ევროპული კვარტალი ბრიუსელში

მოსაზრება: მაღალი ფსონების თამაშში ევროპას გადახდა მოუწევს

27
(განახლებულია 18:06 16.10.2020)
ბრიუსელში მიმდინარე ევროკავშირის სამიტმა რუსეთის წინააღმდეგ ახალი სანქციები მიიღო, რომლებიც ალექსეი ნავალნის საქმის გამო დააწესა.

ირინა ალქსნისი

ახალ შავ სიაში რუსეთის სპეცსამსახურების, თავდაცვის სამინისტროსა და პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ექვსი მაღალჩინოსანი თანამშრომელი და ასევე ერთი ორგანიზაცია — ორგანული ქიმიისა და ტექნოლოგიის სახელმწიფო სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტი შევიდა. წყაროები ირწმუნებიან, რომ ამ პირებს „შეეძლოთ სცოდნოდათ მოწამვლის შესახებ ან ჩართულები ყოფილიყვნენ მასში“.

ამგვარად, თუ ევროკავშირს დავუჯერებთ, რუსეთის სახელმწიფო პოლიტიკური მკვლელობებითაა დაკავებული, რისთვისაც ქიმიურ იარაღს იყენებს ადამიანთა მასობრივი თავშეყრის ადგილებში. ხოლო ადეკვატური სასჯელი მსგავსი ქმედებისთვის, ევროპელების აზრით, რამდენიმე რუსი ჩინოვნიკისთვის აქტივების გაყინვა და ქვეყნებში შესვლის აკრძალვაა. სხვაფრივ კი ასეთივე ქმედებები, რომლებსაც თითქოს რუსეთი სჩადის, ევროპისთვის მიზეზი არ არის, კიდევ რამენაირად გადააკეთოს რუსეთთან თანამშრომლობა.

უფრო მეტიც, ბერლინი, როგორც მომხდარის ინიციატორი და მამოძრავებელი ძალა, დაინტერესებულია მოსკოვთან „კარგი ან თუნდაც გონივრული ურთიერთობებით“, ვინაიდან, როგორც საგარეო საქმეთა მინისტრი ჰაიკო მაასი ამბობს, მომხდარი „არ ცვლის გეოგრაფიას“, მისი ქვეყანა კი „ვაჭრობითა და სამეცნიერო გაცვლებით“ ცხოვრობს.

სწორედ ამ ფაქტების ერთობლიობაში უნდა ვეძებოთ ბოლო დროის უპრეცედენტოდ მკაცრი რუსული რიტორიკის ახსნა. ეს შეიძლება უცნაური ჩანდეს ერთი შეხედვით, მაგრამ ევროკავშირმა თავისი ახლანდელი გადაწყვეტილებით ნამდვილად შესძინა რუსეთთან დაპირისპირებას ხარისხობრივად ახალი ხასიათი. იმის გასაგებად, თუ რაში მდგომარეობს იგი, ახლო წარსულის გახსენებაა აუცილებელი.

ამჟამინდელი ეპიზოდი ბოლო რამდენიმე წელში დასავლეთსა და რუსეთს შორის ურთიერთობების გამწვავების მესამე შემთხვევაა. პირველი 2014-2015 წლებში იყო, მეორე 2018 წელს — სკრიპალების საქმის გამო, და ახლა — ნავალნის ინციდენტის გამო.

ჩამოთვლილი პროცესების ორგანიზატორი და მამოძრავებელი ყველა შემთხვევაში სხვადასხვა სახელმწიფო იყო. 2010–იანების შუა წლებში წარმმართველ ძალად აშშ იქცა, რომელიც მართავდა კიდეც რუსეთზე ზეწოლის გრანდიოზულ კამპანიას იმ პერიოდში. ხოლო სკრიპალებთან დაკავშირებული სკანდალი სრულად იყო ინსპირირებული დიდი ბრიტანეთის მიერ.

