დონალდ ტრამპი ეამბორება აშშ-ის სახელმწიფო დროშას

მოსაზრება: ტრამპი ხმაურით წასვლას აპირებს დაარტყამს თუ არა აშშ ირანს

77
(განახლებულია 19:22 30.11.2020)
დონალდ ტრამპი თანახმაა გადასცეს ხელისუფლება დემოკრატებს, თუ ამომრჩეველთა კოლეგია ჯო ბაიდენის გამარჯვებას აღიარებს.

გალია იბრაგიმოვა

მაგრამ წასვლის წინ, როგორც მედია ვარაუდობს, მზად არის ომი გამოუცხადოს ირანს. შეტევის მიზეზი ატომური პროგრამა იქნება, რომელიც ქვეყანამ „ბირთვული გარიგების“ ჩაშლის შემდეგ განაახლა. თეირანზე ზეწოლაში ამერიკელებს თელ-ავივის ჩართვაც აქვთ განზრახული. რა გავლენას მოახდენს ეს ახლო აღმოსავლეთში შექმნილ ვითარებაზე?   

ტრამპის ჭარბი სიფიცხე

„დონალდ ტრამპს შეუძლია გასცეს ირანზე დარტყმის ბრძანება, ამიტომ ისრაელის თავდაცვის არმია (ცახალი) მზად უნდა იყოს. ისრაელის ხელისუფლებამ უნდა გააცნობიეროს ბაიდენის ინაუგურაციამდე დარჩენილი პერიოდის მნიშვნელობა. ამერიკის წარმავალმა ლიდერმა მანამდე არაერთხელ წამოჭრა ნათანზის ურანის გამამდიდრებელი ქარხნის განადგურების საკითხი“, — წერს გამოცემა Axios ისრაელის წყაროებზე დაყრდნობით.

წყაროს თქმით, თეირანზე პრევენციული დარტყმა ტრამპმა მას შემდეგ ჩაიფიქრა, რაც ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტომ (IAEA) ირანის ბირთვული პროგრამის განვითარების შესახებ მორიგი ანგარიში გამოაქვეყნა. მასში ნათქვამია, რომ მას შემდეგ, რაც ისლამურმა რესპუბლიკამ უარი თქვა შეესრულებინა მოქმედების ერთობლივი ყოვლისმომცველი გეგმის პირობები, ქვეყანაში მაღალგამდიდრებული ურანის მარაგები გაიზარდა. პრეზიდენტის აღშფოთებას საზღვარი არ ჰქონდა, მაგრამ მაიკ პენსმა და მაიკ პომპეომ დაითანხმეს ის, არ ეჩქარა, წერდა გაზეთი The New York Times ამერიკელ ჩინოვნიკებზე დაყრდნობით. ტრამპს აუხსნეს, რომ ირანზე შეტევა ძალადობის არასაჭირო ესკალაციას გამოიწვევდა.

ამერიკული გეგმების შესახებ დადასტურებული ფაქტები არ არსებობს. მაგრამ ისრაელში აღიარეს, რომ მიიღეს მითითება, მზად იყვნენ შესაძლო ბრძოლისთვის.

„პასუხი შეიძლება არა პირდაპირ, არამედ სირიაში, ღაზის სექტორსა თუ ლიბანში არსებული ირანული პროქსი-ჯარების მეშვეობით განხორციელდეს“, — განუცხადეს მათ Axios-ს.

სანამ პოლიტიკოსები შესაძლო ომის თაობაზე ინფორმაციის სანდოობას ამოწმებდნენ, ირანში ფიზიკოსი მოჰსენ ფაჰრიზადე მოკლეს. დასავლური სპეცსამსახურები მას „ირანული ბომბის მამად“ მოიხსენიებდნენ. მიიჩნეოდა, რომ სწორედ ის ხელმძღვანელობდა ირანის ბირთულ პროგრამას. თეირანმა მკვლელობაში მაშინვე ისრაელი დაადანაშაულა და შურისძიების პირობა დადო. ბენიამინ ნათანიაჰუმ ირანელების განცხადება უყურადღებოდა დატოვა.

ომისწინა საზრუნავი

ირანზე შეტევის მუქარის შესახებ ინფორმაცია შეიძლება შეუმჩნეველი დარჩენილიყო, რომ არა წინმსწრები მოვლენები. ამ დღეებში შეერთებულმა შტატებმა ახლო აღმოსავლეთში სტრატეგიული ბომბდამშენები B-52H Stratofortress გადაისროლა. ამერიკული შეიარაღებული ძალების ცენტრალურმა სარდლობამ (CENTCOM) განაცხადა, რომ სამხედრო თვითმფრინავები რეგიონში „აგრესიის შესაკავებლად და მოკავშირეთა დასახმარებლად ჩაფრინდნენ“.

