რადიკალი ისლამისტები

მოსაზრება: მთიანი ყარაბაღი შესაძლოა „მექად“ იქცეს ტერორისტებისთვის

98
(განახლებულია 18:30 08.10.2020)
მთიან ყარაბაღში შეიარაღებული კონფლიქტის გვერდით შედეგად რეგიონში საერთაშორისო ტერორისტული დაჯგუფებების ბოევიკთა გააქტიურება ხდება, რომლებსაც ომიდან ფინანსური სარგებლის მიღებისა და ექსპანსიის განვითარების უნარი შესწევთ.

ასეთი „სპეციალისტების“ მიგრაცია სამხრეთ კავკასიაში საომარი მოქმედებების ზონის გაფართოებითა და ტერორისტული საფრთხეების ქრონიკულ ფორმაში გადასვლით გვემუქრება — ავღანური, ლიბიური თუ სირიული სცენარებით.

რუსეთის საგარეო დაზვერვის სამსახურის დირექტორი სერგეი ნარიშკინი 6 ოქტომბერს აცხადებდა, რომ მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის ზონაში ათასობით ახლოაღმოსავლელი ბოევიკი გადაჰყავთ საერთაშორისო ტერორისტული ორგანიზაცია „ჯაბჰათ ან ნუსრადან“, „ფირქათ ჰამზადან“, „სულთან მურადიდან“ და ასევე ექსტრემისტული ქურთული დაჯგუფებებიდან. დაქირავებული რადიკალები კავკასიის ახალ ომში ფულის შოვნას გეგმავენ. თურქეთი, რომელიც აზერბაიჯანს უჭერს მხარს, კონფლიქტს პირველად აღვივებს ესოდენ ღიად და ერთმნიშვნელოვნად.

რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა განაცხადა: „ყარაბაღში მიმდინარე მოვლენები ტრაგედიაა, ჩვენ ძალიან ვწუხვართ, იმიტომ რომ აზერბაიჯანიც, სომხეთიცა და მთიანი ყარაბაღიც ის ტერიტორიებია, რომლებზეც ჩვენთვის არაუცხო ხალხი ცხოვრობს“. მან ასევე თქვა, რომ რუსეთის უამრავ მოქალაქეს აქვს მჭიდრო მეგობრული და ნათესაური კავშირები ორივე რესპუბლიკასთან.

მოსკოვში დიდი შეშფოთებით აღიქვამენ მთიან ყარაბაღში ესკალაციას, რომელშიც მესამე ქვეყნები და ძალები დესტრუქციულად მონაწილეობენ. სირიის ოპოზიციაში არსებულმა წყარომ РИА Новости-ს აცნობა, რომ მთიან ყარაბაღში, ოქტომბრის დასაწყისისთვის, 322 სირიელი დაქირავებულიდან 93 უკვე დაღუპულია, რომელთაგან 53-ის ცხედარი სირიაშია გადასვენებული.

უცხოელი ბოევიკები

რუსეთს არ სჭირდება ომი სამხრეთ კავკასიაში, მაგრამ კრემლში ესმით, რომ შეიარაღებული კონფლიქტი ჰიპერტროფირებულ ფორმას იღებს. რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, მთიან ყარაბაღში სირიიდან და ლიბიიდან გადაჰყავთ ბოევიკები საომარ მოქმედებებში უშუალო მონაწილეობისთვის.

სირიის პრეზიდენტმა ბაშარ ასადმა РИА Новости-სთან ინტერვიუში თურქეთის ლიდერ ერდოღანს ყარაბაღში კონფლიქტის ახალი ტალღის ინიციატორი უწოდა. ბრალდება მძიმეა, თუმცა მასში ალბათ არ დომინირებს პირადი წყენა ან შურისძიება თურქული ჯარების არალეგიტიმური ქმედებების გამო სირიის ტერიტორიაზე. ანკარის გადამეტებულ მონაწილეობას სომხურ–აზერბაიჯანულ კონფლიქტში დესტაბილიზაციის გამომწვევა შეუძლია მთელ სამხრეთ კავკასიაში, აღმოსავლეთ ევროპის რიგ ქვეყნებსა და ცენტრალურ აზიაში.

კანადამ შემთხვევით არ შეუჩერა თურქეთს შეიარაღების მიწოდება. უკრაინამ კი უკვე გადაწყვიტა, თურქული წარმოების 50-მდე დრონი შეიძინოს, რომლებსაც აზერბაიჯანი აქტიურად იყენებს მთიან ყარაბაღში. ამ შენაძენმა შეიძლება დონბასში „გაისროლოს“ და უკრაინაში შიდა კონფლიქტის ახალი ტალღა ააგოროს.

მიუხედავად იმისა, რომ საფრანგეთი დიდადაა დაინტერესებული აზერბაიჯანით ენერგეტიკულ და თავდაცვით სფეროებში, პრეზიდენტმა მაკრონმა პირდაპირ განაცხადა, რომ ალეპოში მოქმედი ჯიჰადური დაჯგუფების 300 ბოევიკი სირიიდან ბაქოში გადაისროლეს თურქეთის გავლით. შესაძლოა არჩევნების წინ მაკრონი მეტადაა დამოკიდებული გავლენიან სომხურ დიასპორაზე, მაგრამ ფაქტი მაინც ჯიუტი რამაა.

