ალექსანდრ ლუკაშენკოს ინაუგურაცია

მოსაზრება: პოლონეთმა თვითონ უნდა მოაგვაროს ურთიერთობა ბელარუსთან

69
(განახლებულია 19:32 25.09.2020)
დასავლეთის რეაქცია ბელარუსის პრეზიდენტ ალექსანდრ ლუკაშენკოს ინაუგურაციაზე პროგნოზირებულად ნეგატიური აღმოჩნდა.

ირინა ალქსნისი

ჯერ სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ აშშ-ს ალექსანდრ ლუკაშენკო არ მიაჩნია ქვეყნის კანონიერად არჩეულ პრეზიდენტად, ვინაიდან „გამოცხადებული შედეგები ცრუ იყო და არ ასახავდა ლეგიტიმურობას“.

მერე კი ევროკავშირის დიპლომატიის მეთაურის ჟოზეფ ბორელის სპეციალური განცხადება გავრცელდა, რომელშიც ალექსანდრ ლუკაშენკოს მანდატი „ყოველგვარ ლეგიტიმურობას მოკლებულად“ იყო მოხსენიებული. ასევე აღინიშებოდა, რომ ინაუგურაცია (დოკუმენტში ეს სიტყვა ყველგან ბრჭყალებში იყო ჩასმული) რესპუბლიკის „მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილის ნებას ეწინააღმდეგება“, რაც „მრავალრიცხოვან, უპრეცედენტო და მშვიდობიან პროტესტებში“ გამოიხატება.

ბორელის განცხადებამ ღვარძლის ფრქვევის ფართო შესაძლებლობები გააჩინა. მაგალითად, წინასწარ თავდაჯერებით შეიძლება გაკეთდეს პროგნოზი, რომ აშშ-ში საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები — რა შედეგითაც უნდა დასრულდეს ის — წინააღმდეგობაში იქნება ამერიკელების ნახევრის ნებასთან, ვინაიდან ქვეყანა პრაქტიკულად შუაზეა გახლეჩილი. თანაც არც პროტესტების დეფიციტი შეინიშნება იქ უკვე რამდენიმე თვეა. ასე რომ, წარმოდგენილი დოკუმენტი უკვე ახლავე შეიძლება შევუტრიალოთ ოკეანისგაღმა რეალობებს.

თავის მხრივ, ფორმულირება „დემოკრატიული ლეგიტიმურობა“ მიანიშნებს, რომ, ბრიუსელის აზრით, არსებობს მისი სხვა სახეობებიც — და მათ თანახმად, ალექსანდრ ლუკაშენკო ძალიანაც ლეგიტიმურია.

ამ უკანასკნელით აიხსნება კიდეც დასავლეთის ორ სკამზე ჯიუტად ჯდომა, ვინაიდან მთელი ეს ხისტი რიტორიკა პრაქტიკაში მინსკისადმი ღიად სუსტ, შეთანხმებით პოზიციას შეესაბამება.

სანქციები — ნამდვილად მგრძნობიარე სანქციები — ბელარუსის წინააღმდეგ არ დაწესებულა. უფრო უარესიც: ამ საკითხის ირგვლივ თავად ევროკავშირს შორის წამოიჭრა ახალი გარჩევები, ვინაიდან კვრიპროსი იმავდროულად თურქეთის წინააღმდეგ რესტრიქციების უზრუნველყოფას მოითხოვს და ამ საფუძველზე პროცესს ბლოკავს.

დასავლელი ელჩები ქვეყნიდან არ გაუწვევიათ. ის კი არა, ამერიკელები სრული სვლით აღადგენენ დიპლომატიურ ურთიერთობებს ქვეყანასთან მრავალწლიანი გაცივების შემდეგ. ორიოდე დღის წინ აშშ-ის სენატის საერთაშორისო საქმეთა კომიტეტმა ახალი ელჩის კანდიდატურა დაამტკიცა. არადა, უკვე 12 წელია, რაც ორივე სახელმწიფოში საელჩოებს დროებითი რწმუნებულები განაგებენ — მას შემდეგ, რაც ვაშინგტონმა 2008 წელს სანქციები დაუწესა ბელარუსულ კომპანიებს, ორივე ქვეყანამ გაიწვია ელჩები.

