რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო

მოსაზრება: ეს არის ნაბიჯი სამყაროს აღსასრულისკენ

332
(განახლებულია 18:58 14.07.2020)
თეთრ სახლში, როგორც ყველაფრიდან ჩანს, საბოლოოდ გადაწყვიტეს აღარ განაგრძონ შეთანხმება მცირე და საშუალო სიშორის სტრატეგიული შეიარაღების შემცირების შესახებ (СНВ-3), განაცხადა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა.

ანდრეი კოცი

ეს ბოლო დოკუმენტია, რომელიც ორი ბირთვული ზესახელმწიფოს სამხედრო ძლიერებას ზღუდავს. რით ემუქრება საერთაშორისო უშიშროების სისტემის რღვევა მსოფლიოს?

ჩინეთის ჩართვა

სერგეი ლავროვმა ჟურნალისტებთან საუბრისას ხაზი გაუსვა, რომ პანიკის აყოლა СНВ-3-ის შეწყვეტასთან დაკავშირებით საჭირო არ არის — რუსეთს აქვს უნარი, გარანტირებულად უზრუნველყოს საკუთარი უსაფრთხოება ამ შეთანხმების გარეშეც. და მაინც, ეს შეთანხმება ძალიან მნიშვნელოვანი იყო. СНВ-3-ს ხელი რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა და აშშ-ის პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ ხელი 2010 წლის 8 აპრილს მოაწერეს. დოკუმენტის მოქმედების ვადა, რომელიც ძალაში 2011 წლის თებერვალში შევიდა, 2021 წელს იწურება.  

შეთანხმება ითვალისწინებდა რუსეთისა და აშშ-ის არსენალებში ბირთვული მუხტების შემცირებას 1550 ერთეულამდე და საკონტინენტთაშორისო ბალისტიკური რაკეტების, წყალქვეშა ნავებისა და მძიმე ბომბდამშენების ბალისტიკური რაკეტების შემცირებას 700 ერთეულამდე. СНВ-3 შეთანხმების გაგრძელებაში ეჭვი თითქმის არავის ეპარებოდა მანამ, სანამ თეთრ სახლში დონალდ ტრამპი არ მოვიდა — ამის შემდეგ სიტუაცია მკვეთრად შეიცვალა.

ამერიკის ლიდერმა СНВ-3-ის შემდგომი არსებობის ერთ-ერთ ძირითად პირობად მასში ჩინეთის მონაწილეობა დაასახელა. ჩინეთის შეიარაღების კონტროლის დეპარტამენტის დირექტორმა ფუ ცუნმა განმარტა, რომ ეს მხოლოდ ორ შემთხვევაშია შესაძლებელი: თუ ჩინეთი აშშ-ის დონემდე გაზრდის ბირთვულ არსენალს, ან თუ ვაშინგტონი შეამცირებს თავის არსენალს. პეკინისთვის სხვა ვარიანტები მიუღებელია, ვინაიდან არ ითვალისწინებენ კოლოსალურ სხვაობას სტრატეგიულ პოტენციალებში.  

კიდევ ერთი პირობა, რომელიც ვაშინგტონმა წამოაყენა, არ აწყობს მოსკოვს. ივლისის დასაწყისში აშშ-ის პრეზიდენტის სპეცწარმომადგენელმა შეიარაღებაზე კონტროლის საკითხებში, მარშალმა ბილინგსლიმ „საშინელი“ უწოდა რაკეტა „ბურევესტნიკებისა“ და დრონ „პოსეიდონების“ პროექტს, და მათი შეჩერება მოითხოვა, ვინაიდან СНВ-3-ის შეზღუდვები ამ იარაღზე არ ვრცელდებოდა. ამერიკელები მანამდეც მოითხოვდნენ უახლესი რუსული შეიარაღების შეზღუდვას, მათ შორის, არაბირთვული ჰიპერბგერითი ხომალდსაწინააღმდეგო რაკეტა „ცირკონებისა“.

