ნავთობსაქაჩი

მოსაზრება: ამერიკელი მეფიქალეები ნავთობგიგანტების გადარჩენას ცდილობენ

54
(განახლებულია 16:28 30.10.2020)
აშშ–ში ნავთობის მოპოვების პროგნოზები ძველებურად აქტუალური თემაა. მისი უდიდესი ნაწილი ფიქალურ ნავთობზე მოდის, რომელიც მსოფლიო ნავთობ–ბაზრის მოქნილი ბალანსირია.

ალექსანდრ სობკო

საერთო სურათი, რომელსაც ყოველკვირეულ ანგარიშებში ასახავს აშშ–ის ენერგეტიკის სამინისტრო, გასაგებია: მარტის პიკიდან სამი თვის განმავლობაში საკმაოდ მკვეთრი ვარდნა დღე–ღამეში 13 მილიონი ბარელიდან 10,5 მლნ ბარელამდე (ანუ 20%-ით), რის შემდეგაც ამ მაჩვენებელმა რყევა დაიწყო პლუს–მინუს ნახევარი მილიონი ბარელით, მათ შორის, ქარიშხლების სეზონის გამოც — ეს არა მარტო ფიქალური, არამედ სახმელეთო და მექსიკის ყურეში საზღვაო მოპოვებების საერთო სტატისტიკაა. ბოლო მონაცემებით, აშშ–ში მოპოვებების ჯამური რაოდენობა დღე–ღამეში 10 მლნ ბარელს ჩამოცდა, მაგრამ კვირის მონაცემები ხშირად იცვლება, ასე რომ, ეს უფრო ზოგად ტენდენციას აჩვენებს.

რა იქნება შემდეგ? მოპოვების ტრადიციულ ინდიკატორად მომუშავე საბურღი მოწყობილობების რაოდენობა მიიჩნევა. ამაშიც სწრაფი ვარდნა შეინიშნებოდა მარტის მოვლენების შემდეგ — 682 ერთეული მარტში ლოკალურ პიკზე და 172 ერთეული აგვისტოში, რაც შემდეგ 205 ერთეულამდე გაიზარდა (დღეის მონაცემები).

მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელიც გავლენას ახდენს მოპოვებაზე — ეს ეგრეთ წოდებული დაუსრულებელი ჭაბურღილებია. მათი რაოდენობა უკვე 7,7 ათასია, რაც საკმაოდ სერიოზული მოცულობაა მომუშავე 200 ერთეულის გათვალისწინებით.

მთელი ბოლო წლის განმავლობაში დაუსრულებელი ჭაბურღილების რაოდენობა არსებითად არ შეცვლილა, თუმცა ახლა უკვე ცოტა შემცირება დაიწყო. რაც მთავარია, აშშ–ის ენერგეტიკის სამინისტრომ თავის ბოლო პროგნოზში პირდაპირ მიუთითებს: ახლა ისინი მომუშავე საბურღი დანადგარების მცირე რაოდენობის ფონზე მოპოვებების მხარდაჭერის რეზერვს შეადგენს. აღსანიშნავია, რომ ნოემბრისთვის ეს პროგნოზი აშშ–ში ფიქალური მოპოვების ახალ დაცემას  ვარაუდობს.

მოკლედ, როგორც ჩვეულებრივ ხდება ხოლმე ფიქალურ საქმეებში, ისევ გაურკვევლობებია, რის შედეგადაც პატივსაცემი ორგანიზაციები პროგნოზებში უზარმაზარ დიაპაზონს აჩვენებს: დაწყეული ჯამური მოპოვებების 11,5-12 მლნ ბარელამდე ზრდით და დასრულებული ათ მილიონამდე ვარდნით დღეში 2021 წლის შუა პერიოდისთვის.

იმავდროულად ამ შეფასებებს ერთვის ფიქალური კომპანიების ცნობილი ფინანსური პრობლემები. დიახ, სახსრების ეკონომიის მიზნით ბურღვის მოცულობები მცირდება, მაგრამ ეს მოპოვებების სიმცირესაც ნიშნავს, რაც ვალის მომსახურებისთვის ფულადი ნაკადის დაცოტავებასაც მოასწავებს. მცირე კომპანიების გაკოტრება უკვე დაიწყო და გრძელდება.

ჯერ კიდევ კრიზისამდე ორმა უმსხვილესმა ამერიკულმა ნავთობ–გაზის გიგანტმა,

ExxonMobil–მა და Chevron–მა ინვესტიციები ჩადეს ფიქალურ მოპოვებებში და არსებითად არალეგალური შეჯიბრი მოაწყეს. შედეგად გაჩნდა მოსაზრება, რომ, თუ რამე მოხდა, ფიქალური მომპოვებლების ვალებს მსხვილი კომპანიები გამოისყიდიან.

