასევე შეეხებოდა დეკემბერში მიღწეულ შეთანხმებას სამი ათასი ზეზუსტი ბომბის GBU-39–ისა (ღირებულება 290 მლნ დოლარი) და ასევე შვიდი ათასი Paveway IV–ის მიწოდებასაც (ღირებულება 478 მლნ დოლარი). ვაშინგტონმა განაცხადა, რომ იემენის კონფლიქტის გადაჭრას დიპლომატიური გზით აპირებს. გარდა ამისა, თებერვალში ჰუსიტების ტერორისტული დაჯგუფებების სიიდან ამოიღეს.

ახალი ცვლილება

და მაინც, ექსპერტების აზრით, ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობების სრულ გადახედვაზე საუბარი შეუძლებელია. „გაკიცხავენ, მაგრამ თანამშრომლობის გადაფასება არ მოხდება“, — მიაჩნია ახლო აღმოსავლეთის ექსპერტ ალექსეი ხლებნიკოვს. მისი თქმით, სტრატეგიული კუთხით არაფერი შეიცვლება.

ამ მოსაზრებას ეთანხმება რუსლან მამედოვიც — რუსეთის ახლოაღმოსავლური პროექტების მენეჯერიც. მისი თქმით, კორექცია დიდი ხნის წინ იგეგმებოდა. „ჯერ კიდევ ობამას პერიოდიდან ამერიკელები იზრდებოდნენ საკუთარი ენერგეტიკის კუთხით, პირველ ადგილზე გავიდნენ მსოფლიოში ნავთობის მოპოვების მხრივ და უკვე ნაკლებად ესაწიროებოდათ საუდის არაბეთი. ახალ ადმინისტრაციაში ზოგს აშშ–ის საგარეო პოლიტიკის სხვა ხედვა აქვს, საუბარია გადაბალანსებაზე: რათა რამდენიმე რეგიონულ „დერჟავას“ ეყრდნობოდნენ და ხელები ცოტა შეიხსნან“, — ამბობს ექსპერტი.  

მამედოვი ხაზს უსვამს, რომ შიდა რეგიონულ დინამიკაში ბევრია დამოკიდებული ირანის ბირთვულ გარიგებაზეც. ერ–რიადი ავშინგტონის ერთ–ერთი უმთავრესი პარტნიორია თეირანთან ურთიერთობებში. საუდის არაბეთის მიმართ ხისტი მიდგომები ავტომატურად შეუწყობს ხელს ირანს. და იმისთვის, რომ ხაშოგის მკვლელობაში დამნაშავეები დაისაჯნენ, შტატები ამაზე არ წავა.

2015 წელს გაფორმებული ერთობლივი ყოვლისმომცველი სამოქმედო გეგმა საუდის არაბეთისთვის ერთგვარ „ბოლო წვეთად იქცა“, ამბობს ალექსეი ხლებნიკოვი. ბოლო ათი წლის განმავლობაში რე გიონში რამდენიმე მოვლენა მოხდა: ამბოხებები ტუნისსა და ეგვიპტეში, რომლეთა შემდეგაც აშშ–ის დახმარების გარეშე დარჩენილმა პრეზიდენტებმა პოსტები დაკარგეს, შემდეგ გადატრიალება ეგვიპტეში, და როგორც შედეგი, კაიროსთვის ამერიკული სამხედრო დახმარების შეჩერება; დაბოლოს, გარიგება ირანთან. ამ ყველაფერმა, პოლიტოლოგის თქმით, „საუდის არაბეთს დიპლომატიური პორტფოლიოს დივერსიფიკაციისა და სხვა დიდ სახელმწიფოებთან კონტაქტების განმტკიცებისკენ უბიძგა  — მაგალითად, რუსეთსა და ჩინეთთან“.  

შეიარაღებას ერ–რიადზე მოსკოვიც ყიდის: 2017 წლის შეთანხმებით გათვალისწინებული პირველი პარტიების მიწოდება 2019 წელს დაიწყო. მაშინ სამეფომ რუსეთთან მემორანდუმი გააფორმა მძიმე ცეცხლმფრქვევი სისტემა ТОС-1А–ის, ტანკსაწინააღმდეგო კომპლექს „კორნეტ-ЭМ–ის“, ყუმბარმტყორცნი АГС-30–ებისა და კალაშნიკოვის ავტომატების  შესყიდვა–ლოკალიზაციის თაობაზე. 2021 წლის დასაწყისში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ საუდიტებმა შესაძლოა რუსული საზენიტო–სარაკეტო კომპლექსი С-400–ები და ასევე გამანადგურებელი Су-35–ები შეიძინონ.