ორივე შემთხვევაში კონტინენტური ევროპა გამოდიოდა მამოძრავებელ ძალად, რომლისგანაც ასევე მოსალოდნელი იყო თავების მსხვერპლად შეწირვა მოსკოვთან ბრძოლაში. უფრო მეტიც, ამერიკელებს პირველ ჯერზე გამოუვიდათ კიდეც: სწორედ ევროკავშირს მიადგა სერიოზული ზიანი სექტორალური სანქციების გაცვლისა და რუსული კონტრსანქციების შედეგად. სხვათა შორის, ეს წინასწარ პროგნოზირებადიც იყო, ვინაიდან რუსეთი ევროკავშირისთვის იმაზე მეტად მნიშვნელოვანი ეკონომიკური პარტნიორია, ვიდრე შტატებისა და გაერთიანებული სამეფოსთვის.

ევროპამ ამ მტკივნეული გამოცდილებიდან მწარე გაკვეთილი გამოიტანა და საკმაოდ მალევე დაიყვანა დღემდე მიმდინარე სანქციების ომი ყველა მხარისთვის ეკონომიკურად უმტკივნეულო ზომებამდე — პერიოდულად დიპლომატების გაძევებისა და უსასრულო სიების განახლების სახით.

შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ მოსკოვის დამამშვიდებელი საგარეო პოლიტიკური რიტორიკა, რომელიც ადრე მაშინაც კი ჟღერდა, როდესაც დასავლეთში ანტირუსული კამპანია ყველაზე მეტად მძაფრდებოდა, მიმართული იყო უპირველესად კონტინენტური ევროპისკენ. ამოცანა ევროპის საღად მოაზროვნე დედაქალაქებისთვის იმის ახსნაში მდგომარეობდა, რომ ისინი უტყვ იარაღად არ უნდა ქცეულიყვნენ ვაშინგტონისა და ლონდონის ხელში.

და ეს გამოვიდა.

ახლა კი ევროპამ, კონკრეტულად კი გერმანიამ, გადაწყვიტა დამოუკიდებლად გაათამაშოს ის კარტი, რომელიც მანამდე მისმა მეგობრებმა გაათამაშეს კოლექტიური დასავლეთიდან: ააგოროს გრანდიოზული რუსოფობიული სკანდალი თავისი მიზნების მისაღწევად.

სხვაობა ისაა, რომ თუ აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთს მგრძნობიარე ანტირუსულ ეფექტზე ჰქონდათ გათვლა, ამ შემთხვევაში მიზანი აშკარად სხვაა — უბრალოდ იმიტომ, რომ რუსეთის ანონსირებულ „დასჯას“ კვლავ აბსოლუტურად სიმბოლური ხასიათი აქვს. სამაგიეროდ ამ დროისათვის ყველაზე ღირებულ და მყიფე ობიექტს ორმხრივ ურთიერთობებში „ჩრდილოეთის ნაკადი 2“-ს გერმანელები მეტად უფრთხილდებიან და დარტყმას არიდებენ.

დიდი ალბათობით, ამ კომბინაციით ბერლინი და მასთან ერთად პარიზიცა და ბრიუსელიც თავიანთ შიდა ამოცანებს ჭრიან, იყენებენ რა რუსულ თემას ჩვეულ ინსტრუმენტად, ხოლო ნავალნის — პრეფერანსულ „ბრიყვად“.

მაგრამ ევროპამ, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში მეორეხარისხოვან გეოპოლიტიკურ როლს ასრულებდა, ცოტა არ იყოს, დაკარგა რთული პოლიტიკური–სპეცსამსახურული ოპერაციების რეალიზაციის უნარები. აქედანაა სულ უფრო გასაოცარი ბოდვის მსგავსი ნავალნის ისტორია. ამ ფონზე ბრიტანელები სკრიპალების საქმეში პროფესიონალიზმის გურუებად გამოიყურებოდნენ.

ასე რომ, თუ ევროპამ გადაწყვიტა დამოუკიდებლად შევიდეს ესოდენ მაღალი ფსონების მქონე თამაშში, ის მზად უნდა იყოს იმისათვის, რომ გადახდა მოუწევს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

27
თემები:
რუსეთი დღეს (711)
მილგამყვანი „ფორტუნა“

მოსაზრება: „ჩრდილოეთის ნაკადი-2“ გერმანიისა და აშშ-ის ურთიერთობების ბედს გადაწყვეტს

20
(განახლებულია 21:01 20.01.2021)
საინაუგურაციოდ ჯო ბაიდენმა უსიამოვნო საჩუქარი მიიღო აშშ-ის საკვანძო პარტნიორ გერმანიისგან. ეს პრობლემების საგულდაგულოდ შეფუთული და ბაფთით შეკრული კვინტესენციაა, რომელთანაც ახალ ადმინისტრაციას ექნება საქმე.

