ჯო ბაიდენი

მოსაზრება: ჯო ბაიდენი ამერიკული ეკონომიკის მოკვლის პირობას დებს

245
(განახლებულია 21:16 24.08.2020)
ამერიკული მასმედია აღფრთოვანებულია ჯო ბაიდენის მტკიცე და უმოწყალო პრინციპულობით, რომელიც მან ტელეარხ ABC-სთან ამასწინანდელ ინტერვიუში გამოავლინა.

ივან დანილოვი

აღფრთოვანება იმითაა გამოწვეული, რომ ბაიდენი აპირებს ეპიდემიის გაგრძელების შემთხვევაში კიდევ ერთხელ შემოიღოს მკაცრი საერთო ეროვნული კარანტინი ეკონომიკური აქტივობების ტოტალური შეზღუდვებით. ამგვარი მიდგომა დიამეტრულად განსხვავდება პრეზიდენტ ტრამპის პოზიციისგან. ამ პოზიციის შედეგების გასაგებად უნდა გავითვალისწინოთ, რომ კორონავირუსი ევროკავშირში, რუსეთში, ბანგლადეშსა თუ ჩინეთში — ეს, უპირველეს ყოვლისა, ეპიდემიოლოგიური საკითხია და მხოლოდ აშშ-ში ატარებს კორონავირუსი ღრმად პოლიტიკურ ხასიათს.

გამოცემა Politico წერს:

„დემოკრატების საპრეზიდენტო კანდიდატი ჯო ბაიდენი აცხადებს, რომ „რასაც გინდა“, ყველაფერს გააკეთებს ქვეყნის შიგნით კორონავირუსის გავრცელებასთან ბრძოლისთვის, აშშ-ის [ეკონომიკის] ბლოკირების ჩათვლით, თუ ეს აუცილებლად ჩაითვლება. „მე გავაჩერებდი [ეკონომიკას], მოვუსმენდი მეცნიერებს. ჩვენ გავაკეთებთ ყველაფერ შესაძლებელს, რათა გადავარჩინოთ სიცოცხლეები“, — უთხრა ბაიდენმა ABC-ს კორესპონდენტს დევიდ მიუირს თავის მეწყვილესთან, ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატ სენატორ კამალა ჰარისთან ერთობლივი ინტერვიუს დროს.

ბაიდენის კომენტარი ყველაზე სასტიკ პოტენციურ ზომებზე მიანიშნებს. მსგავსი რამ არც ერთ საპრეზიდენტო კანდიდატს არ გამოუთქვამს დემოკრატიული პარტიისგან ვირუსის გავრცელების შესაჩერებლად; ვირუსისა, რომელმაც უკვე შეიწირა 175 ათასი ადამიანის სიცოცხლე აშშ-ში.

ზოგადად დემოკრატიული პარტია და კონკრეტულად ბაიდენი ცდილობენ თავი კორონავირუსთან უკომპრომისო მებრძოლებად „გაყიდონ“, რომლებიც მზად არიან ყველაზე რადიკალურ ზომებზე წასასვლელად, რათა აშშ–ში ეპიდემია შეჩერდეს. ამოცანა ისაა, რომ მათ ფონზე პრეზიდენტი ტრამპი ცინიკოს საქმოსნად და „ბებიებისა და პაპების მკვლელად“ წარმოჩინდეს, რომელსაც ხელები სისხლში აქვს; იმათ სისხლში, ვინც იმის გამო მოკვდა, რომ მოქმედმა ადმინისტრაციამ ეკონომიკური შეზღუდვების გაგრძელებაზეც უარი თქვა და ამერიკელებს სახლიდან გამოსვლის ნებაც დართო, არ აიძულა ისინი, ეტარებინათ პირბადეები დაპატიმრების მუქარით.

აშშ-ის იმ რეგიონებში, რომლებსაც დემოკრატიული პარტია აკონტროლებს, ხელისუფლების პარანოია ზოგჯერ გროტესკულ ხასიათს იძენს. მაგალითად, ლოს-ანჯელესში ადგილობრივმა მერიამ არათუ აკრძალა საოჯახო წვეულებები, არამედ ელექტრომომარაგებას, წყალს და საკანალიზაციო სისტემასაც კი უთიშავს შეზღუდვების დამრღვევებს.