ამასთან, მამედოვის თქმით, მიშვნელოვანია ისიც, რომ ქვეყნები ნავთობ–ბაზარზეც ახდენენ პოლიტიკის კოორდინაციას. როგორც მას მიაჩნია, მონარქიას აქვს შესაძლებლობა, პრობლემები შეუქმნას ამერიკელებს რეგიონში, თუმცა საბოლოო ჯამში ყველას ესმის, რომ აშშ უკიდურესად მნიშვნელოვანია ერ–რიადისთვის და მსგავსი მანევრები მხოლოდ ყურადღების მიპყრობას ემსახურება.

„საუდის არაბეთში მიაჩნიათ, რომ აშშ–სთან ურთიერთობა არ არის დამოკიდებული იმაზე, თუ ვინ ზის თეთრ სახლში. მათი აზრით, ორი ქვეყნის კონტაქტები ფუნდამენტურია და ნებისმიერ პერტურბაციას გაუძლებს“, — ასკვნის ექსპერტი.

ათობით წლიანი პარტნიორობა ბევრ რამეზე აისახა: პრაქტიკულად მთელი საუდის არაეთის ელიტა განათლებას აშშ–ში იღებს, საუდური რიალი ამერიკულ დოლარზეა მიბმული, შეიარაღება და სამხედროების სწავლება უმთავრესად ამერიკულია. ამის შეცვლას ბევრი წელი დასჭირდება. ამიტომაცაა საგარეო კონტაქტების დივერსიფიკაცია უფრო ტაქტიკური სვლა, მრავალმხრივი ტრეკი, რომელიც ახალ მრავალპოლარულ სამყაროს შეესატყვისება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორების მოსაზრებას!

13
ევროკავშირის დროშა

მოსაზრება: შეუშვებენ თუ არა ევროპაში „პოლიტიკურად არასწორი ვაქცინით“ აცრილებს?

19
(განახლებულია 18:58 01.03.2021)
ევროკავშირის ქვეყნების დიპლომატიური უწყებების ხელმძღვანელების სელექტორული თათბირის შემდეგ გერმანიის კანცლერმა, ფრაუ ანგელა მერკელმა განაცხადა, რომ მოთათბირეები აცრის სერტიფიკატის შემოღების აუცილებლობაზე შეთანხმდნენ.

მაქსიმ სოკოლოვი

ამის გარეშე მოქალაქეებს ევროკავშირში შესვლის უფლება არ ექნებათ. შეთანხმება ჯერჯერობით მხოლოდ პრინციპულია. დეტალურად პროექტი სამი თვის შემდეგ იქნება წარმოდგენილი.

დეტალებში ვინც იმალება, ეს ყველამ იცის. იგივე ეხება ვაქცინირებულის პასპორტსაც.

პირველ რიგში, გაურკვეველია, რას მოუხერხებენ იმ ადამიანებს, რომლებისთვისაც ვაქცინაციას უკუჩვენება აქვს. დროებითი უკუჩვენებების შემთხვევები, ასე თუ ისე, გასაგებია. მაგალითად, ცოტა ხნის წინ გადატანილი კორონავირუსული ინფექცია. ამ შემთხვევაში, ისევე, როგორც სხვა ინფექციური დაავადებებისას, გარკვეული დროით დაცდაა საჭირო და მერე უკვე თამამად შეიძლება აცრა. მაგრამ არსებობს მუდმივი ქრონიკული დაავადებები და როგორ უნდა მოიქცნენ ასეთი დაავადებულებები? ალბათ გადაადგილების უფლება უნდა შეეზღუდოთ. თანაც ქრონიკული სნეულებები მძიმეა და დაავადებულებები მალე დაიხოცებიან. არ არის ადამიანი — არ არის პრობლემა. სულაც არ არის საჭირო, რომ მძიმე ქრონიკული დაავადებების მქონეები აქეთ-იქით მოგზაურობდნენ ევროპაში.   

მაგრამ საქმე ამით არ შემოისაზღვრება.

