მილგამყვანი „ფორტუნა“

მოსაზრება: „ჩრდილოეთის ნაკადი-2“ გერმანიისა და აშშ-ის ურთიერთობების ბედს გადაწყვეტს

344
(განახლებულია 21:01 20.01.2021)
საინაუგურაციოდ ჯო ბაიდენმა უსიამოვნო საჩუქარი მიიღო აშშ-ის საკვანძო პარტნიორ გერმანიისგან. ეს პრობლემების საგულდაგულოდ შეფუთული და ბაფთით შეკრული კვინტესენციაა, რომელთანაც ახალ ადმინისტრაციას ექნება საქმე.

ირინა ალქსნისი

შეერთებულმა შტატებმა სანქციები დააწესა რუსული მილგამყვანი ხომალდის, „ფორტუნას“ წინააღმდეგ, რომელიც „ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის“ მშენებლობაში მონაწილეობს. ამასთან, როგორც გერმანული მედია წერს, ბერლინში ამერიკის საელჩომ გერმანიის ხელისუფლებას აცნობა, რომ ახალი შეზღუდვების დაწესება იგეგმება.

გერმანიის ხელისუფლებამ ამაზე პასუხად განაცხადა, რომ „ეს სინანულით მიიღეს მხედველობაში“, ანუ შეშფოთება ფორმალურადაც კი არ გამოითქვა.

მომხდარი სხვა სიმპტომატური ინციდენტის ორგანულ გაგრძელებად იქცა, რომელიც რამდენიმე დღით ადრე მოხდა.

აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის ყოფილმა მოადგილემ და ჯო ბაიდენის საგარეო პოლიტიკის მრჩეველმა არჩევნებში ნიკოლას ბერნსმა წამოაყენა იდეა, ერთდროულად გაიყინოს ამერიკის სანქციები გაზსადენის წინააღმდეგ და ასევე შეჩერდეს მისი მშენებლობა, რათა ახალ ადმინისტრაციას, მიეცეს შესაძლებლობა „კონფიდენციალურად და გონივრულად დაელაპარაკოს გერმანიის მთავრობასა და სხვა მონაწილე ქვეყნებს“.

აშკარაა, რომ ბერნსი საკუთარი ინიციატივით კი არ მოქმედებდა, არა,მედ ვაშინგტონის წინადადებას ახმოვანებდა.

მაგრამ გერმანელებმა უბრალოდ უგულებელყვეს ეს წინადადება. ბუნდესტაგის ენერგეტიკის საკითხთა კომიტეტის ხელმძღვანელმა კლაუს ერნსტმა „სრულიად უადგილო“ უწოდა შტატებთან გერმანიის ენერგეტიკულ პოლიტიკაზე მსჯელობა.

მან ხაზი გაუსვა, რომ „ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის“ მშენებლობა ღრმად ევროპული საქმეა, აქვს ყველა აუცილებელი ნებართვა და ამიტომ სწრაფად უნდა დასრულდეს“.

ბოლო ათწლეულის ამერიკული საგარეო პოლიტიკა, რომელშიც ჩავარდნად იქცა დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობა და რომლის აღორძინებასაც გეგმავენ დემოკრატები, უფრო ხშირად ხასიათდება როგორც გლობალისტური. ის მოიცავს ორ საკვანძო და ერთნაირად მნიშვნელოვან ელემენტს — პროცედურულ-ინსტიტუციონალურსა და იდეოლოგიურს.
იდეოლოგიაზე პასუხს აგებს ყველაზე ლიბერალურ-მოწინავე იდეათა მოცულობითი კომპლექსი — დაწყებული ლგბტ პროგრესით, დასრულებული ეკოლოგიური მოსაზრებით ხორცის ჭამაზე უარის თქმით. ამასთან ადეპტების რადიკალიზმი სულ უფრო ხისტი ხდება.

ინსტიტუციონალური ნაწილი ასევე კარგად არის ცნობილი საზოგადოებისთვის და ზეეროვნულ ორანიზაციათა, დოკუმენტებისა და პროცედურების სისტემას წარმოადგენს. პოპულარულია მოსაზრება (და არცთუ უსაფუძვლო), რომ ამ სახით აშშ მრავალი წლის განმავლობაში განამტკიცებდა დომინირებას მსოფლიოსთვის მისთვის ხელსაყრელი წესების თავს მოსახვევად და გლობალური ლიდერობის სამუდამოდ დასაფიქსირებლად.