ვაშინგტონს არ განუმარტავს, რამდენი ბომბდამშენი გაუშვა და რომელ ქვეყანაშია ისინი დისლოცირებული. გაჩნდა ვერსიები, რომ გამანადგურებლები ახლა ინდოეთის ოკეანეში მდებარე ბრიტანეთის კუთვნილ კუნძულ დიეგო–გარსიას ბაზაზე არიან — ისევე, როგორც გასულ ზამთარს.

მაშინ იქ ექვსი ბომბდამშენი იყო განლაგებული ირანთან ომის შემთხვევისთვის. შეიარაღებული დაპირისპირების საბაბი არსებობდა — ამერიკელების მიერ გენერალ ქასემ სულეიმანის მკვლელობა. თეირანმა მაშინაც დადო შურისძიების პირობა.

ერთი წლის განმავლობაში რეგიონში ამერიკულ ობიექტებზე თავდასხმები ხდებოდა, მაგრამ პირისპირ შეტაკებებს ადგილი არ ჰქონია. უფრო მეტიც, ამერიკელებმა სამხედროების გაყვანა დაიწყეს. ამან ირანთან მოსაზღვრე ქვეყნების შფოთვა გამოიწვია, რომელთა თქმითაც, აშშ-ის კონტინგენტი ერთგვარი ბუფერი და თეირანის შემაკავებელი იყო.

საიდუმლო და ხილული მოლაპარაკებები

ახლო აღმოსავლეთში ირანის მზარდი ავტორიტეტი ყველაზე მეტად ისრაელს აშფოთებს. ზამთარში ირან–აშშ-ის ესკალაციის შემდეგ თელ-ავივმა განგაშის ზარებს შემოჰკრა. პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნათანიაჰუმ ივარაუდა, რომ თეირანი მარტო ამერიკელებზე კი არა, ებრაულ სახელმწიფოზეც აპირებდა შურისძიებას. ამიტომაც განაცხადა, რომ ისრაელი დასწრებაზე იმოქმედებდა.

ახლოაღმოსავლურ საქმეებში ირანის შეკავებას სპარსეთი ყურის მონარქიებიც ცდილობენ. ერაყში სადამ ჰუსეინის რეჟიმის დამხობის შემდეგ ირანმა რეგიონული ლიდერის როლის მიტაცება სცადა. არაბები შეშფოდნენ. აიათოლების შიიტური რეჟიმი მიუღებელია მათი სუნიტური ტრადიციებისთვის.

რეგიონში ირანის როლის გაძლიერების თავიდან ასარიდებლად არაბულმა მონარქიებმა 2000-იანების შუა წლებში ისრაელთან არაფორმალური მოლაპარაკებები დაიწყეს. და მიუხედავად იმისა, რომ გაერთიანებაში პალესტინის მოუგვარებელი საკითხი უშლიდათ ხელს, მხარეები თეირანის წინააღმდეგ ნაბიჯების კოოპერირებაზე შეთანხმდნენ.

დამკვირვებლების აზრით, ფარული ურთიერთქმედებების არსებობაზე მეტყველებდა, მაგალითად, იორდანიის, საუდის არაბეთის, ბაჰრეინისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების მზადყოფნა, გაეხსნათ საჰაერო სივრცე ისრაელის ავიაციისთვის.

დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობამ და მისმა ანტიირანულმა განწყობამ არაბულ–ისრაელური კავშირები განამტკიცა. ხელისუფლებაში მოსულმა აშშ-ის 45-ე პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ ახლოაღმოსავლურ პრობლემებს „საუკუნის გარიგების“ მეშვეობით გადაჭრიდა. ეს პალესტინური საკითხის გადაჭრას მოიაზრებდა პრინციპით „ორი სახელმწიფო ორი ხალხისთვის“ — ისრაელის პარალელურად მსოფლიო რუკაზე პალესტინა უნდა გაჩენილიყო.

ინიციატივას არაბულ სამყაროში მხარი არ დაუჭირეს. მაგრამ, სპარსეთის ყურის მონარქიების აღიარებით, მან ხელი შეუწყო „ახლო აღმოსავლეთის გადატვირთვას“. სექტემბერში ისრაელმა, არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა და ბაჰრეინმა, ამერიკელების შუამავლობით, ოფიციალური დიპლომატიური ურთიერთობები დაამყარეს. ამასთან არავინ მალავდა, რომ ქვეყნების ურთიერთქმედებას ტაქტიკური ანტიირანული ხასიათი ჰქონდა.

საუდის არაბეთი, რომელსაც თავი არაბული სამყაროს ლიდერად მიაჩნია, ისრაელისგან განდგომილად იდგა. ქვეყნების არაფორმალური კონტაქტების შესახებ ყველამ იცოდა, მაგრამ უმაღლეს დონეზე დიალოგის დაშვება არავის შეეძლო. ერ–რიადი ტრადიციულად აცხადებდა: პალესტიის პრობლემის გადაჭრამდე თელ-ავივთან არანაირ შეთნხმებაზე საუბარიც არ იქნებაო. მაგრამ ეს სტერეოტიპიც დაიმსხვრა.