მსოფლიოში ახლა უკვე არის ბევრი ვაქცინა და, დიდი ალბათობით, კიდევ მეტი იქნება. საკითხავი ისაა, კონკრეტულად რომელი ვაქცინით აცრა გასცემს ევროკავშირის სერტიფიკატის მიღების უფლებას?

ჩრდილოატლანტიკურ სამეულს – Pfizer/BioNTech-ს, Moderna-სა და AstraZeneca-ს ბიუროკრატიული წინაღობები, სავარაუდოდ, არ შეექმნებათ. „აიცერი „ფაიზერით“ და მიიღე აუსვაისი“, სხვაგვარად რაღაც დისიდენტობა გამოვა.

აი, რუსული („სპუტნიკ V“ და „ეპივაკკორონა“) და ჩინური (Sinovac Biotech, CanSino Biologics, CNBG–Sinopharm) ვაქცინების შემთხვევაში კი შესაძლოა ყველაფერი ბევრად რთულად იყოს. როგორც უნდა გამაჯანსაღებელი იყოს ისინი, გამომდინარე იქიდან, რომ ეს ვაქცინები ბრიუსელს არ დაუმტკიცებია, ამ პრეპარატებით აცრილი მოქალაქეები, დიდი ალბათობით, ვერ მიიღებენ საზღვრების გადასაკვეთად აუცილებელ სერტიფიკატს. ეს იმიტომ, რომ არადემოკრატიული წარმოშობის ვაქცინების მარგებლობა–მავნებლობა არა მარტო სამედიცინო, არამედ პოლიტიკური საკითხიცაა. ხოლო რა გამოდის, როდესაც საქმეში პოლიტიკა ერევა, ამას „ჩრდილოეთის ნაკადი-2“-ის მაგალითზეც ვხედავთ, როდესაც რუსული ნახშირწყალბადები ასჯერ უფრო საშიში გამოდის, ვიდრე „ციკლონი-B“. როგორც ცნობილია, „გეომეტრიული თეორემები ადამიანურ ინტერესებსაც რომ ეხებოდეს, მათთვის ომები დაიწყებოდა“. ხოლო თუ არადემოკრატიული წარმოშობის ვაქცინების არაღიარებით უცხოურ „დერჟავას“ უსიამოვნება მიადგება, რატომაც არ უნდა გაკეთდეს ეს?

ძალიან სახასიათოა ევროკომისიის ხელმძღვანელ ურსულა ფონ დერ ლიაიენის 17 თებერვლის განცხადება: „რუსეთის სტრატეგია COVID-19-ზე ვაქცინაციის შესახებ განცვიფრებას იწვევს. რატომ სთავაზობს რუსეთი სხვა ქვეყნებს მილიონობით დოზას, როდესაც საკუთარი მოსახლეობის ვაქცინაციაში საკმარისი პროგრესისთვის არ მიუღწევია? ეს არის კითხვა, რომელსაც პასუხი უნდა გაეცეს“.

რთული სათქმელია, რა არის საკმარისი პროგრესი. და უნდა წამოჭრას თუ არა ეს კითხვა ევროპელმა ჩინოვნიკმა, როდესაც თავად ევროპაში პროგრესი აშკარად არასაკმარისია? წინააღმდეგ შემთხვევაში არც უნგრეთი შეიძენდა „სპუტნიკს“ და არც ჩეხეთი, ავსტრია და იტალია დაფიქრდებოდნენ ამაზე.

შესაძლოა ფრაუ ურსულა მე-19 საუკუნის პურის ექსპორტის პრაქტიკის განმეორებითაა აღშფოთებული: „საჭმელად არ გვეყოფა, მაგრამ გავიტანთ“. მართლაც მიჰყვება თუ არა ამჟამინდელი ჯანდაცვის სამინისტრო მაშინდელ ფინანსთა მინისტრ ვიშნეგრადსკის პრინციპებს — ეს რთული სათქმელია. კიდევ უფრო რთულია იმის გაგება, რა კავშირი აქვს ამ საკითხთან რუსული ვაქცინის ეფექტურობას. ის ან არის ეფექტური, ან — არა. მაშინ რანაირადაა ბრიუსელის მთავარი საზრუნავი რუსეთის საკმარისი პროგრესი საკუთარი მოსახლეობის ვაქცინაციის კუთხით?