„ეს იმაზე მეტყველებს, რომ აშშ-ს აღარ რჩება ბერკეტები მსოფლიო ლიდერობის შესანარჩუნებლად, გარდა ბირთვული შანტაჟისა. ეკონომიკურად ისინი უკვე ჩამორჩებიან ჩინეთს გარკვეული მიმართულებებით, ხოლო სამხედრო ტექნოლოგიების მხრივ — რუსეთს. ამიტომაც ცდილობენ უარი გვათქმევინონ მოწინავე პროექტებზე. ჩვენ არ უნდა წამოვეგოთ ამ ანკესს“, — განაცხადა სამხედრო მეცნიერებათა დოქტორმა კონსტანტინ სივკოვმა.

უკომპრომისო პოზიცია

სერგეი ლავროვმა ხაზი გაუსვა, რომ რუსეთი არ დაუწყებს ხვეწნას აშშ-ს, რომ СНВ-3 განაგრძოს, მიუხედავად იმისა, რომ მოსკოვი ყოველთვის მზად იყო გარკვეულ დათმობებზე წასასვლელად. მინისტრმა აღნიშნა, რომ ამერიკელებთან ერთად იმსჯელეს ორი უახლესი რუსული სტრატეგიული სისტემის რაოდენობის შემცირებაზე СНВ-3-ის ფარგლებში, როდესაც ისინი სრულად იქნება განთავსებული. საუბარია ჰიპერბგერით საბრძოლო ბლოკებზე „ავანგარდი“ და მძიმე საკონტინენტთაშორისო ბალისტიკურ რაკეტა „სარმატებზე“.

„რაც შეეხება სამ სხვა სისტემას, ისინი ახლებია და არ შედის იმ კატეგორიაში, რომლებზეც СНВ-3 ვრცელდება. მაგრამ ჩვენ მზად ვართ დავიწყოთ საუბარი იმაზე, რომ ის შეიარაღებაც გახდეს დისკუსიის საგანი, რომლებიც არ არის კლასიკური მოქმედი შეთანხმების თვალსაზრისით“, — აღნიშნა ლავროვმა.

მაგრამ ნაკლებად მოსალოდნელია, რომ შტატები საპასუხო დათმობაზე წავიდეს. ვაშინგტონმა არაერთხელ განაცხადა უკომპრომისოდ – ან უსიტყვოდ დაეთანხმეთ ჩვენს პირობებს, ან შეთანხმებიდან გავალთო. აშკარაა, არც რუსეთი და არც ჩინეთი არ აპირებენ დაეთანხმონ ამერიკელების პრეტენზიებს საკუთარი ეროვნული ინტერესების გაუთვალისწინებლად. სპეციალისტების აზრით, СНВ-3-ს გაგრძელების მცირე შანსები აქვს. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ უშიშროების საერთაშორისო სისტემა სრულად შეიცვლება.

ხარისხი რაოდენობის ნაცვლად

„თუ კონკრეტულად საერთაშორისო უშიშროების სისტემაზე ვისაუბრებთ სამხედრო სფეროში, მაშინ უნდა ვაღიაროთ, რომ ის ფაქტობრივად აღარ არსებობს. ეს სისტემა ჯერ აშშ-სა და სსრკ-ს შორის, ხოლო შემდეგ აშშ-სა და რუსეთს შორის შეთანხმებას ეყრდნობოდა... მთელი სისტემა, რომელიც საგულდაგულოდ იგებოდა ცივი ომის მწვავე კონფლიქტურ სიტუაციებში, ვაშინგტონის ინიციატივითაა დარღვეული“, — ამბობს ექსპერტი ვიქტორ მურახოვსკი.

ექსპერტმა ხაზი გაუსვა, რომ ჯერ ისევ მოქმედი СНВ-3-ის გარდა დარჩა მხოლოდ სარაკეტო ტექნოლოგიებზე კონტროლის რეჟიმის შეთანხმება, მაგრამ ამერიკელები ამ დოკუმენტის საკუთარ თავზე მორგებასაც ცდილობენ. სააგენტო „როიტერმა“ ივნისში გაავრცელა ინფორმაცია, რომ თეთრი სახლი შეთანხმების ნორმების გადახედვას აპირებს, რათა მეტი დრონი მიჰყიდოს სხვადასხვა ქვეყნებს. დიდი ალბათობით, ეს შეთანხმების სხვა მონაწილეებს ხელს არ მისცემს.

