მალაიზიური Boeing 777-ის კატასატროფის ადგილი

მოსაზრება: რუსეთმა დაიწყო ევროპის იძულება, აწარმოოს პატივისცემაზე დამყარებული დიალოგი

24
(განახლებულია 21:24 19.10.2020)
ევროპამ ხმაური ატეხა რუსეთის გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით – გავიდეს MH17-ის დაღუპვის გარემოებებზე ნიდერლანდებთან და ავსტრიასთან სამმხრივი კონსულტაციებიდან.

ვლადიმირ კორნილოვი

ამასთან თავად ამ ხმაურის ხასიათი და მისი თანმხლები ფეიკები, რომლებიც მაღალჩინოსანი პირების ბაგეებიდან ისმოდა, თავისთავად არის დასავლეთის განზრახვათა სიყალბის დასტური – დაადგინოს ტრაგედიის ნამდვილი მიზეზები.  

ჯერ მარტო ნიდერლანდების საგარეო საქმეთა მინისტრის სტეფ ბლოკის ოფიციალური განცხადების ფორმულირება რად ღირს: „დღეს რუსეთის ფედერაციამ გამოაცხადა, რომ ცალმხრივად წყვეტს მოლაპარაკებებს მისი პასუხისმგებლობის თაობაზე რეის MH17-ის განადგურებასთან დაკავშირებით“. აი, ასე! თურმე სადღაც „რუსეთის პასუხისმგებლობაზე“ მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა, რუსეთში კი ამაზე წარმოდგენაც არ ჰქონდათ.

უნდა გაგახსენოთ, რომ პირველი კონსულტაციები მალაიზიური „ბოინგის“ დაღუპვის გარემოებებთან დაკავშირებით, რომელიც 2014 წელს ჩამოვარდა, გასული წლის დასაწყისში შედგა. რუსულმა მხარემ მაშინვე დააფიქსირა, რომ მათი ყურადღების ცენტრში იქნებოდა არა „რუსეთის იურიდიული პასუხისმგებლობის აღიარება კატასტროფის გამო, არამედ საკითხთა კომპლექსი, რომლებიც ამ ინციდენტს უკავშირდებოდა და რომლებსაც პრინციპული მნიშვნელობა ჰქონდა ნამდვილი მიზეზების დადგენისთვის. ამასთან მოსკოვმა განსაკუთრებით აღნიშნა, რომ ერთ-ერთი საკვანძო საკითხი — უკრაინის პასუხისმგებლობაა იმაზე, რომ არ დახურა თავისი საჰაერო სივრცე საომარი მოქმედებების ზონის თავზე.

და, რაღა თქმა უნდა, ბლოკმა შესანიშნავად იცის ამის თაობაზე. მაგრამ ის შეგნებულად ამახინჯებს ჭეშმარიტებას. ისევე, როგორც იმ პასაჟში, რომ რუსეთის უარი, განაგრძოს უნაყოფო კონსულტაციები, „განსაკუთრებით მტკივნეულია კატასტროფის მსხვერპლთა ნათესავებისთვის“. დასავლელი მოღვაწეებიდან ბევრი, ვინც მოსკოვის ამ გადაწყვეტილების განხილვას შეუდგა, ასევე ცდილობს დაზარალებულთა თემით სპეკულირებას. აშშ-ის ელჩმა ნიდერლანდებში პიტ ჰუკსტრამ რუსეთის გასვლას კონსულტაციებიდან მორიგი დარტყმა უწოდა მსხვერპლთა ნათესავებზე, რომლებსაც ჭეშმარიტების დადგენა სურთ.

გასაკვირი არ არის, რომ ზოგი ჰოლანდიელის რეაქცია, რომლებიც ინფორმაციას ისე იღებენ, როგორც ოფიციალური პირები აწვდიან, მკვეთრზე მეტიცაა. მაგალითად, ბლოკის ერთ-ერთი მკითხველი მაშინვე მრისხანე რჩევების მიცემას შეუდგა რუსთთან დაკავშირებით:

„დაუყოვნებლივ გააძევეთ ყველა რუსი ნიდერლანდებიდან, დაკეტეთ საელჩო, ახლავე შეწყვიტეთ საგარეო ვაჭრობა რუსეთთან, აღარ იყიდოთ რუსული გაზი. გაგზავნეთ ჩვენი ფლოტი ყირიმში“.

და კომენტატორებიდან პრაქტიკულად არავის მიაქვს განხიბლულ ჰოლანდიელ პუბლიკამდე მკაფიო და არაორაზროვანი განმარტება მოსკოვის ამგვარი ნაბიჯის შესახებ. რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ უკვე განმარტა, რომ სიამოვნებით განაგრძობდა კონსულტაციებს, თუ ჰოლანდიელები სხვა გზას არ აირჩევდნენ — ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში რუსეთის წინააღმდეგ სარჩელის შეტანის გზას. სამინისტროს განცხადება ასე გამოიყურება:

„ნიდერლანდების ასეთი არამეგობრული ქმედებები უაზროს ხდის სამმხრივი კონსულტაციების გაგრძელებასა და ჩვენ მონაწილეობას მასში. სამმხრივი კონსულტაციების ჩაშლაში პასუხისმგებლობა სრულად ეკისრება ოფიციალურ ჰააგას“.

აი, ამ უხერხული მომენტის მიჩქმალვას ცდილობს დასავლური პრესა, ისევე, როგორც იმისა, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპულ კომისიაში სარჩელის შეტანით სწორედ რომ ჰააგამ ავნო მსხვერპლთა ნათესავებს.

