ეკრანი არჩევნების შედეგებით აშშ-ში

მოსაზრება: რუსი ჰაკერები ისვენებენ, ანუ ვინ მიიტაცა ნამდვილი ხელისუფლება აშშ-ში

114
(განახლებულია 19:38 12.11.2020)
ამ ჯერზე ამერიკულმა არჩევნებმა ყბადაღებული „რუსი ჰაკერების“ გარეშე ჩაიარა. ტრანსნაციონალურმა კომპანიებმა თავადაც შესანიშნავად გაართვეს საქმეს თავი.

ვიქტორია ნიკიფოროვა

ახალი პრეზიდენტი ამერიკელებს Google-მა და Facebook-მა დაუნიშნეს, ხოლო ბილ გეითსის სტატიებმა The Washington Post-ში, რომელიც ჯეფ ბეზოსს ეკუთვნის, სრულიად ამერიკული დირექტივის სტატუსი შეიძინა.

„მითხრეს, არჩევნების მოგება შეუძლებელია, თუ BigTech არ გიჭერს მხარსო. მოდით, ხვალ ვაჩვენოთ, რომ ეს შესაძლებელია“, — განაცხადა დონალდ ტრამპმა მხარდამჭერებთან შეხვედრაზე არჩევნების წინ. უკვე მეორე დღეს, როცა მრავალრიცხოვანი ადმინისტრაციული რესურსით გამყარებული საინფორმაციო ტექნოლოგიები მის წინააღმდეგ ამუშავდნენ, ნათელი გახდა, რომ პრეზიდენტი ცდებოდა.

წამყვან მედიასაშუალებებთან გაერთიანებულმა ინტერნეტ–პლატფორმებმა პრაქტიკულად დანიშნეს ჯო ბაიდენი შეერთებული შტატების პრეზიდენტად — მიუხედავად ათობით მილიონი ამერიკელის აზრისა და არჩევნებში „მკვდარი სულების“ მონაწილეობასთან დაკავშირებული უსასრულო სკანდალებისა. დემოკრატიულ პროცედურებზე ამ დაცინვის კულმინაციად იქცა ტელეარხების მიერ პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის გამოსვლის ტრანსლაციის შეწყვეტა, რომელიც მოწინააღმდეგეებს არჩევნებზე თაღლითობაში სდებდა ბრალს.

მთელი ბოლო თვეების განმავლობაში IT-კორპორაციების ლიდერებს გამუდმებით დაატარებენ აშშ-ის კონგრესსა და სენატში, კითხავენ მათ და ანგარიშის ჩაბარებას აიძულებენ. ლოგიკის თანახმად, ცუკერბერგს (Facebook), დორსის (Twitter), პიჩაის (Google) რესპუბლიკელები უნდა დასხმოდნენ თავს — ბოლოს და ბოლოს, სოციალური ქსელები ხომ მიზანმიმართულად სწორედ ტრამპსა და მის მომხრეებს ძირავდნენ. მაგრამ რეალურად ყველაფერი სხვაგვარადაა.

დემოკრატი კონგრესმენები ინტერნეტ–პლატფორმებისა და სოციალური ქსელების მფლობელებს პოლიტიკურ მეტოქეებზე ნაკლებად როდი უტევენ. რესპუბლიკელები BigTech-ს ცენზურაში სდებენ ბრალს, დემოკრატები — ბაზრის მონოპოლიზაციაში.

რესპუბლიკელები ტელეკომუნიკაციების შესახებ კანონის 230-ე მუხლის გაუქმებით იმუქრებიან. ამით ოპერატორები პასუხისმგებლები გახდებიან ნებისმიერ კონტენტზე, რომლებიც მათ პლატფორმაზე იქნება განთავსებული. ნებისმიერ მომხმარებელს ექნება შესაძლებლობა, სასამართლოში უჩივლოს ნებისმიერ IT-კორპორაციას, ხოლო ასეთი სარჩელების ტალღა მათ სწრაფ გაკოტრებას უზრუნველყოფს.

დემოკრატებს IT-კორპორაციებისთვის ანტიმონოპოლიური კანონმდებლობის შემოღება სურთ. ეს კანონი, მართალია, ჭრიალითა და ნელა, მაგრამ მაინც იძლევა იმ კორპორაციების დანაწევრების საშუალებას, რომლებსაც ბაზარზე არაპროპორციულად დიდი წილი აქვთ მიტაცებული. ანტრიტრესტულმა კანონმდებლობამ თავის დროზე როკფელერის ნავთობ–ბიზნესიც შელეწა და IBM-ის კორპორაციაც.