პლანეტის მოსახლეობისთვის, რომელიც ამერიკული საინფორმაციო ველის მიღმა ცხოვრობს, ძნელი გასაგებია ფსიქოზის ასეთი დონე, მაგრამ ამერიკულმა მედიასაშუალებებმა, რომლებიც ტრამპის წინააღმდეგ მუშაობენ, გამაოგნებელ შედეგებს მიაღწიეს. მაგალითად, ფინანსურმა კომპანია Franklin Templeton–მა სპეციალური გამოკითხვა დაუკვეთა ეპიდემიასთან დაკავშირებით და მივიდა დასკვნამდე:

„ჩვენ აღმოვაჩინეთ, რომ იმ ადამიანების წილი, რომლებიც ძალიან შფოთავენ COVID-19-ით ინფიცირების შემთხვევაში ჯანმრთელობისთვის სერიოზული შედეგების მიყენების გამო, პრაქტიკულად ერთნაირია ყველა ასაკობრივ კატეგორიაში — 25-დან 64 წლამდე, და მცირედ დაბალია 65 წელს გადაცილებულთა შორის. სიკვდილიანობის შესახებ ფაქტობრივ მონაცემებთან აცილება გამაოგნებელია: 18-24 წლის რესპონდენტთა შორის იმათი რაოდენობა, ვისაც ჯანმრთელობისთვის სერიოზული შედეგების შიში აქვთ, 400–ჯერ აღემატება COVID–სგან გარდაცვლილთა საერთო რაოდენობას, ხოლო 25–34 წლის რესპონდენტებში ეს მაჩვენებელი 90–ჯერ მაღალია“.

ეს უბრალოდ სიფრთხილედ ჩაითვლებოდა, მაგრამ არსებობს ერთი ნიუანსი: სწორედ ეს შეშფოთებული მოქალაქეები ეწინააღმდეგებიან პირბადეების ტარებას და მხარს უჭერენ სკოლების, ბიზნესების, სახელმწიფო დაწესებულებების დახურვას და საერთოდ დაუსრულებელ შეზღუდვებს სრული უსაფრთხოების მიღწევამდე.

სწორედ ამ ფსიქოზით აპელირებდა ბაიდენი, როდესაც არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ ეკონომიკის გამორთვის თაობაზე აცხადებდა. პრობლემა ისაა, რომ ეკონომიკის გამორთვა, რაზეც ბაიდენი საუბრობს, მისი მკვლელობის ტოლფასი იქნება.

„მთელი ქვეყნის ბლოკირება <...> მთლიანი შიდა პროდუქტის სამ პროცენტამდე გიჯდებათ თვეში. ამიტომ ქვეყნის ყველაზე მდიდარი ადამიანებიც კი თავს უფლებას ვერ მისცემენ, კიდევ ორი–სამი თვე სრულად ბლოკირებულები იყვნენ“, — განუცხადა CNBC–ს ჰართრუმ ისელმა, შვეიცარიის ბანკ UBS–ის წარმომადგენელმა.

იმ ქვეყნებში, სადაც ეპიდემიასთან ბრძოლა ესოდენ ძლიერ არ გაუპოლიტიკურებიათ და ეს თემა არჩევნების საკითხად არ უქცევიათ, ვითარება ერთმნიშვნელოვნად აღიქმება: ეკონომიკის სრული გაყინვა უკვე აღარ შეიძლება. ამაზე საუბრობდნენ ისეთი პოლიტიკოსები და ბიზნესმენები, როგორებიც არიან დიდი ბრიტანეთის ექს–პრემიერი ტონი ბლერი, კომპანია Siemens–ის ხელმძღვანელი ჯო კეზერი და საფრანგეთის პრემიერი ჟან კასტეკსი.

აშშ ამ აზრით არაფრით გამოირჩევა და კიდევ უფრო უარეს მდგომარეობაშიცაა,  ვინაიდან ეკონომიკის პირველი გამორთვის შემდეგ ფეხზე დადგომა ჯერ კიდევ ვერ მიახერხეს. The New York Post–ი წერს, რომ „ნიუ–იორკის მშიერი მოსახლეობა ოთხი მილის სიგრძის რიგში დგას უფასო სადილზე ქუინსში“.

სადაზღვევო გიგანტ Allianz–ის ცნობილი ეკონომისტი და ეკონომიკურ საკითხთა მრჩეველი  მოჰამედ ელ–ერიანი მიიჩნევს, რომ „მცირე ბიზნესის რღვევა აშშ–ში კაპიტალიზმს ემუქრება“.