ირინა ალქსნისი

შეერთებულმა შტატებმა სანქციები დააწესა რუსული მილგამყვანი ხომალდის, „ფორტუნას“ წინააღმდეგ, რომელიც „ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის“ მშენებლობაში მონაწილეობს. ამასთან, როგორც გერმანული მედია წერს, ბერლინში ამერიკის საელჩომ გერმანიის ხელისუფლებას აცნობა, რომ ახალი შეზღუდვების დაწესება იგეგმება.

გერმანიის ხელისუფლებამ ამაზე პასუხად განაცხადა, რომ „ეს სინანულით მიიღეს მხედველობაში“, ანუ შეშფოთება ფორმალურადაც კი არ გამოითქვა.

მომხდარი სხვა სიმპტომატური ინციდენტის ორგანულ გაგრძელებად იქცა, რომელიც რამდენიმე დღით ადრე მოხდა.

აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის ყოფილმა მოადგილემ და ჯო ბაიდენის საგარეო პოლიტიკის მრჩეველმა არჩევნებში ნიკოლას ბერნსმა წამოაყენა იდეა, ერთდროულად გაიყინოს ამერიკის სანქციები გაზსადენის წინააღმდეგ და ასევე შეჩერდეს მისი მშენებლობა, რათა ახალ ადმინისტრაციას, მიეცეს შესაძლებლობა „კონფიდენციალურად და გონივრულად დაელაპარაკოს გერმანიის მთავრობასა და სხვა მონაწილე ქვეყნებს“.

აშკარაა, რომ ბერნსი საკუთარი ინიციატივით კი არ მოქმედებდა, არა,მედ ვაშინგტონის წინადადებას ახმოვანებდა.

მაგრამ გერმანელებმა უბრალოდ უგულებელყვეს ეს წინადადება. ბუნდესტაგის ენერგეტიკის საკითხთა კომიტეტის ხელმძღვანელმა კლაუს ერნსტმა „სრულიად უადგილო“ უწოდა შტატებთან გერმანიის ენერგეტიკულ პოლიტიკაზე მსჯელობა.

მან ხაზი გაუსვა, რომ „ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის“ მშენებლობა ღრმად ევროპული საქმეა, აქვს ყველა აუცილებელი ნებართვა და ამიტომ სწრაფად უნდა დასრულდეს“.

ბოლო ათწლეულის ამერიკული საგარეო პოლიტიკა, რომელშიც ჩავარდნად იქცა დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობა და რომლის აღორძინებასაც გეგმავენ დემოკრატები, უფრო ხშირად ხასიათდება როგორც გლობალისტური. ის მოიცავს ორ საკვანძო და ერთნაირად მნიშვნელოვან ელემენტს — პროცედურულ-ინსტიტუციონალურსა და იდეოლოგიურს.
იდეოლოგიაზე პასუხს აგებს ყველაზე ლიბერალურ-მოწინავე იდეათა მოცულობითი კომპლექსი — დაწყებული ლგბტ პროგრესით, დასრულებული ეკოლოგიური მოსაზრებით ხორცის ჭამაზე უარის თქმით. ამასთან ადეპტების რადიკალიზმი სულ უფრო ხისტი ხდება.

ინსტიტუციონალური ნაწილი ასევე კარგად არის ცნობილი საზოგადოებისთვის და ზეეროვნულ ორანიზაციათა, დოკუმენტებისა და პროცედურების სისტემას წარმოადგენს. პოპულარულია მოსაზრება (და არცთუ უსაფუძვლო), რომ ამ სახით აშშ მრავალი წლის განმავლობაში განამტკიცებდა დომინირებას მსოფლიოსთვის მისთვის ხელსაყრელი წესების თავს მოსახვევად და გლობალური ლიდერობის სამუდამოდ დასაფიქსირებლად.