გამოდის, რომ სხვადასხვა პარტიების წარმომადგენელი ამერიკელი პოლიტიკოსები, რომლებიც სასტიკად იბრძვიან არჩევნებზე, უეცრად გაუგებარი სახით გაერთიანდნენ IT-კორპორაციების წინააღმდეგ. რატომ მოხდა ასე?

გასულმა წელმა ხილულად წარმოაჩინა, როგორ შეიცვალა აშშ-ის ხელისუფლების სისტემა. პრეზიდენტი ტრამპი მთელი მსოფლიოს დასანახად კარგავდა კონტროლს ქვეყანაზე. ამ დროს სრულიად ამერიკულ (და მსოფლიოსაც) დღის წესრიგს IT-გიგანტების მფლობელები ქმნიდნენ. სოციალურმა ქსელებმა ტრამპის დემონიზება დაიწყეს, ატერორებდნენ მის მომხრეებს, აბუქებდნენ Black Lives Matter-ის პროტესტებს.

დემოკრატების კუთვნილ ადგილებში გეითსის, ბეზოსის, ცუკერბერგის დირექტივებს მერები და გუბერნატორები სიხარულით ასრულებდნენ. პრეზიდენტი ქვეყნის მართვის პროცესიდან საერთოდ გარიყული აღმოჩნდა. მიუხედავად მისი პირდაპირი მითითებისა, ნიუ-იორკის მერმა თავის ქალაქში არეულობის პროვოცირებაც მოახდინა და მხარსაც უჭერდა ამას. სიეტლის მერმა კი ტრამპის მოთხოვნას, დაემყარებინა წესრიგი, Twitter-ით უპასუხა: „იჯექი შენს ბუნკერში!“

ნოემბრის არჩევნებმა ამ კუთხით ვერაფერი შეცვალა. ჯო ბაიდენი უკეთ ერგება მარიონეტი პრეზიდენტის როლს, რომელიც მხოლოდ დეკორაციულ როლს ასრულებს და ძალაუფლების არანაირი ბერკეტი არ გააჩნია.

ადგილებზე მერები და გუბერნატორები იქნებიან მმართველები — ძალებისა და შესაძლებლობების თანაზომიერად. მათ კი ტრანსნაციონალური კომპანიების მფლობელი ვიღაც მულტიმილიარდერები უხელმძღვანელებენ, რომელთა ჩაწერის ადგილიც დუბლინია. ან მათ ზურგს უკან მდგომი ვიღაც კიდევ უფრო საეჭვო ხალხი.

აშშ-ის პრეზიდენტისა და ამერიკელი პოლიტიკოსების მთელი კლასის ადგილი მართვის ამ ორსართულიან სქემაში არ არის. სწორედ ეს აშინებთ ამერიკელ კონგრესმენებსა და სენატორებს, მიუხედავად მათი პარტიული ორიენტაციისა. უეცრად ყველა მათგანმა თავი ზედმეტ რგოლად იგრძნო.

შემთხვევითი არ არის, რომ ამერიკელებმა მკვეთრად დაივიწყეს რუსი ჰაკერები. აღმოჩნდა, რომ ფეიკური ბოროტმოქმედები, რომლებიც პროგრამულ კოდებს კირილიცაზე წერდნენ, მარტივი და გასაგები საფრთხე იყო. ეროვნული სახელმწიფოების სპეცსამსახურები რეგულარულად სვრიან ერთმანეთს ლაფში. აი IT-კორპორაციების ზღვარგადასული დონე — ეს ისეთი რამაა, რასაც მთელი სახელმწიფოს წალეკვა შეუძლია თავისი სპეცსამსახურებით, პოლიტიკოსებით, ჩინოვნიკებით, ლობისტებითა და უკვდავი ნენსი პელოსითაც კი.

ორიოდე წლის წინ რუსეთის ლიბერალური წრეები აღშფოთებული იყვნენ „სუვერენული ინტერნეტის“ იდეით და თემაზე არაერთი სასაცილო მემიც შექმნეს. აი, ამერიკელებმა კი საკუთარ თავზე გამოსცადეს საინფორმაციო ტექნოლოგიების უსაზღვრო თავისუფლება და ამიტომ ის პრეზიდენტი ვერ მიიღეს, რომელსაც რეალურად მისცეს ხმა.

მოულოდნელად აღმოჩნდა, რომ ინტერნეტის კონტროლის გარეშე არ არსებობს თავისუფლება.

იმ მანტრების საწინააღმდეგოდ, რომ კერძო ბიზნესს იდეოლოგია არ აქვს, ინტერნეტ–კორპორაციები მთელ მსოფლიოს ახვევენ თავს სრულიად გარკვეულ და გასაგებ პოლიტიკურ პროგრამას. მისი აზრი თეთრი უმეტესობის უფლებათა შევიწროებაში, მთელ მსოფლიოში უსასრულო „კულტურული“ ომების გაჩაღებაშია. მარტივმა იდეებმა დიდი ხანია, რაც პოლიტიკური ცენზურის Newspeak (გამოგონილი ენა) და რთული აგებულების სისტემა შექმნა.