ამერიკული ჟურნალის Foreign Policy-ს მონაცემებით, თურქეთი მთიან ყარაბაღში სირიელი დაქირავებულების მარიონეტულ არმიას იყენებს. აზერბაიჯანისა და სომხეთის კონფლიქტში სირიის შეიარაღებული დაჯგუფებების ათობით მეომარი დაიღუპა, რომლებიც მანამდე სირიის ჩრდილოეთსა და ლიბიაში იბრძოდნენ. სირიის ეროვნულ არმიაში არსებული წყაროები გამოცემას ატყობინებენ, რომ სამხრეთ კავკასიაში დაახლოებით 1500 დაქირავებული სირიელია გადასროლილი. მეომრებს ოთხთვიანი კონტრაქტი გაუფორმეს თვეში 1500 დოლარის ანაზღაურებით (ოღონდ თურქულ ლირებში). მაგრამ ბევრმა ინანა ყარაბაღში ჩასვლა – 55 დაღუპულის ოჯახებს 60 ათასი თურქული ლირის (7800 აშშ დოლარი) გადახდა აღუთქვეს კომპენსაციის სახით. არც ისე დიდი ფასია სიცოცხლისთვის.

ნიადაგი ტერორიზმისთვის

თურქეთის თავდაცვის სამინისტრო უარყოფს დაქირავებულების გაგზავნას აზერბაიჯანში და აცხადებს, რომ სომხეთს ქურთისტანის მუშათა პარტიის ბოევიკები უჭერენ მხარს, რომლებიც უკვე ათწლეულებია, რაც თურქეთის წინააღმდეგ იბრძვიან. ბაქოშიც ადასტურებენ, რომ სომხეთის მხარეზე სირიელი და ლიბიელი დაქირავებულები იბრძვიან. წმინდა ტექნოლოგიურად, „სარკისებრი პასუხი“ შესაძლებელია — მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში არსებული სომხური დიასპორის ფინანსები ნამდვილად იძლევა დაქირავებულებისგან „საკუთარი“ პროქსი–არმიის შექმნის შესაძლებლობას. საკითხი მხოლოდ მსგავსი ალგორითმების მიზანშეწონილობაშია.

მთიან ყარაბაში შემდგომი ესკალაცია სისხლიანი ჩიხია ბაქოსთვისაც და ერევნისთვისაც. არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მოსახლეობისთვის კი — გადამწვარი მიწა. სამხრეთ კავკასიაში გაჩენილი „უხვი ბაგა“ ათასობით ბოევიკ–ჯიჰადისტს მიიზიდავს, რომლებისგან თავის დაღწევაც მერე თავად „დამსაქმებლებსაც“ გაუძნელდებათ. სხვათა შორის, ბოლო დრომდე აზერბაიჯანიცა და სომხეთიც შედარებით წარმატებული ქვეყნები იყვნენ, თუ საერთაშორისო ტერორიზმის საფრთხეებს შევაფასებთ.

ამერიკული კომპანია Soufan Group-ის მონაცემებით, აზერბაიჯანის დაახლოებით 900 მოქალაქეა (სუნიტები) ჩართული საომარ მოქმედებებში ახლო აღმოსავლეთში — ტერორისტული ორგანიზაციების რიგებში. და, მაინც, აზერბაიჯანის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ოთხი ხმაურიანი კონტრტერორისტული ოპერაციის შემდეგ ქვეყანაში სიმშვიდეა. სირიიდან დაბრუნებულ „ჯიჰადის ვეტერანებს“ სპეცსამსახურები მშვიდად იღებენ. მაგრამ ვერანაირი დიდი მიზანი ვერ გაამართლებს „სასარგებლო“ სირიელი ბოევიკების სავარაუდო იმპორტს.

სომხეთს 27 სექტემბრამდე კიდევ უფრო ნაკლებად ემუქრებოდა ტრანსნაციონალური ტერორიზმის საფრთხეები. მან რუსეთთან ერთად მოახდინა „ისლამური სახელმწიფოსა“ და სხვა ჯიჰადური დაჯგუფებების ლიკვიდაცია სირიის ტერიტორიაზე. რა თქმა უნდა, კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციის წევრი ქვეყნისთვის საერთაშორისო ტერორიზმთან შორ მანძილზე ბრძოლაა მიზანშეწონილი და არა „დამხმარე ძალად“ ქურთისტანის მუშათა პარტიის ბოევიკების მიწვევა.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

98
თემები:
რუსეთი დღეს (705)
Су-25

მოსაზრება: ევროკავშირის სანქციები ბელარუსში და სამხედრო თვითმფრინავების რემონტი

47
(განახლებულია 19:09 15.01.2021)
პირდაპირი მატერიალური სარგებელი ნატოს ზოგიერთ მოკავშირეს აიძულებს, უგულებელყოს ევროპული ფასეულობები.

ბულგარეთის სამხედრო–საჰაერო ძალები თებერვალში ბელარუსში მოდერნიზებულ ბოლო, მერვე მოიერიშე Су-25-ს მიიღებს. მიიღებს და მომსახურების საფასურს გადაუხდის ქვეყანას, რომელიც ევროკავშირის სამი ახალი სანქციის „წნეხის ქვეშაა“. ეს პარადოქსი ჭარბ ყურადღებას იმსახურებს.

ბულგარეთის სამხედრო-საჰაერო ძალების პირველი მოიერიშე Су-25-ის კაპიტალური რემონტი და მოდერნიზაცია ბელარუსის ბარანოვიჩის 558-ე ავიასარემონტო ქარხანაში 2020 წლის სექტემბერში დასრულდა – ქვეყანაში მასობრივი საპროტესტო აქციების ფონზე. თეორიულად, ის ერთადერთი უნდა ყოფილიყო. თუ ევროპელი პარტნიორები ბოლომდე პრინციპულები არიან თავიანთ სასანქციო პოლიტიკაში, მაშინ ნატოს ქვეყნებმა არ უნდა გადაიხადონ ბელარუსული საწარმოების მომსახურების საფასური.

მაგალითი შეიძლება იყოს ბალტიისპირეთის ზოგი ქვეყანა, რომლებიც „მეზობლის ჯიბრით“ თბომავლების სათადარიგო ნაწილების გარეშე დარჩნენ. მაგრამ ბულგარეთის მასმედიამ განაცხადა, რომ თებერვალში ქვეყნის სამხედრო-საჰაერო ძალები ბოლო ორ Су-25-ს მიიღებს ბარანოვიჩის ქარხნიდან. უფრო მეტიც, სოფიაში განზრახული აქვთ, ბელორუსიაში კიდევ ექვსი Су-25 გაარემონტონ. საიდან ესოდენი არაპრინციპულობა?