ის, რომ რაღაც ისე არ წავიდა, გასაგები ძალიან გვიან გახდა. სულ უფრო მეტმა ქვეყანამ ისწავლა თამაში და მოგება მათდამი უსამართლო სისტემაში. რუსეთი და მის მიერ მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის წესების თავის სასარგებლოდ გამოყენება უფრო თვალსაჩინო მაგალითია, ვიდრე გამონაკლისი. ამას ამტკიცებდა კიდეც ტრამპი მთელი ოთხი წლის განმავლობაში, უყოყმანოდ გამოჰყავდა რა შტატები მრავალრიცხოვანი საერთაშორისო შეთანხმებებიდან და ორგანიზაციებიდან: რეალურად ისინი არც ისე ხელსაყრელია ამერიკისთვის, როგორც მიჩვეულები არიან ფიქრს.

ძნელი არ არის მიხვედრა, რომ აშშ-ის მცირერიცხოვან პრივილეგირებულ პარტნიორებს, რომელთაგან ერთ-ერთი გერმანიაა, მით უმეტეს აქვთ განსაკუთრებული ბონუსები, და როგორც უკვე აშკარა გახდა, ამით კარგად სარგებლობა ეხერხებათ.
სწორედ ამიტომ იყო ბერლინისთვის ასე უხერხული ტრამპი, რომელიც სიმართლეს პირდაპირ ამბობდა, პირდაპირ ჩეხავდა და ანგრევდა გერმანიის მიერ აწყობილ სქემას საკუთარი სუვერენიტეტის თანდათანობით, უხმაუროდ აღდგენისა და ამერიკის თავის ინტერესებში გამოყენების შესახებ.

სწორედ ამიტომ გერმანიის ხელისუფლებამ პირდაპირ ეიფორიით აღიქვა ბაიდენი, როგორც აშშ-ის ახალი პრეზიდენტი: ეს გერმანიისთვის ბევრად კომფორტული ურთიერთობების ფორმატის დაბრუნებას მოასწავებს — რა დროსაც პროპაგანდისტული რიტორიკა და აუჩქარებელი კულუარულ-ლობისტური პოლიტიკური პროცესი სრულად ემთხვევა ერთმანეთს, და ამ ხმაურში წარმატებით შეიძლება გერმანიისთვის ხელსაყრელი დღის წესრიგის წამოწევა.

სწორედ ასე ხდება „ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის“ შემთხვევაში. ბოლო თვეებში არაერთი ნაბიჯი გადაიდგა ოკეანისგაღმური სანქციების ზეწოლისგან „ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის“ მაქსიმალურად დასაცავად. შეიცვალა ხომალდ „ფორტუნას“ მფლობელი. მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მიწის პარლამენტმა შექმნა ფონდი, რომელმაც ხელი უნდა შეუწყოს პროექტის ოპერაციულ საქმიანობას.

ყველაზე საინტერესო ისაა, რომ ამ სტრუქტურის დახმარებით გერმანიის ხელისუფლება ერთდროულად ორი კურდღლის მოკვლას ცდილობს: თავად მშენებლობის მხარდაჭერის გარდა, ისინი მის საინფორმაციო-იდეოლოგიურ მხარდაჭერას უზრუნველყოფენ, რამდენადაც ახალ ორგანიზაციას „მეკლენბურგ-წინა პომერანიის კლიმატისა და გარემოს დაცვის ფონდი ეწოდება“, ხოლო ოფიციალურ მიზნად „გერმანიის კლიმატური მიზნების მიღწევაა“ დასახელებული. ამგვარად ეკოლოგიური დღის წესრიგი „ჩაჭერილია“, ვინაიდან სწორედ „მწვანეებს“ იყენებენ ყველაზე აქტიურად „ჩრდილოეთის ნაკადი-2-ის“ ტორპედირებისთვის ქვეყნის შიგნით.

ჯო ბაიდენის გუნდი მეტად რთულ ვითარებაში აღმოჩნდა. მათ არ შეუძლიათ ხმამაღალი სკანდალი მოუწყონ სტრატეგიულ პარტნიორს და რადიკალური ზომები გაატარონ მის წინაარმდეგ, როგორც ამას ტრამპი გააკეთებდა. ეს უბრალოდ ეწინააღმდეგება დასავლური ერთიანობის აღდგენის იმ პროექტს, რომლითაც დემოკრატები ხელისუფლებაში მოვიდნენ. მით უმეტეს, რომ ბერლინი ვაშინგტონს ერთგულ ქვეშევრდომულ აღმაფრენასა და უღრმეს იდეოლოგიურ მოკავშირეობას უმტკიცებს, რაც კიდევ ერთხელ წარმოაჩინეს თავიანთი სინქრონული აღშფოთებით რუსეთში ალექსეი ნავალნის დაკავების გამო.