ოფიციალური სახლმწიფო შეფასებებით, რომელსაც ფინანსური ტელეარხი CNBC–ი ეყრდნობა, „აშშ–ის ზრდასრული მოსახლეობის თითქმის ნახევარი უმუშევარია“.

და აი ამ ფონზე ჯო ბაიდენი (უფრო სწორად, მისი პოლიტტექნოლოგები) ფსონს იმაზე დებს, რომ კიდევ უფრო ძლიერ უნდა დააშინოს კორონავირუსით ამომრცევლები და დაპირდეს, რომ კიდევ უფრო ხისტ ეკონომიკურ შეზღუდვებს შემოიღებს, რათა თავის მხარეს გადაიბიროს ისინი.

როგორც უმსხვილესი საერთაშორისო პოლიტკონსალტინგური კომპანია Eurasia Group–ის ხელმძღვანელმა იან ბრემერმა შენიშნა სამართლიანად, ერთადერთი საკითხი, რომელშიც ელექტორატი უფრო ტრამპს ენდობა, ვიდრე ბაიდენს — ეს ეკონომიკაა. და ბაიდენის ასეთმა განცხადებებმა მოქმედი პრეზიდენტის კამპანიას შესაძლოა დამატებითი შანსები მისცეს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

245
თვითმფრინავი ცაში

მოსაზრება: დაუბრუნდება თუ არა ბაიდენი რუსეთთან „ღია ცის“ ხელშეკრულებას

15
(განახლებულია 20:52 24.11.2020)
შეერთებული შტატების მიერ „ღია ცის“ ხელშეკრულებიდან გასვლის თაობაზე განცხადების გაკეთებიდან ექვსთვიანი ვადა ამოიწურა.

სოფია მელნიჩუკი

ვაშინგტონი აღარ მონაწილეობს ხელშეკრულებაში, რომელსაც რუსეთი „უხეშად არღვევდა წლების განმავლობაში“. ტრამპის ადმინისტრაციას მიაჩნია, რომ ქვეყანა იმ მოძველებული შეთანხმებებიდან გაჰყავს, რომლებიც „მოწინააღმდეგეს უპირატესობას ანიჭებს ეროვნული უსაფრთხოების ფასად“. ახლა მოსკოვი აპირებს მიაღწიოს შეთანხმებაში დარჩენილი გარანტიების შესრულებას. არსებობს თუ არა იმის შანსი, რომ ბაიდენის გუნდმა ისევ გახსნას ამერიკული ცა?

არ არსებობს შეთანხმება ნდობის გარეშე

თეთრის სახლის მოსკოვისადმი ერთ-ერთი მთავარი პრეტენზია — საინსპექციო ფრენების შეზღუდვაა აფხაზეთის, ცხინვალის რეგიონის, ჩეჩნეთისა და კალინინგრადის თავზე. ამაზე პასუხად ამერიკელებმა ცა ალასკისა და წყნარი ოკეანის კუნძულების თავზე დახურეს.

ხელშეკრულების თანახმად, 2002 წლიდან 35 წევრ ქვეყანას სადაზვერვო ფრენების ჩატარება შეუძლია ერთმანეთის ტერიტორიებზე. მიღებული მონაცემები ხელმისაწვდომია ყველასთვის. ამასთან, თვითმფრინავები არ არის შეიარაღებული, ვიდეოაპარატურა წინასწარ მოწმდება, ხოლო ბორტზე გასაინსპექტირებელი ქვეყნის წარმომადგენელი იმყოფება.

2019 წელს „ღია ცის“ ხელშეკრულების ფარგლებში 1500-ზე მეტი ასეთი გაფრენა განხორციელდა. მაგრამ ქვეყნებს შორის კონტროლი და ნდობის განმტკიცება ერთადერთი მიზანი არ არის. აქ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური სიგნალებიც არის ხოლმე. მაგალითად, დონბასში კონფლიქტის დაწყების შემდეგ აშშ უკრაინის აღმოსავლეთ ნაწილის თავზე ფრენებს კიევის მხარდაჭერის ნიშნად ახორციელებდა.

ბინძური თამაშები

„კრემლში ეს ხელშეკრულება ძალიან მნიშვნელოვან ფაქტორად მიაჩნიათ ურთიერთნდობისა და შეიარაღების კონტროლის მხრივ. აშშ-ის გასვლა შეთანხმებიდან მას სიცოცხლისუუნაროს ხდის“, — აღნიშნა რუსეთის პრეზიდენტის პრეს-მდივანმა დმიტრი პესკოვმა.