საქმე ისაა, რომ ადამიანის ულებათა ევროპულ სასამართლოში არაერთხელ შევიდა ინდივიდუალური სარჩელები დაღუპულთა ოჯახებისგან. პირველი ასეთი სარჩელი ჯერ კიდევ 2016 წელს განიხილეს. და, აი, მიმდინარე წლის 10 ივლისს ნიდერლანდების მთავრობამ ვერაფერი მოიგონა იმაზე უკეთესი, რომ სახელმწიფოთშორისი სარჩელი შეეტანა იგივე სასამართლოში და მერე კიდევ პირფერულად ემტკიცებინა, რომ ეს სარჩელი უკვე განხილვის პროცესში მყოფი საქმეების მხარდასაჭერადაა შეტანილი.

და ეს ჰოლანდიური მხარის აშკარა ტყუილია. ძნელი წარმოსადგენია, რომ ჰააგაში, გლობალურ იურიდიულ დედაქალაქში, არ იცოდნენ, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში სახელმწიფოთშორისი სარჩელის შეტანისას ყველა ინდივიდუალური საქმე, რომლებიც იქ იმავე შემთხვევასთან დაკავშირებით იხილება, მომენტალურად ჩერდება ქვეყნებს შორის დავის გადაწყვეტამდე. ეს მკაფიოდაა დაფიქსირებული ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის სისტემის რეფორმირების შესახებ კოპენჰაგენის დეკლარაციის 45-ე მუხლში, რომელიც 2018 წელს მიიღეს ევროპის საბჭოს წევრმა ქვეყნებმა.

ანუ ჰააგა MH17-ის მსხვერპლთა ნათესავებს იყენებს ფარად, თავად კი სასამართლოს გადაწყვეტილებას აჭიანურებს მათ სარჩელებზე. ჰოლანდიური პრესა ამის თაობაზე, რა თქმა უნდა, არ დაწერს.

ასევე არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ნიდერლანდების სარჩელი პოტენციურად აჩენს ინტერესთა კონფლიქტს სხვა იურიდიულ ორგანოსთან — გაეროს საერთაშორისო სასამართლოსთან, სადაც უკვე განიხილება უკრაინის საქმე რუსეთის წინააღმდეგ, რომელშიც ასევე ფიგურირებს MH17-ზე პასუხისმგებლობის საკითხი. ხოლო ევროპის სასამართლო (ევროკავშირის უმაღლესი სასამართლო ინსტანცია) ჯერ კიდევ 2014 წელს გამოთქვამდა მოსაზრებას, რომ სახელმწიფოთშორისმა ქეისებმა, რომლებიც ადამიანის უფლებათა ევროპულ საბჭოში განიხილება, არ უნდა ხელყოს სხვა საერთაშორისო სასამართლო ორგანოების იურისდიქცია. ანუ ნიდერლანდების მთავრობა არა მარტო აჭიანურებს ინდივიდუალური ქეისების განხილვას, არამედ ინტერესთა კონფლიქტსაც ქმნის სხვადასხვა ინსტანციებს შორის, რაც ასევე უქმნის დაბრკოლებას საქმეს.

იბადება კანონზომიერი კითხვა: რაში დასჭირდა ჰააგას, სკანდალური სარჩელის სწორად ახლა შეტანით, ერთდროულად მოახდინოს სასამართლო პროცესების ტორპედირება ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოშიცა და რუსეთთან კონსულტაციებისაც? ჰოლანდიური პრესა, ლაქას სცხებს რა მოსკოვის გადაწყვეტილებას, რატომღაც არ სთხოვს პასუხს თავის პრემიერ-მინისტრს მარკ რიუტეს ამ კითხვაზე. მან უბრალოდ თქვა, რომ „საუკეთესო დრო შეარჩია“, მაგრამ უარი თქვა განემარტა, რატომ ჰგონია ასე.

არადა, პასუხი ხილულია. თავიდან ჰოლანდიური მთავრობა გამუდმებით ამბობდა, რომ საერთაშორისო საგამოძიებო ჯგუფის მუშაობის დასრულებასა და სასამართლოში სარჩელის შეტანას ელოდებოდა. და, აი, ამ წლის მარტში სასამართლო პროცესი დაიწყო — ხმაურით, პომპეზურად, ლამის მთელი მსოფლიოს ტელეკომპანიების კამერების თანხლებით. და მაშინვე გასაგები გახდა, რომ რაღაც ისე ვერ წავიდა ამ პროცესის ორგანიზატორებისთვის.

ჯერ პირველი, ოთხ დანიშნულ „ბრალდებულს“ არანაირი კავშირი არ აქვს MH17-ის განადგურებასთან; და მეორე: ასეთი ხმაურიანი მცდელობა იმისა, რომ პროცესისთვის რუსული სპეცსამსახურების ოფიცერი (ან თავად რუსეთის სახელმწიფო) მიებათ, ჩავარდა.