ჩვეული მეთოდები კი კულუარული „მეჟდუსაბოიჩიკებისა“ და ზეწოლის თანდათანობით გაძლიერების გზით, თვეების განმავლობაში გაწელვით იმუქრება: გერმანელები მეტად გაწაფულები არიან საერთაშორისო-ბიუროკრატიული გაწიე-გამოწიესა და ბიუროკრატიის მოწყობაში. იმ დროისათვის „ჩრდილოეთის ნაკადი-2“ უბრალოდ ბოლომდე აშენდება და ამერიკელებს მუშტების ქნევა დაუგვიანდებათ.

ჯო ბაიდენის პრეზიდენტობის პირველივე დღეებიდან ახალი ადმინისტრაცია იძულებული აღმოჩნდება, არჩევანი გააკეთოს კატეგორიულად მიუღებელ ტრამპიზმსა და იდეოლოგიურად სწორ, მაგრამ კატეგორიულად არაეფექტურ ლიბერალურ გლობალიზმს შორის.

სხვათა შორის, გერმანიას თავისი სირთულეები აქვს. გუშინ „გაზპრომმა“ გააფრთხილა გაზსადენისთვის რისკებზე პოლიტიკური ზეწოლის გამო, რასაც შეიძლება პროექტის შეჩერება ან მისი გაუქმებაც კი მოჰყვეს. ეს გაფრთხილებაა უპირველესად ბერლინისთვის, რომელმაც, დამოუკიდებლობისა და გეოპოლიტიკური გაძლიერებისკენ სწრაფვაში, კარგ იდეად მიიჩნია ანტირუსული კარტის გათამაშება ნავალნის მოწამვლის სახით, და კიდევ ერთხელ დაივიწყა, რა მტკივნეული პასუხის გაცემა იცის რუსეთმა მსგავსისთვის.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

20
ამერიკელი სამხედრო Patriot-ის ფონზე

მოსაზრება: რისთვის სჭირდება პენტაგონს კომპაქტური ბირთვული რეაქტორები

12
(განახლებულია 18:56 19.01.2021)
ამერიკელებმა ატომური ენერგეტიკის სამხედრო მიმართულებით განვითარება გადაწყვიტეს. მოქმედმა პრეზიდენტმა ტრამპმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას შეიარაღებული ძალებისა და კოსმოსური კვლევებისთვის მცირე სიმძლავრის ბირთვული რეაქტორების შექმნის შესახებ.

ანდრეი კოცი

პირველად 50 წლის განმავლობაში აშშ ატომურ ენერგიას სამხედრო–საზღვაო ძალებს მიღმაც გამოიყენებს. რაში სჭირდება ვაშინგტონს ახალი კომპაქტური რეაქტორები?

სარეზერვო წყარო

აშშ-ის შეიარაღებულ ძალებში ატომური რეაქტორებით წყალქვეშა ნავები და ავიამზიდებია აღჭურვილი. ამის წყალობით ამერიკული ფლოტის ყველაზე დიდ ვიმპელებს ზღვაში განუსაზღვრელი ვადით შეუძლიათ ყოფნა.

სამხედრო–საზღვაო ძალებში ბირთვულ ენერგიას სხვა ქვეყნებიც იყენებენ. მაგალითად, ფრანგებს ჰყავთ ატომური ავიამზიდი „შარლს დე გოლი“, რუსეთს — მძიმე სარაკეტო კრეისერი „პეტრე დიდი“. მაგრამ ამერიკაში ატომმავლები ბევრად მეტია. და ამერიკელები არ აპირებენ მიღწეულზე გაჩერებას.

„პრეზიდენტ ტრამპის ბრძანებით, თავდაცვის სამინისტრო შეიმუშავებს და განახორციელებს ქვეყანაში სამხედრო ობიექტებზე ენერგეტიკული მოქნილობისა და ეფექტურობის დემონსტრაციის გეგმას მცირე სიმძლავრის ატომური რეაქტორების თვალსაზრისით. ასევე ჩაატარებს მცირე სიმძლავრის მობილური რეაქტორის გამოცდას. ენერგიის მსგავსი წყაროები შეუცვლელია როგორც თავდაცვის სფეროში, ისე შორეული კოსმოსის კვლევის საკითხებში, სადაც მზის ენერგიის გამოყენება შეუძლებელია“, — იუწყება თეთრი სახლის პრეს-სამსახური.