მაგრამ მოსკოვი მაინც განაგრძობს დოკუმენტის ნორმების დაცვას — რამდენიმე პირობის საფუძველზე, განაცხადეს რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში.

პირველი: ევროპული ქვეყნები იძლევიან გარანტიას, რომ არ გადასცემენ თავიანთი ფრენების მონაცემებს აშშ-ს; მეორე: რუსული თვითმფრინავები შეძლებენ ინსპექტირება გაუწიონ ამერიკულ ობიექტებს ევროპაში. ჯერჯერობით არანაირი გარანტია მიღებული არ არის, რაც მოსკოვს კატეგორიულად არ აწყობს.

„საიდუმლო არ არის, რომ აშშ მოკავშირეებისგან მოითხოვს, ხელი მოაწერონ დოკუმენტებს, რომელთა თანახმადაც, ვაშინგტონის [„ღია ცის“ ხელშეკრულებიდან] გასვლის შემდეგ ისინი ამერიკულ მხარეს გადასცემენ მონაცემებს, რომლებსაც რუსეთის თავზე სადამკვირვებლო ფრენების შედეგად მიიღებენ, — ამბობდა კონსტანტინ გავრილოვი, რუსული დელეგაციის ხელმძღვანელი ვენაში. — ეს მარტო ხელშეკრულების დარღვევა კი არა, ბინძური თამაშებია ხელშეკრულების სფეროში, რომელიც ვაშინგტონის სტრატეგიის მსხვერპლად იქცა“.

„ეს სიგიჟეა“

აშშ-ის გასვლა „ღია ცის“ ხელშეკრულებიდან, პირველ რიგში, ვაშინგტონის ევროპელ მოკავშირეებს ურტყამს. მათთვის მნიშვნელოვანია ამერიკული თვითმფრინავების მიერ მოგროვებულ მონაცემებზე წვდომა. რამდენიმე ევროპული ქვეყნის წარმომადგენელმა სინანული გამოთქვა ვაშინგტონის გადაწყვეტილების გამო. „ჩვენ გვესმის, რომ იყო სირთულეები რუსეთის მხრიდან ნორმების დაუცველობის კუთხით, მაგრამ ეს, ჩვენი აზრით, არ არის შეთანხმებიდან გასვლის საბაბი“, — აღნიშნა გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჰაკო მაასმა.

საფრანგეთის საგარეო უწყებაში მიუთითეს, რომ შეერთებულმა შტატებმა არ წარმოადგინა მოსკოვის მიერ შეთანხმების დარღვევის დამადასტურებელი მტკიცებულებები. ერთობლივ განცხადებაში ესპანეთმა, ბელგიამ, ფინეთმა, იტალიამ, ლუქსემბურგმა, ნიდერლანდებმა, ჩეხეთმა და შვედეთმა ხაზი გაუსვეს, რომ „ღია ცის“ ხელშეკრულება კვლავაც რჩება „ფუნქციონირებადად და სასარგებლოდ“.

თავად შტატებში ამ საკითხზე ერთსულოვნება არ არის. მაგალითად, სენატის საერთაშორისო საკითხთა კომიტეტის წევრი რობერტ მენენდესი თეთრი სახლის ნაბიჯებს ასე აფასებს:

„პრეზიდენტმა ტრამპმა თავხედურად უარყო კანონი და ცალმხრივად გადადგა პოლიტიკურად მოტივირებული ნაბიჯი მას შემდეგაც კი, რაც საპრეზიდენტო არჩევნებში დამარცხდა“.

„ეს სიგიჟეა“, — ასეთი კომენტარი გააკეთა აშშ-ის სამხედრო–საჰაერო ძალების გენერალმა და ეროვნული უშიშროების სააგენტოს ყოფილმა დირექტორმა, CIA-ს დირექტორმა მაიკლ ჰაიდენმა. ხოლო რეიგანის ადმინისტრაციის სახელმწიფო მდივანმა ჯორჯ შულცმა, ჯორჯ ბუშის თავდაცვის მინისტრმა უილიამ პერიმ და ბარაკ ობამას არაოფიციალურმა მრჩეველმა სემუელ ნანმა წერილი გაგზავნეს თეთრ სახლში მოწოდებით, შენარჩუნდეს „ღია ცის“ ხელშეკრულება.