სხვა საქმეა, როდესაც რუსული ვაქცინა ნებისმიერ ფასად უნდა იყოს დეზავუირებული. კერძოდ, არ ჩაითვალოს მისით აცრა სავიზო სერტიფიკატის გაცემის საფუძვლად.

რაღა თქმა უნდა, ყველაფერი ურსულასა და მის თანამოაზრეებზე არ არის დამოკიდებული. გარდა იმათი ინტერესებისა, ვისაც რუსეთისგან გამიჯვნა სურს და საამისოდ ნებისმიერ საბაბს იყენებს, არსებობს სხვა ინეტერესების მქონე ჯგუფებიც.

მაგალითად, მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის მოსახლეობის შემოსავლები ძალიან შემცირდა, ისინი სრულად მაინც არ გაღატაკებულან, რაც მათთვის უცხოეთში ტურიზმს არააქტუალურ თემად აქცევდა. ხოლო ბევრი ევროპული ქვეყანა (იტალია, საფრანგეთი, საბერძნეთი და სხვ.), რომლებშიც ინფექციის აფეთქებამდე ტურიზმის წილად მთლიანი შიდა პროდუქტის 10–15% მოდიოდა და მოსახლეობის დასაქმებასაც უზრუნველყოფდა, ოცნებობენ, რომ კოვიდამდელი ვითარება და რუსი ტურისტების ფული დაბრუნდეს.

რა თქმა უნდა, შეიძლება ევროპელები ამხანაგ სუსლოვის სიტყვებით გავამხნევოთ: „იდეოლოგიაზე ეკონომიას არ ვაკეთებთ“, რაც სავიზო სერტიფიკაციასაც მოერგებოდა. მაგრამ ასეთი ხანგრძლივი პოლიტიკა სხვადასხვა სიურპრიზებით შეიძლება დამთავრდეს. პრინციპი „ჯერ თავო და თავო“ არავის გაუუქმებია, და გამუდმებით მისი ლანძღვა სახიფათოა.

ასე რომ, საკითხი, თუ რომელი ვაქცინები დაადასტურებს სამი თვის შემდეგ ვიზის მაძიებლის საიმედოობას, გახდება კიდეც მწვავე კამათის საფუძველი ფრაუ ფონ სუსლოვსა და წვრილბურჟუაზიული პრინციპის „ვინც რა უნდა თქვას, წისქვილმა კი ფქვას“ მომხრეთა შორის. 

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

19
საქართველოში ბაზრობები ამუშავდა

საქართველოში ფასების ზრდამ პროგნოზს გადააჭარბა: „საქსტატის“ ახალი მონაცემები

0
(განახლებულია 23:13 02.03.2021)
თებერვალში ფასები შემცირდა ტანსაცმელზე (3,4%) და კომუნალურ მომსახურებაზე (0,4%). ამავე დროს ფასები სურსათზე გაიზარდა 1,1%-ით, სასტუმროებისა და რესტორნების მომსახურებაზე - 3,7%-ით, ტრანსპორტზე - 2,5%-ით.

თბილისი, 2 მარტი – Sputnik. საქართველოში წლიურმა ინფლაციამ (2021 წლის თებერვალი – 2020 წლის თებერვალი) 3,6% შეადგინა – 3%-იანი მიზნობრივი მაჩვენებლის პირობებში, იუწყება საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური „საქსტატი“

2021 წლის თებერვალში, 2021 წლის იანვართან შედარებით, ინფლაციის დონემ 1,1% შეადგინა.

რუსული ხორბლის გაძვირება ქართველ მეწარმეებს ალტერნატივის ძებნას აიძულებს >>

„საქსტატის“ მონაცემებით, თებერვალში ფასები შემცირდა ტანსაცმელზე (3,4%) და კომუნალურ მომსახურებაზე (0,4%). ამავე დროს ფასები სურსათზე გაიზარდა 1,1%-ით, სასტუმროებისა და რესტორნების მომსახურებაზე - 3,7%-ით, ტრანსპორტზე - 2,5%-ით.