კონკრეტულად რისთვის სჭირდებათ კომპაქტური ბირთვული რეაქტორები, ქვეყნის ხელისუფლება არ აკონკრეტებს. პორტალ defensenews.com-ის ექსპერტებს მიაჩნიათ, რომ საუბარია არმიის ბაზებზე ენერგიის კვების სარეზერვო წყაროებზე. თუ სამხედრო ობიექტზე ელექტრობა გაითიშება, რეაქტორი ენერგიით უზრუნველყოფს კრიტიკულად მნიშვნელოვან აღჭურვილობას.

ბრძანებულების ტექსტის თანახმად, პირველი პროტოტიპის გამოცდა ნახევარი წლის განმავლობაში უნდა მოხერხდეს — სპეციალისტთა ვარაუდით, ნევადის პოლიგონზე, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე დიდია აშშ-ში.

კოსმოსის დაპყრობა

არაკომერციული ორგანიზაცია Secure World Foundation-ის კოსმოსური უსაფრთხოების ექსპერტის ბრაიან უიდენის თქმით, ბირთვული ენერგიის გარეშე შორეული ფრენების განხორციელება შეუძლებელია, მათ შორის, პილოტირებული ფრენებისა მთვარის, მარსისა თუ სხვა პლანეტების მიმართულებით. პერსპექტივაში რეაქტორები საჭირო გახდება პირველი არამიწიერი კოლონიებისთვისაც. ზოგ სპეციალისტს მიაჩნია, რომ ახალი ტექნოლოგიები შეიძლება ამოქმედდეს იარაღის ორბიტულ პლატფორმებზეც. პრინციპში, ეს სცენარი სრულად შეესაბამება აშშ-ის კოსმოსური ჯარების საკმაოდ აგრესიულ დოქტრინას, რომელიც კოსმოსს ბრძოლის პოტენციურ ველად განიხილავს.  

„ჩემი ვარაუდით, ამერიკელებს ეს, პირველ რიგში, კოსმოსური მიზნებისთვის სჭირდებათ, — მიაჩნია სამხედრო ექსპერტ ვიქტორ მურახოვსკის. — ჩვენში სიტყვათშეთანხმება „ატომური რეაქტორი“ სხვადასხვა რამეს მოიაზრებს. პირველი — ეს არის მოწყობილობა, რომელიც ურანის დაყოფის ჯაჭვური რეაქციის საფუძველზე მუშაობს. რუსეთში მსგავსი დანადგარები უკვე შექმნილია „ბურევესტნიკისა“ და „პოსეიდონისთვის“. მეორე — ეს ენერგიის იზოტოპური ბირთვული წყაროებია, რომლებიც გამოიყენება თანამგზავრებზე, რადიოტივტივებსა და მეტეოსადგურებზე. ისინი მეტად არაეფექტურია, თუმცა არ ახლავს ძლიერი ბგერითი ფონი“.

ექსპერტის თქმით, 1950-60-იან წლებში როგორც აშშ, ისე სსრკ ცდილობდნენ კომპაქტური ბირთვული რეაქტორის შექმნას თვითმფრინავებისთვის, მაგრამ ამ პროექტებზე საბოლოოდ უარი ითქვა — ყველაზე დიდ თვითმფრინავსაც კი არ შეეძლო ეკიპაჟის ბიოლოგიური დაცვის სისტემის ზიდვა. ამიტომაც რეაქტორების გამოყენება მხოლოდ დიდი საზღვაო ხომალდებით შემოიფარგლა.

მურახოვსკის თქმით, აქამდე ვერც ერთმა ქვეყანამ ვერ შეძლო, შეექმნა კომპაქტური რეაქტორი დაყოფის რეაქციაზე, რომლის გამოყენებაც პილოტირებად თვითმფრინავებში, მცირე წყალწყვის გემებსა და სახმელეთო სატრანსპორტო საშუალებებში იქნებოდა შესაძლებელი. იმავდროულად ექსპერტს ეჭვი ეპარება, რომ ამერიკელებს რუსული „ბურევესტნიკისა“ და „პოსეიდონის“ გამეორება სურდეთ.