„ბოინგის“ განადგურების მორიგი წლისთავის მოახლოების კვალდაკვალ მსხვერპლთა ნათესავებისთვის გასაგები გახდა, რომ საქმე იშლება. რის შესახებაც მათ ფაქტობრივად პირდაპირ მიუთითეს ამერიკის ელჩ ჰიკსტერისადმი გაგზავნილ წერილში, რომელსაც თითქოს ასე ძალიან შესტკივა მათზე გული. მათ მოუწოდეს აშშ-ს, სასამართლოს წარუდგინოს ინციდენტის ის თანამგზავრული ფოტოები, რომელთა შესახებაც 2014 წელს სახელმწიფო მდივანი ჯონ კერი საუბრობდა. როგორც ხვდებით, არანაირი ფოტო წარმოდგენილი არ ყოფილა.

გააცნობიერეს რა, რომ სასამართლოში საქმე ჩაიშლებოდა, ჰააგა კი პუბლიკას ავიაკატასტროფის მეექვსე წლისთავზე ვერაფერს წარუდგენდა, წავიდნენ კიდეც სარჩელის შეტანით ამ გამომწვევ ნაბიჯზე. რათა ყურადღება უხერხული შეკითხვებიდან ახალ სარჩელზე გადაეტანათ.

და როგორ უნდა მოქცეულიყო რუსეთი, რომელიც ნამდვილად იმედოვნებდა თუნდაც რაიმე სახის დიალოგის დაწყებაზე ნიდერლანდებთან, დაე, თუნდაც არაფორმალიზებული ჯგუფის შემადგენლობაში? რა დიალოგზე შეიძლება იყოს საუბარი, თუ მეორე მხარემ უკვე ყველაფერი გადაწყვიტა თავისთვის? როგორ არ უნდა გავიხსენოთა აქ სერგეი ლავროვის ამასწინანდელი სიტყვები: „ის ადამიანები, რომლებიც დასავლეთში საგარეო პოლიტიკაზე აგებენ პასუხს, ვერ აცნობიერებენ ურთიერთპატივისცემაზე დაფუძნებული საუბრის აუცილებლობას. ჩვენ ალბათ რაღაც დროით უნდა შევწყვიტოთ მათთან ლაპარაკი“.

შეიძლება ითქვას, რომ რუსეთის გამოსვლა MH17-ის თაობაზე კონსულტაციებიდან არის კიდეც პირველი ნაბიჯი, გადადგმული მინისტრის სიტყვების რეალიზაციისკენ. თუმცა არა უკანასკნელი. ჩათვალეთ, რომ რუსეთის სვლა ევროპელების იძულებაზე, აწარმოონ ურთიერთპატივისცემზე დამყარებული დიალოგი, დაიწყო.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

24
თემები:
რუსეთი დღეს (847)
ქუთაისი - ლიბერთი ბანკის ოფისი

ახდენილი ვარაუდი და დამძიმებული საკრედიტო ტვირთი...

1190
(განახლებულია 09:08 01.05.2021)
ეროვნული ბანკის ვერდიქტი... ინფლაციის გაუარესებული საპროგნოზო მაჩვენებელი, გამკაცრებული მონეტარულ პოლიტიკა, გაძვირებულ კრედიტები, გაქცეულ ლარი და გაღარიბებული მოსახლეობა... დაღმართი, რომელსაც არ უჩანს ბოლო...

სამსონ ხონელი

წინამდებარე სტატიით მიმდინარე კვირაში ეროვნულ ბანკში მიღებულ გადაწყვეტილებებს გამოვეხმაურები. კობა გვენეტაძის უწყებამ წლიური ინფლაციის საპროგნოზო მაჩვენებელი გააორმაგა და 6.5 პროცენტამდე გაზარდა. ეროვნულ ბანკში განმარტავენ, რომ მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება და რეფინანსირების განაკვეთის 1 პროცენტით 9.5 პროცენტამდე გაზრდის გადაწყვეტილება მნიშვნელოვნად განაპირობა სწორედ ინფლაციის საპროგნოზო მაჩვენებლის გაუარესებამ.

მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრების ტენდენცია გასული წლის ბოლოდან გამოიკვეთა. მიმდინარე წლის თებერვალში რეფინანსირების განაკვეთი 0.5 პროცენტით გაიზარდა. სულ რაღაც ერთი კვირის წინათ ვწერდი, რომ რეფინანსირების განაკვეთის ზრდის მოლოდინი ჰქონდათ სახელისუფლებო კულუარებსა და ანალიტიკურ წრეებში. ვარაუდი გამართლდა. 

რეფინანსირების სესხზე არსებული საპროცენტო განაკვეთი − 9.5 პროცენტი ბოლო ცამეტი  წლის მაქსიმუმია. უფრო მაღალი განაკვეთი −10 პროცენტი 2008 წლის იანვარ-ოქტემბერში მოქმედებდა. საინტერესოა, როგორია ექსპერტ-ანალიტიკოსთა შეფასებები მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტს გადაწყვეტილებაზე...

„რეფინანსირების განაკვეთის ზრდა აუცილებელი იყო. ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილება დაგვიანებულიც კი არის.. დიდი ხნის განმავლობაში ეროვნული ბანკი გვიმტკიცებდა, რომ ლარის კურსის გაუფასურების ეფექტი ფასებზე არ აისახებოდა. თუმცა, უკვე გასული წლის ზაფხულიდან აღიარა, რომ ეს ასე არ არის. მაღალი დოლარიზაციის და სასაქონლო ბაზრის იმპორტ დამოკიდებულების პირობებში სხვანაირად ვერც იქნება. ლარის კურსი აისახება ფასებზე. ვთვლი, რომ ინფლაციის მიზნობრივი მაჩვენებლის მიღწევა წლიურ ჭრილში ვერ მოხერხდება. ეროვნული ბანკშიც ამბობენ, რომ მომავალი წლის დასაწყისშიც ინფლაცია არ იქნება მიზნობრივ მაჩვენებელთან. ეროვნულ ბანკს არავინ სთხოვს სასწაულს. მისი მიზანი ინფლაციის მაჩვენებლის კონტროლია, ეს უწერია ეროვნულ ბანკს კანონში...“, − აცხადებს ეკონომიკის დოქტორი ლევან ქისტაური.