როგორ იცვლებოდა ინფლაციის დონე გასულ წელს

2019 წელს წლიურმა ინფლაციამ 7% შეადგინა. მის შესაკავებლად ეროვნულმა ბანკმა 2019 წლის სექტემბრიდან მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება დაიწყო. წლის ბოლომდე რეფინანსირების განაკვეთი 6,5%-დან 9%-მდე გაიზარდა, ბოლოს იგი 2019 წლის დეკემბერში გაიზარდა. 

2020 წლის დასაწყისიდან ინფლაციის დონემ შემცირება დაიწყო – იანვარსა და თებერვალში მან 6,4% შეადგინა, მარტში – 6,1%, სექტემბერში – 3,8% და ამ დონეზე სამი თვე შენარჩუნდა. საქართველოში კორონავირუსის გავრცელების პრევენციის მიზნით ხელისუფლებამ 21 მარტიდან კარანტინი და კომენდანტის საათი დააწესა. ეკონომიკური აქტივობის სტიმულირებისთვის ეროვნულმა ბანკმა აპრილიდან სამ ეტაპად 8%-მდე შეამცირა მონეტარული პოლიტიკის ძირითადი განაკვეთი.

2021 წლის თებერვალში, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ფასები შემცირდა კომუნალურ მომსახურებაზე (21,2%).

ამასთან, წლის განმავლობაში სურსათი 6,2%-ით გაძვირდა, მათ შორის, რძე, ყველი და კვერცხი – 6,4%-ით, მზესუმზირის ზეთი – 34,3%-ით, ყავა და ჩაი – 12,4%-ით, პურპროდუქტები – 8,7%-ით. ხილი კი გაიაფდა 4,8%-ით. კორონავირუსის გამო შექმნილი ვითარების გათვალისწინებით, 9,8%-ით გაიზარდა ჯანდაცვის სფეროს მომსახურების ფასებიც.

რა მოქმედებს საქართველოში ფასების დინამიკაზე

ბოლო ორ თვეში წლიური ინფლაციის დონე 3%-იან მიზნობრივ მაჩვენებელზე დაბალია. საქართველოს ეროვნული ბანკის (სებ-ის) ინფორმაციით, ეს დაკავშირებულია სახელმწიფოს მხრიდან კომუნალური ხარჯების სუბსიდირებასთან, რაც დროებით ხასიათს ატარებს. 

პანდემიის პერიოდში საქართველოს ხელისუფლებამ გადაწყვეტილება მიიღო მოქალაქეებისთვის ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი აირის (შესაბამისად, 200 კვტ/სთ და 200 მ3) ხარჯების დაფარვის შესახებ.

„როგორც წესი, ცენტრალური ბანკები მსგავსი ტიპის ეგზოგენური ფაქტორების გამო ინფლაციის დროებით გადახრებზე არ რეაგირებენ და ინფლაციის საშუალოვადიანი პროგნოზით ხელმძღვანელობენ. მიმდინარე პროგნოზის თანახმად, 2021 წელს ინფლაცია საშუალოდ 4%-ის ფარგლებში შენარჩუნდება და შემდეგ მიზნობრივ მაჩვენებელს ეტაპობრივად დაუახლოვდება“, – აღნიშნავს ეროვნული ბანკი.

 სებ-ის მონაცემებით, საერთაშორისო სასაქონლო ბაზრებზე ფასების მნიშვნელოვან ზრდასთან ერთად, რაც განსაკუთრებით იანვარში გამოიკვეთა, ინფლაციაზე აღმავალი ზეწოლა შენარჩუნებულია პანდემიასთან დაკავშირებული შეზღუდვების გახანგრძლივების ფონზე წარმოების ხარჯების ზრდისა და ლარის გაუფასურებული კურსის გამო.

„ნომინალური ეფექტური გაცვლითი კურსის გაუფასურება ასუსტებს ერთობლივი მოთხოვნის დაღმავალ გავლენას პროგნოზირებულ ინფლაციაზე, ხოლო ეკონომიკის მაღალი დოლარიზაციის გამო გაცვლითი კურსის ცვლილების გადაცემა ინფლაციაზე საგრძნობია“, – ნათქვამია ეროვნული ბანკის განცხადებაში.

რეგულატორის ინფორმაციით, რჩება გაურკვევლობის მაღალი დონე როგორც გლობალური ეკონომიკური აქტივობის აღდგენის დინამიკის, ისე ადგილობრივი დაკრედიტების ზრდის ტემპის თვალსაზრისით.

0