ხელშეკრულების დასასრული

დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობის ოთხი წლის განმავლობაში მთელი მსოფლიო დარწმუნდა, რომ ის შეიარაღებაზე კონტროლით დაინტერესებული არ არის. 2018 წელს ამერიკის ლიდერმა განაცხადა, რომ ირანის ბირთვული გარიგებიდან გადის იმ მიზეზით, რომ თეირანი შეთანხმების პირობებს არ იცავს.

ერთი წლის შემდეგ იგივე ბედი ეწია საშუალო და მცირე სიშორის რაკეტების შესახებ შეთანხმებას, რომელსაც რონალდ რეიგანმა და მიხაილ გორბაჩოვმა მოაწერეს ხელი.

2020 წელს ადმინისტრაციაში არსებულმა წყაროებმა გაავრცელეს ინფორმაცია, რომ თეთრ სახლში ბირთვული გამოცდების შესახებ მსჯელობდნენ — პირველად 1992 წლის შემდეგ. ეს იქნებოდა იმ მორატორიუმის დარღვევა, რომელიც აშშ-ზე, რუსეთზე, ჩინეთზე, ბრიტანეთსა და საფრანგეთზე ვრცელდება.

გაურკვეველია სტრატეგიული შემტევი შეიარაღების შესახებ ხელშეკრულების (СНВ-3) ბედიც, რომელსაც 2010 წელს მოეწერა ხელი. მოლაპარაკებების მეორე რაუნდი სექტემბერში დასრულდა, შეერთებულმა შტატებმა რუსეთს მთელი რიგი დამატებითი პირობები შესთავაზა, რომელთა შორის არის შეუსრულებელი — შეთანხმებაში ჩინეთის ჩართვა. СНВ-3-ს ვადა თებერვალში ეწურება და РИА Новости-ს მიერ გამოკითხულ ექსპერტებს დიდი ეჭვი აქვთ, რომ მისი გახანგრძლივება მოხერხდება.

ასეა თუ ისე, „ღია ცის“ ხელშეკრულება, დიდი ალბათობით, დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის ბოლო მსხვერპლი გახდება. ჯო ბაიდენისთვის ოფიციალური გამარჯვების მილოცვა ჯერ ადრეა, მაგრამ იმის ალბათობა, რომ ოვალურ კაბინეტს სწორედ ის დაიკავებს, დღითი დღე იზრდება.

ახლებურად შესვლა

ზოგ ექსპერტს მიაჩნია, რომ ბაიდენი უნდა დაფიქრდეს „ღია ცის“ ხელშეკრულებაში დაბრუნებაზე, მაგრამ ეს ალბათ არ მოხდება, მიაჩნია დმიტრი სუსლოვს — კომპლექსური ევროპული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის დირექტორის მოადგილეს.

„აშშ-ში რამდენიმე ათწლეულის განმავლობაში ჩამოყალიბდა მკაფიო პოზიცია: თუ ისინი შეიიარაღებაზე კონტროლის შეთანხმებიდან გადიან, უკან აღარ ბრუნდებიან. უფრო მეტიც, რუსეთისადმი პრეტენზიებს „ღია ცის“ ხელშეკრულებაზე შტატები ჯერ კიდევ ობამას ადმინისტრაციის დროს აცხადებდა. არსებობს კონსენსუსი თეთრ სახლს, პენტაგონსა და სადაზვერვო სამსახურებს შორის იმის შესახებ, რომ მოსკოვი სრულად არ იცავს და არღვევს დოკუმენტის ნორმებს“, — განაცხადა მან.

ამასთან, ექსპერტის თქმით, ხელშეკრულებაში დაბრუნება კონგრესის ზედა პალატის რატიფიკაციას მოითხოვს. იმის გათვალისწინებით კი, რომ პალატა შეიძლება კვლავ რესპუბლიკელების კონტროლქვეშ აღმოჩნდეს, ეს ახალ პრობლემებს შექმნის. ხოლო თუ ბაიდენი მაინც გადაწყვეტს წინამორბედის გადაწყვეტილების გაუქმებას, ამას დრო დასჭირდება.

„ამასთან, ახლა ტრამპი კიდევ დამატებით წინაღობებს ქმნის“, — აცხადებს ექსპერტი ოლეგ შკიროვი.

თეთრი სახლის გადაწყვეტილება ქვეყნის სამხედრო–საჰაერო ძალებს აიძულებს, თავიდან მოიშოროს თვითმფრინავები, რომლებიც სადამკვირვებლო ფრენებისთვის გამოიყენება.