ის, რომ რაღაც ისე არ წავიდა, გასაგები ძალიან გვიან გახდა. სულ უფრო მეტმა ქვეყანამ ისწავლა თამაში და მოგება მათდამი უსამართლო სისტემაში. რუსეთი და მის მიერ მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის წესების თავის სასარგებლოდ გამოყენება უფრო თვალსაჩინო მაგალითია, ვიდრე გამონაკლისი. ამას ამტკიცებდა კიდეც ტრამპი მთელი ოთხი წლის განმავლობაში, უყოყმანოდ გამოჰყავდა რა შტატები მრავალრიცხოვანი საერთაშორისო შეთანხმებებიდან და ორგანიზაციებიდან: რეალურად ისინი არც ისე ხელსაყრელია ამერიკისთვის, როგორც მიჩვეულები არიან ფიქრს.

ძნელი არ არის მიხვედრა, რომ აშშ-ის მცირერიცხოვან პრივილეგირებულ პარტნიორებს, რომელთაგან ერთ-ერთი გერმანიაა, მით უმეტეს აქვთ განსაკუთრებული ბონუსები, და როგორც უკვე აშკარა გახდა, ამით კარგად სარგებლობა ეხერხებათ.
სწორედ ამიტომ იყო ბერლინისთვის ასე უხერხული ტრამპი, რომელიც სიმართლეს პირდაპირ ამბობდა, პირდაპირ ჩეხავდა და ანგრევდა გერმანიის მიერ აწყობილ სქემას საკუთარი სუვერენიტეტის თანდათანობით, უხმაუროდ აღდგენისა და ამერიკის თავის ინტერესებში გამოყენების შესახებ.

სწორედ ამიტომ გერმანიის ხელისუფლებამ პირდაპირ ეიფორიით აღიქვა ბაიდენი, როგორც აშშ-ის ახალი პრეზიდენტი: ეს გერმანიისთვის ბევრად კომფორტული ურთიერთობების ფორმატის დაბრუნებას მოასწავებს — რა დროსაც პროპაგანდისტული რიტორიკა და აუჩქარებელი კულუარულ-ლობისტური პოლიტიკური პროცესი სრულად ემთხვევა ერთმანეთს, და ამ ხმაურში წარმატებით შეიძლება გერმანიისთვის ხელსაყრელი დღის წესრიგის წამოწევა.

სწორედ ასე ხდება „ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის“ შემთხვევაში. ბოლო თვეებში არაერთი ნაბიჯი გადაიდგა ოკეანისგაღმური სანქციების ზეწოლისგან „ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის“ მაქსიმალურად დასაცავად. შეიცვალა ხომალდ „ფორტუნას“ მფლობელი. მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მიწის პარლამენტმა შექმნა ფონდი, რომელმაც ხელი უნდა შეუწყოს პროექტის ოპერაციულ საქმიანობას.

ყველაზე საინტერესო ისაა, რომ ამ სტრუქტურის დახმარებით გერმანიის ხელისუფლება ერთდროულად ორი კურდღლის მოკვლას ცდილობს: თავად მშენებლობის მხარდაჭერის გარდა, ისინი მის საინფორმაციო-იდეოლოგიურ მხარდაჭერას უზრუნველყოფენ, რამდენადაც ახალ ორგანიზაციას „მეკლენბურგ-წინა პომერანიის კლიმატისა და გარემოს დაცვის ფონდი ეწოდება“, ხოლო ოფიციალურ მიზნად „გერმანიის კლიმატური მიზნების მიღწევაა“ დასახელებული. ამგვარად ეკოლოგიური დღის წესრიგი „ჩაჭერილია“, ვინაიდან სწორედ „მწვანეებს“ იყენებენ ყველაზე აქტიურად „ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის“ ტორპედირებისთვის ქვეყნის შიგნით.

ჯო ბაიდენის გუნდი მეტად რთულ ვითარებაში აღმოჩნდა. მათ არ შეუძლიათ ხმამაღალი სკანდალი მოუწყონ სტრატეგიულ პარტნიორს და რადიკალური ზომები გაატარონ მის წინაარმდეგ, როგორც ამას ტრამპი გააკეთებდა. ეს უბრალოდ ეწინააღმდეგება დასავლური ერთიანობის აღდგენის იმ პროექტს, რომლითაც დემოკრატები ხელისუფლებაში მოვიდნენ. მით უმეტეს, რომ ბერლინი ვაშინგტონს ერთგულ ქვეშევრდომულ აღმაფრენასა და უღრმეს იდეოლოგიურ მოკავშირეობას უმტკიცებს, რაც კიდევ ერთხელ წარმოაჩინეს თავიანთი სინქრონული აღშფოთებით რუსეთში ალექსეი ნავალნის დაკავების გამო.