ნაწილობრივ ასეც ხდება.

ამ დღეებში ConocoPhillips–მა ფიქალური მომპოვებლის, Concho Resources–ის შეძენის ტაობაზე გამოაცხადა 9,7 მლრდ დოლარად. ამგვარად კიდევ ერთი ამერიკული ნავთობგიგანტი იმავდროულად მეფიქალეც ხდება. თუმცა საინტერესო ისაა, რომ ყიდვა ფულად ფორმაში კი არ მოხდა, არამედ აქციების გაცვლით.

მსგავსი ისტორია მოხდა ოქტომბრის დასაწყისშიც, როდესაც Chevron–მაNoble Energy შეიძინა. ახლა კიდევ რამდენიმე ფიქალური მომპოვებელი განიხილება წარმატებული კომპანიების მიერ ყიდვის კანდიდატებად.

მოკლედ რომ ვთქვათ, ყველაფერი დაახლოებით ისე ხდება, როგორც წლის დასაწყისში იყო ნავარაუდევი. თუმცა ნავთობის დარგში კრიზისმა სხვა შედეგიც მოიტანა: მეფიქალეების მშთანთქმელი კომპანიების ფინანსური მდგრადობა ბევრად შემცირდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ პრობლემური კომპანიების შედეგების გარეშე „მონელება“ უფრო რთული იქნება.

ალბათ ყველაზე მკაფიო მაგალითი ExxonMobil–ია. წლის დასაწყისში კომპანიის აქციების კოტირებები ორჯერ უფრო მაღალი იყო, ვიდრე ახლაა. ამასთან ბევრი ევროპელი კოლეგისგან განსხვავებით, კვარტლური დივიდენდები არ დაუწევია. კოტირებების ორჯერ  ვარდნა დივიდენდების უცვლელი მოცულობის პირობებში ნიშნავს გაზრდილ რისკებსა და საფრთხეებს, რომ კომპანია ვერ შეძლებს მომავალშიც შეინარჩუნოს ფინანსური მდგრადობის დონე. მსგავსი ვითარება შეინიშნება სხვა სხვილ კომპანიებშიც. საინტერესო ისაა, რომ კრიზისის დასაწყისში სწორედ ExxonMobil–ი გამოდიოდა მოპოვებების კოორდინირებული შემცირებების წინააღმდეგ.

არსებითად უმსხვილეს ტრანსნაციონალურ კომპანიებს სურდათ ფიქალური მოპოვებების ამოქაჩვა თავიანთი მასშტაბებითა და ფინანსური მდგრადობით და ეს ამოცანა ახლაც დგას დღის წესრიგში. მაგრამ საქმე უფრო რთულდება. ანუ ფინანსური დისციპლინის საკითხები კვლავ პირველ პლანზე გამოდის და ზრდის მოლოდინი ფიქალურ სექტორში გაუმართლებელია.

ამას დავამატოთ ისიც, რომ „მწვანე დღის წესრიგმა“ ზეწოლა მოახდინა ნავთობ–გაზის ყველა კომპანიაზე, მათ შორის, უმსხვილესებზეც. იმის თქმა, რომ ბანკები უარს იტყვიან მენავთობეების დაკრედიტებაზე ნებისმიერი პროცენტით, ჯერჯერობით უკიდურესად ნაადრევია. თუმცა გასაკვირი არ იქნება, თუ კლიმატური დღის წესრიგი“ ფიქალური მომპოვებლების შენაძენებთან ჯამში ახალი ვალის ღირებულებას გაზრდის დარგის უმსხვილესი კომპანიებისთვისაც კი.

შევაჯამოთ: ფიქალური დარგის კოლაფსი არ მოხდება, მაგრამ მოსალოდნელია, რომ ფიქალური ველების ახალი მფლობელები უფრო მკაცრად დაიცავენ ფინანსურ დისციპლინას, უფრო პასუხისმგებლობით მიუდგებიან ინვესტიციების რენტაბელობას. ხოლო იმას, დაეხმარება თუ არა რამით სექტორის კონსოლიდაცია თვითღირებულების დაწევას და ამით მოპოვებების მოცულობების შენარჩუნებას, დრო გვაჩვენებს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

54
ჩინეთის ტანკები და სამხედროები

ჩინური აქცენტი სამხედრო მანევრებზე: გაფორმდება თუ არა რუსეთ–ჩინეთის სამხედრო კავშირი

13
(განახლებულია 19:46 23.06.2021)
რუსეთისა და ჩინეთის ერთობლივი სამხედრო წვრთნების მრავალწლიანი პრაქტიკა სტრატეგიულ სიბრტყეში გადადის.