ამ დღეებში ცნობილი გახდა, რომ ნათანიაჰუ ფარულად ეწვია საუდის არაბეთის ქალაქ ნეომს და მოლაპარაკებები გამართა ტახტის მემკვიდრე პრინც მუჰამედ ბინ სალმანთან. ეს ამბავი სენსაციად იქცა. იყო ვერსიები, რომ მოლაპარაკებების ცენტრალური თემა ირანული გავლენა იყო.

ერ–რიადი თავიდან უარყოფდა შემდგარ დიალოგს, მაგრამ თელ-ავივის პოზიციამ, რომელიც უარს ამბობდა ყველანაირ კომენტარზე, დაარწმუნა ქვეყნების უმრავლესობა, რომ შეხვედრა ნამდვილად შედგა. ყურადღება მიაქციეს იმასაც, რომ მოლაპარაკებები აშშ-ის სახელმწიფო მდივან მაიკ პომპეოს ახლოაღმოსავლური ტურნეს კვალდაკვალ მოხდა. პომპეომ კიდევ ერთხელ სცადა რეგიონის სახელმწიფოების შერიგება და ირანის სერიოზულ საფრთხეებზე ილაპარაკა.

„ჩემ შემდეგ ალიანსი დარჩება“

„ისრაელს არ სურს ირანთან პირდაპირი სამხედრო შეტაკება. მაგრამ ფარული კონფრონტაცია ყველა ფრონტზე არსებობს. ისლამური სახელმწიფო აძლიერებს თავის ყოფნას ისრაელის საზღვრების პერიმეტრზე. კიდევ ერთი მეზობელი — ლიბანი ფაქტობრივად ირანის ვასალია. თეირანი სერიოზულ გავლენას ახდენს ღაზის სექტორზეც, აფინანსებს „ჰამასს“. ირანი პრაქტიკულად ისრაელის ყველა მიჯნასთან დგას“, — აცხადებს ქსენია სვეტლოვა, ქნესეთის ყოფილი დეპუტატი და საერთაშორისო საკითხთა ექსპერტი.

ნათანიაჰუს იდუმალ ვიზიტს საუდის არაბეთში ის აშშ-ში ხელისუფლების მოსალოდნელი ცვლის კონტექსტში აფასებს.

„ახლო აღმოსავლეთთან ურთიერთობებს ამერიკის ყოველი ახალი ადმინისტრაცია აკორექტირებს. გამორიცხული არ არის, რომ ნათანიაჰუსა და ბენ სალმანს იმაზე ემსჯელათ, თუ როგორ შეინარჩუნონ მოქმედებათა კოორდინაცია ირანის მიმართ ბაიდენის შემთხვევაში. თუმცა არ ვფიქრობ, რომ დემოკრატი პრეზიდენტი მსგავსი კონტაქტების წინააღმდეგი იქნება. ბარაკ ობამას დროიდან ამერიკელებმა რეგიონიდან გასვლაზე აიღეს კურსი. თავის შემდეგ, როგორც მინიმუმი, არაბულ–ებრაული ალიანსის დატოვება, რომელიც ირანს წინააღმდეგობას გაუწევს — ეს აშშ-ის ინტერესებშია“, — მიაჩნია სვეტლოვას.

ტრამპის შეცდომების აღიარება

ანალიტიკოსი ადლან მარგოევი დარწმუნებულია, რომ ირანმა იცის არაბულ–ებრაული ურთიერთქმედებების შესახებ. ექსპერტის თქმით, თეირანში არაბეთის ქვეყნების „სიონისტურ რეჟიმთან“ ურთიერთობების დამყარებას „პალესტინის ღალატად“ მიიჩნევენ. აკრიტიკებენ რა საუდის არაბეთის, გაერთიანებული საამიროებისა და ბაჰრეინის ისრაელთან კონტაქტებს, ირანის ხელისუფლება მაინც არ არის დაინტერესებული დაპირისპირების გამწვავებით.

მარგოევის აზრით, თეირანს ანტიირანული რიტორიკის შესუსტების იმედი აქვს აშშ-ის ადმინისტრაციის შეცვლის შემდეგ.

„ირანის ხელისუფლება მოუწოდებს ბაიდენს, აღიაროს ტრამპის შეცდომები და აღადგინოს „მოქმედების ყოვლისმომცველი სამოქმედო გეგმა“. ექსპერტთა დონეზე დემოკრატები ამაზე უკვე მსჯელობენ. მაგრამ პრაქტიკაში ყველაფერი ასე მარტივად არ არის. მოქმედებათა თანმიმდევრობის განსაზღვრაც კი რთულია. მაგალითად, ირანი სანქციების გაუქმებას მოითხოვს. მაგრამ ასეთ შემთხვევაში უნდა დაადასტუროს, რომ თეირანი „გეგმის“ პირობებს იცავს. ისლამური რესპუბლიკა კი განმარტავს, რომ ბირთვული გარიგება დღეს სრული მოცულობით არ სრულდება იმის გამო, რომ ამერიკელები იქიდან პირველები გავიდნენ. როგორ შეიძლება დაუბრუნდნენ „გეგმას“ ისე, რომ მექანიზმმა პარალელურად იმუშაოს — ღიად რჩება“, — მიაჩნია ექსპერტს.