ამ ფონზე ყველაზე ხისტი რიტორიკული გამონათქვამიც კი სისუსტის გამოვლინებასა და მომხდარზე გავლენის მოხდენის უუნარობას ჰგავს, რაც, სხვათა შორის, რეალობას შეესაბამება. აქ კი მართლაც უნდა მივაგოთ დასავლეთს სათანადოდ, რომელმაც მთავარის გაცნობიერება დაიწყო — აღიაროს შესაძლებლობების ზღვარი.

ეჭვგარეშეა, რომ ბელარუსის არჩევნებზე მსგავსი რეაქცია ვენესუელის ძალიან მტკივნეული გაკვეთილის შედეგიცაა. უკვე წელიწად-ნახევარი გავიდა მას შემდეგ, რაც 50-ზე მეტმა (ძირითადად დასავლურმა) ქვეყანამ ხუან გუაიდო ვენესუელის კანონიერ პრეზიდენტად აღიარა. ეს კია, რომ ამ გადაწყვეტილებას რეალობაზე არანაირი გავლენა არ მოუხდენია — ქვეყნის ხელმძღვანელი დღემდე ნიკოლას მადუროა.

და თუ აშშ-სა და ევროპას შეუძლიათ თავს უფლება მისცენ, იგნორირება გაუკეთონ პატარა ლათინურამერიკულ ქვეყანას, თითქოს არაფერი განსაკუთრებული არ მომხდარა და იქ არანაირი მარცხი არ განუცდიათ, ანალოგიური ფოკუსის ჩატარება ევროპის ცენტრში მდებარე სახელმწიფოში ბევრად რთულია. აღარაფერს ვიტვით იმაზე, რომ ბელარუსი მნიშვნელოვან საერთაშორისო პროცესებშია ჩართული, დონბასის დარეგულირების ჩათვლით. ასე რომ, მოქმედება ბევრად აწონილ-დაწონილადაა საჭირო — გადაწყვეტილებებისა და მათი შედეგების გათვლით.

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი გარემოება, რომელიც დასავლეთის ენთუზიაზმს ანელებს მინსკის საწინააღმდეგო ნაბიჯების საკითხში, ისაა, რომ იქ მომხდარი უპირველესად პოლონური პროექტია. სწორედ ვარშავა დგას მეზობლად მიმდინარე პროტესტების უკან, ის უზრუნველყოფს ბელარუსი ოპოზიციური ლიდერების პოლიტიკურ და მედიურ თანხლებას. თუმცა შედეგი მხოლოდ ნეგატიური კუთხითაა შთამბეჭდავი: მარტო „პრეზიდენტ სვეტას“ (სწორედ ასე prezident.sveta ჰქვია სვეტლანა ტიხანოვსკაიას „ინსტაგრამს“) ფენომენი შეიძლება იყო იმის ნიმუში, როგორ არ უნდა მოიქცე წმინდად პოლიტტექნოლოგიური თვალსაზრისით.

პოლონეთი ჩხუბში ჩაერია, მაგრამ ვითარების გარდასატეხად ძალა აშკარად არ ჰყოფნის. იქით კიდევ მინსკმა დაიწყო „ხურდის დაბრუნება“ — კერძოდ, მასმედია ბელარუსში პოლონური საქონლის შეტანასთან დაკავშირებით პრობლემებზე წერს. მოკლედ, ჩვეულებრივი პოლონური „ფოცხზე ფეხის დადგმაა“.

არაფერია გასაკვირი იმაში, რომ ახლა პოლონელებს ძალიან სურდეთ სამოთხეში სხვის ზურგზე შესვლა: რომ დასავლეთ ევროპამ და შეერთებულმა შტატებმა საქმეში მძიმე პოლიტიკური არტილერია ჩართონ, როგორღაც ლუკაშენკოს ჩამოგდება მოახერხონ, ხოლო ვარშავა გეოპოლიტიკურ ნაღებს მოხდიდა მის მიერვე წამოწყებულ „დვიჟუხას“.

მაგრამ შეუძლებელია, რომ ასეთი მოტივაცია აშკარა არ იყოს ბერლინის, პარიზის, ბრიუსელისა თუ ვაშინგტონისთვის. და კიდევ, ნაკლებსავარაუდოა, რომ იქ ენთუზიაზმით ეკიდებოდნენ პოლონური სურვილების ასრულებისთვის ხელშეწყობას.