ჩინეთის ჩრდილოეთში მომავალი ოპერატიულ-სტრატეგიული მანევრები „დასავლეთი/ურთიერთქმედება-2021“ ინტეგრირებული იქნება რუსეთის ფედერაციასა და ბელარუსის რესპუბლიკაში სტრატეგიულ სამეთაურო-საშტაბო სწავლება „დასავლეთი-2021“-თან. ეს ისე გამოიყურება, როგორც რუსეთი–ჩინეთის სამხედრო-პოლიტიკური კავშირის ფორმირების გაგრძელდება.

ხაბაროვსკში 22 ივნისიდან მიმდინარეობს მოლაპარაკებები ერთობლივ ოპერატიულ-სტრატეგიულ სწავლება „დასავლეთი/ურთიერთქმედება-2021“-ის ორგანიზებაზე, რომელშიც რუსეთისა და ჩინეთის ჯარები მიიღებენ მონაწილეობას და რომელიც ჩინეთის ნინსია-ჰუეის ავტონომიაში გაიმართება. მხარეები მიმდინარე კვირის ბოლომდე შეათანხმებენ რუსეთის სამხედრო კონტინგენტის ჩასვლის პირობებს ჩინეთის ტერიტორიაზე, ასევე ძალების და საშუალებების შემადგენლობას, წვრთნების გეგმას, მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფის წესებს. წინასწარი მონაცემებით, რუსეთის აღმოსავლეთი სამხედრო ოლქიდან მანევრებში მოტომსროლელი შენაერთის პირადი შემადგენლობა, ოპერატიულ-ტაქტიკური ავიაციის ქვედანაყოფები, არმიის ავიაციის თავისუფალი რაზმი მიიღებენ მონაწილეობას. შევნიშნავთ, რომ სხვადასხვა ქვეყნის ჯარების ერთობლივი მოქმედებების დასამუშავებლად დიდი რაოდენობა საჭირო არ არის, საკმარისია საკომანდო რგოლები.

მანევრები „დასავლეთი/ურთიერთქმედება-2021“ მიმდინარე წლის მეორე ნახევარში გაიმართება. ბელარუსისა და რუსეთის პოლიგონებიდან (დასავლეთის სამხედრო ოლქი) ჩინეთის ჩრდილოეთში მდებარე პოლიგონებამდე 5000 კილომეტრზე მეტია, ამით საბრძოლო ინტეგრაციის თემატიკა და ურთიერთქმედების პერსპექტივები კიდევ უფრო საინტერესო ხდება.

დასავლეთის კოშმარი − რუსეთისა და ჩინეთის მიერ სამხედრო თანამშრომლობაზე ხელშეკრულების გაფორმებაა, ვინაიდან ჰიპოთეტურ შეიარაღებულ კონფლიქტში რუსულ–ჩინური კოალიცია აშკარად აღმატებული იქნება პენტაგონსა და ნატოზე, ვაშინგტონსა და ბრიუსელს აუცილებლად დასჭირდებათ „უხერხული“ რეჟიმების შეკავების სტრატეგიისა და ტაქტიკის გადაწერა, „ნაოსნობის თავისუფლების“ უზრუნველყოფა შავ, აზოვისა და ჩინეთის ზღვებში.

ამასთან რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი არ გამორიცხავს რუსეთისა და ჩინეთის სამხედრო კავშირს. პეკინშიც მზად არიან, გავიდნენ სამხედრო სფეროში სტრატეგიული თანამშრომლობის ახალ დონეზე. შესაბამისი განცხადება ჩინეთის თავდაცვის სამინისტრომ მარტში გააკეთა. ფორმალიზებული დოკუმენტი ამინდს ვერ შეცვლის.

სავარაუდო სცენარი

ნინსია-ჰუეის ავტონომიის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 2000 მეტრზე, ჰელანიშანის 250 კმ სიგრძის მთის მასივზე ჩინეთის სახალხო განმათავისუფლებელი არმიის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი პოლიგონი მდებარეობს.