„კონგრესი, რესპუბლიკელების მოქმედებების გამო, დიდი ხნის განმავლობაში არ გამოყოფდა სახსრებს მათი მოდერნიზაციისთვის. და ეს ბრძოლა „ღია ცის“ ხელშეკრულების ჩამოშლისკენ იყო მიმართული. სადამკვირვებლო თვითმფრინავების გარეშე ხელშეკრულებაში დაბრუნება კი უფრო რთული იქნება“, — მიაჩნია ექსპერტს.

გარდა ამისა, შაკიროვის აზრით, გასათვალისწინებელია ისიც, თუ ვინ დაიკავებს სავარძლებს ბაიდენის ადმინისტრაციაში. მაგალითად, მაიკლ კარპენტერი — საგარეო პოლიტიკის ყოფილი მრჩეველი ასევე ეწინააღმდეგებოდა აშშ-ის მონაწილეობას „ღია ცის“ ხელშეკრულებაში, ვინაიდან რუსეთი თითქოს ინფორმაციას აგროვებს ამერიკული ინფრასტრუქტურის შესახებ — ავი ზრახვებით.  

თუ უფრო მასშტაბურად ვიტყვით, ბაიდენის მთავარი იდეა — ევროპასთან ნდობის აღდგენაა, ხაზს უსვამს შაკიროვი. და იმის გათვალისწინებით, რომ ევროპისთვის ხელშეკრულება მნიშვნელოვანია, შეიძლება აშშ მაინც დაუბრუნდეს ხელშეკრულებას მოკავშირეთა ხათრით — თუნდაც არა მაშინვე.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

15
თემები:
რუსეთი დღეს
რუსი სამშვიდობოების ბლოკპოსტები ლაჩინის რაიონში

მოსაზრება: რატომაა დასავლეთი უკმაყოფილო მთიან ყარაბაღში დარეგულირებით

14
(განახლებულია 19:40 24.11.2020)
საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა იმ ჰუმანიტარული მისიის დეტალები გაამჟღავნა, რომელიც მის  ქვეყანაში მთიანი ყარაბაღის მოსახლეობის დასახმარებლადაა ორგანიზებული.

ირინა ალქსნისი

საუბარია რეგიონში ქირურგებისა და სამედიცინო–ქირურგიული აღჭურვილობის გაგზავნაზე. აშშ, თავის მხრივ, წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტისა და სხვა არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის 5 მლნ დოლარის გამოყოფით შემოიფარგლა. პარიზისა და ვაშინგტონის მხრიდან ყარაბაღის დარეგულირების საკითხზე აშკარა ენთუზიაზმის არარსებობა — რიტორიკაშიც და ქმედებებშიც — სერგეი ლავროვის სიმართლეს ადასტურებს, რომელმაც მათი „შელახული თავმოყვარეობა“ ახსენა.

იგივე თქვა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმაც, რომელმაც ირონიულად შენიშნა, რომ შეერთებულმა შტატებმა და საფრანგეთმა დაგვიანებით, მაგრამ მაინც გამოთქვეს პოზიტიური დამოკიდებულება მიღწეულ შეთანხმებაზე.  

ანკარას კი, ტრადიციულად, სიტყვების შესარჩევად ცერემონიები არ დაუწყია. თურქეთის პრეზიდენტის პრეს-მდივანმა განაცხადა, რომ დასავლეთს, ნატოსა და ევროკავშირის სახით, 30 წლის განმავლობაში არ გამოუვლენია უნარი, წამოეყენებინა „კონკრეტული და რეალური წინადადებები“ ყარაბაღში დაპირისპირებასთან დაკავშირებით — და ეს მაშინ, როცა რუსეთმა და თურქეთმა „ურთიერთგაგებას მიაღწიეს“.

იმის შესახებ, რომ მთიან ყარაბაღზე მოლაპარაკებები დასავლეთისთვის მტკივნეული მარცხი გამოდგა — განსაკუთრებით აშშ-ისა და საფრანგეთისთვის, რომლებიც რუსეთთან ერთად არიან ეუთოს მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარეები — მაშინვე დაიწყეს წერა.

თუ The National Interest-ის ჟურნალისტებს დავუჯერებთ, დასავლეთმა ამჯერად ყველაფერი გამოტოვა. მისთვის მოულოდნელობა იყო საომარი მოქმედებების განახლებაცა და შეთანხმებაზე ხელმოწერაც, რომლის თანახმადაც რეგიონში რუსი სამშვიდობოები შევიდნენ. გამოცემამ მომხდარზე პასუხისმგებლობა ამერიკულ დაზვერვას დააკისრა, რომელმაც, მის ხელთ არსებული მონაცემებით, პუტინისა და ერდოღანის მოლაპარაკებების შესახებაც კი ვერ მოიპოვა ინფორმაცია. ამის შედეგად კი აშშ-ის პოზიციები რეგიონში შესამჩნევად შესუსტდა.