ექსპერტის აზრით, ახალი „რაოდენობრივი“ გამალებული შეიარაღება შუძლებელია, თუმცა ტექნოლოგიური უპირატესობისთვის ბრძოლა სტრატეგიული შეიარაღების სფეროში, სავარაუდოდ, მწვავე იქნება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

332
გაეროს შტაბბინა

მოსაზრება: აშშ მზადაა დაშალოს გაერო

50
(განახლებულია 20:13 23.09.2020)
გაეროს გენერალური ასამბლეის 75-ე სესიაზე ყველაზე მეტი ინტერესი კანონზომიერად გამოიწვია პლანეტის სამი ყველაზე გავლენიანი ადამიანის მოხსენებებმა.

ირინა ალქსნინი

დისტანციური ვიდეოფორმატი, რომლის მეშვეობითაც იღებენ მსოფლიო ლიდერები მონაწილეობას გაეროს გენასამბლეის საიუბილეო, 75-ე სესიაში, უნებურად უფრო მეტ ინფორმაციასა და საფიქრალს იძლევა, ვიდრე მათი ტრადიციული გამოსვლები ორგანიზაციის ნიუ-იორკის შტაბ-ბინაში. ანტურაჟიც კი, რომელშიც იმყოფებიან სახელმწიფოთა ლიდერები, მეტად სიმბოლურია.

ყველაზე მეტი ინტერესი დღეს კანონზომიერად გამოიწვია პლანეტის სამი ყველაზე გავლენიანი ადამიანის მოხსენებებმა. დონალდ ტრამპის სიტყვა კიდევ ერთ წინასაარჩევნო ღონისძიებად იქცა, რომელშიც ხაზგასმული იყო არა მარტო მისი საგარეო პოლიტიკის მთავარი —  ანტიჩინური მიმართულება, არამედ ამერიკის ლიდერის გაეროსადმი ქედმაღლურ–დამამცირებელი დამოკიდებულებაც.  

ტრამპმა სიტყვა თეთრი სახლის ჩვეულ პრეს-ვითარებაში წარმოთქვა, სახელმწიფო დროშისა და შეერთებული შტატების პრეზიდენტის დროშის ფონზე — ყოველგვარი იმაზე მინიშნების გარეშე, რომ მისი სიტყვის ადრესატი არათუ გაერო, არამედ თუნდაც საერთაშორისო აუდიტორია იყო.

ამერიკის ლიდერმა მანამდე არაერთგზის განაცხადა, რომ ვინაიდან მისი ქვეყანა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დამფინანსებელი ყველაზე მსხვილი წყაროა, ამიტომ ის ვაშინგტონის ქვეშევრდომია და ვალდებულია შეასრულოს მისი განკარგულებები.

ეჭვგარეშეა, მისი წინამორბედებიც ანალოგიურად ფიქრობდნენ, მაგრამ ტრამპი პირველი აღმოჩნდა, ვინც თავს უფლება მისცა, ამგვარი პოზიცია ღიად დაეფიქსირებინა და თანაც დასჯით დამუქრებოდა ურჩობის შემთხვევაში. ასე რომ, მის მიერ დღევანდელი გამოსვლის გამოყენება საარჩევნო კამპანიის ამოცანების გადასაჭრელად სრულად ჯდება ამგვარი მიდგომის ჩარჩოში.

რუსულმა მედიასაშუალებებმა შენიშნეს, რომ ამერიკის პრეზიდენტს არც ერთხელ არ უხსენებია რუსეთი. სამაგიეროდ ჩინეთი დასახელდა თორმეტჯერ (სხვათა შორის, „შეერთებულმა შტატებმა“ მხოლოდ ათჯერ გაიჟღერა). სწორედ ეს გამომწვევი, პირდაპირ სკანდალური ანტიჩინური სული იყო ტრამპის სიტყვის არსი. მარტო პეკინის დასჯის მოწოდება რად ღირდა, კორონავირუსის გავრცელების გამო, ან სიტყვაში „ჩინური ვირუსის“ გამოყენება.  

ამერიკული მოხსენების ხაზგასმით კონფრონტაციული ხასიათი ეწინააღმდეგება გაეროს ტრადიციებსა და დაუწერელ კანონებს. მაგრამ პეკინი აშკარად ელოდებოდა მსგავს დემარშს. და საქმე მარტო ის არაა, რომ ამერიკის პრეზიდენტის გამოხდომებს ელვისებურად მოჰყვა ჩინეთის წარმომადგენლის პასუხი.