იქ სხვადასხვა სახეობის საჯარისო დაჯგუფებები მანევრების ყველაზე რთულ სცენარებს ამუშავებენ. „დასავლეთი/ურთიერთქმედება-2021“-ის ჩანაფიქრი ჯერჯერობით გაურკვეველია, თუმცა შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ის მნიშვნელოვნად ემთხვევა სწავლება „დასავლეთი-2021“-ის სცენარს, რა დროსაც მოსალოდნელია მართვის სისტემებისა და უზრუნველყოფის ყველა სახეობის შემოწმება, საჯარისო დაჯგუფებების ფარული განთავსება, ტაქტიკური ჯგუფების მიერ დაბლა მფრენი საჰაერო სამიზნეების განადგურების არასტანდარტული მეთოდების დამუშავება და ჩქაროსნულ ჯავშან-ობიექტებთან ბრძოლა. რუსეთ-ბელარუსის თავდაცვით სწავლებაში მასობრივად გამოიყენება საბრძოლო ავიაცია და ტანკები. მანევრების მსგავსი სცენარები საერთო საფრთხეებითაა განპირობებული.

რუსეთისა და ბელარუსის უშიშროებას ჩრდილოატლანტიკური ალიანსის მოსაზღვრე ქვეყნებში (ბალტიისპირეთსა და პოლონეთში) ყოფნა და სამხედრო ინფრასტრუქტურა ემუქრება. ატლანტიკა თითქოს შორსაა გეოგრაფიულად ჩინეთის ზღვებიდან, მაგრამ ნატოს ამასწინანდელმა სამიტმა მაინც დაუთმო განსაკუთრებული ყურადღება „ჩინურ საფრთხეს“. როგორც ალიანსში მიაჩნიათ: „ჩინეთის გაცხადებული ამბიციები და აგრესიული ქმედებები სისტემური გამოწვევებია წესებზე დამყარებული საერთაშორისო წესრიგისთვის“. რა თქმა უნდა, ნატოსთვის მოსახერხებელი წესები ბლოკის იმ ქვეყნების მიერაა შემუშავებული, რომელთა მოსახლეობის ჯამური რაოდენობა კაცობრიობის მხოლოდ 10%-ს შეადგენს და მნიშვნელოვნად ჩამორჩება ჩინეთისას.

გარდა გაცხადებული ამბიციებისა, ჩინეთის დანაშაული „რუსეთთან სამხედრო ურთიერთობებშიცაა“ (14 ივნისის კომუნიკეს 55-ე პუნქტი). ნატოს წევრი ქვეყნები შეერთებული შტატებისთვის მხრის მიცემას აპირებენ ჩინეთის წინააღმდეგ ბრძოლაში ჩინეთისავე ზღვებში.

რუსეთ–ჩინეთის სამხედრო თანამშრომლობის გააქტიურება ამ ფონზე სრულიად კანონზომიერია და მოიცავს არა მარტო მანევრებსა და შეიარაღების შეძენას, არამედ ტექნოლოგიების გაცვლასაც. რუსეთმა 2014–2018 წლებში ჩინეთის არმიას მაღალტექნოლოგიური გამანადგურებლები − Су-27 და Су-35, საზენიტო-სარაკეტო კომპლექსები С-300 და С-400, უახლესი გემსაწინააღმდეგო რაკეტები მიჰყიდა. რუსეთისგან იარაღის შეძენამ ჩინეთში საერთო მოცულობის თითქმის 70% შეადგინა. შედეგად – ჩინეთმა აშშ-ის შეიარაღებული ძალების უპირატესობის ნიველირება მოახდინა ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემების სფეროში ტაივანის ყურესა და სამხრეთ ჩინეთის ზღვაში.

რუსულ–ჩინური ოპერაციები

უახლეს ისტორიაში რუსეთ–ჩინეთის ჯარების პირველი წვრთნები „მშვიდობიანი მისია - 2005“ შანდუნის ნახევარკუნძულზე პირობითი მოწინააღმდეგის ლიკვიდაციას ეძღვნებოდა. ყვითელ ზღვაში 2012 წლიდან ყოველწლიურად ტარდება სამხედრო-საზღვაო წვრთნები, რომლებიც ასევე მოიცავს მსოფლიო ოკეანის სხვადასხვა რაიონებს: სამხრეთ ჩინეთისა და იაპონიის ზღვებიდან ხმელთაშუა და ბალტიის ზღვებამდე.