ეს კი იმას ნიშნავს, რომ დასავლეთი შემდეგშიც ხისტი რიტორიკის მონიშნული გზით წავა მინსკის წინააღმდეგ, აარიდებს რა თავს რეალურ კონფრონტაციას, ვინაიდან მას იოტისოდენი სურვილიც არ აქვს, ჩაერიოს კიდევ ერთ მარცხისთვის განწირულ გეოპოლიტიკურ თამაშში. ისედაც ბევრია ასეთი ბოლო წლებში.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

69
მთიანი ყარაბაღი

მოსაზრება: რატომ არ გამოუვიდა აშშ-ს ბაქოსა და ერევნის შერიგება

22
(განახლებულია 19:48 27.10.2020)
უკვე ერთი თვეა, რაც მთიან ყარაბაღში საომარი მოქმედებები გრძელდება. ამ ხნის მანძილზე ჰუმანიტარული შერიგების უკვე სამი მცდელობა ჩავარდა.

გალია იბრაგიმოვა

კონფლიქტის მხარეებს შორის ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი, რომელიც შეერთებული შტატების მონაწილეობით შეთანხმდა, თითქმის მაშინვე დაირღვა.

ამერიკული გამოღვიძება

„შეერთებულმა შტატებმა ხელი შეუწყო სომხეთისა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრებისა და ეუთოს მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარეების პროდუქტიულ მოლაპარაკებებს. ჩვენი ძალისხმევა მთიან ყარაბაღში კონფლიქტის გადაჭრისკენაა მიმართული“, — ასე დააანონსა სახელმწიფო დეპარტამენტმა რიგით მესამე ჰუმანიტარული დაზავება.

წინა ორი შეთანხმების ჩაშლის გათვალისწინებით, რომლებიც რუსეთის შუამავლობით დაიდო, მაიკ პომპეომ პირადი გარანტიები გასცა: „ზოგრაბ მნაცაკანიანმა და ჯეიჰუნ ბაირამოვმა დაგვარწმუნეს, რომ დაზავების პირობებს დაიცავენ“.

მთიანი ყარაბაღის დარეგულირების საკითხში ჩართულობა წარმოაჩინა დონალდ ტრამპმაც. ნიუ-ჰემპშირის შტატში მხარდამჭერების წინაშე გამოსვლისას პრეზიდენტმა პირობა დადო, რომ კავკასიურ ომს გაუმკლავდება. „რატომაც არა? მიმაჩნია, რომ ეს იოლი შემთხვევაა, თუ იცი რა უნდა გააკეთო“, — განაცხადა თეთრი სახლის თავკაცმა.

ნიუ-ჰემპშირი შედის ე.წ. მერყევ შტატთა ჩამონათვალში, სადაც ამომრჩეველთაგან ყველა ჯერ კიდევ ვერ გარკვეულა, ვის მისცემს ხმას არჩევნებში. იმისათვის, რომ რეგიონის მრავალრიცხოვანი სომხური დიასპორის ხმები მოიპოვოს, ტრამპმა პირდაპირ მათ მიმართა.

„შეხედეთ სომხებს — ეს საოცარი ადამიანები არიან. მათ ჯოჯოხეთურად ბევრი იბრძოლეს. ეს ძალიან შრომისმოყვარე ხალხია და ჩვენ დავეხმარებით მათ. ჩვენ დავეხმარეთ სერბეთსა და კოსოვოს პრობლემების გადაჭრაში, დავეხმარებით მთიან ყარაბაღსაც. ჩვენი მიზანი ადამიანების სიცოცხლის გადარჩენაა“, — განაცხადა ამერიკის ლიდერმა აპლოდისმენტების თანხლებით.

ამერიკელების მცდელობას, მოლაპარაკებათა მაგიდასთან დაესვა აზერბაიჯანი და სომხეთი, რუსეთის პრეზიდენტიც უჭერდა მხარს: „იმედი მაქვს, რომ ვაშინგტონი ჩვენთან უნისონში იმოქმედებს და დარეგულირებაში დაგვეხმარება“, — ხაზი გაუსვა პუტინმა.