სი ძინპინის სიტყვა მიმდინარე მომენტის ყველაზე მწვავე პრობლემებს ეძღვნებოდა (უპირველესად, რაღა თქმა უნდა, COVID-19-თან მსოფლიო ბრძოლას) და ჩვეულ აწონილ ტონში იყო „გამოყვანილი“.

თუმცა ეს კია, ქვეყნის ლიდერი ჩინეთის დიდი კედლისა და ჩინური მკაცრი ბუნების მასშტაბური გამოსახულების ფონზე იჯდა. ძნელი იყო არ გაგეგოთ კომპოზიციაში ჩადებული გამჭვირვალე სიმბოლური ქვეტექსტი: სი ძინპინის ზურგს უკან დგას უზარმაზარი უძველესი ქვეყანა, რომელიც მზადაა გაუძლოს ნებისმიერ გარე საფრთხეს.

ამერიკული და ჩინელი კოლეგების კონტრასტის ფონზე რუსეთის პრეზიდენტის სიტყვა ყველაზე ტრადიციული ჩანდა: დაწყებული პუტინის მიერ წამოწეული, თანამედროვეობის ფუნდამენტური პრობლემების ფართო სპექტრიდან, დასრულებული ხაზგასმული „გაეროული“ ანტურაჟით, რომლის ფონზეც ის საუბრობდა. დაცული იყო რუსეთის ლიდერის საერთაშორისო ღონისძიებებში მონაწილეობის ისეთი თავისებურებაც, როგორიცაა ტექსტის ფურცლიდან კითხვა და არა ტელესუფლიორის გამოყენება.

პუტინი საუბრობდა გაეროს როლის მნიშვნელობაზე პლანეტაზე სტრატეგიული სტაბილურიბის მხარდაჭერაში, ისტორიის დამახინჯების დაუშვებლობაზე, შეიარაღებაზე კონტროლის შენარჩუნების აუცილებლობასა და, რაღა თქმა უნდა, კოლექტიური საერთაშორისო ძალისხმევების მნიშვნელობაზე კორონავირუსის ეპიდემიასთან ბრძოლაში და მის სოციალურ–ეკონომიკურ შედეგებზე.

არსობრივადაც და ფორმითაც ეს იყო სახელმწიფოს მეთაურის სიტყვა, რომლის ქვეყანაც უბრალოდ თვალს ადევნებს მსოფლიოს მორიგ ქაოსის ეპოქაში ჩაძირვას და, ამასთან, ყველაფერს აკეთებს, რაც მასზეა დამოკიდებული, რომ არ დაუშვას ყველაზე საშინელი შედეგი.

პუტინმა კიდევ ერთხელ გაიხსენა, რომ 75 წლის განმავლობაში არსებული საერთაშორისო თანამშრომლობის, დიალოგისა და ურთიერთგაგების სისტემას გასულ ჯერზე საშინელი ფასი გადაეხადა. და რუსეთი, რომელმაც მაშინ მასში დიდი წვლილი შეიტანა, ბოლომდე იქნება ნორმალურობისა და ჯანსაღი აზრის პატარა კუნძული, რომლის იმედიც პლანეტას ყოველთვის შეიძლება ჰქონდეს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

50
თეთრი სახლი

მოსაზრება: რატომ განუახლა შეერთებულმა შტატებმა ირანს სანქციები

32
(განახლებულია 19:32 22.09.2020)
შეერთებულმა შტატებმა ანტიირანული სანქციები სრული მოცულობით აღადგინა. სახელმწიფო დეპარტამენტმა ეს იმით ახსნა, რომ თეირანი არ ასრულებს „ბირთვული შეთანხმების“ პირობებს.

გალია იბრაგიმოვა

გაეროსა და ევროკავშირში ამერიკელთა არგუმენტები დამაჯერებლად არ ჩათვალეს და უარი თქვეს, შეერთებოდნენ ვაშინგტონს. რისკენ ისწრაფვის თეთრი სახლი და რა პოზიცია აქვს საერთაშორისო საზოგადოებას?