ეს შეტყობინება იოლად კოპი–პეისტდება ყველა ქვეყანაში, ყველა კონტინენტზე. სასაცილო სიტუაციაც კი იქმნება: იაპონიის მოსახლეობა მასობრივად გადის Black Lives Matter-ის მიტინგებზე. არადა, სად ისინი და სად — შავკანიანების ჩაგვრა? ასეთივე წარმატებით შეიძლება ხელისუფლების ორსართულიანი სისტემის დანერგვაც, რის სატესტო პოლიგონადაც დღეს შეერთებული შტატები იქცა.

ინტერნეტზე ნაციონალური კონტროლის კრიტიკოსები IT-იმპერიების კერძო სტატუსით აპელირებენ. აქაოდა, სოციალური ქსელების მფლობელებს უფლება აქვთ, როგორიც სურთ, ისეთი წესები დაამკვიდრონ საკუთარ „დახლშიო“. მაგრამ მათი საქმიანობის მონოპოლიური ხასიათი ინტერნეტ–გიგანტების მფლობელებს უფლებას აძლევს, მილიარდობით ადამიანის აზრის ცენზურა მოახდინოს და გაავრცელოს ნებისმიერი იდეა — კაციჭამიურიც კი. არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ Völkischer Beobachter-იც* ოდესღაც ისე იწყებოდა, როგორც კერძო გამოცემა.

* Völkischer Beobachter — „სახალხო მიმომხილველი“, გერმანული გაზეთი, 1920 წლიდან გერმანიის ნაცისტური პარტიის ბეჭდვითი ორგანო. მისი ბოლო ნომერი გამოიცა 1945 წლის 30 აპრილს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

114
აშშ-სა და ევროკავშირის დროშები

მოსაზრება: ბაიდენი აშშ-ს ევროპის მარიონეტად გადააქცევს

32
(განახლებულია 19:13 25.11.2020)
ევროკავშირმა, ევროსაბჭოს მეთაურ შარლ მიშელის სახით, ჯო ბაიდენს „მტკიცე ტრანსატლანტიკური ალიანსის“ აღდგენა შესთავაზა.

ირინა ალქსნის

თუ ბაიდენი თეთრ სახლში შევა, მაშინ ამ სურვილს სრული საფუძველი აქვს, რომ ახდეს. მეტად სიმბოლურია აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის პოსტზე ენტონი ბლინკენის კანდიდატურა, რომელიც „ვაშინგტონური ჭაობის“ რაფინირებული პროდუქტია და „გლობალური ალიანსების მცველსაც“ წარმოადგენს.

ის, რომ დასავლეთ ევროპა ბედნიერი იქნება აშშ-ის პრეზიდენტის როლში ჯო ბაიდენის ხილვით, მაშინ გახდა გასაგები, როგორც კი მისმა ლიდერებმა ერთმანეთის გადასწრებით დაიწყეს არჩევნებში გამარჯვების მილოცვების დაგზავნა ბაიდენისთვის, ხოლო გერმანია გამოტყდა კიდეც, რომ „ტრამპთან კიდევ ოთხი წელი მუშაობის“ განწყობა არ აქვს.

ამაზე უფრო გაუგებარი ისაა, რატომ ანიჭებს ევროპა უპირატესობას შტატების სათავეში გლობალისტების ხილვას — იმ გლობალისტებისა, რომლებიც შეპყრობილი არიან ერთპოლარული სამყაროს სტატუს-კვოს შენარჩუნებით, რომელშიც უპირობო ლიდერი ვაშინგტონი იქნება.

ძველ სამყაროში განუხრელად მზარდი პროცესი, რომელიც ოკეანისგაღმელი სუზერენისგან სუვერენიზაციასა და ნახევრად ვასალური დამოკიდებულებისგან გათავისუფლებას მოიაზრებს, ხომ თითქოს ეწინააღმდეგება ამ მისწრაფებებს?

შეიძლებოდა გვევარაუდა, რომ ევროპაში პროამერიკული ძალები მძლავრობენ, რომლებიც მზად არიან შტატებს მსხვერპლად შესწირონ საკუთარი ქვეყნები, მაგრამ ფაქტები საწინააღმდეგოზე მეტყველებს. მაგალითად, გერმანიის მთავრობამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა თავისი პოზიცია ექსტერიტორიული სანქციების მიმართ, რომლებიც აშშ-ში „ჩრდილოეთის ნაკადი-2“-ის მიმართ მუშავდება.