ის აღიარებს, რომ ბაიდენს გაუჭირდება ხელის ერთი დაკვრით გააუქმოს ტრამპის ანტიირანული გადაწყვეტილებები, თუმცა მიაჩნია, რომ სამხედრო კონფლიქტისთვის თავის არიდება შესაძლებელი იქნება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

77
ალექსეი ნავალნის სასამართლო

მოსაზრება: დასავლეთი ახალი სანქციებით რკინის ფარდას აფარებს

4
(განახლებულია 15:04 04.03.2021)
ახალი სანქციების ირონიზირება, რომლებიც დასავლეთმა დაუწესა რუსეთს, მარტივია — ნავალნის გამო მიღებულ გადაწყვეტილებებში ბევრი წინააღმდეგობა და არათანმიმდევრულობა შეინიშნება

ირინა ალქსნისი

უფრო ძნელია იმ ლოგიკისა და მიზნების გაგება, რომლითაც აშშ და ევროპა ხელმძღვანელობენ. მათი ქმედებების გეგმაზომიერება და შეთანხმებულობა, მიუხედავად ყველა პარადოქსისა და ადგილ–ადგილ აბსურსულობისა, ეჭვს არ ტოვებს, რომ ყველაფერ ამას საფუძვლად სრულიად რაციონალური მოსაზრებები უდევს.

დასაწყისისთვის უნდა აღინიშნოს, რომ უკვე საკმაოდ დიდი ხანია (2010–იანების შუა წლებიდან), რაც ევროპელებსა და ამერიკელებს რუსეთის წინააღმდეგ მოქმედებებში ესოდენი სოლიდარობა და ენთუზიაზმი არ გამოუვლენიათ. სანქციები ატლანტიკის ორივე მხარეს უბრალოდ ერთ დღეს კი არა, არამედ თითქმის ერთ მომენტში გამოცხადდა. ანუ ეს ნამდვილად სცენარით გათვალისწინებული სვლა იყო.

სანქციები უპირატესად რუსეთის ძალოვანი სტრუქტურების ხელმძღვანელებს დაუწესდათ, რომლებსაც დასავლეთის ქვეყნებში მოგზაურობა და იქ ჰიპოთეტური აქტივების გაყინვა დიდად არ ანაღვლებთ. მსგავსი ვითარებაა სამეცნიერო ორგანიზაციების შემთხვევაშიც, რომლებსაც ბიოლოგიური და ქიმიური იარაღის წარმოებაში ედებათ ბრალი. მთლად ანეგდოტურად კი შეიძლება მივიჩნიოთ შეერთებული შტატების გადაწყვეტილება, შეუწყვიტოს რუსეთს დახმარება — იქმენა შთაბეჭდილება, რომ ამერიკელი პარტნიორები ისევ 1999 წელში ცხოვრობენ.

ამასთან თავად ალექსეი ნავალნი ჯერ კიდევ რამდენიმე თვის წინ პირდაპირ აცხადებდა, რომ „რომელიღაც გენერლებისა და პოლკოვნიკებისთვის, რომლებიც ბევრს არ მოგზაურობენ მსოფლიოში, არ აქვთ ბევრი ქონება ან საბანკო ანგარიშები ევროპაში, სანქციების დაწესება უაზრობაა“. მაშინ მან ევროკავშირს რუსლი ოლიგარქების ფულისკენ დამიზნება ურჩია.

უნდა ვაღიაროთ, რომ მსხვილ ბიზნესმენებზე დარტყმა დანმდვილად ბევრად საგრძნობი იქნებოდა როგორც პირადად მათთვის, ისე ეროვნული ეკონომიკისთვის. ერთობლივი სტრატეგიული პროექტების (როგორიცაა „ჩრდილოეთის ნაკადი–2“) დახურვის ნეგატიურ ეფექტზე კი საუბარიც არაა საჭირო. მაგრამ დასავლეთმა,  მიუხედავად გაძლიერებული რუსოფობიული რიტორიკისა, კვლავ გარეგნულად ეფექტური და კონფრონტაციული, არსებითად კი სრულიად უსარგებლო ნაბიჯების გადადგმა არჩია.

არანაკლები უცნაურობა შეინიშნება ამერიკელებისა და ევროპელების პოზიციაში რუსი ოპოზიციონერის მიმართ, რომელსაც ესოდენ მძვინვარედ იცავენ.