ანალიტიკოსთა ერთი ნაწილი კი ვარაუდობს, რომ მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება ფასების ზრდას გამოიწვევს.

„რეფინანსირების განაკვეთის გაზრდის პოლიტიკა ფასების სტაბილიზაციის ნაცვლად, ფასების ზრდას გამოიწვევს. ეკონომიკური კრიზისის დროს ჯაჭვი შემდეგნაირად ლაგდება: ძვირდება კრედიტი ანუ გადამხდელ სუბიექტებს ეზრდებათ ხარჯები, ხოლო გაზრდილი ხარჯების ამოღებას ისინი გასაყიდად მიწოდებულ საქონლისა თუ მომსახურების ფასების ზრდით ეცდებიან, რაც სწორედ რომ ინფლაციაა. სხვა თანაბარ პირობებში, არა კრიზისისას, მხოლოდ მოკლევადიან პერიოდში შეიძლება გამოიყენოს ეროვნულმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრების ინსტრუმენტი. მაგრამ გრძელვადინ პერიოდში, როგორც ჩვენთან, უკვე 1 წელია მაღალი განაკვეთი გვაქვს, შედეგიც არ აყოვნებს და ვიღებთ ინფლაციასა და მოსახლეობის გაღარიბებას... მეტიც, კატეგორიულად გაუმართლებელია რეფინანსირების პოლიტიკის განაკვეთის მკვეთრად გაზრდა ეკონომიკური კრიზისის დროს, როდესაც საზოგადოების შემოსავლები ისედაც მკვეთრად შემცირებულია...“, − აცხადებს ექსპერტი რამაზ გერლიანი

როგორც ექსპერტთა წრეში აცხადებენ, მზარდი ინფლაციის გამომწვევი მთავარი ფაქტორი ეროვნული ვალუტის გაუფასურებაა და ისიც ლოგიკურია, რომ პრეტენზიები ეროვნული ბანკისკენ მიემართება... კობა გვენეტაძის უწყებაში კი განმარტავენ, რომ ეროვნული ბანკის მთავარი ფუნქცია ფასების სტაბილურობის შენარჩუნებაა და არა ლარის კურსის დაჭერა... ანალიტიკოსთა შეფასებებით, ეროვნული ბანკი, ხშირ შემთხვევაში ამ მიზნის მიღწევასაც ვერ ახერხებს და ინფლაციის განაკვეთი, როგორც წესი,  სამიზნე მაჩვენებელს აჭარბებს.

მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება, ინფლაციას ანელებს, მაგრამ როგორც ანალიტიკურ წრეებში აცხადებენ, რეფინანსირების საპროცენტო განაკვეთის ზრდას საკმაოდ მაღალი ფასიც აქვს. კერძოდ, 124 ათასზე მეტ მომხმარებელს სესხის პროცენტი გაეზარდა... მაინც რამდენით? − შესაძლოა, ჩამეძიოს მკითხველი. განვმარტავ, ზუსტად იმდენით რამდენითაც რეფინანსირების საპროცენტო განაკვეთი გაიზარდა ანუ ამჯერად 1 პროცენტით. ბევრა ეს თუ ცოტა?.. თითოეულ მომხმარებელს თავადაც შეუძლია, რომ მარტივად დაიანგარიშოს, რამდენით გაუძვირდა საკრედიტო ვალდებულება. თუ დაიზარებს, არც ეს არის პრობლემა, კომერციული ბანკი შეახსენებს... ჩვენ კი უპრიანი იქნება, რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული საკრედიტო პორტფელი მიმოვიხილოთ. მეტი სიზუსტისთვის არასამთავრობო ორგანიზაციის „საზოგადოება და ბანკების“ მონაცემები მოვიშველიებ...

მიმდინარე წლის 1 აპრილის მდგომარეობით, რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული სულ 124700 სესხია გაცემული. საკრედიტო პორტფელის მოცულობა კი 7423.1 მილიონი ლარია.

რაოდენობრივად ყველაზე მეტი უძრავი ქონებით უზრუნველყოფილი სესხია გაცემული. 56300 ე.წ. იპოთეკური კრედიტი საშუალოდ 10.83 პროცენტშია გაიცა, მთლიანი საკრედიტო პორტფელი 2736.7 მილიონი ლარია.

მომდევნო პოზიცია სამომხმარებლო კრედიტებს უკავია. ამ ტიპის 36200 სესხია გაცემული. პორტფელის მოცულობა კი 983.7 მილიონი ლარია. სამომხმარებლო სესხების საშუალო საპროცენტო განაკვეთმა 13.14 პროცენტი შეადგინა.