ბულგარეთის სამხედრო-საჰაერო ძალების სარდლობის გათვლებით, ბელარუსში კაპიტალური რემონტის შემდეგ „საბჭოთა“ მოიერიშეები 2028 წლამდე იქნება ექსპლუატაციაში, ანუ მომდევნო რემონტამდე ან ახალი „ნატოური“ გამანადგურებლის - F-16V Block70-ის შეძენამდე. მაგრამ ამ უკანასკნელის შემთხვევაში ყველაფერი კარგად ვერ არის.

მანამდე ბულგარეთის პრეზიდენტმა რუმენ რადევმა აკრძალა 1,256 მლრდ დოლარის ღირებულების კონტრაქტის განხორციელება რვა ერთეული F-16 Block 70/72-ის შესყიდვაზე – თითქოს შეთანხმებაში მკაფიოდ არ იყო გაწერილი სასერვისო გარანტიები.

ვფიქრობ, გამოცდილი სამხედრო მფრინავი და ქვეყნის სამხედრო-საჰაერო ძალების ყოფილი მთავარსარდალი უბრალოდ დაეჭვდა, ღირდა თუ არა 157 მლნ დოლარის გადახდა მეოთხე თაობის ერთ თვითმფრინავში მაშინ, როცა მეხუთე თაობის F-35 ზოგ მოკავშირეს ლამის ორჯერ იაფად მიჰყიდეს? თითქმის იმავდროულად შეერთებულმა შტატებმა ტაივანს (ნატოს არაწევრი ქვეყანა) მნიშვნელოვნად იაფად – 121 მლნ დოლარად დაუთმო ახალი გამანადგურებელი F-16 Block 70. ბულგარეთი მდიდარი ქვეყანა არ არის. აშკარაა, არსებულ მძიმე საფინანსო-ეკონომიკურ ვითარებაში ბულგარეთის სამხედრო-საჰაერო ძალების მოიერიშე Су-25-ებს კიდევ ბევრი წლის განმავლობაში მოუწევთ სამსახური. რაშიც ბელარუსი ახლა ძალიან ეხმარება ნატოს ბალკანელ პარტნიორს.

სასაცილო ფული – სერიოზული შედეგი

ბულგარეთის მთავრობამ ჯერ კიდევ 2018 წლის ნოემბერში მოიწონა რვა Су-25-ის მოდერნიზაცია 43 მლნ ევროდ, მაგრამ ბელარუსულ ავიაქარხანაში კიდევ დიდხანს ვერ დაიწყეს რემონტი ევროკავშირის „ძველი“ სანქციების გამო. თუმცა კაპრემონტი მაინც მოხერხდა. სანქციებისთვის გვერდის ასავლელად ბულგარეთის პარლამენტმა შესწორებები შეიტანა ეროვნულ კანონმდებლობაში. ფული უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ევროპული სოლიდარობის პრინციპები.

ბარანოვიჩის ავიასარემონტო ქარხანამ ბულგარეთიდან პირველი Су-25 2019 წლის 28 აგვისტოს მიიღო. ყველა სამუშაო ოპერატიულად და მაღალხარისხოვნად შესრულდა. სამი განახლებული მანქანა „ბეზმერის“ ავიაბაზაზე 2020 წლის ოქტომბერში, სამი კი დეკემბერში დაბრუნდა. 14 თვითმფრინავისგან შემდგარი პარტიის რემონტი 73,665 მლნ ევროს შეადგენს, ანუ ბევრად ნაკლებს, ვიდრე ერთი F-16 Block 70-ის ღირებულებაა. თანაც დახარჯული თანხა შთამბეჭდავ შედეგს უზრუნველყოფს.

ბულგარეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის მეთაური, ადმირალი ემილ ეფტიმოვი და სამხედრო-საჰაერო ძალების მთავარსარდალი, გენერალ-მაიორი დიმიტარ პეტროვი 2020 წლის ბოლოს პირადად გაეცნენ მოდერნიზებული Су-25-ების შესაძლებლობებს „ბეზმერის“ ავიაბაზაზე. და აღფრთოვანდნენ. ბელარუსულ საწარმოში სრულად განახლდა გამანადგურებლის სანავიგაციო სისტემა, გაფართოვდა სარაკეტო შეიარაღების გამოყენების შესაძლებლობები, გაიზარდა სახმელეთო სამიზნეების განადგურების სიზუსტე და მანძილი, კავშირის სისტემა. მოდერნიზებული Су-25-ის ბრძოლისუნარიანობა და ეფექტურობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა. ავიაბაზის მეთაურ მილენ დიმიტროვს ბრიფინგზე შემთხვევით არ უთქვამს: „რემონტის შემდეგ Су-25 სულ სხვა გახდა – თანამედროვე და ახალ თვითმფრინავად იქცა“.

მაღალი რეპუტაცია და უმადურობა

ბულგარული მოიერიშეების მოდერნიზაციისთვის ბელარუსის 558-ე ავიასარემონტო ქარხანა შემთხვევით არ შერჩეულა – ის ფართოდაა ცნობილი მომსახურების ხარისხით. და ბელორუსმა სპეციალისტებმა კიდევ ერთხელ დაადასტურეს მაღალი რეპუტაცია.

ბელარუსის მიერ ყველა ვალდებულებისა და საერთაშორისო კანონმდებლობის კორექტულად შესრულების ფონზე ევროკავშირის ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრები შეთანხმდნენ, სანქციები დაეწესებინათ „ლუკაშენკოს რეჟიმის დამფინანსებელი“ კომპანიებისთვის. შეზღუდვები შეეხო ბელარუსის რამდენიმე თავდაცვით საწარმოსაც: МЗКТ-ს, 140-ე სარემონტო ქარხანას, ელექტრომექანიკურ ქარხანა „აგატს“, „ბელტექექსპორტს“.