ცალმხრივი ზეწოლა

„გაეროს უშიშროების საბჭომ არ გაუხანგრძლივა ირანს იარაღის მიწოდებაზე ემბარგო. მაგრამ აშშ უმოქმედოდ არ რჩება და სანქციები დააბრუნა. თუმცა ამჯერად არა მარტო თეირანის, არამედ ემბარგოს ყველა დამრღვევის მიმართ“, — განაცხადა მაიკ პომპეომ და მოუწოდა ევროკავშირს, მხარი დაუჭიროს ვაშინგტონს.

მაგრამ რეაქცია საპირისპირო გამოდგა. გერმანიის, დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის საგარეო უწყებების ხელმძღვანელებმა („ევროსამეული“) ერთობლივი განცხადება გაავრცელეს, რომლითაც თეთრი სახლის ნაბიჯებს გმობდნენ.

„აშშ ირანულ პროგრამაზე მოქმედების ერთობლივი ყოვლისმომცველი გეგმიდან 2018 წლის 8 მაისს გავიდა და აღარ მიიჩნევა „გარიგების“ მონაწილედ. ამასთან დაკავშირებით ვაშინგტონის არანაირ გადაწყვეტილებას არ აქვს იურიდიული ძალა“, — აღნიშნეს „ევროსამეულის“ მინისტრებმა.

პარიზი, ბერლინი და ლონდონი, პირიქით, სანქციების შესუსტებას განაგრძობენ. მინისტრების თქმით, ირანისთვის შეზღუდვების მოხსნა გაეროს უშიშროების საბჭოს 2231-ე რეზოლუციითა გათვალისწინებული. ამ დოკუმენტმა ოფიციალურად დაამტკიცა 2015 წელს შეთანხმებული „ბირთვული გარიგება“.

„ჩვენ გამუდმებით ვუჭერდით მხარს მის შენარჩუნებას და განვაგრძობთ ამის კეთებას“, — ხაზი გაუსვეს ევროპელებმა.

ევროპული დაპირებები

დონალდ ტრამპი „გარიგებიდან“ ორი წლის წინ გავიდა და მიზეზად ის დაასახელა, რომ თეირანი ფარულად ავითარებს ბირთვულ პროგრამას. მას არანაირი მტკიცებულებები არ მოუყვანია, თუმცა სანქციების დაბრუნება კი მოითხოვა.

რუსეთმა, ჩინეთმა და ევროპელებმა ეს დაგმეს და ხაზი გაუსვეს, რომ დოკუმენტი აშშ-ის გარეშეც განაგრძობს მოქმედებას. გერმანიამ, საფრანგეთმა და დიდმა ბრიტანეთმა სპეციალური კანონიც კი მიიღეს, რომელიც კომპანიებს ირანთან თანამშრომლობის უფლებას ანიჭებს. იმისათვის, რომ ბიზნესს აშშ-ის ზეწოლისა არ შეშინებოდა, განსაკუთრებული საფინანსო მექანიზმი INSTEX-იც კი შეიმუშავეს.

თუმცა, ეფექტი შეზღუდული აღმოჩნდა. კომპანიები მაინც ტოვებდნენ ირანის ბაზარს და ისლამური რესპუბლიკის ეკონომიკა მკვეთრად დაეცა. თეირანთან თანამშრომლობა ჩინელებმაც კი გაწყვიტეს, მიუხედავად იმისა, რომ პეკინმა დაგმო ამერიკული სანქციები.

ირანის ხელისუფლებამ მოლოდინის რეჟიმი აირჩია იმის იმედით, რომ ევროპელები მოახერხებდნენ ვაშინგტონის დარწმუნებას – არ დაეთრგუნა ბიზნესი. მაგრამ იმის კვალდაკვალ, თუ როგორ გადიოდნენ უცხოური კომპანიები ქვეყნიდან, ხოლო ვაშინგტონის შერბილების იმედი ქრებოდა, თეირანმა ბირთვულ პროგარამაზე შეზღუდვების მოხსნა დაიწყო.

ფორმალურად მოქმედების ერთობლივი ყოვლისმომცველი გეგმა (JCPOA) მუშაობს, მაგრამ „გარიგების“ მონაწილეთა ურთიერთბრალდებები მისდამი ნდობას ანგრევს. თეირანის უარს, დაიცვას დოკუმენტის პირობები, ვაშინგტონი „აიათოლების რეჟიმზე“ ახალი შეტევის ახალ არგუმენტად იყენებს.