რა თქმა უნდა, „საზღვაო ურთიერთქმედება“ არავის არ ემუქრება, მაგრამ მხარეთა ურთიერთქმედების მნიშვნელოვან პოტენციალს წარმოაჩენს ჰაერ- და გემსაწინააღმდეგო თავდაცვაში, სამძებრო-სამაშველო ოპერაციებსა და სხვა სფეროებში. თავდაცვითი მანევრების სარაკეტო თემატიკა ეჭვს არ ტოვებს, რომ „საზღვაო ურთიერთქმედების“ დეტალები აშშ-ისა და ნატოს სამხედრო-საზღვაო ძალებისადმია მიმართული. ეს დიდი ალბათობით აგრილებს „ცხელ თავებს“ ვაშინგტონსა და ბრიუსელში.

ხმელეთზე რუსეთ–ჩინეთის ოპერატიულმა სარდლობამ 2016 წელს რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის კომპიუტერული მოდელირება დაამუშავა. ჩინეთის სახალხო არმიის ხელმძღვანელობა რუსეთის შეიარაღებული ძალების სტრატეგიული სარდლობის საშტაბო სწავლებებში მონაწილეობდა 2018 და 2019 წლებში. მასშტაბურ რუსულ სწავლებებში „ცენტრი-2019“ ჩინეთის 3500 სამხედრო, 30 თვითმფრინავი, 900 ერთეული მძიმე ტექნიკა მონაწილეობდა.  

ორი ქვეყნის სტრატეგიულმა ბომბდამშენებმა 2019 წლის აგვისტოში პირველად მიიღეს მონაწილეობა ერთობლივ საჰაერო პატრულირებაში აღმოსავლეთ ჩინეთისა და იაპონიის ზღვების თავზე.

მსგავსი ღონისძიებები ადასტურებს, რომ რუსეთი და ჩინეთი აშშ-ის და ნატოს გავლენის სტრატეგიული გაწონასწორებისკენ ისწრაფვიან. მოსკოვისა და პეკინის „არაფორმალური“ თავდაცვითი თანამშრომლობა პრაქტიკულად სამხედრო კავშირის დონემდეა განვითარებული. ორი ქვეყანა თანაბრადაა დაინტერესებული სტაბილურობითა და გეოპოლიტიკური პროგნოზირებადობით. 2019 წლის 5 აგვისტოს რუსეთისა და ჩინეთის ერთობლივი განცხადებები ორი სახელმწიფოს სამხედრო-პოლიტიკურ კურსს განსაზღვრავს ათობით წლის განმავლობაში.

აშშ-ის ადმინისტრაცია ხვრელებს ეძებს რუსეთ–ჩინეთის ურთიერთობებში, ცდილობს ბზარი გააჩინოს მათ შორის − უპირველესად სამხედრო თანამშრომლობის სფეროში. ეს ფუჭი მცდელობებია. როგორც რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი შენიშნავს: „ჩვენ ჩინეთთან ბოლო წლებში... სტრატეგიული პარტნიორობა ჩამოგვიყალიბდა, რაც ჩვენი სახელმწიფოების ისტორიაში მანამდე არ ყოფილა... ჩვენ არ მიგვაჩნია, რომ ჩინეთი ჩვენთვის საფრთხეს წარმოადგენს. ეს მეგობარი ქვეყანაა. შეერთებული შტატებისგან განსხვავებით, ჩინეთი მტრად არ გვაცხადებს“.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

13
თემები:
რუსეთი დღეს
აფთიაქი

რატომ არის თურქეთში გარკვეული მედიკამენტები უფრო იაფი, ვიდრე საქართველოში?

66
(განახლებულია 15:36 23.06.2021)
საკმაოდ გავრცელებული მოსაზრებაა, რომ საქართველოში წამალი უფრო ძვირია, ვიდრე მეზობელ ქვეყნებში. როგორც ირკვევა, მეტწილად ეს მცდარი შეხედულება და ჭორია, რომლის დაჯერებაც ღარიბ ქვეყანაში იოლია.

თემურ იოსელიანი

ცხადია, როდესაც ადამიანის შემოსავალი მწირია და სასურველ პროდუქციას ვერ ყიდულობს, მისთვის ნებისმიერი ფასი შეიძლება „ძვირი“ და „მიუწვდომელიც“ კი იყოს. რაც შეეხება საქართველოს და განვითარებული ქვეყნების შედარებას მედიკამენტების ფასების კუთხით, როგორც ფასებში, ისე სამედიცინო სფეროს სისტემის მოწყობაში, საკმაოდ დიდი განსხვავებაა. 