ქვეყნის უდიდესი საწარმოები სახელმწიფოს საკუთრებაა, ამიტომ სანქციების ყველა პაკეტი სწორედ ბელარუსის წინააღმდეგაა მიმართული – როგორც ჰიბრიდული იარაღი ბრძოლის ველზე.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

47
დსთ-ს წევრი ქვეყნების დროშები

მოსაზრება: 2021 წელი პოსტსაბჭოურ სივრცეზე

36
(განახლებულია 20:55 14.01.2021)
მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობათა სახელმწიფო ინსტიტუტის ანალიტიკოსებს ტრადიცია აქვთ - ყოველი წლის იანვარში კოლეგებთან ერთად ვაქვეყნებთ „საერთაშორისო საფრთხეების“ პროგნოზს, რომელშიც ვცდილობთ საერთაშორისო ურთიერთობებში საკვანძო ტენდენციების აღწერას.

ალექსეი ტოკარევი

ჩვენ არ ვმუშაობთ „ვანგებად“, რომლებიც ზუსტ საბირჟო კოტირებებზე საუბრობენ და დიაგნოზებს ფოტოების მიხედვით სვამენ. ეს კოლექტიური შრომა მიმართულია საერთაშორისო სისტემის მომავლის აღწერისკენ.

ამჟამინდელი პროგნოზი, რასაკვირველია, მიზნად ისახავს პოსტკოვიდური მსოფლიოს ანალიზს. თუმცა პრეფიქსი „პოსტ“ ჯერ ნაადრევია. მოხსენების - „საერთაშორისო საფრთხეები - 2021“ ქვესათაურია „გეოპოლიტიკა პანდემიის შემდეგ“. თუმცა არავითარი „შემდეგ“ ჯერ არ არსებობს. ჩვენ ვცხოვრობთ „მეორე ტალღის“ პერიოდში, დიდ ბრიტანეთში COVID-19-ის ახალი ვერსია გაჩნდა, დაავადებულთა ყოველდღიური მაჩვენებელი ვერა და ვერ წამოვიდა ნულისკენ. ამის მიუხედავად, ჩვენ ვიყურებით პლანეტის უახლოეს მომავალში და ვმსჯელობთ რაციონალურად, რომ პანდემია ბოლოსდაბოლოს დასრულდება. პროგნოზის ახლანდელი ვერსიით პოსტსაბჭოურ სივრცეს, საწყენიც კია, იმდენად მცირე ადგილი აქვს დათმობილი.

2021 წლის ლაიტმოტივია: სახელმწიფო მეტი დოზითაა საჭირო. წინა წლებში გლობალიზაცია ნაციონალური სუვერენიტეტების გაუქმებისკენ ისწრაფოდა. მაგრამ, ჯერ ერთი, პანდემიასთან ბრძოლის ძირითადი ტვირთი სწორედ სახელმწიფო ინსტიტუტებს დააწვა და არა კერძო კორპორაციებს; მეორეც, 2020 წელი არ იყო მშვიდობის წელი. რუსეთი სხვადასხვა სახით (შუამავალი, მშვიდობისმყოფელი, უშუალო მონაწილე) ჩათრეულია საერთაშორისო და შიდა კონფლიქტებში სირიაში, მთიან ყარაბაღში, დონბასში, დნესტრისპირეთში, ბელარუსში. ამ კონფლიქტების ინტენსივობა განსხვავებულია. უცვლელი მხოლოდ ერთია: ქვეყანა, რომელიც ფართო საერთაშორისო მოღვაწეობას ეწევა, ვერ ჩაიკეტება ნაციონალურ საზღვრებში მაშინაც კი, როდესაც მსოფლიო საზღვრებს კეტავს.

კავკასია და თურქეთი

2021 წელს აქვს კარგი შანსი, გახდეს გარღვევის წელიწადი ყველაზე მძიმე პოსტსაბჭოურ კონფლიქტში. რუსი დიპლომატების ძალისხმევა მთიან ყარაბაღში, რასაკვირველია, სომხეთში ნაკლებადაა დაფასებული, ვიდრე აზერბაიჯანში. 1994 წელს თუ შევადარებთ, მათ თითქოს ადგილები გაცვალეს. ახლა სომხური საზოგადოება თავს წაგებულად გრძნობს. ეს ნიშნავს, რომ კონფლიქტი არ არის მოგვარებული. და მიუხედავად ყველა პოლიტიკური განცხადებისა, მისი ესკალაცია შესაძლებელია. ერთი მხრივ, რუსი მშვიდობისმყოფელები მრავალი წლის განმავლობაში ერთმანეთთან მებრძოლ მხარეებს შორის - მშვიდობის საიმედო გარანტიაა. მეორე მხრივ, მათი მანდატი შეზღუდულია ხუთწლიანი ვადით, რომელიც შეიძლება გაგრძელდეს.

ამასთან, რეგიონში მოქმედებს აქტიური შიდა მოთამაშე. თურქეთის სათავეში ძლიერი და ამბიციური ლიდერია, რომელიც ცდილობს თურქული სამყაროს ჩამოყალიბებას, რომელსაც შეუძლია ლავირება როგორც შიდა (2016 წლის „სამხედრო ამბოხი“), ისე საგარეო კრიზისებში. ნატოს წევრობა, რომელსაც თურქეთი ინარჩუნებს ევროპასთან და აშშ-თან ღია თუ არასაჯარო დაპირისპირების მიუხედავად, და მუსლიმების მსოფლიო ლიდერობისკენ სწრაფვა - თურქეთს აბსოლუტურად რეალურ ძალად აქცევს, რომელსაც კავკასიაში ყველა მოთამაშე გაუწევს ანგარიშს.