„ემბარგოს გაუქმება არ უნდა დაიშვას“

ყველაზე მეტად ამერიკელები იმას უფრთხიან, რომ 18 ოქტომბერს თეირანს იარაღზე ემბარგო მოეხსნება. ამ შიშებს ირანის მეზობლები კიდევ მეტად ამწვავებენ.

მაგალითად, ისრაელი, საუდის არაბეთი, ბაჰრეინი და კუვეიტი მიუთითებენ, რომ აკრძალვების გაუქმების შემდეგ ისლამური რესპუბლიკა ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემებსა და თანამედროვე გამანადგურებლებს შეიძენს რუსეთისა და ჩინეთისგან. ეს გააძლიერებს ირანს და რეგიონში ვითარებას გაართულებს. იმისათვის, რომ ასეთი სცენარი არ დაუშვან, თეირანის მოწინააღმდეგეები აშშ-ის გავლით მოქმედებენ.

აგვისტოში ამერიკელებმა გაეროს უშიშროების საბჭოს წარუდგინეს რეზოლუცია იარაღის ემბარგოს გახანგრძლივების თაობაზე და ეს იმით გაამყარეს, რომ თეირანი „ჰესბოლას“ აიარაღებს ლიბანსა და სირიაში, ასევე შიიტ ბოევიკებსაც აწვდის იარაღს ერაყში, რომლებმაც არაერთხელ მოაწყვეს შეჯახება ადგილობრივ სამხედროებთან.

„ევროსამეული“ ამერიკელების შიშებს იზიარებს, მაგრამ მათ წინადადებას მხარი არ დაუჭირეს. რუსეთმა და ჩინეთმა კი მიანიშნეს, რომ ამ მიმართულებით აშშ-ის ყველა ძალისხმევას დაბლოკავენ. ირანმა, თავის მხრივ, განაცხადა, რომ ასეთი რეზოლუცია საბოლოოდ დაუსვამს ჯვარს „ბირთვულ გარიგებას“.

გაეროს უშიშროების საბჭომ არ მიიღო ამერიკული პროექტი. მაგრამ უკვე ერთი კვირის შემდეგ სახელმწიფო დეპარტამენტმა წარმოადგინა დოკუმენტი, რომელიც თითქოს ადასტურებდა, რომ თეირანი „გარიგებით“ ნაკისრ ვალდებულებებს არღვევდა. მასში საუბარი იყო იმაზე, რომ ირანმა გამდიდრებული ურანი დადგენილ ნორმაზე 300 კგ-ით მეტი დააგროვა.

მაიკ პომპეო არ მალავდა, რომ ვაშინგტონს სანქციების სრული მოცულობით აღდგენა სურდა. უშიშროების საბჭოში მათ შეახსენეს: აშშ-ს არ შეუძლია იმსჯელოს „გარიგების“ პირობების დაცვაზე, ვინაიდან ის იქიდან გავიდა. ამერიკელებმა კი უპასუხეს, რომ ისინი კვლავინდებურად რჩებიან მათ შორის, ვინც რეზოლუცია 2231 დაამტკიცა და, შესაბამისად, ინარჩუნებენ სანქციების უფლებას.

ამასთან მიუთითეს, რომ, „გარიგების“ თანახმად, თუ ირანის მიმართ საჩივრის წარდგენიდან 30 დღის განმავლობაში ზომებს არ მიიღებდნენ, სანქციები აღდგებოდა. ვადა 20 სექტემბერს ამოიწურა.

მოლოდინის დიპლომატია

„გაეროს გენერალური მდივანი ანტონიუ გუტერიში უშიშროების საბჭოში კონსენსუსის არარსებობას დაეყრდნო და ამერიკული სანქციების აღდგენას წინააღმდეგობა გაუწია. ამერიკულ გადაწყვეტილებას იგნორირებით უპასუხეს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოშიც, ევროპაში კი მკვეთრად გააკრიტიკეს. ვაშინგტონი საკმაოდ დამცირებულ მდგომარეობაში აღმოჩნდა“, — მიაჩნია ექსპერტ ანდრეი ბაკლიცკის.