დაზავების ჩაშლა

ჰუმანიტარული დაზავება ძალაში 26 ოქტომბრის დილის 8 საათზე შევიდა ადგილობრივი დროით. მაგრამ ნახევარი საათიც არ იყო გასული, რომ მხარეები ისევ ალაპარაკდნენ შეთანხმების დარღვევაზე.

აზერბაიჯანმა სომხეთის შეიარაღებული ძალები ტერტერისა და მთიანი ყარაბაღის მოსაზღვრე დასახლებული პუნქტების დაცხრილვაში დაადანაშაულა. მალე ამას მოჰყვა სომხეთის თავდაცვითი უწყების განცხადებაც, რომ აზრბაიჯანელმა არტილერისტებმა ცეცხლი გახსნეს „შეხების წერტილის ჩრდილო–აღმოსავლეთი მიმართულებით“.

არაღიარებულ რესპუბლიკაში დეზინფორმაცია უწოდეს „როგორც დაზავების დარღვევის შესახებ, ისე სამხრეთში აზერბაიჯანული პოზიციების დაცხრილვის თაობაზე ინფორმაციას“. თუმცა შუადღისთვის აღიარეს, რომ რიგით მესამე ჰუმანიტარული დაზავება ჩაიშალა. სტეფანაკერტმა ბაქო სარაკეტო დარტყმაში დაადანაშაულა ყარაბაღის ერთ-ერთ სოფელზე.

ამის პარალელურად სომხეთის პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი და არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ლიდერი არაიკ არუთუნიანი აცხადებდნენ, რომ მზად იყვნენ შეთანხმების დასაცავად.

დროებითი შესვენების მომხრე იყო აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევიც. ამასთან ის საერთაშორისო შუამავლებს ნეიტრალიტეტის დაცვისკენ მოუწოდებდა.

„თუ ცეცხლის შეწყვეტა სურთ, მაშინ სომხეთს უთხრან, რომ ჩვენი ტერიტორიები დატოვოს. თუ ეს არ მოხდება, ჩვენ ბოლომდე წავალთ“, — აღნიშნა აზერბაიჯანის ლიდერმა.

მთიანი ყარაბაღის დარეგულირებაში ჩართულ მოთამაშეებს მიმართა სერგეი ლავროვმაც. კერძოდ, მან ურჩია თურქეთს, გამოიყენოს გავლენა კავკასიაზე.

„თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრ ჩავუშოღლუსთან სატელეფონო საუბრების სერია მქონდა. ვცდილობთ დავარწმუნოთ ანკარა, მხარი დაუჭიროს მშვიდობიანი დარეგულირების ხაზს“, — აღნიშნა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა.

თურქული თამაშები

ეუთოს მინსკის ჯგუფი არ წყვეტს მცდელობას, შეარიგოს მოწინააღმდეგეები. თანათავმჯდომარეები 29 ოქტომბერს ჟენევაში შეხვდებიან სომხეთისა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრებს. მაგრამ РИА Новости-ს მიერ გამოკითხული ექსპერტები ამ შეხვედრას სკეპტიკურად უყურებენ.

„მნიშვნელოვანია, რომ თავად კონფლიქტის მხარეები იყვნენ დაინტერესებული. ჯერჯერობით ასეთი განწყობა არ არის. აზერბაიჯანული მხარე ყოველ ჯერზე ანახლებს მთიანი ყარაბაღის დაცხრილვას. სომხეთის ტერიტორიაზე გამუდმებით შემოდიან დრონები. ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ბაქო არ აპირებს შეჩერებას“, — მიაჩნია სომხეთის რეგიონული კვლევების ცენტრის ექსპერტს ჯონი მელიქიანს.

მისი თქმით, ერევანი მხარს უჭერს ეუთოს მინსკის ჯგუფის ძალისხმევას, მაგრამ პროცესს თურქეთი უშლის ხელს, რომელიც კონფლიქტში აზერბაიჯანის მხარეზე გამოდის.

„მოსკოვი, ვაშინგტონი, პარიზი შერიგებისკენ მოუწოდებენ. ანკარა ამის წინააღმდეგია და ბაქოს შეიარაღებული კონფრონტაციისკენ აქეზებს. ამასთან თურქული მხარე არ მალავს, რომ სურს გახდეს ეუთოს მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარე. თუ ასე მოხდა, ფორმატი განადგურდება“, — მიაჩნია სომეხ ექსპერტს.