პირველ სამეულშია ბიზნესკრედიტებიც. ეკონომიკური საქმიანობის დასაფინანსებლად  კომერციულმა ბანკებმა 28100 სესხი გასცეს, რაც 1 მარტის მაჩვენებელზე 600 ერთეულით ნაკლებია. ბიზნესესხების მთლიანი პორტფელი 3477.1 მილიონი ლარია. საბანკო სექტორმა მცირე და საშუალო ბიზნესი 1099.6 მილიონი ლარით საშუალოდ 13.02 პროცენტში, ხოლო მსხვილი ბიზნესი 2377.5 მილიონი ლარით, საშუალოდ 12.6 პროცენტში დააკრედიტა.

ყველაზე მცირე რაოდენობით ავტოსესხია გაცემული. 700 ხელშეკრულებაა გაფორმებული. 19.5 მილიონი ლარი კომერციულმაბანკებმა საშუალოდ 14.09 პროცენტში გაასესხეს.

რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული 3300 სესხის კონკრეტული მიზნობრიობა უცნობია. ამ სესხების მთლიანი მოცულობა 100.4 მილიონი ლარია.

რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული სესხები ლარში გაცემული მთლიანი საკრედიტო პორტფელის 42.8 პროცენტია. ყველაზე მაღალი საპროცენტო განაკვეთი სამომხმარებლო სესხზებზეა − 15.07 პროცენტი.

და ბოლოს, „საზოგადოება და ბანკების“ ექსპერტთა შეფასებით, მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის გადაწყვეტილება წინა პერიოდში გამოვლენილი საკმაოდ ფრთხილი მიდგომის გაგრძელება და ინფლაციური რისკების ზრდის საპასუხო ნაბიჯია. კობა გვენეტაძის უწყება, როგორც ჩანს, ორი ალტერნატივიდან, ეკონომიკური ზრდის ხელშეწყობა თუ ფასების დონის შენარჩუნება, ამ უკანასკნელს ირჩევს და რეფინანსირების საპროცენტო განაკვეთის გაზრდაც სწორედ ამით არის განპირობებული.

მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის მორიგი სხდომა ივნისში გაიმართება. საინტერესოა, როგორი იქნება ეროვნული ბანკის ვერდიქტი... როგორც კობა გვენეტაძე აცხადებს, შესაძლო გამკაცრება ინფლაციის მოლოდინებსა და მასზე მოქმედი ფაქტორების დინამიკაზე იქნება დამოკიდებული... ასე რომ, დაველოდოთ...

 

1190
ქართველი სამხედრო

არმიის 30 წლისთავი: ნატოს ფელდმარშლი საქართველოს ეწვია

23
(განახლებულია 17:00 01.05.2021)
ჩრდილოატლანტიკური ალიანსისკენ მიმავალ გზაზე საქართველო უკვე დიდი ხანია, რაც „გაძლიერებული შესაძლებლობების პარტნიორის“ სტატუსშია.

საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა და თბილისში სამუშაო ვიზიტით ჩასულმა ნატოს სამხედრო კომიტეტის თავმჯდომარემ, სამხედრო-საჰაერო ძალების ფელდმარშალმა სტიუარტ ფიტჩმა 29 აპრილს ორმხრივი თანამშრომლობის საკითხებზე იმსჯელეს - ეროვნული არმიის 30 წლისთავისადმი მიძღვნილი ზეიმის ფონზე.

შეგახსენებთ, რომ „პარტნიორობა მშვიდობისათის“ 1994 წელს დაიწყო, ხოლო 2006 წელს პარლამენტმა ერთხმად დაუჭირა მხარი საქართველოს ნატოში ინტეგრაციას. მაგრამ 2014 წლის „არსებითი პაკეტი“ კვლავ პრობლემად რჩება - ახალი ინიციატივები მუხრუჭდება.

ღარიბაშვილმა და ფიტჩმა განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმეს: შავი ზღვის უსაფრთხოებას, თბილისის როლს საერთო ევროატლანტიკური უსაფრთხოების მხარდაჭერაში, ავღანეთში მისიის დასრულებას.

საზეიმო ღონისძიებაზე ფიტჩმა განაცხადა, რომ „არსებობს ძალიან ხანგრძლივი და ღირსეული ისტორია, რომელიც ნატოსა და საქართველოს მტკიცე პარტნიორობის სიმბოლოა“ და „ჩრდილოატლანტიკურმა ალიანსმა საქართველოს გაძლიერებული შძესაძლებლობების სტატუსი კიდევ სამი წლით გაუხანგრძლივა“. მისი თქმით, ეს ყველაფერი ურთიერთხელსაყრელია, თუმცა საქართველოსთვის სარგებელი ჯერ კიდევ არ ჩანს - 15 წლის შემდეგაც კი წევრობის გარანტიას ვერავინ იძლევა.

საქართელოს პრემიერ-მინისტრმა აღნიშნა, რომ ეროვნული არმიის განვითარება „მჭიდრო საერთაშორისო თანამშრომლობაზეა დამოკიდებული, რაც ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის ერთ-ერთი უმთავრესი საფუძველია“.

კონკრეტული ციფრებითა თუ ფაქტებით პარტნიორობის კომპლემენტარული შეფასებები არ დასტურდება, საზეიმოდ გაცხადებულ „დემოკრატიულ ფასეულობებს“ ბრძოლის ველზე არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს. სიმართლე ისაა, რომ საქართველოს ალიანსში შესვლას შეიძლება სერიოზული კონფლიქტი მოჰყვეს რუსეთთან, რაც ნატოში არავის უნდა. სამხრეთ კავკასიაში საიმედო პლაცდარმის დაკარგვა ვაშინგტონისა და ბრიუსელის სტრატეგოსებს არ სურთ, ამიტომ სამხედრო „ასპირანტს“ პერიოდულად ახალ ჰორიზონტებსა და ციურ მანანას ჰპირდებიან.