ამგვარად, ევროპა განაგრძობს თავისი ინტერესების დაცვისა და საკუთარი გეოპოლიტიკური როლის გაძლიერების ხაზს, მაგრამ ამასთან მხურვალედ უჭერს მხარს ვაშინგტონში ხელისუფლებაში იმ ძალების დაბრუნებას, რომლებისთვისაც მსგავსი რამ, თეორიულად, კატეგორიულად მიუღებელი უნდა იყოს. ამ უცნაურ უთანხმოებაზე პასუხი ოთხი წლის წინანდელ მოვლენებში უნდა ვეძებოთ.

თეთრ სახლში შესულმა დონალდ ტრამპმა უარი თქვა აშშ-ის მონაწილეობით უამრავ უკვე ხელმოწერილ საერთაშორისო შეთანხმებაზე. ასეთი ბედი ეწია ცნობილ ტრანსატლანტიკურ სავაჭრო და საინვესტიციო პარტნიორობას, რომელსაც იმ დროისთვის უკვე ჰქონდა ავის მომასწავებელი რეპუტაცია. ალარმისტები გვაფრთხილებდნენ, რომ მისი მეშვეობით ამერიკა უბრალოდ გამოწოვდა რესურსებს ევროპას თავის სასარგებლოდ.

მაგრამ ტრამპმა, რომელიც პრეზიდენტობის პერიოდში ყველა შესაძლებლობას იყენებდა თავისი ქვეყნისთვის ეკონომიკური სარგებლის მისაღებად, უყოყმანოდ თქვა უარი „დედალზე“, რომელსაც თითქოს მრავალი წლის განმავლობაში უნდა დაედო ოქროს კვერცხები ამერიკისთვის. თანაც არაერთხელ განაცხადა, რომ ყველა ეს შეთანხმება რეალურად ღრმად არახელსაყრელი იყო შეერთებული შტატებისთვის. საფიქრალია, რომ ბიზნესში დიდი გამოცდილების მქონე ამერიკის შმაგ პატრიოტს შეიძლება ვერწმუნოთ.

მთავარი შეცდომა — არის ვარაუდი იმისა, რომ გლობალისტებს (მათ შორის, ამერიკელებს) ეროვნულად ორიენტირებული ინტერესები აქვთ. მათთვის შეერთებული შტატები უკიდურესად მნიშვნელოვანი შეიძლება იყოს როგორც მთავარი ემისიური ცენტრი და პლანეტის ყველაზე ძლიერი არმია. მაგრამ უზარმაზარი ქვეყანა, თითქმის 330 მილიონიანი მოსახლეობით, უფრო ის ტვირთია, რომლის ჩამოწერაც ბევრად მარტივია, ვიდრე მისი პრობლემების გადაჭრაში ფულის ჩადება.

სამაგიეროდ გლობალისტების, როგორც მსოფლიო მოქალაქეების ჭეშმარიტი ინტერესები და სენტიმენტალური გრძნობები შეიძლება სულ სხვა ადგილებს უკავშირდებოდეს. იმავე ენტონი ბლინკენმა ბავშვობის უმეტესი წლები პარიზში გაატარა და მისი პიროვნების ჩამოყალიბებაზე ძლიერი ზეგავლენა ევროპელმა მამინაცვალმა მოახდინა. ასე რომ, ეჭვები, იხელმძღვანელებს თუ არა ის სახელმწიფო მდივნის პოსტზე მხოლოდ აშშ-ის ეროვნული ინტერესებით, სრულიად კანონზომიერია.

ამგვარ პეიზაჟში ევროპის პოზიცია აზრს იძენს. მან ბოლო ათწლეულებში ისწავლა, რომ თავისას ამერიკის ფესვებს მოწყვეტილებთან ურთიერთქმედებით შეიძლება მიაღწიოს — ამასთან, „თავისუფალი სამყაროს ლიდერთან“ და ერთადერთ ზესახელმწიფოსთან ფორმალური რევერანსების შესრულებაც არ უნდა დაივიწყოს.