ამერიკელების ინიციატივა

რუსეთში მოღვაწე კავკასიათმცოდნე ნურლან ჰასიმოვს ეჭვი არ ეპარება, რომ აშშ-ის შუამავლობა მთიანი ყარაბაღის დარეგულირების საკითხში იმთავითვე განწირული იყო. მისი თქმით, დაზავებას ორივე მხარე იმისთვის იყენებს, რომ დამატებითი რეზერვები მიიზიდონ და პოზიციები გაიმაგრონ კონფლიქტის ზონაში.

„მიდის სასტიკი ბრძოლები ლაჩინის დერეფნისთვის. თუ აზერბაიჯანი მას დაიპყრობს, სომხეთსა და მთიან ყარაბაღს შორის პირდაპირი კომუნიკაცია გაწყდება. ეს კარდინალურად შეცვლის სურათს. ბაქომ დიდი ძალა გადაისროლა ლაჩინში, ახლა აზერბაიჯანისთვის დაზავება ხელსაყრელი არაა“, — ამბობს ჰასიმოვი.

ვაშინგტონის აქტიურ მონაწილეობას ექსპერტი ამერიკის წინასაარჩევნო კამპანიას უკავშირებს. თუმცა დარწმუნებულია, რომ აშშ-ის ახალი ადმინისტრაცია სწრაფად დაკარგავს ინტერესს სამხრეთ კავკასიისადმი.

„ვაშინგტონისგან ინიციატივა ერთადერთხელ წამოვიდა 2001 წელს. მაშინ კი-უესტში შეხვედრაზე აშშ-ის მხრიდან მომლაპარაკებელმა პოლ გობლმა ტერიტორიების გაცვლის გეგმა წარმოადგინა: მთიანი ყარაბაღის ირგვლივ შვიდი რაიონი აზრებაიჯანს უნდა დაბრუნებოდა, ხოლო ბაქოს სომხეთისთვის მთიანი ყარაბაღი და ლაჩინის დერეფანი უნდა გადაეცა მეგრინის დერეფნის სანაცვლოდ. ეს ვიწრო მონაკვეთია სომხეთ–ირანის საზღვარზე. მაგრამ ერევანმა უარი თქვა — ირანის საზღვარი ქვეყანას გარე სამყაროსთან აკავშირებს. ბაქოსთვის კი გობლის გეგმა მთიანი ყარაბაღის დაკარგვას ნიშნავდა და ჰეიდარ ალიევი ასევე არ წავიდა ამ გარიგებაზე“, — ამბობს ჰასიმოვი.

90-იან წლებში აშშ-ის ნაბიჯებს მთიანი ყარაბაღის დარეგულირებაში ექსპერტი არა იმდენად ქვეყნების შერიგების სურვილით ხსნის, რამდენადაც „კავკასიის ნავთობ–გაზის სექტორში საკუთარი ინვესტიციების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის“ სურვილით.

„დასავლეთმა მაშინ დიდი სახსრები ჩადო სამხრეთ კავკასიაში გაზისა და ნავთობსადენების აშენებაში. აზერბაიჯანული ნავთობი რუსული ენერგორესურსების ალტერნატივად განიხილებოდა ევროპაში და ამერიკელები ამას ყველანაირად უჭერდნენ მხარს. ომს შეიძლებოდა ხელი შეეშალა ამ პროექტების რეალიზაციისთვის. მაგრამ გობლის გეგმის ჩავარდნის შემდეგ ვაშინგტონმა სამშვიდობო ინიციატივა მთლიანად რუსეთს გადასცა“, — იხსენებს კავკასიათმცოდნე.

კონსენსუსი მოსკოვთან

აშშ-ისა და კანადის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი პაველ კოშკინი ამერიკულ მშვიდობისმყოფელობას ასევე წინასაარჩევნო ვითარებას უკავშირებს.