ჩვეული მეთოდები კი კულუარული „მეჟდუსაბოიჩიკებისა“ და ზეწოლის თანდათანობით გაძლიერების გზით, თვეების განმავლობაში გაწელვით იმუქრება: გერმანელები მეტად გაწაფულები არიან საერთაშორისო-ბიუროკრატიული გაწიე-გამოწიესა და ბიუროკრატიის მოწყობაში. იმ დროისათვის „ჩრდილოეთის ნაკადი-2“ უბრალოდ ბოლომდე აშენდება და ამერიკელებს მუშტების ქნევა დაუგვიანდებათ.

ჯო ბაიდენის პრეზიდენტობის პირველივე დღეებიდან ახალი ადმინისტრაცია იძულებული აღმოჩნდება, არჩევანი გააკეთოს კატეგორიულად მიუღებელ ტრამპიზმსა და იდეოლოგიურად სწორ, მაგრამ კატეგორიულად არაეფექტურ ლიბერალურ გლობალიზმს შორის.

სხვათა შორის, გერმანიას თავისი სირთულეები აქვს. გუშინ „გაზპრომმა“ გააფრთხილა გაზსადენისთვის რისკებზე პოლიტიკური ზეწოლის გამო, რასაც შეიძლება პროექტის შეჩერება ან მისი გაუქმებაც კი მოჰყვეს. ეს გაფრთხილებაა უპირველესად ბერლინისთვის, რომელმაც, დამოუკიდებლობისა და გეოპოლიტიკური გაძლიერებისკენ სწრაფვაში, კარგ იდეად მიიჩნია ანტირუსული კარტის გათამაშება ნავალნის მოწამვლის სახით, და კიდევ ერთხელ დაივიწყა, რა მტკივნეული პასუხის გაცემა იცის რუსეთმა მსგავსისთვის.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

344
აშშ-ის დროშა

მოსაზრება: დემოკრატიას ასწავლიან შეერთებულმა შტატებმა ჩარევის მეთოდები განსაზღვრა

30
(განახლებულია 12:55 06.03.2021)
ამერიკელები აღარ აპირებენ ბრძოლას დემოკრატიისათვის. დრომ აჩვენა: ინტერვენციები და ავტორიტარული ლიდერების დამხობა ეფექტური არ არის.

სოფია მელნიჩუკი

 ვაშინგტონმა აქედან გაკვეთილი გამოიტანა და მსოფლიოს შეცვლას გეგმავს — საკუთარი თავიდან იწყებს.

ახალი დროება — ახალი მეთოდები

სახელმწიფო მდივან ენტონი ბლინკენის პირველ ოფიციალურ გამოსვლას სახელმწიფო დეპარტამენტში, მიუხედავად იმისა, რომ ცარიელ დარბაზში ტარდებოდა, დიდი ხმაური მოჰყვა. ამერიკული დიპლომატიის შეფმა ნახევარ საათში ჩამოთვალა საგარეო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებები, რომლებიც მალე შევა ეროვნული უსაფრთხოების სტრატეგიაში.  

ბლინკენის ნათქვამიდან თითქმის არაფერია ახალი: მანაც  და პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმაც ბოლო თვეში ამაზე არაერთხელ ისაუბრეს. მაგრამ ერთმა რამემ მაინც მიიპყრო ყურადღება.

„ჩვენი მიდგომა შეიცვლება, განაცხადა სახელმწიფო მდივანმა. — ჩვენ აღარ ვიბრძოლებთ დემოკრატიისთვის ძვირადღირებული სამხედრო ინტერვენციების მეშვეობითა თუ ავტორიტარული რეჟიმების ძალით ჩამოყრის გზით“. მისი თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ ეს მეთოდები კარგი სურვილებით გამოიყენებოდა, არაფერი კარგი არ მოიტანეს.

მსოფლიო სხვაგვარი გახდა და ახალ პირობებში ვაშინგტონმა ყურადღება ტერორიზმის საფრთხეებიდან მოწინააღმდეგე სახელმწიფოებთან ბრძოლაზე გადაიტანა. დემოკრატიის დამყარება — რაც კვლავაც რჩება აშშ–ის საგარეო პოლიტიკის იმპერატივად — საწიროა საკუთარი მაგალითით. „წინააღმდეგ შემთხვევაში, ჩვენ აკომპანიმენტს ვუწევთ ისეთ სახელმწიფოებს, როგორებიცაა ჩინეთი და რუსეთი, რომლებიც ნებისმიერ შესაძლებლობას იყენებენ იმისათვის, რომ ეჭვქვეშ დააყენონ ჩვენი იდეალებისადმი სწრაფვა. საჭირო არ არის, ამოცანა გავუადვილოთ მათ“, — განაცხადა დიპლომატმა.