ამბიციური ლიდერი წყვეტს, ძალით გადაჭრას მრავალწლიანი ტერიტორიული და ეთნიკური კონფლიქტი რუსი მშვიდობისმყოფელების იგნორირების გზითა და გარეშე ძალის მხარდაჭერის იმედით - “ქეისი“ არცთუ შორეული პოსტსაბჭოური სივრციდან. გავიხსენოთ 2008 წელი. თითქოს ამგვარი სცენარის საპირწონედ აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა 12 იანვარს მოსკოვში რუს კოლეგასთან შეხვედრისას ისაუბრა ინფრასტრუქტურულ და ეკონომიკურ გარღვევებზე. სარკინიგზო კავშირის აღდგენა აზერბაიჯანისა და სომხეთის სამხრეთ საზღვარზე, ნახიჩევანში, იქიდან კი თურქეთში მიმავალი ხაზი, ერევნის მიერთება ტრასასთან და სომხეთის კავშირი ირანთან და რუსეთთან - ყველასთვის ეკონომიკური წარმატებაა. რასაკვირველია, სომხეთ-აზერბაიჯანის პოლიტიკური ურთიერთობა არ დათბება, მაგრამ ეკონომიკა, ინფრასტრუქტურის მშენებლობისა და სატრანსპორტო პრობლემების ურთიერთგადაჭრის აუცილებლობამ შეიძლება გვერდზე გადადოს ერევნის რევანშის სურვილი და ბაქოს შემტევი წარმატებების გაღვივება.

და თუ ილჰამ ალიევი საშინაო პოლიტიკაში დამსახურებული გამარჯვებით ტკბება, მის სომეხ ვიზავის დიდი პრობლემები აქვს. შიდაპოლიტიკური კრიზისი სომხეთში გაგრძელდება იმის გათვალისწინებით, რომ ნიკოლ ფაშინიანის რეიტინგი წაგებული ომის შემდეგ ეცემა, მაგრამ რაიმე საერთო ეროვნული ძალა, რომელიც შეძლებდა მისგან ხელისუფლების გადაბარებას, ქვეყანაში ჯერ არ ჩანს. 17 ოპოზიციური პარტია უარს აცხადებს ვადამდელ არჩევნებზე, ვიდრე ფაშინიანი პრემიერად რჩება. მათ, ვინც 2018 წელს სიხარულით მონაწილეობდა ახალი ხელისუფლების მხარდამჭერ ასიათასიან მიტინგებში, ახლა სძულთ იგი, ადანაშაულებენ მას ფრონტზე მარცხში და მთიანი ყარაბაღის ნაწილის დაკარგვაში.

ვიდრე აზერბაიჯანი დაბრუნებული რაიონების აღდგენის პროგრამაზე იმუშავებს, სომხეთის საშინაო პოლიტიკა 2021 წელს მარცხის თემას ვერ გასცდება და პასუხისმგებელი პირების ძებნას მოანდომებს. სომხეთი თავისი პოლიტიკური კლასის მიმართ უბრალოდ წყენას ან იმედგაცრუებას კი არა, ტკივილსა და ბრაზს გრძნობს. ქვეყანა, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში გრძნობდა თავს გამარჯვებულად რეგიონულ კონფლიქტში, დამარცხდა და ახლა განწირულია გრძელვადიანი რეფლექსიისა და ახალი სტატუსის მასობრივი გაცნობიერებისთვის.   

სხვა ქვეყნები  

საქართველოსა და მოლდავეთს 2021 წელს გააერთიანებს საგარეო გავლენის გაძლიერება. 2020 წლის საჩვენებელი მოვლენა - თბილისში აშშ-ის ელჩის რეზიდენციაში ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის შეთანხმების ხელმოწერა იყო. ის დრო, როდესაც რუსი მინისტრები თავაზიანი მიწვეული არბიტრების სახით წარმატებით აგვარებდნენ ქართული საშინაო პოლიტიკურ დავებს, წარსულს ჩაბარდა. ახლა საშინაო პოლიტიკური კრიზისები სხვა სახელმწიფოს ტერიტორიაზე დე-იურე წყდება. ამ ფონზე ბიძინა ივანიშვილის განცხადება პოლიტიკიდან წასვლის შესახებ პოლიტიკურ სისტემას სტაბილურობას არ მატებს.

საჯარო პოლიტიკაში ქართული პოლიტიკური კლასი, რა თქმა უნდა, გააგრძელებს ყველა საკუთარი შეცდომის „ჩრდილოელ მეზობელზე“ გადაბრალებას. გამომააშკარავებელი პუბლიკაციები იმის შესახებ, როგორ „მართავს კრემლი ქართველ პოლიტიკოსებს“, გაგრძელდება. საზოგადოებას კვლავაც მოახვევენ თავს მრავალწლიან სტერეოტიპს: დასავლელი პოლიტიკოსების პირდაპირი მონაწილეობა საშინაო საქმეებში - სასიკეთოა; რუსეთის მცდელობა კი, მხარი დაუჭიროს ცალკეულ ერთმანდატიანებს - საშინელი ბოროტება.

მოლდავეთში პირველი პირის შეცვლა გააძლიერებს ანტირუსულ, პროდასავლურ, პრორუმინულ რიტორიკას. ახალი პრეზიდენტის შედარება შეიძლება ნიკოლ ფაშინიანთან. ბექგრაუნდი - დასავლური, ფასეულობები - იგივე. მოსკოვი და მისი ზნე უფრო ცუდად აღიქმება, ვიდრე ბიუროკრატია და „ნეტვორკინგი“ ბრიუსელსა და ვაშინგტონში. ისევე როგორც ფაშინიანი, სანდუც გაიმეორებს მოსალოდნელ პასაჟებს მრავალვექტორიანობასა და ძალის ყველა ცენტრთან ურთიერთობის განვითარების აუცილებლობაზე. განსხვავება ობიექტურ გეოგრაფიულ გარემოცვაშია. ფაშინიანი სომხეთს ვერაფერს მიუერთებს. სანდუ კი იმათი წარმომადგენელია, ვინც მოლდავეთის სახელმწიფოს, ისტორიას და ენას აღიქვამს, როგორც დამოუკიდებელს და სურს გაერთიანებულ რუმინეთში ცხოვრება.