შავი ზღვის უსაფრთხოება

სანაპირო აკვატორიის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად საქართველოს შსს-ს რამდენიმე საპატრულო კატარღა ჰყავს, რომლებიც ნატოს სახომალდე დაჯგუფებებში ვერ ინტეგრირდება ტექნოლოგიურად - ძალიან მცირე სიმძლავრისანი არიან და ცუდად შეიარაღებული.

მაგრამ ფოთის საზღვაო პორტი ძალიან მოხერხებულია უფროსი პარტნიორების სამხედრო-საზღვაო ძალების შესასვლელად (ეკიპაჟების დასვენება, მარაგების შევსება, ლოგისტიკური ბაზა რუსეთის, ირანისა და სხვა ქვეყნების მიმართ „ძალის პროექციისთვის). ალიანსის მიერ ქართული საპორტო ინფრაქტრუქტური ცალმხრივი, ანგარებიანი გამოყენება ორმხრივ სარგებლად და ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის განმტკიცებად განიხილება. დიდი ერთობლივი სამუშაოს შედეგად ვერ ჩაითვლება ისედაც უსაფრთხო შავ ზღვაში რეიდები - ეს სრულიად უაზრო პროცესია.

მრავლისმეტყველია ვაშინგტონის მიერ თებერვალში გამოქვეყნებული გეგმები შავი ზღის რეგიონში სამხედრო ბლოკ საქართველო-მოლდოვა-უკრაინის ფორმირების თაობაზე. სამხედრო-საზღვაო პოტენციალი ამ „სამკუთხედში“ პრაქტიკულად არ არსებობს, პროექტი აშშ-ის ინტერესებში მუშავდება რუსეთის წინააღმდეგ, როგორც „შეკავების“ ინსტრუმენტი.

ავღანური გაკვეთილები

ავღანეთის ომის 20 წლის განმავლობაში ამერიკელებმა და მათმა მოკავშირეებმა ვერ დაამარცხეს ტერორისტები. ამერიკელ სამხედროებთან ერთად ავღანეტიდან მისი მოკავშირეები და პარტნიორებიც გადიან, მათ შორის საკმაოდ მრავალრიცხოვანი ქართული კონტინგენტიც - 860 კაცი. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, ავღანეთში მისიის განმავლობაში (2004 წლიდან) 32 ქართველი სამხედრო დაიღუპა. ამ ომის მიზნები მიღწეული არ არის, თუმცა პრემიერმა ღარიბაშვილმა მანამდე განაცხადა, რომ საქართველომ ამგვარად ნატოს სრულფასოვანი წევრობის უფლება დაამტკიცა.

სწორი დასკვნები არ გაკეთებულა. ამერიკელები, რომლებმაც ცუდად შეიარაღებულ თალილბებთან დამარცხდნენ, დღეს ევროპის „დაცვისკენ“ ისწრაფვიან მათ მიერვე დანიშნული მოწინააღმდეგისგან. და მიმდებარე ქვეყნებს არეკრუტებენ სხვისი ხელით ომისთვის. რაში სჭირდება ეს საქართველოს?

ქვეყნის რეალურ თავდაცვისუნარიანობას არაფერი აქვს საერთო ნატოს წევრობასთან, ალიანსის სამხედრო ოპერაციებში მონაწილეობასთან, უცხოელი ფელდმარშალის მხარზე გამამხნევებელ შემოკვრასთან. საქართველო 92-ე ადგილზეა სამხედრო ძლიერების მსოფლიო რეიტინგში Global Firepower – ზიმბაბვეს შემდეგ. 20 ათასიან არმიას შეიარაღებაში ჰყავს: 160 ტანკი, 150 საარტილერიო დანადგარი, ზალპური ცეცხლის 50 სისტემა, ათი ძველი მოიერიშე Су-25. და გამოსადეგია ნატოს ოპერაციებისთვის ახლო აღმოსავლეთში. მაგრამ საქართველოს მეტად შეზღუდული სამხედრო-პოლიტიკური გავლენა აქვს „საშინაო“ რეგიონში.

რეფორმების უსასრულობა

ნატოელმა სპეციალისტებმა 16 ახალი ინიციატივა შეიმუშავეს _ თავდაცვითი რეფორმების რეალიზაციისთვის, საქართველოსა და ნატოს ოპერატიული შესაბამისობის ამაღლებისთვის, მდგრადობის გაზრდისთვის, გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულებისთვის. ითქვა, რომ ახალი პაკეტი მოიცავს ჰაერს, ხმელეთს, ზღვასა და კიბერსივრცეს - ტაქტიკურ, ოპერატიულ და სტრატეგიულ დონეებზე, ნატო-საქართველოს რეგულარულოი სწავლებების ჩათვლით. და მაინც, სიტყვა უფრო მეტია, ვიდრე თავდაცვისუნარიანობის რეალური განმტკიცება.

მაგალითად, სამი „სრულიად ახალი“ ინიციატივა - ეს სამხედრო-სამედიცინო პოტენციალისგანვითარება, ქვეყანაში ინგლისური ენის სწავლების გაფართოება, კოდიფიცირერბისა და სტანდარტიზაციის სისტემის სრულყოფა. ახალ თვითმფრინავებსა და ტანკებს უფროსი პარტნიორები არ იძლევიან. ასეთი რეფორმები შეიძლება ათობით წლის განმავლობაში გაგრძელდეს - „ასპირანტის“ გამოყენებით ყველგან და ყველანაირად.