როგორც სხვა იმპორტირებული პროდუქცია, მედიკამენტებიც დოლარის ფასზეა „მიბმული“ და რაც უფრო ძვირდება დოლარი, მით უფრო ძვირდება წამლებიც. შესაბამისად, მომხმარებელს კიდევ უფრო მეტად უჭირს პრეპარატების შეძენა. მაგრამ მართლაც ღირს წამლები საქართველოში „ზედმეტად ძვირი“, ვიდრე, მაგალითად, მეზობელ ქვეყნებშია?

ფარმაცევტული კომპანია „იმპექსის“ ხელმძღვანელი დავით კოხრეიძე ჟურნალ „ბიზნესი და მენეჯმენტთან“ ინტერვიუში აღნიშნავს, რომ როგორც ყველა სხვა პროდუქციის, მედიკამენტის ფასსაც, პირველ რიგში, მისი თვითღირებულება განსაზღვრავს. მისი თქმით, წამალი ზოგადად ვერ იქნება იაფი, რადგან მაღალტექნოლოგიური, მეცნიერული შრომით მიღებული პროდუქტია. თუმცა, როდესაც ქვეყანა ვითარდება და მოსახლეობას შემოსავალი უჩნდება, მაშინ წამალსაც ყიდულობენ და საკვებსაც.

„უცხოეთში მყიდველმა თითქმის არ იცის, წამალი რა ღირს. დაზღვევის სისტემაზეა მიბმული ყველაფერი. სადაზღვევო კომპანია ანაზღაურებს ხარჯების 99%-ს. მიდიხარ აფთიაქში, მიგაქვს რეცეპტი, წამალს ითხოვ და გაძლევენ. შენ თავის დროზე ფულს უხდი დაზღვევას და მანდ მთავრდება ყველაფერი“, – ამბობს კოხრეიძე.

იმ მოსაზრების დასტურად, რომ მეზობელ ქვეყნებში გარკვეული მედიკამენტები უფრო იაფია, ვიდრე საქართველოში, კონკრეტულ მაგალითად თურქეთი მოჰყავთ ხოლმე. „გირჩი – მეტი თავისუფლების“ ხელმძღვანელი ზურაბ ჯაფარიძე ამბობს, რომ თურქეთთან შედარებით საქართველოში წამლების სიძვირეს არასწორი რეგულირება იწვევს:

„მაღალი ფასების მიზეზი ის არის, რომ მსხვილი ბრენდული კომპანიების წამალი საქართველოში ძვირად შემოდის. იდენტური მედიკამენტის იაფად შემოტანა თურქეთიდანაც არის შესაძლებელი. შესაბამისი ნებართვისთვის მარეგულირებელი უწყება იმპორტიორს სთხოვს მწარმოებლის ხელმოწერილ დოკუმენტს, რომ ის ნამდვილად მისი წამალია. ბრენდულ კომპანიას, ბუნებრივია, მედიკამენტის იაფად გაყიდვა არ აწყობს. შესაბამისად, ის არ გასცემს ამ ნებართვას და იაფი წამლები აღარ შემოდის ქვეყანაში. გამოსავალი ის არის, რომ თურქეთიდან ან სხვა ქვეყნებიდან, სადაც წამლები იაფი ღირს, ნებისმიერს შეეძლოს მედიკამენტების შემოტანა“.

მეზობელ ქვეყნებში მედიკამენტების ზოგად სიიაფეს დავით კოხრეიძე გამორიცხავს, თუმცა ადასტურებს, რომ თურქეთში რიგ მედიკამენტებზე სახელმწიფო სუბსიდია მოქმედებს და, შესაბამისად, მომხმარებელს კონკრეტული წამალი გაცილებით დაბალ ფასად შეუძლია იყიდოს.

„რა არის თურქეთში ბევრად იაფი? ეს გახლავთ ძირითადად ძვირადღირებული პროდუქტები. მათ შორის ონკოლოგიური მედიკამენტები, რომლებზეც სახელმწიფო დოტაციაა. ონკოლოგიური მიმართულების წამალი თუ ღირს, დავუშვათ, 100 დოლარი, სახელმწიფო ამბობს – მე 90%-იან დოტაციას ვიძლევი, რადგან ეს არის ჩვენთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი თემა და ვაფინანსებ ამ მედიკამენტსო. თურქეთში რომ შეაქვს იმპორტიორს, 90%-ს სახელმწიფო უნაზღაურებს, რათა საცალო ქსელში, აფთიაქში, ეს წამალი ძვირი არ იყოს.

თურქეთში ასეთ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ტიპის წამლებზე, დაახლოებით 200-300 დასახელების მედიკამენტზე, სახელმწიფო დოტაცია მოქმედებს, მათ ეს გააკეთეს საკუთარი მოქალაქეებისთვის“, – ამბობს დავით კოხრეიძე.