ოფიციალური მოსკოვი მოლდავეთის ახალ ხელისუფლებას ყველა არხით გაუმეორებს მარტივ თეზისს: დნესტრისპირეთის პრობლემის სამხედრო გზით მოგვარება არ არსებობს. მოლდავეთის შენარჩუნება რუსული სამყაროს სივრცეში კი, ანუ ბუქარესტის ნაცვლად, სუვერენული დედაქალაქით კიშინიოვში, და რუსულენოვანი უმრავლესობის უფლებების დაცვა - რუსეთის მუდმივი ნაციონალური ინტერესია. მოლდავეთის მეშვეობით დნესტრისპირეთის ევროკავშირთან ვაჭრობას ან თავად მოლდავეთის ურთიერთობის გაფართოებას ევროპასთან მოსკოვი დაბრკოლებას არ შეუქმნის. ქვეყნის მიმართ არსებობს მკაფიო წითელი ხაზები: რიტორიკა რუსეთის სამშვიდობო კონტინგენტის გაყვანის აუცილებლობაზე მოსაწონი არ არის, მაგრამ დაშვებულია, თუმცა „5+2“ ფორმატის ფარგლებში არსებული შეთანხმებების საპირისპიროდ მასთან დაპირისპირების ნებისმიერი რეალური მცდელობა მშვიდობას არ მოიტანს. ამ შემთხვევაშიც უნდა მოვიშველიოთ მიხეილ სააკაშვილის „ქეისი“, რომელმაც ამერიკელ ნეოკონსერვატორებს დაუჯერა და საკუთარი ქვეყანა დაკარგა.   

მოძმე სლავები

და ბოლოს - მოძმე სლავები, რომლებსაც ბოლო წლებში ძმობა ყოველთვის არ სიხარულს არ ჰგვრის. ბელარუსში რუსეთი ხელისუფლების მშვიდობიანი ტრანზიტით იყო დაინტერესებული. ერთი მხრივ, მოსკოვს ესმის პოლონეთისა და ლიტვის სპეცსამსახურების მონაწილეობის ხარისხი ლუკაშენკოს მორიგი არჩევის შემდეგ პროტესტის ესკალაციაში. მეორე მხრივ, რთულია, ვერ შეამჩნიო, როგორ ექცეოდნენ ძალოვანები მშვიდობიან მომიტინგეებს. რუსეთის, როგორც მოკავშირე სახელმწიფოს, რეალური საკადრო დახმარება, რაც „ომონის“ მებრძოლთა რამდენიმე ავტობუსის გაგზავნით გამოიხატა (რომელთა დახმარება, სხვათა შორის, არ გახდა საჭირო), არ უნდა განიხილებოდეს, როგორც ინდულგენცია ოკრესტინაში იზოლატორის მუშაობის ორგანიზებისას. რუსეთი არ არის დაინტერესებული, საკუთარი ქვეყნის წინააღმდეგ განაწყოს ახალგაზრდა ბელარუსების თაობა. ტრანზიტის სათუთი მზადება ახალი კონსტიტუციის მიღების შედეგად და, მაგალითად, ვადამდელი საპარლამენტო და საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარება, როდესაც ქვეყნის ბედი წყდება არა ქუჩაში, არამედ საარჩევნო უბნებზე კონკურენტული და ღია პროცედურების დაცვით - ის სცენარია, რომლითაც მოსკოვიც დაინტერესებულია.

უკრაინისთვის 2021 წელი გარღვევა იქნება. რა თქმა უნდა, ნაციონალისტები და „ქორები“ შთაგონებული არიან თურქეთის მხარდაჭერის წყალობით აზერბაიჯანის გამარჯვებით. უპილოტოებისა და არტილერიის გამოყენებით მოწინააღმდეგის განადგურებამ, რომელიც თავდამსხმელს ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვითა და ცოცხალი ძალით იგერიებდა, სახმელეთო ჯარის წინ წაწევამ მთა-გორიან ადგილებში წარმატება მოიტანა. აშშ-დან და თურქეთიდან კიევში შეიარაღების შეტანა ქმნის „აღმოსავლეთზე ზეწოლის“ აუცილებლობის ილუზიას. მაგრამ დონბასი დნესტრისპირეთს არ ჰგავს, როგორც მინიმუმ, ძლიერი სახელმწიფო-პატრონის არსებობით.

სამხედრო გზით პრობლემა არ მოგვარდება. მიუხედავად 450 მლრდ. გრივნას ოდენობის საგარეო ვალისა, სამრეწველო წარმოების ვარდნისა, მთავრობის გადადგომის საფრთხისა, ბიუჯეტით დაფინანსებული სექტორების წინაშე ვალდებულებების შესაძლო შეუსრულებლობისა, უკრაინა კვლავაც გაზრდის სამხედრო ხარჯს (ამჟამად - მშპ-ს 6%). ნიკოლაევოში ბრიტანული და მარიუპოლში ამერიკული სამხედრო-საზღვაო ბაზის მშენებლობის შესახებ მედიაში გასროლილი ცნობებით უკრაინელი პოლიტიკოსები კვლავაც განუმარტავენ საზოგადოებას, რომ ყველა უბედურება „იმპერიული აგრესიის“ ბრალია. გარდა ამისა, გაძლიერდება უკრაინის დესუვერენიზაციის ტრენდი. უკრაინელი გამომძიებლების ნაწილს, რომლებიც კომპანია Burisma-სა და პრეზიდენტ ბაიდენის ვაჟის ურთიერთობებს იძიებენ, სანქციები უკვე დაუწესეს.