რედაქცია შეიძლება არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

23
ბათუმი

დღის ასტროპროგნოზი ზოდიაქოს ნიშნებისთვის: 6 მაისი

0
(განახლებულია 11:34 05.05.2021)
გთავაზობთ ყოველდღიურ ასტროლოგიურ პროგნოზს ზოდიაქოს თითოეული ნიშნისთვის. გაიგეთ ჩვენი ჰოროსკოპიდან, რას გვიმზადებენ ვარსკვლავები და რას გვირჩევენ ასტროლოგები

დღეს 2021 წლის 6 მაისია, ხუთშაბათი. კლებადი მთვარე თევზების ნიშანშია. ამ დღეს პლანეტა იუპიტერი მფარველობს.

ასტროლოგები გვირჩევენ, რომ დღეს ისე, როგორც არასდროს, გვახსოვდეს დიპლომატიურობისა და ტოლერანტობის შესახებ. სამწუხაროდ, ნებისმიერ გაუფრთხილებელ სიტყვას ძალზე მწვავე რეაქციის გამოწვევა შეუძლია. გაძლიერდება ისეთი თვისებები, როგორიცაა სწრაფვა სამართლიანობის, დამოუკიდებლობისკენ და მოიმატებს „ფეთქებადობა“ და მოუთმენლობა. თუ კონფლიქტები არ გსურთ, მაშინ პატივი ეცით გარშემომყოფების გრძნობებს. სხვის უტაქტობას კი, ეცადეთ, რომ იუმორით უპასუხოთ.

ზოდიაქოს ნიშნები, რომლებთანაც „ეშმაკიც კი ფეხს მოიტეხს">>

ვერძი: დღეს დიდი ალბათობაა იმისა, რომ გარშემომყოფებმა თავიანთი საქმეებითაც კი თქვენ დაგტვირთონ და რაღაც საკითხებში საერთოდ ბოლო რიგებში გადაგწიონ. ისინი იგრძნობენ თქვენს დათრგუნულობასა და დამყოლობას და ამით უსირცხვილოდ სარგებლობას შეეცდებიან. ამ მდგომარეობის შეცვლა შეგიძლიათ, თუ კატეგორიულად დაიცავთ თქვენს პოზიციას და აღკვეთთ მსგავს მცდელობებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში მთელი დღე სხვისი საქმეების კეთებას მოუნდებით.

კურო: მთელი დღე, შესაძლოა, რაღაც ზეწოლა იგრძნოთ გარედან. ეს შეიძლება იყოს დროის დეფიციტი, ან გარემოებებმა და გარშემომყოფების მოთხოვნებმა გაიძულოთ სწრაფად მოქმედება. ნებისმიერ შემთხვევაში ზეწოლისგან გათავისუფლებას, დიდი ალბათობით, ვერ შეძლებთ, ამიტომ ამასთან შეგუება მოგიწევთ. ყველაზე უკეთესი გამოსავალია განმარტოება და საკუთარი საქმეების მშვიდად კეთება, თუ, რა თქმა უნდა, ამის შესაძლებლობა გექნებათ.

ტყუპი: დღეს იშვიათი შესაძლებლობა მოგეცემათ, რომ რამე საქმეში წინ გაიჭრათ. მთავარია, რომ საჭირო მომენტი ხელიდან არ გაუშვათ – როცა ამის დრო დადგება, მტკიცედ იმოქმედოთ. აქტიური და შემტევი ქმედებების წყალობით დიდი ნაბიჯის გადადგმას შეძლებთ წინ. გამოიყენეთ ეს დღე იმისთვის, რომ „ჩაუსაფრდეთ“ საჭირო დროს და ახალი სიმაღლეები დაიპყრათ, კონკურენტები კი უკან ჩამოიტოვოთ.

კირჩხიბი: დღეს თქვენში სამართლიანობის გრძნობა განსაკუთრებულად გამძაფრდება. მზად ხართ, „მკერდით გადაეფაროთ“ საკუთარ თუ სხვის ინტერესებს, თუ ჩათვლით, რომ ვიღაც ამ ინტერესებს ავიწროებს. რას იზამთ, ხანდახან გვიწევს ინტერესების „არაკულტურულად“ დაცვა და მოშურნეებისა და მეტოქეების „ადგილზე მოსმა“. მაგრამ არის ერთი „მაგრამ“ – დღეს უფლებების დარღვევა შეიძლება იქაც კი მოგეჩვენოთ, სადაც ამას ადგილი ნამდვილად არა აქვს, ან მას მხოლოდ მიკროსკოპით თუ დაინახავთ.

ლომი: რისკავთ, რომ მთელი დღე შეიძლება ჭეშმარიტების ძიებაში გაატაროთ და ამავე დროს დარწმუნებული იყოთ, რომ ის სადღაც გვერდითაა. ამ სიმართლის ძებნა შეიძლება ეხებოდეს ყველაფერს – ურთიერთობებს გარშემომყოფებთან, სამუშაოს, პირად ცხოვრებას. თუმცა, რაც უნდა მოგეჩვენოთ, რომ სამართლიანობის გამარჯვების წუთი მოახლოვდა, ეს მხოლოდ თქვენი იმედი იქნება. შესაძლოა, გაკვირვებულმა აღმოაჩინოთ, რომ „წმინდა წყლის ჭეშმარიტება“ თითქმის უსარგებლო რამაა და ის არავის სჭირდება.