ერთი მხრივ, დასავლეთმა ნავალნი კრემლის მთავარი მტრისა და იმავდროულად მთავარი მსხვერპლის რანგში აიყვანა და არაერთი პატივი მიაგო. ევროკავშირმა სანქციების ახალი  გლობალური რეჟიმიც კი შექმნა ადამიანის უფლებათა დარღვევებისთვის და დაწესებული რესტრიქციები იქცა კიდეც მისი გამოყენების პირველ შემთხვევად. ხოლო ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ გასაოცარი გადაწყვეტილება გამოიტანა, მოითხოვა რა ბლოგერის გათავისუფლება გარანტიის სახით.

მეორე მხრივ კი აშკარაა, რომ შეერთებული შტატები და ევროპა უმცირეს ილუზიებსაც კი არ განიცდიან ბლოგერის პიროვნების მიმართ. ეგივე ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ ვერაფერ პოლიტიკური ვერ დაინახა „ივ როშეს“ საქმეში, რომლის გულისთვისაც აღმოჩნდა კიდეც ალექსეი ნავალნი ვლადიმირის ოლქის კოლონიაში.

ხოლო Amnesty International–ს ვერაფერი უშველა ვერც მორალურმა მოქნილობამ და ვერც პოლიტიკურმა კონიუნქტურულობამ. ორგანიზაციამ უარი თქვა, ეღიარებინა ნავალნი „სინდისის პატიმრად“ — და მისი გაგება შეიძლება: რუსი ოპოზიციონერი ძალიან ბევრ რასიტულ და ქსენოფობიურ გამონათქვამებს ავრცელებდა წარსულში.

სხვათა შორის, თავიდან ევროკავშირი იმასაც კი ფიქრობდა, რომ ახალი სასანქციო რეჟიმისთვის პირდაპირ ალექსეი ნავალნის სახელი ეწოდებინა. მაგრამ, როგორც ჩანს, ვიღაცამ დროულად გააცნობიერა, რომ ამის გაკეთება „გმირის“ ბექგრაუნდის გამო არ ღირდა და იდეაზე უარი თქვეს.

საბოლოოდ დასავლეთის, განსაკუთრებით ევროპის საქციელი აქეთ–იქით ბორგვას ჰგავს, მოსკოვთან კონფლიქტისთვის არც ისე შესაფერისი საბაბების გამოყენებით.

თუმცა ეს ყველაფერი მშვენივრად აიხსნება, თუ მომხდარში საგანგებო რეჟიმში (და ცოტა პანიკურშიც კი) ღრმა თავდაცვაზე გადასვლას დავინახავთ.

რუსეთის ავროპასთან და აშშ–სთან ურთიერთობები პირდაპირ ახლა მორიგ ტრანსფორმაციას განიცდის. გასული ათწლეულის შუა წლების მღელვარე მოვლენები დასავლეთისთვის იყო მცდელობა, საბოლოოდ გაეჭყლიტა რუსეთი და იძულებული გაეხადა ის, გამოეცხადებინა სრული ეკონომიკური და გეოპოლიტიკური კაპიტულაცია. ამასთან მას იოტისოდენი ეჭვიც კი არ ეპარებოდა იმაში, რომ ეს წამოწყება მისი წარმატებით დასრულდებოდა. უფრო მეტიც, დასავლეთში დარწმუნებულები იყვნენ, რომ ამ ყველაფერს „მცირე სისხლის დათხევით“ მიაღწევდნენ საკუთარი თავისთვის არც ისე მტკივნეული ზომების სახით, ვინაიდან, მაგალითად, მოსკოვის გათიშვა SWIFT–იდან უკიდურესად უსიამოვნო იქნებოდა დასავლური ბიზნესისთვის.

რუსეთმა კი კიდევ ერთხელ მოაწყო სიურპრიზი, გაუძლო რა კოლექტიურ ზეწოლას, და რამდენიმე წლის განმავლობაში ვითარება მერყევ წონასწორობას ინარჩუნებდა. დაპირისპირება ნომინალურად ნარჩუნდებოდა, მაგრამ სანქციები პროფანაციად და ცარიელ ფორმალობად გადაიქცა. სამაგიეროდ მხარეებს შორის, განსაკითრებით, ევროპასთან, თანამშრომლობამ სწრაფად აღდგენა დაიწყო.

მაგრამ ბოლო ორიოდე წლის, განსაკუთრებით, შარშან მომხდარმა მოვლენებმა დასავლეთი აიძულა, ფხიზლად შეეხედა რუსეთისთვის და თავიდან გაეაზრებინა მასზე შექმნილი წარმოდგენები. დასავლეთმა გააცნობიერა, რომ საქმე მომაკვდავი „ბოროტების იმპერიის“ შემთხვევით წარმატებასთან კი არ ჰქონდა საქმე, არამედ ძლიერ „დერჟავასთან“, რომელსაც კოლოსალური პოტენციალი, სერიოზული ამ ბიციები და სახელშო დამალული უამრავი ტუზი აქვს.