2021 წელი პოსტსაბჭოური სივრცისთვის მშვიდობის წელი არ იქნება. პანდემია არ დამთავრებულა, აშშ-ში ახალი ადმინისტრაციაა, გაცილებით უფრო იდეოლოგიზებული, ვიდრე წინა, კონფლიქტები მოგვარებული არ არის, ნაციონალური მთავრობები სუსტია, ეროვნული სუვერენიტეტები საფრთხის ქვეშაა. ოკეანის მიღმა პარტნიორების სურვილი, გამოიყენონ პოსტსაბჭოური სივრცე, როგორც ბუფერი ევროპასა და რუსეთს შორის, რომელიც ახალ-ახალ კონფლიქტებში უნდა ჩაითრიონ, არ სუსტდება. მაგრამ რუსეთის სამშვიდობო ძალისხმევა ყარაბაღში, დნესტრისპირეთსა და დონბასში იძლევა იმედს, რომ ამ ტერიტორიებზე მაინც სროლა ნაკლები იქნება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

36
ყვავილები ზღვის სანაპიროზე

დღის ასტროპროგნოზი ზოდიაქოს ნიშნებისთვის: 18 იანვარი

0
(განახლებულია 13:33 17.01.2021)
გთავაზობთ ყოველდღიურ ასტროლოგიურ პროგნოზს ზოდიაქოს თითოეული ნიშნისთვის. გაიგეთ ჩვენი ჰოროსკოპიდან, რას გიმზადებენ ვარსკვლავები და რას გირჩევენ ასტროლოგები

დღეს 2021 წლის 18 იანვარია, ორშაბათი. მზარდი მთვარე ვერძის ნიშანშია. ამ დღეს პლანეტა მზე მფარველობს.

დღეს განსაკუთრებით აქტუალური იქნება სიახლეებისადმი მისწრაფება. ჩვეული საქმიანობა და მოვალეობები მოსაწყენი გახდება და მათი სამომავლოდ გადადების სურვილი გაჩნდება. გამძაფრდება ემოციურობა, ცნობისმოყვარეობა და თუ ზოგიერთი ცნობისმოყვარეობის დაკმაყოფილებას შეეცდებით, დღე, შესაძლოა, საკმაოდ მრავალფეროვანი და კაშკაშა გამოვიდეს. ერთადერთი, რასაც უნდა მოერიდოთ, ეს კამათია, რომელიც სულ უსაფუძვლოდ შეიძლება დაიწყოს და შემდეგ მისი შეჩერება ძალიან გართულდება.

სიყვარული თეთრი ხარის ეგიდით – რა ელოდება ზოდიაქოს ნიშნებს 2021 წელს სასიყვარულო ასპარეზზე>>

ვერძი: დღეს დიდი ალბათობაა, რომ თქვენი ურთიერთობების გამოცდა მოეწყოს. ეს შეიძლება იყოს სამუშაო კონტაქტების ან ახლობელ ადამიანებთან ურთიერთობების შემოწმება. დღე კონფლიქტური სიტუაციების წარმოშობას შეუწყობს ხელს და თუ გამწვავებას მოერიდებით, მთელი დიპლომატიური უნარების გამოჩენა მოგიწევთ. ვარსკვლავები გაფრთხილებენ, რომ როგორც არ უნდა მოგინდეთ გარშემომყოფების გაკრიტიკება, თავი შეიკავეთ და ეს არ გააკეთოთ, წინააღმდეგ შემთხვევაში ძალზე სავალალო შედეგები შეიძლება დადგეს.

კურო: ყურადღება გმართებთ იმის მიმართ, რასაც ირვლივ მყოფნი ლაპარაკობენ: შესაძლოა, რაღაც საინტერესო გაიგოთ, მაგალითად, ინფორმაცია, კარგი იდეა. დღეს ასევე არ ღირს გარშემომყოფების რჩევების იგნორირება, შემოთავაზებულ დახმარებაზე უარის თქმა, რადგან თქვენი წარმატების გასაღები არა მხოლოდ პირადი ძალისხმევა, არამედ გვერდით მდგომი ადამიანების ხელშეწყობაც იქნება.

ტყუპი: დღეს თქვენი ცნობისწადილი ძალზე გაზრდილი იქნება, ასევე თქვენი ემოციებით დამუხტავთ გარშემომყოფებს. შესაძლოა, სწორედ დღეს ახალი ჰობი გაგიჩნდეთ, ან ვინმე საინტერესო ადამიანი გაიცნოთ რომანტიკული ურთიერთობებისთვის. თქვენი ცნობისმოყვარეობა იმდენად მაღალ დონეზეა, რომ ინტერესის დასაკმაყოფილებლად მთების გადადგმა შეგიძლიათ. ამასთან ვარსკვლავები გაფრთხილებენ, რომ თქვენი დღევანდელი გატაცება, დიდი ალბათობით, მყარი არ აღმოჩნდება და გაჩენილი ნაპერწკალი მალე მინავლდება.

კირჩხიბი: ვარსკვლავები დღეს კარგ შესაძლებლობებს მოგცემენ ისეთ საქმეებში, რომლებიც დაკავშირებულია გონებრივ მუშაობასთან და მოფიქრება–დაგეგმვასთან. არცთუ წარმატენული დღეა იმისთვის, რომ იდეებს ცხოვრებაში შეასხათ ხორცი, მაგრამ მათი გენერირებისთვის იდეალური დროა. დღეს მოფიქრებულ გეგმებს წარმატების დიდი შანსები აქვს. ასე რომ, ძილშიც კი მზად იყავით, რომ თუ გენიალური იდეა გეწვიათ, მაშინვე ჩაინიშნოთ და შემდეგ ცხოვრებაში განახორციელოთ.