ჯერ მარტო ირანის ბირთვული გარიგება რად ღირს, რომელსაც ხშირად ობამას პრეზიდენტობის ერთ-ერთ ტრიუმფადაც იხსენიებენ, მაგრამ რომლითაც ევროპა უფრო იყო დაინტერესებული, ვიდრე თავად აშშ. უფრო მეტიც: ევროკავშირს ძველებურად ბევრ რამეში სჭირდება შეერთებული შტატები. კერძოდ, ევროპის ძალისხმევა, შექმნას თავისი არმია — არა ის იმიტაცია, რომელიც ახლა არსებობს, არამედ რეალური სამხედრო ძალა — არასერიოზულად გამოიყურება. ამერიკელებს ამ აზრით ალტერნატივა არ ჰყავთ და არც ეყოლებათ ხილულ მომავალში. მაგრამ ტრამპს მტკიცედ ჰქონდა განზრახული, ეიძულებინა ბებერი ევროპა, ყველაზე მაღალი ნიხრით გადაეხადა სამხედრო „ქოლგის“ საფასური. აი, „ვაშინგტონურ ჭაობთან“ კი ბრიუსელსა თუ ბერლინს მოლაპარაკების შანსი აქვთ.

ევროკავშირს რუსეთის საპირწონედ გეოპოლიტიკური, ეკონომიკური თუ იგივე სამხედრო დამბალანსებელი ესაჭიროება ძველებურად. თორემ მოსკოვს უკვე ფრიად ხელსაყრელი პირობები ექმნება დასავლეთის მიმართულებით, რაც ნამდვილად არ ახარებს დასავლეთ ევროპულ დედაქალაქებს.

შედეგად ყალიბდება პარადოქსული ვითარება: იმ დროს, როცა ევროპა ბევრის თვალში აშშ-თვის სახარჯ მასალად გამოიყურება, რეალურად ამერიკელების შეცოდებაა საჭირო, ვინაიდან თანდათან იზრდება შანსი იმისა, რომ შტატები ევროპული მზაკვრობისა და საკუთარი ელიტების ღალატის მსხვერპლად იქცეს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

32
თვითმფრინავი ცაში

მოსაზრება: დაუბრუნდება თუ არა ბაიდენი რუსეთთან „ღია ცის“ ხელშეკრულებას

29
(განახლებულია 20:52 24.11.2020)
შეერთებული შტატების მიერ „ღია ცის“ ხელშეკრულებიდან გასვლის თაობაზე განცხადების გაკეთებიდან ექვსთვიანი ვადა ამოიწურა.

სოფია მელნიჩუკი

ვაშინგტონი აღარ მონაწილეობს ხელშეკრულებაში, რომელსაც რუსეთი „უხეშად არღვევდა წლების განმავლობაში“. ტრამპის ადმინისტრაციას მიაჩნია, რომ ქვეყანა იმ მოძველებული შეთანხმებებიდან გაჰყავს, რომლებიც „მოწინააღმდეგეს უპირატესობას ანიჭებს ეროვნული უსაფრთხოების ფასად“. ახლა მოსკოვი აპირებს მიაღწიოს შეთანხმებაში დარჩენილი გარანტიების შესრულებას. არსებობს თუ არა იმის შანსი, რომ ბაიდენის გუნდმა ისევ გახსნას ამერიკული ცა?

არ არსებობს შეთანხმება ნდობის გარეშე

თეთრის სახლის მოსკოვისადმი ერთ-ერთი მთავარი პრეტენზია — საინსპექციო ფრენების შეზღუდვაა აფხაზეთის, ცხინვალის რეგიონის, ჩეჩნეთისა და კალინინგრადის თავზე. ამაზე პასუხად ამერიკელებმა ცა ალასკისა და წყნარი ოკეანის კუნძულების თავზე დახურეს.

ხელშეკრულების თანახმად, 2002 წლიდან 35 წევრ ქვეყანას სადაზვერვო ფრენების ჩატარება შეუძლია ერთმანეთის ტერიტორიებზე. მიღებული მონაცემები ხელმისაწვდომია ყველასთვის. ამასთან, თვითმფრინავები არ არის შეიარაღებული, ვიდეოაპარატურა წინასწარ მოწმდება, ხოლო ბორტზე გასაინსპექტირებელი ქვეყნის წარმომადგენელი იმყოფება.

2019 წელს „ღია ცის“ ხელშეკრულების ფარგლებში 1500-ზე მეტი ასეთი გაფრენა განხორციელდა. მაგრამ ქვეყნებს შორის კონტროლი და ნდობის განმტკიცება ერთადერთი მიზანი არ არის. აქ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური სიგნალებიც არის ხოლმე. მაგალითად, დონბასში კონფლიქტის დაწყების შემდეგ აშშ უკრაინის აღმოსავლეთ ნაწილის თავზე ფრენებს კიევის მხარდაჭერის ნიშნად ახორციელებდა.

ბინძური თამაშები

„კრემლში ეს ხელშეკრულება ძალიან მნიშვნელოვან ფაქტორად მიაჩნიათ ურთიერთნდობისა და შეიარაღების კონტროლის მხრივ. აშშ-ის გასვლა შეთანხმებიდან მას სიცოცხლისუუნაროს ხდის“, — აღნიშნა რუსეთის პრეზიდენტის პრეს-მდივანმა დმიტრი პესკოვმა.