„ტრამპისთვის მნიშვნელოვანია, მიიღოს მრავალიცხოვანი სომხური დიასპორის ხმები მერყევ შტატებში. აქედან მოდის დაპირება კონფიქტის დარეგულირებაში დახმარებაზე. მაგრამ არჩევნების შემდეგ ვაშინგტონი ისევ დაივიწყებს კავკასიას“, — ვარაუდობს ექსერტი.

ამერიკელების მრავალწლიან განდგომას მთიანი ყარაბაღის დარეგულირების საკითხისგან კოშკინი იმით ხსნის, რომ კონფლიქტი შტატებს მართვადი მიაჩნდა.

მისი თქმით, ვინც უნდა გახდეს თეთრი სახლის ახალი მეთაური, მთიანი ყარაბაღისადმი ინტერესი მარგინალური დარჩება. მაგრამ რაც მნიშვნელოვანია — ეს ერთ-ერთია იმ მცირე რაოდენობის თემათაგან, რომლებშიც ვაშინგტონი მოსკოვის მოსაზრებას ეყრდნობა.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

22
დონალდ ტრამპი და სი ცზინპინი

კოზირი სახელოში: გაყიდის თუ არა ჩინეთი აშშ-ის სახელმწიფო ვალს

31
(განახლებულია 20:46 26.10.2020)
ჩინეთისა და ამერიკის შეერთებული შტატების დაპირისპირებამ ახალი ძალით იფეთქა – სავაჭრო ომი ტექნოლოგიურ ომში გადაიზარდა.

ნატალია დემბინსკაია

სანამ ვაშინგტონი ჩინურ პროექტებს ბლოკავს, რომლებიც ეროვნული უსაფრთხოებისთვის მუქარის შემცველად მიაჩნია, პეკინში მათი მთავარი იარაღი გაიხსენეს: ამერიკული სახელმწიფო ობლიგაციების ტრილიონებიანი პორტფელის გაყიდვას დოლარის კურსისა და ფასიანი ქაღალდების ბაზრის ჩამოშლა შეუძლია. ეს მთელი მსოფლიოს ეკონომიკისთვის უკიდურესად საშიში სცენარია. რამდენად შორს წასასვლელად არის მზად ჩინეთი?

ტექნოლოგიური ომი

იანვარში მსოფლიოს ორმა უმსხვილესმა ეკონომიკამ მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადადგა სავაჭრო ომის დამთავრებისკენ: ვაჭრობის აღსადგენად პირველი ფაზის შესახებ შეთანხმებას მოაწერეს ხელი. მაგრამ COVID-19-ის პანდემიამ ყველაფერს ხაზი გადაუსვა. ვაშინგტონმა კორონავირუსის გავრცელებაში პეკინი დაადანაშაულა და ფულადი კომპენსაცია მოითხოვა. ამასთან ამერიკელებმა განაცხადეს, რომ მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციიდან გადიან და მას ჩინეთისადმი ლმობიერება უსაყვედურეს.

აშშ-ში საპრეზიდენტო არჩევნების მოახლოებასთან ერთად დაძაბულობა იზრდება. ტრამპს ისევ გაახსენდა ზარალი, რომელიც თითქოს ჩინურმა კომპანიებმა მიაყენეს ამერიკულ ეკონომიკას – წარმოებები თავისთან „გადაქაჩეს“ და ტექნოლოგიური საიდუმლო ინფორმაციები მოიპარესო.

აგვისტოში ვაშინგტონმა ჩინეთი ინტერნეტითა და სოციალური ქსელებით წინასაარჩევნო ბრძოლაში ჩარევაში დაადანაშაულა. სამიზნე ჩინური დანართი TikTok აღმოჩნდა. თეთრ სახლში განაცხადეს, რომ დანართი უნდა აიკრძალოს, წინააღმდეგ შემთხვევაში ჩინეთი იმ ამერიკელი მოქალაქეების მონაცემებზე წვდომას მიიღებს, რომლებიც ამ სერვისით სარგებლობენო.

TikTok-ის მფლობელ ჩინურ კომპანია ByteDance-ს აიძულებენ – ბიზნესი ამერიკულ კომპანიებს მიჰყიდოს. ტრამპის თქმით, ეს აუცილებლად 12 ნოემბრამდე უნდა მოხდეს, თორემ სერვისი დაიბლოკება.