ლომი: დღეს თქვენთვის ერთ ადგილზე ჯდომა უკუნაჩვენებია. ცხოვრება ახალ მოვლენებს, ემოციებს, შთაბეჭდილებებსა და სისხლში მეტ ადრენალინს მოითხოვს. დღეს ორ რამეში არ უნდა შეაკავოთ თავი: მოძრაობასა და ურთიერთობებში. ფიტნესი, შოპინგი, დილის გარბენა, ახალი ნაცნობობა – ეს ყველაფერი თქვენთვის, უბრალოდ, სასიცოცხლოდ აუცილებელია. შესაძლოა, სპორტის ექსტრემალური სახეობებით ნერვების „შეტოკება“ მოგინდეთ, ან უცნობთან ფლირტი. და რატომაც არა? მთავარია, სიტუაციაზე და საკუთარ თავზე კონტროლი არ დაკარგოთ.

ქალწული: დღეს გარშემომყოფებთან უთანხმოებებია მოსალოდნელი. საერთო ენის გამონახვა მეგობრებთან და ახლობლებთანაც კი შეიძლება გაგიჭირდეთ. ამის მიზეზი თქვენი კატეგორიულობა და კომპრომისზე წასვლის სურვილის არქონა გახდება. თუნდაც ასე არ იყოს, დღეს უსაზღვრო მოთმინებისა და დიპლომატიურობის გამოჩენა მოგიწევთ. ბოლოს და ბოლოს, თუ კამათი პრინციპუყლ საკითხებს არ შეეხება, რატომ არ უნდა დათმოთ? ეს ჯობია, ვიდრე მთელი დღე იმის გამორკვევაში გაატაროთ, ვინაა დამნაშავე და რა გააკეთოთ ამის შემდგომ.

სასწორი: დღეს ვითარებამ, შესაძლოა, არჩევნის წინაშე დაგაყენოთ და ტანჯვად გექცეთ საკითხი, თუ რა გააკეთოთ და როგორ მოიქცეთ. არჩევანი შეიძლება შეეხებოდეს სამუშაო პროექტებს, საყიდლებს ან პირად ცხოვრებას, შეიძლება სიყვარულის საკითხებს და თქვენს მომავალ ცხოვრებასაც. მთავარი ისაა, რომ როდესაც არჩევანს გააკეთებთ, სხვა ვარიანტები უნდა დაივიწყოთ, ამიტომ ვარსკვლავები მოგიწოდებენ, ყველაფერი კარგად აწონ–დაწონოთ. და საუკეთესო არჩევნისთვის წესი ასეთი იქნება: გული გიკარნახებთ, რა გააკეთოთ და გონება – რა არ გააკეთოთ.

მორიელი: დღეს თქვენი გული და გონება ერთმანეთს დაუპირისპირდება: სურვილი ერთ მხარეს გიბიძგებთ, ხოლო ლოგიკა და ფაქტები – მეორე მხარეს. თუ ასეთი რამ მოხდა, ექსპერტები გირჩევენ, არ აჩქარდეთ, რადგან, დიდი ალბათობით, რა გზაც არ უნდა აირჩიოთ, არასწორი იქნება. ნამდვილი გადაწყვეტილება გულითა და გონების ერთად უნდა მიიღოთ. თუ თავდაჯერებული არ ხართ, მაშინ აჯობებს, სხვა ვარიანტები მოძებნოთ.

მშვილდოსანი: დღეს კარგი შესაძლებლობები მოგეცემათ იქ, სადაც სიცოცხლე ჩქეფს და ახალი ნაცნობობის გაბმის საშუალება გაქვთ. ხართ უმაღლეს დონეზე კომუნიკაბელური, ადვილად აბამთ ურთიერთობებს. თუ ძველი პრობლემის გადაჭრისთვის ახლებურ დამოკიდებულებას გადაწყვეტთ, წარმოსახვა გამოიყენეთ. თქვენი ფანტაზია იდეალურად მიესადაგება არა მხოლოდ პრობლემის გადაჭრას, არამედ ეს უნარი შეგიძლიათ გამოიყენოთ მუშაობაშიცა და ოჯახურ ცხოვრებაშიც.

თხის რქა: დღეს რუტინული სამუშაოს შესრულების განწყობა არ გექნებათ, რადგან მოგზაურობის სურვილის „ქარი დაუბერავს“. ვარსკვლავები გირჩევენ, სასიამოვნო სასარგებლოს შეუხამოთ და შვებულება დაგეგმოთ, თუნდაც მანამდე დიდი დრო იყოს დარჩენილი. ეს სამომავლო მიზანს დაგისახავთ, მოგცემთ მძლავრ პოზიტივს და ყოველდღიურ ყოფასთან შეგუებაში დაგეხმარებათ.

მერწყული: თავს სახლიდან მოშორებით იგრძნობთ. ოფისში ან სახლში მუშაობის განწყობა არ გექნებათ. გაჩნდება სურვილი, რომ ცხოვრებაში რაც შეიძლება მეტი მრავალფეროვნება შეიტანოთ, გამდიდრდეთ ახალ–ახალი შთაბეჭდილებებით. გაისეირნეთ, შესაძლოა, რომანტიკულ ნაცნობობასაც გამოჰკრათ ხელი, შეხვდეთ საინტერესო ადამიანებს. ეს ყველაფერი თქვენს გრძნობებს გაამდიდრებს.

თევზები: დღეს განწყობა გექნებათ იმგვარი, რომ დროის სახლში გატარება არ მოგინდებათ. თუ ინერტულობას გადალახავთ და სახლიდან გახვალთ, არ ინანებთ – გაქვთ შანსი, რომ დრო საინტერესოდ გაატაროთ, გაიცნოთ საინტერესო ადამიანები. დროა, გაალამაზოთ ყოველდღიურობა და გახსოვდეთ, რომ კარგი დღე ისაა, რომელშიც ჩვეულ წესებს არ იცავენ და დღე არ იწყება მაღვიძარითა და არ მთავრდება ტელევიზორით.

0