მაგრამ მოსკოვი მაინც განაგრძობს დოკუმენტის ნორმების დაცვას — რამდენიმე პირობის საფუძველზე, განაცხადეს რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში.

პირველი: ევროპული ქვეყნები იძლევიან გარანტიას, რომ არ გადასცემენ თავიანთი ფრენების მონაცემებს აშშ-ს; მეორე: რუსული თვითმფრინავები შეძლებენ ინსპექტირება გაუწიონ ამერიკულ ობიექტებს ევროპაში. ჯერჯერობით არანაირი გარანტია მიღებული არ არის, რაც მოსკოვს კატეგორიულად არ აწყობს.

„საიდუმლო არ არის, რომ აშშ მოკავშირეებისგან მოითხოვს, ხელი მოაწერონ დოკუმენტებს, რომელთა თანახმადაც, ვაშინგტონის [„ღია ცის“ ხელშეკრულებიდან] გასვლის შემდეგ ისინი ამერიკულ მხარეს გადასცემენ მონაცემებს, რომლებსაც რუსეთის თავზე სადამკვირვებლო ფრენების შედეგად მიიღებენ, — ამბობდა კონსტანტინ გავრილოვი, რუსული დელეგაციის ხელმძღვანელი ვენაში. — ეს მარტო ხელშეკრულების დარღვევა კი არა, ბინძური თამაშებია ხელშეკრულების სფეროში, რომელიც ვაშინგტონის სტრატეგიის მსხვერპლად იქცა“.

„ეს სიგიჟეა“

აშშ-ის გასვლა „ღია ცის“ ხელშეკრულებიდან, პირველ რიგში, ვაშინგტონის ევროპელ მოკავშირეებს ურტყამს. მათთვის მნიშვნელოვანია ამერიკული თვითმფრინავების მიერ მოგროვებულ მონაცემებზე წვდომა. რამდენიმე ევროპული ქვეყნის წარმომადგენელმა სინანული გამოთქვა ვაშინგტონის გადაწყვეტილების გამო. „ჩვენ გვესმის, რომ იყო სირთულეები რუსეთის მხრიდან ნორმების დაუცველობის კუთხით, მაგრამ ეს, ჩვენი აზრით, არ არის შეთანხმებიდან გასვლის საბაბი“, — აღნიშნა გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჰაკო მაასმა.

საფრანგეთის საგარეო უწყებაში მიუთითეს, რომ შეერთებულმა შტატებმა არ წარმოადგინა მოსკოვის მიერ შეთანხმების დარღვევის დამადასტურებელი მტკიცებულებები. ერთობლივ განცხადებაში ესპანეთმა, ბელგიამ, ფინეთმა, იტალიამ, ლუქსემბურგმა, ნიდერლანდებმა, ჩეხეთმა და შვედეთმა ხაზი გაუსვეს, რომ „ღია ცის“ ხელშეკრულება კვლავაც რჩება „ფუნქციონირებადად და სასარგებლოდ“.

თავად შტატებში ამ საკითხზე ერთსულოვნება არ არის. მაგალითად, სენატის საერთაშორისო საკითხთა კომიტეტის წევრი რობერტ მენენდესი თეთრი სახლის ნაბიჯებს ასე აფასებს:

„პრეზიდენტმა ტრამპმა თავხედურად უარყო კანონი და ცალმხრივად გადადგა პოლიტიკურად მოტივირებული ნაბიჯი მას შემდეგაც კი, რაც საპრეზიდენტო არჩევნებში დამარცხდა“.

„ეს სიგიჟეა“, — ასეთი კომენტარი გააკეთა აშშ-ის სამხედრო–საჰაერო ძალების გენერალმა და ეროვნული უშიშროების სააგენტოს ყოფილმა დირექტორმა, CIA-ს დირექტორმა მაიკლ ჰაიდენმა. ხოლო რეიგანის ადმინისტრაციის სახელმწიფო მდივანმა ჯორჯ შულცმა, ჯორჯ ბუშის თავდაცვის მინისტრმა უილიამ პერიმ და ბარაკ ობამას არაოფიციალურმა მრჩეველმა სემუელ ნანმა წერილი გაგზავნეს თეთრ სახლში მოწოდებით, შენარჩუნდეს „ღია ცის“ ხელშეკრულება.

ხელშეკრულების დასასრული

დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობის ოთხი წლის განმავლობაში მთელი მსოფლიო დარწმუნდა, რომ ის შეიარაღებაზე კონტროლით დაინტერესებული არ არის. 2018 წელს ამერიკის ლიდერმა განაცხადა, რომ ირანის ბირთვული გარიგებიდან გადის იმ მიზეზით, რომ თეირანი შეთანხმების პირობებს არ იცავს.