ისე რა მაგალითი

გასულმა წელმა ქვეყანა გამოცდის წინაშე დააყენა. კორონავირუსის პანდემიამ, რომელმაც იმაზე მეტი ამერიკელი იმსხვერპლა, ვიდრე პირველმა და მეორე მსოფლიო და ვიეტნამის ომებმა, ერთად აღებული აჩვენა, რომ ჯანდაცვის სფეროში უთანასწორობა არსებობს. რასობრივმა ჯანყებმა პოლიციის სისასტიკისა და შავკანიანების მკვლელობის გამო, კიდევ ერთხელ წარმოაჩინა საზოგადოებაში სისტემური რასიზმი.

საპრეზიდენტო არცევნები კი სულაც ყველაზე სკანდალური იყო მრავალი ათეული წლის განმავლობაში.დონალს ტრამპის დღემდე ირწმუნება, რომ არჩევნების შედეგები გაყალბდა. ამას ნამდვილი შეტევა მოჰყვა ფუნდამენტურ ღირებულებებზე: 6 იანვარს ხალხი კაპიტოლიუმში შეიჭრა, როდესაც იქ ამომრჩეველთა კოლეგიის კენჭისყრის შედეგები მტკიცდებოდა.

ახალი პრეზიდენტის, ჯო ბაიდენის წინაშე მწვავედ დადგა ქვეყნის შიგნით ერთიანობის აღდგენის საკითხი. საჭიროა ამერიკელები დარწმუნდნენ, რომ აშშ ჯერ ისევ არის დემოკრატიის შუქურა.

„პირად მაგალითთან დაკავშირებით ახლა შტატებში დიდი პრობლემებია. მათ აუცილებლად ესაჭიროებათ რიტორიკული ინსტრუმენტი ელექტორატის მობილიზაციისთვის. მნიშვნელოვანია წარმოჩინდეს, რომ ქვეყანაში ვითარების დარეგულირება შესაძლებელია“, — აცხადებს ექსპერტი პაველ კოშკინი.  

ბაიდენის ადმინისტრაცია გამუდმებით უსვამს ხაზს: მთავარი სტრატეგიული მოწინააღმდეგე — ეს ჩინეთი და მისი განვითარების მოდელია. სწორედ მის შეცვლას გეგმავს  ვაშინგტონი.

თავად პეკინი კი არ აპირებს, სადმე მოახდინოს თავისი პოლიტიკური სისტემის ექსპორტი, რაზეც ჩინეთის ლიდერი სი ცზინპინი საუბრობდა კიდეც: ჩვენ განვითარების გზით გავზრდით შესაძლებლობებს მსოფლიოსთვისო.

მოსკოვის კარნეგის ცენტრის კონსულტანტ ტემურ უმაროვის თქმით, ზოგ ქვეყანაში ნამდვილად არსებობს ჩინეთის სახელმწიფო მართვის ცალკეული ელემენტების იმპორტზე მოთხოვნა.

„რეგიონის ყველა ავტოკრატიას სურს, გაიმეოროს ჩინეთის წარმატება: გახდეს განვითარებული ეკონომიკა დემოკრატიული რეფორმების გარეშე“, — ამბობს ექსპერტი.

იმავდროულად, ნებისმიერი ავტოკრატია თანამედროვე სამყაროში იძულებულია, დემოკრატიად წარმოაჩინოს თავი. ამის გარეშე გლობალურ სამყაროში ნორმალურად არსებობა შეუძლებელია.

ამიტომ ცენტრალურ აზიაში რიტორიკის დონეზე კი საუბრობენ რეფორმებსა და ადამიანის უფლებებზე, მაგრამ ფაქტობრივად დასავლეთს მისაბაძ მოდელად არ განიხილავენ. თუ მანამდე ყირგიზეთი მაინც იყო ასე თუ ისე პროამერიკულად განწყობილი, ახლა იქ სხვა გზას ადგანან.  

შეერთებულ შტატებს შეეძლო, გაეძლიერებინა პოზიციები რეგიონში, თუ უფრო აქტიურად ჩაერთვებოდა ცენტრალურ აზიაში ეკონომიკურად, როგორც ამას პეკინი აკეთებს. ამის გარეშე, უმაროვის აზრით, დიდი გავლენა იდეოლოგიური კუთხით მიუღწეველია.

დაუვიწყებელი ძველი

ახალი ადმინისტრაციის მიდგომები — ეს ჯერ კიდევ ბარაკ ობამას მიერ დაწყებულის გაგრძელებაა. ეგრეთ წოდებული ობამას დოქტრინა ამერიკის სამხედრო ყოფნის შემცირებასაც მოიაზრებდა საზღვარგარეთ. უკვე მაშინ დემოკრატები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ სამხედრო მეთოდები არ არის ეფექტური და დემოკრატია ინტერვენციითა და ოკუპაციით კი არ უნდა დამყარდეს, არამედ რბილი ძალით.