მიუხედავად ამისა, ექსპერტი არ გამორიცხავს, რომ ამერიკულმა სანქციებმა მაინც დააფრთხოს უცხოური ბიზნესი. თუ ოქტომბერში იარაღის ემბარგო გაუქმდება, კომპანიებიდან ბევრი მაინც არ მოისურვებს ირანთან ვაჭრობას. აშშ-ის ზეწოლის ქვეშ აღმოჩენის საფრთხე გადაწონის. თუმცა ასეთ შემთხვევაშიც კი ვაშინგტონის ქმედებები მეტისმეტი ჩანს.  

„ევროპული კანონმდებლობა იარაღის ემბარგოს 2023 წლამდე მოიაზრებს. ამიტომ საერთაშორისო აკრძალვების მოხსნის შემთხვევაშიც კი ევროკავშირი ვერ შეძლებს თეირანთან თანამშრომლობას ამ სფეროში. რუსეთთან და ჩინეთთან დაკავშირებით ვითარება კიდევ უფრო საინტერესოა. ამ ქვეყნების ის კომპანიები, რომლებსაც პოტენციურად შეეძლოთ ირანისთვის იარაღის მიყიდვა, უკვე სანქცირებული არიან. მათ არავინ უშლის ხელს, დადონ პომპეზური გარიგებები თერანთან ემბარგოს მოხსნის შემდეგ. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ თაირანი იარაღს მაშინვე მიიღებს, მაგრამ აშშ-ის მორალური მარცხი აშკარა იქნება“, — მიაჩნია ბაკლიცკის.

საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი რაფაელ სატაროვი, რომელიც აშშ-ში ცხოვრობს, ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ თეირანმა აშშ-ის ცალმხრივ სანქციებზე თავშეკავებული რეაქცია გამოავლინა. მისი თქმით, ირანის ხელისუფლებას არ სურს ვითარების გამწვავება ამერიკაში საპრეზიდენტო არჩევნებამდე.

„ისლამურ რესპუბლიკას ესმის, რომ აშშ-ის მიმართ ნებისმიერი მკვეთრი გამონათქვამი მხოლოდ ზიანს მიაყენებს. ტრამპი მაშინვე თავის სასარგებლოდ გამოიყენებს ირანთან მორიგ კრიზისს და რეჟიმზე ზეწოლას გააძლიერებს. გარდა ამისა, ახლა ევროპა, რუსეთი, ჩინეთი და გაერო ირანის მხარეს არიან. სიტყვიერ კონფრონტაციას აზრი არ აქვს. ხოლო ცალმხრივ სანქციებს საერთაშორისოდ აღიარებული კანონიერი ძალა არ აქვს“, — ამბობს სატაროვი.

გამოკითხული ექსპერტები თანხმდებიან, რომ თუ აშშ-ის შემდგომი პრეზიდენტი ჯო ბაიდენი გახდება, ამერიკელები შეძლებენ დაუბრუნდნენ „გარიგებას“. მაგრამ ტრამპის პრეზიდენტობის წლებში ირანის ირგვლივ ვითარება შეიცვალა და ამიტომ „გარიგებაში“ დაბრუნება არც ისე მარტივი იქნება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

32

შემოდგომის ნუგბარი: საქართველომ რუსეთში წაბლის ექსპორტი დაიწყო

0
ადრე ქვეყანაში არ ფიქრობდნენ წაბლის ექსპორტის პოტენციალზე და მოსავალს მხოლოდ ადგილობრივ ბაზარზე ანაწილებდნენ

ექსპორტიორი ლევან ბენაშვილი მოსკოვში საკვები პროდუქციის გამოფენას დაესწრო და თავად იხილა, რამდენად მოთხოვნადია უზბეკური წაბლი. მან გადაწყვიტა ქართული წაბლის მიწოდება და გახსნა წაბლის გადამამუშავებელი პირველი ქარხანა ქვეყანაში, სადაც ნუგბარს გასაყიდად ამზადებენ და რუსეთში გზავნიან.

პანდემიამ ხელი ვერ შეუშალა ასეთ ძლიერ და გაბედულ ნაბიჯს. ბენაშვილი წელს რუსეთში 500 ათასამდე ტონა წაბლის გატანას გეგმავს.

0