ერთი წლის შემდეგ იგივე ბედი ეწია საშუალო და მცირე სიშორის რაკეტების შესახებ შეთანხმებას, რომელსაც რონალდ რეიგანმა და მიხაილ გორბაჩოვმა მოაწერეს ხელი.

2020 წელს ადმინისტრაციაში არსებულმა წყაროებმა გაავრცელეს ინფორმაცია, რომ თეთრ სახლში ბირთვული გამოცდების შესახებ მსჯელობდნენ — პირველად 1992 წლის შემდეგ. ეს იქნებოდა იმ მორატორიუმის დარღვევა, რომელიც აშშ-ზე, რუსეთზე, ჩინეთზე, ბრიტანეთსა და საფრანგეთზე ვრცელდება.

გაურკვეველია სტრატეგიული შემტევი შეიარაღების შესახებ ხელშეკრულების (СНВ-3) ბედიც, რომელსაც 2010 წელს მოეწერა ხელი. მოლაპარაკებების მეორე რაუნდი სექტემბერში დასრულდა, შეერთებულმა შტატებმა რუსეთს მთელი რიგი დამატებითი პირობები შესთავაზა, რომელთა შორის არის შეუსრულებელი — შეთანხმებაში ჩინეთის ჩართვა. СНВ-3-ს ვადა თებერვალში ეწურება და РИА Новости-ს მიერ გამოკითხულ ექსპერტებს დიდი ეჭვი აქვთ, რომ მისი გახანგრძლივება მოხერხდება.

ასეა თუ ისე, „ღია ცის“ ხელშეკრულება, დიდი ალბათობით, დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის ბოლო მსხვერპლი გახდება. ჯო ბაიდენისთვის ოფიციალური გამარჯვების მილოცვა ჯერ ადრეა, მაგრამ იმის ალბათობა, რომ ოვალურ კაბინეტს სწორედ ის დაიკავებს, დღითი დღე იზრდება.

ახლებურად შესვლა

ზოგ ექსპერტს მიაჩნია, რომ ბაიდენი უნდა დაფიქრდეს „ღია ცის“ ხელშეკრულებაში დაბრუნებაზე, მაგრამ ეს ალბათ არ მოხდება, მიაჩნია დმიტრი სუსლოვს — კომპლექსური ევროპული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის დირექტორის მოადგილეს.

„აშშ-ში რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში ჩამოყალიბდა მკაფიო პოზიცია: თუ ისინი შეიიარაღებაზე კონტროლის შეთანხმებიდან გადიან, უკან აღარ ბრუნდებიან. უფრო მეტიც, რუსეთისადმი პრეტენზიებს „ღია ცის“ ხელშეკრულებაზე შტატები ჯერ კიდევ ობამას ადმინისტრაციის დროს აცხადებდა. არსებობს კონსენსუსი თეთრ სახლს, პენტაგონსა და სადაზვერვო სამსახურებს შორის იმის შესახებ, რომ მოსკოვი სრულად არ იცავს და არღვევს დოკუმენტის ნორმებს“, — განაცხადა მან.

ამასთან, ექსპერტის თქმით, ხელშეკრულებაში დაბრუნება კონგრესის ზედა პალატის რატიფიკაციას მოითხოვს. იმის გათვალისწინებით კი, რომ პალატა შეიძლება კვლავ რესპუბლიკელების კონტროლქვეშ აღმოჩნდეს, ეს ახალ პრობლემებს შექმნის. ხოლო თუ ბაიდენი მაინც გადაწყვეტს წინამორბედის გადაწყვეტილების გაუქმებას, ამას დრო დასჭირდება.

„ამასთან, ახლა ტრამპი კიდევ დამატებით წინაღობებს ქმნის“, — აცხადებს ექსპერტი ოლეგ შკიროვი.

თეთრი სახლის გადაწყვეტილება ქვეყნის სამხედრო–საჰაერო ძალებს აიძულებს, თავიდან მოიშოროს თვითმფრინავები, რომლებიც სადამკვირვებლო ფრენებისთვის გამოიყენება.

„კონგრესი, რესპუბლიკელების მოქმედებების გამო, დიდი ხნის განმავლობაში არ გამოყოფდა სახსრებს მათი მოდერნიზაციისთვის. და ეს ბრძოლა „ღია ცის“ ხელშეკრულების ჩამოშლისკენ იყო მიმართული. სადამკვირვებლო თვითმფრინავების გარეშე ხელშეკრულებაში დაბრუნება კი უფრო რთული იქნება“, — მიაჩნია ექსპერტს.