ევროპას კი გარანტირებულად აშინებს ნამძვილად მძლავრი რუსეთი. ყველაფრიდან ჩანს, რომ იქ მართლაც სერიოზულად დაფრთხნენ, შენიშნეს რა, რომ მოსკოვი შეტევაზე გადადიოდა რამდენიმე მიმართულებით — ეკონომიკური, პოლიტიკური, იდეოლოგიური და მედიამიმართულებებით. აი საკუთარი ძალებისა კი  ბოლომდე არ სჯერათ და ამიტომაც ახლა დაჩქარებული წე სით აფარებენ რკინის ფარდას.

დასავლეთი ფაქტობრივად ცდილობს შექმნას ცივი ომის კონფიგურაცია, როდესაც დაპირისპირებულ ქვეყნებს შორის (განსაკუთრებით, საბჭოთა კავშირსა და დასავლეთევროპულ სახელმწიფოებს შორის) უერთიერთხელსაყრელი სტრატეგიული თანამშრომლობის ყველა არხი ყრუდ იყო გადაკეტილი — ზოგის გამოკლებით. თუმცა მაშინ უცხოეთის „გამხრწნელი გავლენის“ არდაშვებას ძირითადად საბჭოთა მხარე ცდილობდა.

დასავლეთის მიერ ალექსეი ნავალნის გამოყენება მოცემული ამოცანის შესასრულებლად შეიძლება სრულიად წარმატებულად ჩაითვალოს. თუმცა თავად ევროპისა და შტატების სწრაფვა, გაიმეორონ საბჭოური შეცდომა, დიდ გაოგნებას იწვევს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

4
თემები:
რუსეთი დღეს
საპროტესტო აქცია პარლამენტის წინ

შედგება თუ არა მოლაპარაკება ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის?

26
(განახლებულია 13:54 04.03.2021)
ორიოდე დღის წინ საქართველოს ევროპაში ერთ-ერთ უძლიერეს მომლაპარაკებლად ცნობილი ევროპული საბჭოს პრეზიდენტი შარლ მიშელი ეწვია და ფაქტობრივად 31 ოქტომბრის შემდეგ გაბუტული ხელისუფლება და ოპოზიცია პრეზიდენტის სასახლეში მოლაპარაკების ერთ მაგიდასთან დასვა.

ამ შეხვედრას შეიძლება თამამად ეწოდოს მოლაპარაკების მეხუთე რაუნდი, რადგან ეს სწორედ ევროპელი და ამერიკელი დიპლომატების მიერ დაწყებული დიალოგის გაგრძელებას ჰგავდა. თუმცა უცნაური ის აღმოჩნდა, რომ მხარეებმა ევროპელ სტუმართან მოლაპარაკებებზე თანხმობა დააფიქსირეს, ორკვირიანი ვადაც დათქვეს კონკრეტული საკითხების მოსაგვარებლად და შეთანხმების გასაფორმებლად. მაგრამ მეორე დღეს პარლამენტის პიკეტირება დაიწყო. ცნობილია, რომ პიკეტირება და შემდეგ მომიტინგეების დაკავება მაინცადამაინც სასიკეთოდ ვერ მოქმედებს შეთანხმების პროცესზე.

და, მაინც, რაზე შეიძლება შეთანხმდნენ ოპოზიცია და ხელისუფლება? ერთ-ერთი მთავარი თემა „ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარის ნიკა მელიას გამოშვებაა, რისი რამდენიმე სამართლებრივი საფუძველი ნამდვილად არსებობს და ეს ხელისუფლებას ნამდვილად არ გაუჭირდება, თუ სურვილი იარსებებს. მაგალითად, კახა კუკავა ერთ-ერთ საგაზეთო ინტერვიუში ამბობს, მელიას ორ-სამ დღეში გაათავისუფლებენო. ვნახოთ, შესრულდება თუ არა ეს პროგნოზი. აქ ყველაზე მეტად სწორედ პრეზიდენტის ინსტიტუტის სამედიაციო ფუნქციის გამოყენება შეიძლება. რაც შეეხება დანარჩენ საკითხებს:

ვადამდელი არჩევნები – ხელისუფლება აცხადებს, რომ მისი დანიშვნის არანაირი სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობს, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მაინც შექმნა კომისია, რომელიც პარლამენტში საარჩევნო დარღვევებს გამოიძიებს. მმართველი პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი ირაკლი კობახიძე კი აცხადებს, რომ თუ 1 პროცენტის გაყალბებას მაინც დაამტკიცებს ოპოზიცია, ის მზადაა გადადგეს და ვადამდელ არჩევნებზეც თანახმაა. თუმცა ოპოზიციამ შესანიშნავად იცის, რომ ვერაფერსაც ვერ დაამტკიცებს, რადგან თუ რაიმეს დამტკიცება შეეძლოთ, ეს „ცხელ კვალზე“, არჩევნების დროს იყო ყველაზე უკეთ შესაძლებელი. თუმცა, მეორე მხრივ, ფაქტია, რომ მმართველ გუნდს მხარს არჩევნებზე მოსული მოსახლეობის 48 პროცენტი უჭერს, უმრავლესობის გული კი ან ინდიფერენტულია, ან „ნაციონალური მოძრაობის“ სხვადასხვა შტო მოსწონს. ამ ფონზე ყველაზე გონივრული სწორედ საარჩევნო ცვლილებებია.