მაგრამ აშშ–ის 44–ე პრეზიდენტს ეს არც ისე გამოუვიდა: 2011 წელს აშშ–მა ავიაშეტევა მიიტანა ლიბიის სამთავრობო ჯარებზე. ობამამ მოგვიანებით აღიარა კიდეც, რომ გადაწყვეტილება სწორი იყო, მაგრამ შედეგებისთვის ვაშინგტონი არ მომზადებულა. ლიბია ქაოსში ჩაეფლო — ობამამ ამას თავისი პრეზიდენტობის ყველაზე საშინელი შეცდომა უწოდა.

პოლიტოლოგ დმიტრი სუსლოვის აზრით, ამჟამინდელი ადმინისტრაცია განაგრძობს მის მცდელობებს და ყველა მეთოდს გამოიყენებს, გარდა უშუალო სამხედრო ინტერვენციისა.

„აქცენტი უცხოურ დახმარებასა და არაკომერციულ ორგანიზაციებზე გაკეთდება, უფრო აქტიურად დაუწერენ მხარს „ნარინჯისფერ რევოლუციებს““, — ამბობს ის და იხსენებს, რო სირიაში ბაშარ ასადი რეჟიმს პირდაპირ კი არ ებრძოდნენ, არამედ ოპოზიციურ ძალებს ეხმარებოდნენ.

ახლა ვაშინგტონი რუსეთის, ბელორუსიის, ვენესუელის ოპოზიციას უწერს მხარს. მანამდე შტატებმა სანქციები დაუწესა ზოგ რუს ჩინოვნიკს ალექსეი ნავალნის გამო. სვეტლანა ტიხანოვსკაია პრეზიდენტ ალექსანდრ ლუკაშენკოსთვის შეზღუდვების დაწესების საკითხზე ამერიკის ელჩთან მსჯელობდა.  ბლინკენმა კი ამას წინათ ხუან გაიდოს დაურეკა — ველესუელის ოპოზიციის ლიდერს. ჩინეთსა და ირანში აშშ პროდასავლელ დისიდენტებსა და არაკომერციულ ორგანიზაციებს ეხმარება.

კონკრეტული ქმედებები დამოკიდებულია ქვეყანაზე, მიაჩნია სუსლოვს. სადღც ეს არის ერთ–ერთი მხარის დახმარება სამოქალაქო ომში, სადღაც — პოლიტიკური კრიზისის პროვოცირება. საინფორმაციო პოლიტიკა, პროპაგანდა, საჯარო დიპლომატია. სანქციები ასევე მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია დემოკრატიის გავრცელებისთვის: ამით ურტყამენ ელიტებს, რომლების თავიდან მოშორებაც სურთ. აი ახალი ერაყები და ლიბიები კი აღარ იქნება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

30
თემები:
რუსეთი დღეს
ბათუმი

რა არის ახალი საბანკო სფეროში? კომერციული ბანკების ერთი თვის მონაგარი

1015
(განახლებულია 12:49 06.03.2021)
შემცირებული საკრედიტო პორტფელი და გაზრდილი საპროცენტო განაკვეთები. როდიდან გაიაფდება სესხები? მზარდი დეპოზიტები და გაფრთხილება მომხმარებლებს ანაბრებზე სარგებლის შემცირების შესახებ. რა ტენდენცია იკვეთება საბანკო სექტორში?

სამსონ ხონელი

კობა გვენეტაძის უწყებამ საქართველოში მოქმედი 15 კომერციული ბანკის საქმიანობის ფინანსური მაჩვენებლები გაასაჯაროვა. გაირკვა, რომ მიმდინარე წელი საბანკო სექტორმა მოგებით დაიწყო. კერძოდ, იანვრის თვეში კომერციული ბანკების მოგებამ 113,368 მილიონი ლარი შეადგინა, რაც წინა თვესთან შედარებით თითქმის 13 მილიონი ლარით, ხოლო გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 17.3 მილიონი ლარით მეტია.