„ეს სისტემები საკმაოდ სპეციფიკურია. ისინი ბირთვული ომის შემთხვევაში ნებისმიერ პირობებში გარანტირებული საპასუხო დარტყმის მიყენებისა და დასავლური რაკეტსაწინააღმდეგო სისტემების ნიველირების მიზნით შეიქმნა. ამერიკელებს უამისოდაც საკმარისად აქვთ მათი მიზნებისთვის შესაფერისი იარაღი“, — ამბობს ექსპერტი.

რადიაციის პრობლემა

ბირთვული ძალისმიერი დანადგარი თავის დროზე საკონტინენტთაშორისო სტრატეგიული ბომბდამშენების Convair B-36-სთვის შეიქმნა, რომლებიც აშშ-ის შეიარაღებაში 1949–1959 წლებში იყო. მფრინავი ლაბორატორია NB-36H-ის ცხვირის ნაწილში 12-ტონიანი დამცავი კაფსულა დააყენეს, ხოლო ერთი მეგავატის სიმძლავრის, 1,2 მ დიამეტრისა და 16 ტონა წონის რეაქტორი — საბომბე ნაკვეთურში. რეაქტორი ფრენის დროს უნდა ამუშავებულიყო და ატმოსფერული ჰაერით გაგრილებულიყო. ექსპერიმენტულმა თვითმფრინავმა 47 გაფრენა შეასრულა, მაგრამ ბირთვულ ძრავს მხოლოდ მცირე დროით რთავდნენ.

თუმცა იდეა საკმაოდ მიმზიდველად გამოიყურებოდა. ასეთი საფრენი აპარატი შეიძლებოდა სტრატეგიულ ბომბდამშენად ან მზვერავად ყოფილიყო გამოყენებული, რომელსაც ჰაერში რამდენიმე დღე-ღამის განმავლობაში გაჩერების უნარი ექნებოდა საწვავის მარაგის შევსების გარეშე. მაგრამ იყო ძალიან ბევრი პრობლემა.

პირველ რიგში კი ის, რომ ნებისმიერი ატომმფრენი არსით „ბინძური ბომბია“, რომელიც შეიძლება საკუთარ ტერიტორიაზევე ჩამოვარდეს; მეორე — ექსპერიმენტული ბორტი ჰაერში რადიოაქტიური ნივთიერებების „შლეიფს“ ტოვებდა; მესამე — ეკიპაჟი ძლიერ დასხივებას იღებდა. საკონტინენტთაშორისო ბალისტიკური რაკეტების განვითარებამ საბოლოოდ მოუსპო ატომმფრენებს ყველა პერსპექტივა.

აშშ-ში ბირთვული რეაქტორის სახმელეთო ტექნიკაზე დაყენებაც სცადეს. 25-ტონიანი ტანკი Chrysler TV-8 არასდროს წარმოებულა მასობრივად — ის მხოლოდ სრული მასშტაბის მაკეტის სახით არსებობდა, რომელიც საშტატო სისტემების მხოლოდ ნაწილით იყო აღჭურვილი. მანქანა მოძრაობაში ორთქლის ძრავას უნდა მოეყვანა, რომლისთვისაც ორთქლს მცირე ზომის ატომური რეაქტორი გამოიმუშავებდა. მაგრამ ამერიკელმა სამხედროებმა კორპორაცია Chrysler-ის მეიარაღეთა ინოვაციური განწყობა ვერ დააფასეს. ტანკი ზედმეტად რთულად შეფასდა, ხოლო მისი საბრძოლო შესაძლებლობები არასაკმარისად ცნეს იმისთვის, რომ ტრადიციულ მანქანებზე უარი ეთქვათ. და 1956 წლის 23 აპრილს პროექტი TV-8 დაიხურა.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

12
მოსამართლის ჩაქუჩი

ზურაბ ადეიშვილს კიდევ ერთი განაჩენი გამოუტანეს

0
ეს მისი მესამე, დაუსწრებლად გამოტანილი განაჩენია. 2012 წელს საქართველოს დატოვების შემდეგ მან ევროპაში პოლიტიკური თავშესაფარი მიიღო.

თბილისი, 20 იანვარი — Sputnik. თბილისის საქალაქო სასამართლომ ყოფილი გენერალური პროკურორი ზურაბ ადეიშვილი დამნაშავედ ცნო კობა დავითაშვილისთვის თავისუფლების უკანონო აღკვეთის ორგანიზებასა და სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტებაში და 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა.