საკონსტიტუციო ცვლილებები – ცნობილია, რომ 2024 წლის არჩევნებისათვის კონსტიტუციაში 5-პროცენტიანი ბარიერია ჩაწერილი, რაც მოლაპარაკების ერთ-ერთი თემაა. საუბარია როგორც ამ ბარიერის 3 პროცენტამდე დაწევაზე, ასევე საერთოდ ბუნებრივი ბარიერის შემოღებაზე, რაც იმას ნიშნავს, რომ ყველა საარჩევნო სუბიექტი, ვინც 1 პროცენტს მაინც აიღებს, პარლამენტში მოხვდება. 5-პროცენტიან ბარიერს კი, დღევანდელი მოცემულობით, მხოლოდ „ქართული ოცნება“ და „ნაციონალური მოძრაობა“ გადალახავენ. ახლა ექსპერტები გახარიას პოპულარობის გამო საუბრობენ იმაზეც, რომ შესაძლოა გახარიამ ე.წ. მესამე ძალა შექმნას, რომელიც სრულიად შეცვლის ქართულ პოლიტიკურ ლანდშაფტს. მაგრამ ჯერ არც არავინ იცის, ბრუნდება კი გიორგი გახარია პოლიტიკაში, თუ მას მხოლოდ ასეთი დემარშით წასვლა სურდა და ამით მოსახლეობის მხრიდან მთავრობის მიმართ არსებული პრეტენზიების გადამისამართება.

საკონსტიტუციო ცვლილებებს 113 ხმა სჭირდება. ეს მაშინ, როცა პარლამენტში დღეს 100 დეპუტატიც კი არ არის. რამდენჯერმე გაიჟღერა ხათუნა სამნიძისა და თამარ კორძაიას მხრიდან, რომ ისინი მზად არიან, ერთჯერადად შევიდნენ პარლამენტში და ხმა მხოლოდ საკონსტიტუციო ცვლილებებს მისცენ. თუმცა პარლამენტში ერთჯერადი მხოლოდ საშვია და ისიც არაა სრულფასოვანი. საქმიან ადამიანებს იქ მუდმივი საშვი აქვთ. ასე რომ, იქ შესვლა, დისკუსიებში მონაწილეობა და საკონსტიტუციო ცვლილებების მიღება სწორედ იმ საკანონმდებლო პროცესის ნაწილია, რის გამოც ხალხმა აირჩია როგორც ხელისუფლება, ისე ოპოზიცია.

პლებისციტი – აი, ეს კი გაცილებით მარტივია. „ლელო“ და ვაშაძის „სტრატეგია აღმაშენებელი“, როგორც ჩანს, მუდმივად ვადამდელი არჩევნების მოთხოვნით დაიღალნენ. თანაც, ხელისუფლება ამტკიცებს, ეს წითელი ხაზია, ვადამდელს არ დავნიშნავთ და სხვა რაც გინდათ, მოითხოვეთო. პლებისციტი თემაზე, უნდა თუ არა საქართველოს მოსახლეობას ახალი ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები – ამაზე ევროპელი დიპლომატებიც საუბრობენ. თუმცა ძალიან მარტივი ლოგიკით, პლებისციტი და შემდეგ ისედაც გეგმური ადგილობრივი არჩევნები ამ კორონაპანდემიის ხანაში შეიცავს როგორც ჯანმრთელობის რისკებს, ასევე ეკონომიურად საკმაოდ მძიმე ტვირთად დააწვება ისედაც რთულ მდგომარეობაში მყოფ ბიუჯეტს.

საარჩევნო ცვლილებები – ყველა ის ცვლილება, რაზეც საუბარი იყო ხელისუფლებასა და ალეკო ელისაშვილის „მოქალაქეებს“ შორის მოლაპარაკებისას, უკვე ინიცირებულია პარლამენტში. სავარაუდოდ, ორ კვირაში მათი პირველი მოსმენით მიღებაც შეიძლება. ცვლილებები ნამდვილად სასარგებლოა იმ კუთხით, რომ ყველა დონის საარჩევნო კომისიაში ყველა პარტიის წარმომადგენლობას და ხმების ელექტრონულად დათვლას ითვალისწინებს. წესით, ამ ცვლილებების შემდეგ ოპოზიციამ გაყალბებაზე საუბარს ან თავი უნდა დაანებოს, ან საკუთარ თავს დააბრალოს.