საბანკო სექტორში წლიდან წლამდე მზარდი შემოსავალი და მოგება მკითხველისთვის არახალია, თუმცა არ გამიკვირდება, ირონიული ტონით ბრძანოს − გაუჭირდებოდათ, თუ იცი?! მკითხველს საპასუხოდ შევახსენებ, რომ COVID-19-ის პანდემიის გამო გასული წელი საბანკო სექტორისთვის საკმაოდ რთული იყო. მხოლოდ მარტის თვეში ბანკებმა 943,1 მილიონი ლარი იზარალეს. მართალია, მომდევნო თვეებში კომერციული ბანკები ზარალზე არ გასულან, მაგრამ საბოლოო ჯამში 2020 წელი საბანკო სექტორმა 99,262 მილიონი ლარის მოგებით დაასრულა. შედარებისთვის: 2019 წლის ბოლოს ეს მაჩვენებელი 953,6 მილიონ ლარს შეადგენდა. სხვაობის დაანგარიშება თქვენთვის მომინდია...

დარწმუნებული ვარ, მკითხველს, პირველ რიგში, აინტერესებს, რა ცვლილებებია საკრედიტო პორტფელში, როგორია საპროცენტო განაკვეთების მერყეობის დინამიკა. მოგახსენებთ, რომ მიმდინარე წლის იანვარში, გასული წლის დეკემბერთან შედარებით, კომერციული ბანკების მიერ გაცემული სესხების მოცულობა 48,2 მილიონი ლარით შემცირდა და თებერვლის თვეს საბანკო სექტორი 38,17 მილიარდი ლარის მოცულობის საკრედიტო პორტფელით შეხვდა. საანგარიშო პერიოდში საკრედიტო პორტფელის ლარიზაციის კოეფიციენტი 44,14 პროცენტს შეადგენდა. მიმდინარე წლის იანვარში, წინა თვესთან შედარებით, საპროცენტო განაკვეთი თითქმის ყველა საკრედიტო პროდუქტზე გაიზარდა. კერძოდ, გაძვირდა როგორც ავტოსესხი, ისე სალომბარდო, სამომხმარებლო, უძრავი ქონების შესაძენად თუ რემონტისთვის გაცემული იპოთეკური სესხები. რატომ?

საბანკო ასოციაციის პრეზიდენტის ალექსანდრე ძნელაძის შეფასებით, საბანკო კრედიტებზე საპროცენტო განაკვეთის ზრდა COVID-19-ის პანდემიით გამოწვეული ეკონომიკური კრიზისის შედეგია და ცალსახად დაკავშირებულია ნეგატიური მოლოდინებისა და რისკების მატებასთან.

საბანკო ასოციაციის ხელმძღვანელი მიგვანიშნებს, რომ ვადაგადაცილებული სესხების წილის ზრდას თავად ეროვნული ბანკი ელის. მისივე თქმით, უახლოეს ორ-სამ თვეში ვითარება უნდა შეიცვალოს.

„იმედია, შეზღუდვების მოხსნის პარალელურად მაქსიმალური აქტივობა იქნება. შარშან, ზაფხულის პერიოდშიც დასტაბილურდა სესხებზე საპროცენტო განაკვეთი და ბაზარზე ამ კუთხით შემცირების ტენდენცია იყო. წელსაც მოლოდინი გვაქვს, რომ პირველი კვარტლის შემდეგ საპროცენტო განაკვეთები დაიკლებს“, − განაცხადა ალექსანდრე ძნელაძემ.

გამართლდება თუ არა ეს ვარაუდი – დრო გვიჩვენებს, თუმცა უკვე დღეს საკამათო არ არის, რომ ეკონომიკურ საქმიანობაზე დაწესებული შეზღუდვების მოხსნასთან ერთად განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება ბიზნესის დაკრედიტებას. საინტერესოა, საანგარიშო პერიოდში როგორი იყო ბიზნესის ცალკეულ მიმართულებებზე სესხების გაცემის დინამიკა.

მიმდინარე წლის იანვარში, გასული წლის დეკემბერთან შედარებით, ანუ სულ რაღაც ერთი თვის განმავლობაში, არც მეტი, არც ნაკლები, 36,1 მილიონი ლარით შემცირდა სოფლის მეურნეობის, მეტყევეობისა და თევზჭერის მიმართულების დაკრედიტების მოცულობა და ის 13,57 მილიონ ლარს შეადგენს. უცხოურ ვალუტაში გაცემული სესხები კი ამ მიმართულებით 7,68 მილიონი ლარით არის შემცირებული და 5,07 მილიონ ლარს შეადგენს. ასევე შემცირდა მრეწველობის დაკრედიტებაც – ლარში 105,36 მილიონი ლარით, ხოლო უცხოურ ვალუტაში – 75,01 მილიონი ლარით. საანგარიშო პერიოდში ამ მიმართულებით გაცემული სესხების ჯამური მოცულობა ეროვნულ ვალუტაში 219,6 მილიონ ლარს, ხოლო უცხოურ ვალუტაში 222,1 მილიონ ლარს შეადგენს. მშენებლობის დაკრედიტება ეროვნულ ვალუტაში 58,7 მილიონი ლარით შემცირდა და 49,06 ლარი შეადგინა, ხოლო უცხოური ვალუტაში გაცემული სესხები 78,7 მილიონი ლარით შემცირდა და 89,8 მილიონ ლარს შეადგენს.