მაგრამ რეალურად ვითარება კიდევ უფრო უარესია, ვინაიდან პოზიცია „დაზვერვამ ვერ იმუშავა“ შესაძლებელს ხდის დაიფაროს აშშ-ის კიდევ უფრო მასშტაბური ხასიათის ჩავარდნა მთელ ამ ისტორიაში.

ყარაბაღის დარეგულირება, მიუხედავად კონფლიქტის შედარებით ლოკალური ხასიათისა, ცვლილებების პრინციპულად ახალ ეტაპს მოასწავებს, რომელთაც გლობალური პოლიტიკური სისტემა განიცდის. ეს პირველადაა, როცა შეერთებული შტატები და ევროპა არასაჭირო და არასასურველი პარტნიორები გამოდგნენ ყველა მონაწილე მხარისთვის.

ბოლო სამი ათწლეულის განმავლობაში დასავლური ჰეგემონიის უმნიშვნელოვანესი მარკერი იყო მისი ყველგან ყოფნა და მასზე საყოველთაო მოთხოვნა. ნებისმიერ ვითარებაში, ნებისმიერ კონფლიქტში — სხვადასხვა ქვეყნების შიდაპოლიტიკურ ნაწილშიც კი — ყოველთვის მოიძებნებოდა ძალები, რომლებიც დასავლეთით აპელირებდნენ, მიმართავდნენ მას დახმარებისთვის, მხარდაჭერის იმედი ჰქონდათ და ხშირად იღებდნენ კიდეც მას ამა თუ იმ სახით.

ამგვარი მიდგომის მეტყველ ნიმუშად შეიძლება გავიხსენოთ ყირიმში 2014 წლის გაზაფხულზე მომხდარი ეპიზოდი, როდესაც უკრაინელმა სამხედროებმა რუსული სამხედრო ობიექტის „იერიში“ სცადეს ლოზუნგით „ამერიკა ჩვენთანაა“. ეს, რა თქმა უნდა, სასაცილოდ კი გამოიყურება, მაგრამ იმავდროულად ზუსტად ასახავს პლანეტის ადამიანების მნიშვნელოვანი ნაწილის აზროვნებას, მათ შორის, მაღალჩინოსნებისა — ბელორუსიიდან ვენესუელამდე და სირიიდან ჰონკონგამდე.

უფრო მეტიც, დასავლეთი მიზანმიმართულად უჭერს მხარს ამგვარ ვითარებას, რომელიც, ბუნებრივია, დაინტერესებულია იყოს ბოლო ინსტანციის სიმართლე და თუ საკონტროლო პაკეტის არა, მინიმუმ, ვეტოს უფლების მფლობელი მაინც მსოფლიოს ყოველ პრობლემასა თუ კონფლიქტში. სწორედ ეს არის კიდეც მისი გეოპოლიტიკური დომინირების ერთ-ერთი მთავარი შემადგენელი.

ყარაბაღის ამჟამინდელი დარეგულირება უნიკალური გამოდგა იმით, რომ დასავლეთი მისგან იმთავითვე მოკვეთილი აღმოჩნდა ყველა მონაწილე მხარის მიერ. ეს მით უმეტეს შთამბეჭდავია, რომ მოლაპარაკებათა პროცესი აშკარად არ იყო მარტივი, რაც მონაწილე დედაქალაქების ოფიციალურ, დროდადრო საკმაოდ მკვეთრ განცხადებებში აისახებოდა.

მაგრამ, ნაცვლად იმისა, რომ, არსებული მსოფლიო ტრადიციით, მონაწილეობაში შტატებიცა და ევროპაც ჩაერთოთ, ყველა ერთხმად იზიარებდა მოსაზრებას „ყველაფერში თავად გავერკვევით“.

და მართლაც გაერკვნენ, ჩააყენეს რა დასავლეთი და დანარჩენი მსოფლიო უკვე პოსტფაქტუმ მიღწეული და უკვე ამოქმედებული შეთანხმების ფაქტის წინაშე.