როგორ უპასუხებს ამას პეკინი, ჯერჯერობით უცნობია. ექსპერტებს მიაჩნიათ, რომ TikTok-ის გამოსარჩლებისთვის ჩინეთის ხელისუფლებას განსაკუთრებული მიზეზი არ აქვს, ვინაიდან ის „მავნებლად“ მიაჩნიათ: ავრცელებს „ვულგარულ კონტენტს“, არ შეესაბამაება „სოციალიზმის ღირებულებებს“, ხრწნის ჩინელ ახალგაზრდობას.

მაგრამ ვაშინგტონი Huawei-საც უტევს — ერთ-ერთ უმსხვილეს ჩინურ ტექნოლოგიურ კომპანიას. და პეკინი უკვე დაემუქრა უცხოურ კომპანიებს სტრატეგიული მასალებისა და ტექნოლოგიების ექსპორტის აკრძალვით.

სერიოზული საუბარი

პარალელურად პეკინში გაიხსენეს, რომ ჩინეთს უფრო სერიოზული ბერკეტები აქვს ზეწოლისთვის. საუბარია სამი ტრილიონი დოლარის აშშ-ის სახელმწიფო ობლიგაციებზე.

აშშ-თან სავაჭრო ომის გამო ჩინეთი ისედაც გეგმაზომიერად იშორებდა თავიდან ამ ქაღალდებს და უკვე 2019 წლის ივნისისთვის უცხოელ მფლობელთა შორის ტრეჟერისი იაპონიის ხელში გადავიდა.

როგორც ამერიკის ფინანსთა სამინისტროს ბოლო ანგარიშიდან ჩანს, სექტემბრის შუა რიცხვებისთვის ჩინური პორტფელი 1,08 ტრილიონამდე შემცირდა. წლის პირველ ნახევარში პეკინმა 106 მლრდ დოლარის ტრეჟერისი მოიშორა, რაც ყველაზე სწრაფი ტემპია 2015 წლის შემდეგ.

თუმცა საქმე მარტო ეკონომიკურ დაპირისპირებაში არ არის. ერთ-ერთი მიზეზი, რის გამოც ჩინეთი ამერიკის სახელმწიფო ვალს თავიდან იშორებს, ეს დოლარის გაუფასურების რისკია საბეჭდი დაზგის გაუჩერებლად მუშაობის გამო.

თანაც ვალიც იზრდება. რვა თვის განმავლობაში შეერთებულმა შტატებმა 7,7 ტრილიონის სახაზინო ობლიგაცია გამოუშვეს, რაც რეკორდია. ანუ ეკონომიკას მხოლოდ და მხოლოდ სესხებით უჭერენ მხარს.

როგორც Global Times წერს, პეკინში ხედავენ, რომ ვაშინგტონში საბეჭდი დაზგის გარეშე არ შეუძლიათ ეკონომიკური პრობლემების გადაჭრა, ამიტომ ამერიკულ სახელმწიფო ვალში ინვესტიციები უკიდურესად სარისკოა.

დიდი ბაზრობა?

აშშ-ისა და ჩინეთის კონფლიქტის გაღრმავება მხოლოდ აღვივებს შიშებს: ერთიც ვნახოთ და ამერიკის ეკონომიკის მეორე უმსხვილესმა უცხოურმა კრედიტორმა ვერ გაუძლოს და ტრეჟერისების მასშტაბური გაყიდვა დაიწყოს? ასეთი ნაბიჯების შედეგები კატასტროფული იქნება. ამ ქაღალდების მასობრივი ვარდნა პანიკას გამოიწვევს ბაზარზე.

თუმცა, ეს თავად ჩინეთსაც არ აწყობს. უპირველესად იმიტომ, რომ 100–200 მლრდ დოლარის ობლიგაციების მოკლე პერიოდში გაყიდვა გარდაუვლად ჩამოშლის მათ ფასებს. ამ შემთხვევაში ჩინეთის საგარეო აქტივებისა და რეზერვების ფასებიც მნიშვნელოვნად დაიწევს — ისევე, როგორც გაიაფებული ფასიანი ქაღალდების რეალიზაციიდან მიღებული სახსრები.