გარდა ამისა, შაკიროვის აზრით, გასათვალისწინებელია ისიც, თუ ვინ დაიკავებს სავარძლებს ბაიდენის ადმინისტრაციაში. მაგალითად, მაიკლ კარპენტერი — საგარეო პოლიტიკის ყოფილი მრჩეველი ასევე ეწინააღმდეგებოდა აშშ-ის მონაწილეობას „ღია ცის“ ხელშეკრულებაში, ვინაიდან რუსეთი თითქოს ინფორმაციას აგროვებს ამერიკული ინფრასტრუქტურის შესახებ — ავი ზრახვებით.  

თუ უფრო მასშტაბურად ვიტყვით, ბაიდენის მთავარი იდეა — ევროპასთან ნდობის აღდგენაა, ხაზს უსვამს შაკიროვი. და იმის გათვალისწინებით, რომ ევროპისთვის ხელშეკრულება მნიშვნელოვანია, შეიძლება აშშ მაინც დაუბრუნდეს ხელშეკრულებას მოკავშირეთა ხათრით — თუნდაც არა მაშინვე.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

29
თემები:
რუსეთი დღეს
სავსე მთვარე

მთვარის კალენდარი: 29 ნოემბერი რისი გაკეთება შეიძლება და რისი არა

0
(განახლებულია 12:22 27.11.2020)
გაეცანით ჩვენს ყოველდღიურ კალენდარს და შეიტყვეთ, რა საქმიანობა იქნება წარმატების მომტანი ამა თუ იმ დღეს ღამის მანათობლის განწყობის მიხედვით.

მთვარეს უზარმაზარი ძალა გააჩნია და დიდი ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია ადამიანებზე, რადგან ყველა კოსმოსურ ობიექტს შორის დედამიწასთან ყველაზე ახლოს იმყოფება.

  • 29 ნოემბერი, კვირა. ამ დღეს მზე მართავს. მზარდი მთვარე კუროს ნიშანშია.

გვიან საღამოს მთვარე ტყუპის ნიშანში გადავა.

კუროს დღეს კარგია, როცა საქმეს საფუძვლიანად აკეთებთ. ხელსაყრელი დღეა ახალი სამსახურის დაწყების, ფინანსური გარიგებების გაფორმებისთვის, უძრავი ქონებისა და ზოგადად, ქონებრივი საკითხებით დაინტერესებისთვის.

ეს დღე ძალიან კარგი დროა სიყვარულისთვის. ქალები განსაკუთრებით მომაჯადოებელი ხდებიან. ხელსაყრელი დროა ერთობლივად ბუნებაში გასვლისთვის. ამ დღეებში ყალიბდება ურთიერთობები, როდესაც პარტნიორები ერთმანეთის გვერდით თავს გრძნობენ დაცულად, სტაბილურად. ესაა ურთიერთპატივისცემაზე, დახმარებასა და მხარდაჭერაზე დაფუძნებული კავშირი, მათ შორის, ფინანსური თვალსაზრისითაც. ამ ურთიერთობებს რამდენადმე აკლია ცეცხლი და მგზნებარება, ამიტომ სასურველია მასში არტისტიზმის შეტანა.

რეკომენდებულია მტკიცე და აქტიური მოქმედებები, მნიშვნელოვანი და სერიოზული საქმეების დაწყება, ნაბიჯების დაფიქრებითა და ყურადღებით გადადგმა, ურთიერთობები სხვადასხვა ადამიანებთან, ოჯახური და მეგობრული თუ კოლეგიალური კავშირების გამტკიცება–მოგვარება, კარიერიაზე ზრუნვა, ბიზნეს–საქმიანობა, ფინანსური საკითხების გადაწყვეტა, სხვისი პრობლემებისთვის თავის არიდება.

არარეკომენდებულია უსაქმურობა, ენერგიის დახარჯვა უმნიშვნელო მოვლენებზე და წვრილმანებზე.

არახელსაყრელი დღეა მგზავრობისთვის.

თმის შეჭრა, შეღებვა: კარგი დღეა თმის შეჭრისთვის – თმა კარგად გაიზრდება და მისი მდგომარეობა გაუმჯობესდება. შეიძლება თმის შეღებვაც. მანიკურისთვის ნეიტრალური დღეა.

მებაღეობა: კურო ერთ–ერთი ნაყოფიერი ნიშანია. ამ დღეს კარგია მცენარეების დარგვა–გადარგვა, მიწაში არსებულ მავნებლებთან ბრძოლა, ყვავილებისთვის სასუქის მიცემა, ზამთრის მარაგის გაკეთება და მოსავლის აღება.

0