„ხალხის პარტიის“ ლიდერი კობა დავითაშვილი 2007 წელს ექს-პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის ხელისუფლების წინააღმდეგ მიმართული საპროტესტო მოძრაობის ერთ-ერთი ორგანიზატორი იყო. საპროტესტო აქციების დღეებში, 2007 წლის ნოემბერში მისი გატაცება ერთ-ერთი ყველაზე რეზონანსული გახდა.

2020 წლის დეკემბერში კობა დავითაშვილი 49 წლის ასაკში ბეხტერევის დაავადებით გამოწვეული გართულებების შედეგად გარდაიცვალა.

ბრალდების მხარემ დაამტკიცა, რომ 2007 წლის ნოემბრის დასაწყისში ადეიშვილმა ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის უფროსის მოადგილე დავით ქარსელაძეს დაავალა, რომ მისდამი დაქვემდებარებულ სპეცდანიშნულების რაზმს და ოპერატიულ დანაყოფს გაეკონტროლებინათ ისეთი ხალხმრავალი ადგილები როგორიცაა ე.წ. „ელიავას“, „ვაგზლის“ და „ლილოს“ ბაზრობები, ასევე ადგილზე ოპოზიციის ლიდერების გამოჩენისთანავე აღეკვეთათ მათი მხრიდან ბაზრობებზე აგიტაცია და მიტინგზე წამსვლელი ხალხის მობილიზება.

საქმის მასალებით, როდესაც მასობრივი პროტესტების დარბევის დღეს, 7 ნოემბერს კობა დავითაშვილი თანამოაზრეებთან ერთად ელიავას ბაზრობაზე გენერატორების საყიდლად მივიდა, ქარსელაძე ადეიშვილს დაუკავშირდა. შემოსავლების სამსახურის უფროსის მოადგილემ დავითაშვილის დაკავების და ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურში მისი გადაყვანის დავალება მიიღო.

სპეცრაზმელებმა ხელკეტებით სცემეს კობა დავითაშვილი, აღუკვეთეს თავისუფლება და ჩასვეს ავტომობილში, თუმცა საგამოძიებო განყოფილების ნაცვლად წაიყვანეს გორის ჰოსპიტალში, სადაც ცემის შედეგად დაზიანებები მიაყენეს თავის არეში. ორი დღის შემდეგ ნაცემ დავითაშვილს სწორედ გორის ჰოსპიტალში მიაგნეს.

კლინიკიდან გაწერის შემდეგ დავითაშვილმა პოლიტიკური მოღვაწეობა გააგრძელა. 2012 წელს ის პარლამენტში „ქართული ოცნების“ პარტიული სიებით მოხვდა, თუმცა ერთი წლის შემდეგ მან კოალიცია დატოვა. 2013 წელს დავითაშვილი კენჭს იყრიდა პრეზიდენტის პოსტზე, თუმცა დამარცხდა. 2016 წლამდე პარლამენტში მუშაობას დამოუკიდებელი დეპუტატის სტატუსით აგრძელებდა.

2017 წლის ივლისში ე.წ. ბეხტერევის დაავადება დაუდგინდა, რომელიც რთულად მიმდინარეობის შემთხვევაში ხერხემლის სრული უძრაობით ხასიათდება. თავად პოლიტიკოსი მის იშვიათ და უკურნებელ დაავადებას 2007 წლის ნოემბერში მიღებულ ტრავმებს უკავშირებდა.

რაც შეეხება ადეიშვილს, ეს მისი მესამე განაჩენია, რომელიც კვლავ დაუსწრებლად არის გამოტანილი. 2012 წელს საქართველოს დატოვების შემდეგ მან ევროპაში პოლიტიკური თავშესაფარი მიიღო.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ მილიარდერ ბიძინა ივანიშვილის „ქართუ ბანკის" გაკოტრების საქმეზე იუსტიციის ყოფილ მინისტრს ზურაბ ადეიშვილს დაუსწრებლად ხუთი წლითა და სამი თვით თავისუფლების აღკვეთა შეუფარდა. კიდევ 1 წლითა და 6 თვით პატიმრობა მას Iberia TV-ს საქმეზე შეეფარდა.

0