ამით მძლავრი დარტყმა მიაყენეს აშშ-ის მსოფლიო სისტემაზე გავლენის კიდევ ერთ ქვაკუთხესა და პრეტენზიას. ხოლო როგორც პრაქტიკა გვაჩვენებს, პირველ მცდელობას, მით უმეტეს, ესოდენ წარმატებულს, აუცილებლად მოჰყვება სხვა წარმატებებიც.

არაფერია გასაკვირი იმაში, რომ ამერიკელებს ურჩევნიათ მომხდარი საკუთარი დაზვერვის შემთხვევით ჩავარდნას მიაწერონ. ეს მარტივიცაა და უფრო კომფორტულიც, ვიდრე იმის საჯაროდ აღიარება, რომ რეალურად მთიან ყარაბაღში დარეგულირება მორიგ ტექტონიკურ რყევას ნიშნავს მსოფლიო პოლიტიკურ სისტემაში, რომელიც აშშ-სა და დასავლეთს თანდათანობით ართმევს ექსკლუზიურ სტატუსს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

14
თემები:
რუსეთი დღეს
რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი და მისი თურქი კოლეგა რეჯეფ თაიიფ ერდოღანი

პუტინმა და ერდოღანმა სატელეფონო საუბრის დროს ყარაბაღში არსებული სიტუაცია განიხილეს

0
რუსეთის ლიდერმა ვლადიმირ პუტინმა ერდოღანს გააცნო ინფორმაცია რუსი სამშვიდობოების საქმიანობის შესახებ, რომლებიც ყარაბაღში ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის შესრულების მხარდაჭერას ახორციელებენ

თბილისი, 25 ნოემბერი – Sputnik. რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა და მისმა თურქმა კოლეგამ რეჯეფ თაიიფ ერდოღანმა მთიან ყარაბაღში ცეცხლის შეწყვეტის კონტროლის ცენტრი განიხილეს, იუწყება კრემლის პრესსამსახური.

სატელეფონო საუბარი თურქეთის ინიციატივით შედგა.

ორი ქვეყნის ლიდერებმა აღნიშნეს იმ გადაწყვეტილებების სრული და თანმიმდევრული შესრულების აუცილებლობა, რომლებიც „რეგიონში სტაბილურობისა და მშვიდობიანი ცხოვრების უზრუნველსაყოფად არის მიმართული“.

აღინიშნა, რომ პუტინმა ერდოღანს გააცნო ინფორმაცია რუსი სამშვიდობოების საქმიანობის შესახებ, რომლებიც ყარაბაღში ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის შესრულების მხარდაჭერას ეფექტურად ახორციელებენ.

პრეზიდენტები შეთანხმდნენ, რომ მთიან ყარაბაღში პრიორიტეტულია ისეთი ჰუმანიტარული პრობლემები, როგორებიცაა დევნილების დაბრუნება, რელიგიური და კულტურული ობიექტების შენარჩუნება, ინფრასტრუქტურის აღდგენა.

აზერბაიჯანის, სომხეთისა და რუსეთის ლიდერებმა — ილჰამ ალიევმა, ნიკოლ ფაშინიანმა და ვლადიმირ პუტინმა 9 ნოემბერს ხელი მოაწერეს განცხადებას მთიან ყარაბაღში 10 ნოემბრიდან ცეცხლისა და საომარი მოქმედებების შეწყვეტის შესახებ. შეთანხმების მიხედვით, ამ დროისათვის ყარაბაღში რუსი სამშვიდობოები განლაგდნენ, აზერბაიჯანი და სომხეთი დაკავებულ პოზიციებზე რჩებიან და ამასთან მიმდინარეობს ტყვეთა გაცვლა. ნოემბერ–დეკემბერში სომხეთი აზერბაიჯანს მთიანი ყარაბაღის ტერიტორიების დიდ ნაწილს გადააბარებს.

მთიან ყარაბაღში რუსი ოფიცერი ნაღმზე აფეთქდა >>

ცეცხლის შეწყვეტისა და საომარი მოქმედებების შეწყვეტაზე კონტროლის მიზნით მთიანი ყარაბაღის ზონაში მიმდინარეობს რუსეთის ფედერაციის სამშვიდობო კონტინგენტის განთავსება – შეთანხმებულია 1960 სამხედრო მოსამსახურის, 90 ჯავშანტრანსპორტიორის, 380 ერთეული საავტომობილო და სხვა სპეცტექნიკის შეყვანა.

0
თემები:
ესკალაცია ყარაბაღში 2020