ვაჭრობის მიმართულებით ეროვნულ ვალუტაში გაცემული სესხები 80,8 მილიონი ლარით 241,6 მილიონ ლარამდე შემცირდა, ხოლო უცხოურ ვალუტაში დაკრედიტება 241,6 მილიონი ლარით შემცირდა და 131,2 მილიონი ლარი შეადგინა. ციფრებით მკითხველს აღარ გადავღლი და ვიტყვი, რომ შემცირებულია სასტუმროებისა და რესტორნების, ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის, ფინანსური შუამავლობის, განათლების, ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების დაკრედიტება. ჯამურად ბიზნეს-დაკრედიტების მოცულობა 2021 წლის იანვარში, გასული წლის დეკემბერთან შედარებით, ეროვნულ ვალუტაში 520,7 მილიონი, ხოლო უცხოურ ვალუტაში 527,8 მილიონი ლარით შემცირდა.

ექსპერტ-ანალიტიკოსთა შეფასებით, როგორც წესი, დაკრედიტებისა და ფინანსური აქტივობის მიმართულებით იანვრისა და თებერვლის თვეები ყველაზე ნაკლებად აქტიურია, შესაბამისად, ამ შედეგის ერთ-ერთ გამომწვევ მიზეზადაც სწორედ ეს შეიძლება ჩაითვალოს. დეკემბრისგან განსხვავებით, დაკრედიტების მოცულობებში დიდი სხვაობაც ამავე მიზეზითაა გამოწვეული. რეალურად გასული წლის ყველაზე შედეგიან თვეს ვადარებთ მიმდინარე წლის პასიურ თვეს.

აქვე მკითხველის ყურადღებას კიდევ ერთ გარემოებაზე გავამახვილებ: მიუხედავად იმისა, რომ საანგარიშო პერიოდში ბიზნეს-საქმიანობის უკლებლივ ყველა მიმართულებით დაკრედიტების მოცულობა შემცირდა, ცალკეული მიმართულებების მიხედვით განსხვავებული იყო საშუალო საპროცენტო განაკვეთის დინამიკა. კერძოდ, მრეწველობის, მშენებლობის, ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის, განათლების, სასტუმროებისა და რესტორნების, ვაჭრობის, ფინანსური შუამავლობის, ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურებისა თუ უძრავი ქონებით ოპერაციების დასაფინანსებლად ეროვნულ ვალუტაში გაცემული სესხების საშუალო საპროცენტო განაკვეთი გაიზარდა, ხოლო სოფლის მეურნეობის, მეტყევეობის, თევზჭერის მიმართულებით შემცირდა.

საინტერესოა, რა ტენდენცია გამოიკვეთა უცხოური ვალუტით დაკრედიტებისას. ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების, მრეწველობის, უძრავი ქონებით ოპერაციების და განათლების მიმართულებით უცხოურ ვალუტაში გაცემული კრედიტების საშუალო საპროცენტო განაკვეთი გაიზარდა. ამავე ვალუტაში სოფლის მეურნეობის, მეტყევეობის, თევზჭერის, მშენებლობის, ვაჭრობის, სასტუმროებისა და რესტორნების, ტრანსპორტის და კავშირგაბმულობის, ფინანსური შუამავლობის დაკრეტიტებისას საშუალო საპროცენტო განაკვეთი შემცირდა. ასე რომ, ახლა თავად გადაწყვიტეთ, რა მიმართულებით აპირებთ ბიზნეს-საქმიანობის დაწყებას, თუმცა არ დაგავიწყდეთ, რომ არაფერია უფრო მარადიული, ვიდრე ცვალებადობა.

შესაბამისად, სესხებზე საპროცენტო განაკვეთებიც ცვალებადია და თუ დღეს კომერციული ბანკები განათლებას უფრო იაფად აკრედიტებენ, ვიდრე ვაჭრობას, ხვალ შესაძლოა პირიქით იყოს. დავძენ, რომ ლარში ბიზნეს-სესხების საშუალო საპროცენტო განაკვეთი 11,54 პროცენტიდან 12,09 პროცენტამდე გაიზარდა, ხოლო უცხოურ ვალუტაში 7,13 პროცენტიდან 6,97 პროცენტამდე შემცირდა.