ამას დაემატება დოლარის დაცემაც, რაც ასევე არაფერში სჭირდება ჩინეთს. ამერიკული ვალუტის დასუსტება ჩინურ ექსპორტს გააძვირებს. გარდა ამისა, აშშ-ის სახაზინო ვალდებულებების ვარდნა სერიოზულად შეზღუდავს პეკინის შესაძლებლობებს, მართოს იუანი — თუ სავაჭრო ომი საბოლოოდ გავა კონტროლიდან. და, ბოლოს, ტრეჟერისების გაყიდვიდან მიღებული დოლარი სადღაც უნდა ჩაიდოს, ეს კი არც ისე იოლია.

პრობლემები შეექმნება არა მარტო ჩინეთს. საფრთხე ყველას დაემუქრება.

„ამერიკული ობლიგაციების პირამიდის ჩამოშლა ნიშნავს – მთელი მსოფლიო ფინანსურ ქაოსში ჩაიძიროს, რომელთან შედარებითაც 1998 თუ 2008 წლების კრიზისები ბავშვურ ხუმრობად მოგეჩვენებათ. ამიტომ არ მგონია, რომ ხილულ პერსპექტივაში რაიმე მსგავსი მოხდეს“, — აცხადებს კროპტოვალუტის ბანკ Chatex-ის ხელმძღვანელი მაიკლ როს–ჯონსონი.

დიდი ალბათობით, დოლარსა და ტრეჟერისზე უარის თქმა ეტაპობრივად მოხდება — რაც ხდება კიდეც ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში. ჩინეთის ერთ-ერთი წამყვანი ეკონომისტის სი ცზიუანის თქმით, პეკინი „ეტაპობრივად შეამცირებს“ აშშ-ის სახაზინო ობლიგაციების პორტფელს დაახლოებით 800 მლრდ დოლარამდე — „თუ მოვლენები ნორმალურად განვითარდება“. თუმცა უკიდურესი ვარიანტი მაინც არ გამოირიცხება, მაგალითად, სამხედრო კონფლიქტის დროს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

31
ავტობუსის კონტროლიორი

თბილისში კორონავირუსი ავტობუსის კონტროლიორს დაუდასტურდა

0
თბილისის სატრანსპორტო კომპანიაში აცხადებენ, რომ ავტობუსის კონტროლიორი, რომელსაც კორონავირუსი დაუდასტურდა, თვითიზოლაციაში იმყოფებოდა

თბილისი, 27 ოქტომბერი — Sputnik. თბილისში ავტობუსის კონტროლიორს კორონავირუსი დაუდასტურდა, იუწყება თბილისის სატრანსპორტო კომპანია.

თბილისის სატრანსპორტო კომპანიაში აცხადებენ, რომ ავტობუსის კონტროლიორი, რომელსაც კორონავირუსი დაუდასტურდა, თვითიზოლაციაში იმყოფებოდა.

მათი თქმით, კონტროლიორს მგზავრებთან შეხება არ ჰქონია, ის ათი დღის განმავლობაში თვითიზოლაციაში იმყოფებოდა.

„კონტროლიორები მუშაობენ განრიგით, ის არ მუშაობდა, როცა თავი იგრძნო შეუძლოდ, ათი დღის განმავლობაში იმყოფებოდა თვითიზოლაციაში. ამ პერიოდში მან ჩაიტარა ტესტირება და დაუდასტურდა ვირუსი. მას არ ჰქონია შეხება არც თანამშრომლებთან და არც მგზავრებთან. რამდენადაც ვიცი, მისი მდგომარეობა ამჟამად დამაკმაყოფილებელია“, – აცხადებენ სატრანსპორტო კომპანიაში.

სექტემბრის დასაწყისიდან საქართველოში მკვეთრად იმატა კორონავირუსით ინფიცირებულთა რაოდენობამ. ბოლო დღეებში ყოველდღიურმა მაჩვენებელმა თითქმის 2000-ს მიაღწია.

საქართველოში ბოლო დღე–ღამეში კორონავირუსით დაავადებულთა რაოდენობა 1824-ით გაიზარდა და 32127-ს მიაღწია. სულ გამოჯანმრთელდა 12632 ადამიანი, გარდაიცვალა – 238.

საქართველოში კორონავირუსით ინფიცირების პირველი შემთხვევა 26 თებერვალს დაფიქსირდა.

0
თემები:
COVID-19 საქართველოში