ქალწული: დღეს ვარსკვლავები მხოლოდ პირდაპირი გზით სიარულს გირჩევენ. საკუთარი თამაშის მცდელობა და მით უმეტეს, რამის დამალვა და დამახინჯება სავალალოდ შეიძლება დასრულდეს. ასე რომ, თუ საჭირო შედეგის მიღება გსურთ, ღიად უნდა იმოქმედოთ. გარშემომყოფებიც დააფასებენ თქვენს პატიოსნებასა და პირდაპირობას, თუმცა ურთიერთობებში ზედმეტიც არ უნდა მოგივიდეთ – გულწრფელობასა და პირდაპირობასაც აქვს თავისი საზღვრები.

სასწორი: საჭირო შედეგის მისაღწევად რაღაც საკითხებში შეიძლება მოგიწიოთ იმის თქმა, რასაც თქვენგან ელოდებიან და არა იმის, რასაც სინამდვილეში ფიქრობთ; ან, შესაძლოა, საჭირო მომენტში თქვენს ეჭვებზე გაჩუმდეთ კიდეც. რას იზამთ, გულწრფელობა ყოველთვის არ „ჭრის“, ის ხანდახან უადგილოა და განსაკუთრებით, მნიშვნელოვანი საუბრების დროს. ხვალ თუ სათქმელს პირდაპირ იტყვით, ამით შეიძლება საქმესაც ავნოთ და საკუთარ თავსაც. თუ კომენტარებისგან თავს შეიკავებთ, უფრო მოგებული დარჩებით.

მორიელი: დღეს მტკიცედ და საბრძოლველად ხართ განწყობილი. რა საჭიროა კვანძის გახსნა, თუ მისი გადაჭრა შეიძლება? საინტერესო ისაა, რომ რაღაც საკითხებში ასეთი რადიკალიზმი შეიძლება დაგეხმაროთ კიდეც, მაგრამ ყველაფერს ასეთი მეთოდით ვერ გადაწყვეტთ. აქედან გამომდინარე, ისეთ საკითხებს, რომლებიც დროსა და დელიკატურ დამოკიდებულებას საჭიროებს, სჯობს, დღეს სათოფეზეც არ გაეკაროთ, ან წინასწარ მოემზადოთ მათი ჩავარდნისთვის.

მშვილდოსანი: დღეს არეულ–დარეული საქმეების მოგვარება მოგიწევთ, თუნდაც ამას თქვენი გეგმები არ ითვალისწინებდეს. შესაძლოა, ეს „არეული საქმე“ თქვენი სამუშაო მაგიდა იყოს, ან საკუთარი საქმეებისა და გეგმების თანამიმდევრულად დაწყობა დაგჭირდეთ. სიზარმაცეს უნდა მოერიოთ, რადგან ამ პროცესის დროს გაქვთ შანსი, რომ იპოვოთ რაღაც მივიწყებული, რომელიც დღემდე აქტუალურია და საკმაოდ ღირებული რამაა.

თხის რქა: დღეს გარშემომყოფებთან და მათ შორის, საკმაოდ ახლობელ ადამიანებთანაც კი დისონანსში იქნებით. შეიძლება მოგეჩვენოთ, რომ ირგვლივ მყოფები ძალიან მნიშვნელოვანი პერსონის ნიღაბს ირგებენ, ხოლო გარშემომყოფები უკმაყოფილო არიან თქვენი უზრუნველობით. კონფლიქტები არ გელოდებათ, მაგრამ ურთიერთობებში ბზარი რომ არ გაჩნდეს, სჯობს, ხშირად მოირგოთ სერიოზული და ჭკვიანური სახის ნიღაბი. ამან შეიძლება კარგად გაგართოთ კიდეც.

მერწყული: საქმიანობაში მზად ხართ მტკიცე და ხანდახან რადიკალური ზომები მიიღოთ, განსაკუთრებით ეს ფინანსების სფეროს ეხება. იმის ნაცვლად, რომ ასჯერ გაზომოთ და ერთხელ გადაჭრათ, ასჯერვე გადაჭრა შეგიძლიათ. ერთი მხრივ, არის საშიშროება, რომ ფული ქარს გაატანოთ, მეორე მხრივ კი საბრძოლო განწყობა დაგეხმარებათ, გადადგათ ის ფინანსური ნაბიჯები, რომელთა გადაჭრის აუცილებლობა დიდი ხანია მომწიფდა.

თევზები: დღეს თქვენში დიდმა კრიტიკოსმა შეიძლება გაიღვიძოს. ამასთან კრიტიკულობა არა საკუთარი თავის, არამედ სხვების მიმართ იქნება მიმართული. შეიძლება მოგეჩვენოთ, რომ თქვენი შენიშვნების გამო გარშემომყოფები დაირცხვენენ და შეცდომებს გამოასწორებენ, სინამდვილეში კი ეს სულაც არ იქნება ასე. თქვენი ბრძნული რჩევები წყალს გაჰყვება, ხოლო კრიტიკა კი წყენის საფუძველი შეიძლება გახდეს. თქვენი გადასაწყვეტია, ღირს თუ არა კრიტიკაზე ნერვებისა და ძალების დახარჯვა თან იმ დროს, როცა საჭირო შედეგის იმედი არ არის.

0