საკრედიტო პორტფელისგან განსხვავებით, მართალია, მცირედით, 0.72 პროცენტით გაიზარდა საბანკო დეპოზიტების მოცულობა – საანგარიშო პერიოდში 34,88 მილიარდი ლარი შეადგინა. საბანკო დეპოზიტების ლარიზაციის კოეფიციენტი 38,55 პროცენტია. მართალია, ეს საანგარიშო პერიოდს არ ეხება, მაგრამ საბანკო სექტორის ნაწილმა მომხმარებლებს დოლარში განთავსებულ დეპოზიტებზე საპროცენტო განაკვეთის შემცირების შესახებ აცნობა. ანაბრებზე დარიცხული სარგებელი მომხმარებლებს აპრილიდან შეუმცირდებათ. საბანკო ასოციაციის პრეზიდენტი განმარტავს, რომ საპროცენტო განაკვეთის ცვლილება მაქსიმუმ 1 პროცენტი შეიძლება იყოს.

„ანაბრებზე არის მიზერული 0.25-პროცენტიანი ან მაქსიმუმ 1-პროცენტიანი ცვლილება. მინდა აღვნიშნო, რომ ეს პროცესი ამ ეტაპზე არ არის სისტემური ხასიათის და ანაბარზე სარგებლის მოცულობა ყველა ბანკს არ შეუმცირებია. საქმე გვაქვს კონკრეტულ გადაწყვეტილებებთან, რაც გამოწვეულია შედარებით მაღალი ლიკვიდობით უცხოურ ვალუტაში და შეზღუდვებით, რის გამოც თანხის უცხოურ ვალუტაში დაბანდება ბევრად უფრო პრობლემურია, ვიდრე ეროვნულ ვალუტაში“, − აცხადებს საბანკო ასოციაციის პრეზიდენტი ალექსანდრე ძნელაძე.

მისი თქმით, უცხოურ ვალუტაში სადეპოზიტო მიმართულებით პროცენტების შემცირება მოსალოდნელი იყო, თუმცა კრიზისმა პროცესს კიდევ უფრო ხელი შეუწყო.

და, ბოლოს, გასული წლის დეკემბერთან შედარებით, საპროცენტო შემოსავლები 14 მილიონი ლარით შემცირდა და მისი მოცულობა 367,56 მილიონ ლარს შეადგენს, გაზრდილია სხვა და არასაპროცენტო შემოსავლები, ზრდის მოცულობა ჯამურად 3 მილიონი ლარია. ამავე დროს საბანკო სექტორმა საკონვერსიო ოპერაციებიდან 13,4 მილიონი ლარი იზარალა.

სულ ეს არის. რაც შეეხება ზოგად შეფასებას, როგორც ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, COVID-19-ის პანდემიის მიუხედავად, საბანკო სექტორმა წელი აქტიურად დაიწყო და ეკონომიკის შემდგომი ზრდისა თუ სტიმულირებისათვის ამ ტემპის შენარჩუნება მნიშვნელოვანი ფაქტორი იქნება. დავძენ, ძნელია ანალიტიკოსების ამ მოსაზრებას არ დაეთანხმო, თუმცა შეგვიძლია მივანიშნოთ, რომ თავად საბანკო სექტორის სტაბილურობის ხარისხს დიდწილად სწორედ ეკონომიკური ზრდის ტემპი განაპირობებს...

 

1015
საპატრულო პოლიცია

თელავში 27 წლის  მამაკაცმა ოჯახის სამი წევრი მოკლა

0
(განახლებულია 18:49 07.03.2021)
მომხდარის შესახებ დამატებითი ინფორმაცია ამ დროისთვის უცნობია. გამოძიება ოჯახური ნიშნით დამამძიმებელ გარემოებაში ჩადენილი განზრახ მკვლელობის მუხლით მიმდინარეობს

თბილისი, 7 მარტი - Sputnik. კახეთში საშინელი ტრაგედია მოხდა - თელავში, გოშაძის ქუჩაზე 27 წლის მამაკაცმა ცეცხლსასროლი იარაღით მშობლები და ბებია მოკლა და მიიმალა, იუწყება ტელეკომპანია „რუსთავი2“.

შემთხვევა ცოტა ხნის წინ მოხდა. ადგილზე პოლიციაა მობილიზებული.

შსს-ს ინფორმაციით, დანაშაულის ჩამდენი პირის დაკავების მიზნით საგამოძიებო და ოპერატიული ღონისძიებები ინტენსიურ რეჟიმში ტარდება.

ტრაგედიის მიზეზები ჯერჯერობით უცნობია.

მომხდარ ფაქტზე გამოძიება ოჯახური ნიშნით დამამძიმებელ გარემოებაში ჩადენილი განზრახ მკვლელობის მუხლით (სსკ-ის 11 პრიმა-109-ე მუხლი) მიმდინარეობს.

 

0