ბუნებრივად ჩნდება კითხვა: შეუძლია თუ არა საქართველოს მოქალაქეს თურქეთიდან დოტაციური მედიკამენტის იაფად შეძენა? „იმპექსის“ ხელმძღვანელი პასუხობს:

„ოფიციალურად ვერ შემოიტანთ, წამლის თურქული მარკირება არ არის რეგისტრირებული საქართველოში. მაგრამ ჩვენ ვნახეთ გამოსავალი. არის ასეთი დაშვებული „ფორმა 100“. კონკრეტულად შენ თუ გჭირდება წამალი და ექიმი გამოგიწერს, შენთვის შემიძლია ის ერთი წამალი შემოვიტანო, მაგრამ არა სხვისთვის. შესაბამისად, ის გაცილებით იაფი დაჯდება, ვიდრე იგივე წამალი, რომელიც ოფიციალურად არის დარეგისტრირებული საქართველოში“.

ასე რომ, საქართველოს მოქალაქეებისგან თურქ გადასახადის გადამხდელებს მადლობა ეკუთვნით – დოტაციური წამალი საქართველოს მოქალაქესაც შეუძლია შეიძინოს.

რაც შეეხება საქართველოში მედიკამენტებზე უფრო მაღალ ფასს, ვიდრე მეზობელ ქვეყნებშია, ამას დავით კოხრეიძე გამორიცხავს:

„ჩვენთან ლიბერალური კანონმდებლობაა. პლუს დაშვებულია პარალელური იმპორტი ევროკავშირის ქვეყნებიდან. კონკრეტული პრეპარატის მწარმოებელ ქარხანას გერმანიაში სხვა ფასი აქვს, იტალიაში სხვა და პოლონეთში სხვა. ჩვენ კანონმდებლობა საშუალებას გვაძლევს, გერმანიიდან და იტალიიდან კი არა, მაგალითად, პოლონეთიდან შემოვიტანოთ იგივე წამალი, რომელიც ორჯერ იაფია, ვიდრე გერმანიაში. ამიტომ საქართველოში წამლის ფასები რომ შევადაროთ ევროპის, ან მეზობელ ქვეყნებში არსებულ ფასებს, ყველაზე იაფი ჩვენთანაა“.

რასაც გვერდს ვერ ავუვლით, საქართველოში მკურნალობა ნამდვილად არ არის იაფი და ხშირია შემთხვევა, როდესაც ექიმი მაინცდამაინც ყველაზე ძვირ წამალს გამოწერს ხოლმე, როცა სხვა იაფი ალტერნატივაც არსებობს. აქ უკვე ექიმების მორალზეა ბევრი რამ დამოკიდებული. რაც მეტ წამალს გააყიდინებს წამლის შემომტანს, მით მეტ საკომისიოს მიიღებს თავად ექიმიც. ამიტომ საკმაოდ ხშირია არათუ მაქსიმალურად ძვირი, არამედ, იმავდროულად ზედმეტი მედიკამენტების გამოწერაც.

ექსპერტების თქმით, აქ გამოსავალი შესაძლოა იყოს, თუ პაციენტს მიეცემა საშუალება, რომ ერთი და იგივე შემადგენლობის წამლებიდან იაფი ამოირჩიოს. მაგალითად, ევროპაში მიღებული პრაქტიკაა, როდესაც ექიმი ნიშნავს იმავე შემადგენლობის მედიკამენტს, ანუ ჯენერიკებს, და არა კონკრეტული დასახელების წამალს.

„ამ შემთხვევაში, აფთიაქში შესული, მინდა ინგლისური წარმოების „პანადოლს“ შევიძენ 3 ლარად, მინდა − ბელარუსული წარმოების „პარაცეტამოლს“ 30 თეთრად. ეს ჩემი გადასაწყვეტი იქნება. სიცხეს ერთიც დამიწევს და მეორეც. მაგრამ თუ მინდა, რომ მაინცდამაინც ინგლისური პრეპარატი ვიყიდო, როგორც, მაგალითად, მაინცდამაინც „აიფონი“ ვატარო და არა „ჰუავეი“, მაშინ ვიყიდი ძვირ მედიკამენტს“, – ამბობს კოხრეიძე.