რაზე შეთანხმდებიან ხელისუფლება და ოპოზიცია დამატებით ამ ორი კვირის ვადაში, სულ მალე გახდება ცნობილი. მანამდე კი იმ ნაბიჯებზე მოგახსენეთ, რაც უკვე გადაიდგა და მომავალშიც, სავარაუდოდ, გადაიდგმება პოლიტიკური კრიზისის დასაძლევად.

 

26
Wizz Air

Wizz Air–ი ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტიდან ფრენებს 20 მიმართულებით განახორციელებს

0
(განახლებულია 16:03 04.03.2021)
ნათია თურნავას განცხადებით, საჰაერო სივრცის გახსნის შემდეგ ზოგიერთმა ავიაკომპანიამ ფრენის სიხშირე გაზარდა.

თბილისი, 4 მარტი - Sputnik. უნგრული დაბალბიუჯეტიანი ავიაკომპანია Wizz Air-ი ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტიდან ფრენებს მარტის ბოლოდან განაახლებს, განაცხადა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა ნათია თურნავამ მთავრობის ადმინისტრაციაში გამართულ ბრიფინგზე. 

ქვეყანაში გაუმჯობესებული ეპიდვითარების ფონზე, საქართველოს მთავრობამ 1 თებერვლიდან რეგულარული ავიამიმოსვლის ყველა მიმართულებით განახლების გადაწყვეტილება მიიღო. სახმელეთო და საზღვაო საზღვრები კვლავ დაკეტილია.

თურნავას განმარტებით,  საქართველოს მიმართულებით რამდენიმე ავიაკომპანიამ ავიარეისები  უკვე განაახლა, გარდა ამისა,  ქვეყნის ავიაბაზარზე რამდენიმე ბიუჯეტური ავიაკომპანია შემოდის.

„თებერვლიდან საქართველოს მიმართულებით ფრენები უკვე განაახლეს „უკრაინის საერთაშორისო ავიახაზებმა" კვირაში ორი სიხშირით, Fly Dubai–მ კვირაში ოთხი სიხშირით, Air Arabia–მ კვირაში ორი სიხშირით, ხოლო მარტის შუა რიცხვებიდან ამ ჩამონათვალს დაემატება  დაბალბიუჯეტიანი ავიაკომპანია Buta Airways–ი, რომელიც  ბაქო-თბილისი-ბაქოს მიმართულებით ავიარეისებს კვირაში სამი სიხშირით შეასრულებს. გარდა ამისა, ავიარეისებს შეასრულებს  ყაზახეთის დაბალბიუჯეტიანი ავიაკომპანია Fly Aristan–ი“, – აღნიშნა ნათია თურნავამ.

რაც შეხება ავიაკომპანია Wizz Air–ს,  რომელიც ოპერირებას მარტის ბოლოდან  განაახლებს, ავიარეისებს 20 მიმართულებით შეასრულებს – კვირაში 45 ფრენა. ასევე, მარტის ბოლოდან საქართველოს ავიაბაზარზე ოპერირებას დაიწყებს ახალი ავიაკომპანია Wizz Air Abu Dhabi, რომელიც კვირაში ორი სიხშირით ავიარეისებს  აბუ დაბი-ქუთაისი-აბუ დაბის მიმართულებით შეასრულებს. 

​როგორც მინისტრმა განაცხადა, ფრენებზე შეზღუდვების მოხსნის შემდეგ ზოგიერთმა ავიაკომპანიამ საქართველოში ფრენების სიხშირე გაზარდა. აღნიშნული ტენცენცია გაგრძელდება ზაფხულის პერიოდშიც.

„მარტში სხვადასხვა ავიაკომპანიის მიერ კვირაში დაახლოებით 70–მდე რეგულარული რეისი განხორციელდება, ხოლო ზაფხულში კი ფრენების რაოდენობა 200–ს მიაღწევს“, - აღნიშნა ნათია თურნავამ.

საქართველომ რეგულარული ფრენები 2020 წლის მარტის შუა რიცხვებიდან ყველა მიმართულებით შეწყვიტა. საქართველოდან და საქართველოს მიმართულებით სრულდებოდა მხოლოდ სპეცრეისები ქვეყნის მოქალაქეების სამშობლოში დასაბრუნებლად. ზაფხულში რეგულარული რეისების აღდგენა დაიწყო. მაგრამ ეპიდსიტუაციის გაუარესების გამო საავიაციო მიმოსვლის განახლება რამდენჯერმე გადაიდო.
დაბალბიუჯეტიანი ავიაკომპანია Wizz Air ქართულ საავიაციო ბაზარზე 2012 წლიდან ოპერირებს. იგი ერთ-ერთი წამყვანი ავიაკომპანია გახდა საქართველოში, რომელმაც 2,5 მილიონზე მეტი მგზავრის გადაყვანა უზრუნველყო, რამაც ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი ავიამიმოსვლისა და ტურიზმის გაძლიერებას. ავიაკომპანია ფრენებს ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტიდან ასრულებს.

0
თემები:
ავიამიმოსვლა საქართველოში