ირკვევა, რომ არსებობს ჯენერიკების საწინააღმდეგო არგუმენტაცია. კერძოდ, ისმება კითხვა: არის თუ არა კონკრეტული ჯენერიკი ისეთივე ბიოეკვივალენტობის მქონე, როგორიც ბრენდია? საქმე ისაა, რომ დღეს ქვეყანას არა აქვს ლაბორატორია, რომელიც მედიკამენტების ხარისხს უზრუნველყოფს. თუმცა ჯანდაცვის მინისტრმა განაცხადა, რომ ასეთი ლაბორატორია ქვეყანაში წლის ბოლომდე შეიქმნება. ასე რომ, თუ ლაბორატორია ამუშავდება და თითოეული წამლის ხარისხი შემოწმდება, ნებისმიერი ჯენერიკი იქნება გარანტირებულად ხარისხიანი და ექიმიც შეძლებს პაციენტისთვის მის დანიშვნას. ასეთ შემთხვევაში კი მკურნალობის ფასმა, წესით, საგრძნობლად უნდა დაიკლოს.  

66
თურქეთის დროშა

საქართველო და თურქეთი თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულების გაფართოებას გეგმავენ

0
თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ ხელშეკრულება საქართველოსა და თურქეთს შორის 2007 წელს გაფორმდა და ის გარკვეული საქონლის იმპორტზე გადასახადისგან გათავისუფლებას ითვალისწინებს.

თბილისი, 24 ივნისი - Sputnik. საქართველომ და თურქეთმა ქვეყნებს შორის თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულების ფარგლებში განიხილეს სოფლის მეურნეობის პროდუქტებზე ტარიფების შემდგომი ლიბერალიზაცია და დოკუმენტში სერვისებით ვაჭრობის ჩართვის შესაძლებლობა, იტყობინება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს პრესსამსახური.

ანკარამ უმასპინძლა საქართველო-თურქეთის თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულების შედეგად დაარსებული ერთობლივი კომიტეტის მე -12 სხდომას, რომლის ფარგლებში გაიმართა მოლაპარაკებები დოკუმენტში შესწორებების შეტანის შესახებ.

საქართველოს დელეგაციას ხელმძღვანელობდა ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე გენადი არველაძე, ხოლო თურქეთის დელეგაციას - ვაჭრობის მინისტრის მოადგილე მუსტაფა თუზჯუ.

არველაძის თქმით, ქვეყნებს შორის თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებაში შეტანილი ცვლილება, განსაკუთრებით სოფლის მეურნეობის ტარიფების შემდგომი ლიბერალიზაციის შესახებ, გაზრდის ექსპორტს საქართველოდან თურქეთში და დაეხმარება ქართველ მწარმოებლებს, თავიანთი სოფლის მეურნეობის პროდუქტები თურქეთის ბაზარზე კონკურენტუნარიანი გახადონ. მისივე თქმით, ამ საკითხზე თურქულ მხარესთან კონსულტაციების პროცესი წარმატებით მიმდინარეობს.

კომიტეტის შემდეგი სხდომა თბილისში 2021 წლის ბოლოს გაიმართება, მანამდე კი კონსულტაციები ექსპერტების დონეზე ონლაინ რეჟიმში გაგრძელდება.

თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულება საქართველოსა და თურქეთს შორის 2007 წელს გაფორმდა და ის გარკვეული საქონლის იმპორტზე გადასახადისგან გათავისუფლებას ითვალისწინებს.

საქართველოს სავაჭრო პარტნიორებს შორის თურქეთი პირველ ადგილზეა – 2021 წლის იანვარ–მაისში, გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, მეზობელ ქვეყანასთან საგარეო სავაჭრო ბრუნვა 35%–ით გაიზარდა და 758,1 მლნ დოლარი – საქართველოს საერთო სავაჭრო ბრუნვის 15,1% შეადგინა.

გასულ წელს საქართველოსა თურქეთს შორის სავაჭრო ბრუნვა, 2019 წლის იმავე პერიოდთან შედარებით, 12,2%-ით შემცირდა და 1,6 მლრდ დოლარი შეადგინა.  მიუხედავად ამისა, 2020 წელსაც თურქეთი საქართველოს ერთ-ერთი მთავარი სავაჭრო პარტნიორი იყო.

საქართველოდან თურქეთში ექსპორტზე გადის ფეროშენადნობები, ტრიკოტაჟის ნაწარმი, ფოლადის ნახევარფაბრიკატები, შავი ლითონის ჯართი და სხვა საქონელი.

თურქეთიდან შემოდის 10 და მეტი ადამიანის გადასაყვანი ავტომობილები, სატვირთო ავტომობილი, შავი ლითონის მილები, მილაკები და ღრუ პროფილები, სამკურნალო პრეპარატი და ა.შ. 

0