პრესა

დასავლეთში „რასისტების გაზეთის“ დახურვას მოითხოვენ: რა ბედი ელის The Guardian-ს

145
(განახლებულია 21:30 19.06.2020)
დასავლეთის ქვეყნების კოლონიალურ წარსულთან ბრძოლის ფარგლებში საინიციატივო ჯგუფმა ბრიტანული ყოველდღიური გაზეთი The Guardian-ის დახურვა მოითხოვა.

ვიქტორ მარახოვსკი

ორიოდე დღის წინ გამოქვეყნებულ პეტიციას უკვე 20 ათასმა კაცმა მოაწერა ხელი. გაზეთის დახურვის მომხრეთა ლოგიკა მარტივია: 1821 წელს დაფუძნებული გაზეთი, რომელსაც მაშინ Manchester Guardian-ი („მენჩესტერელი მცველი“) ერქვა, ვინმე ჯონ ედვარდ ტეოლორმა დააარსა, რომელმაც ქონება ბამბით ვაჭრობით იშოვა. ბამბის პლანტაციებში კი პრაქტიკულად 100 პროცენტით მონები შრომობდნენ.

უფრო მეტიც: დამფუძნებლის სიკვდილის შემდეგაც კი გაზეთი კვლავ აქტიურად ემხრობოდა მონობას და აბოლიციონისტი ამერიკელი პრეზიდენტის აბრაამ ლინკოლნის წინააღმდეგაც კი ილაშქრებდა, აცხადებდა რა, რომ „დღე, როდესაც ის შეერთებული შტატების პრეზიდენტად აირჩიეს, იმავდრულად შავი დღე იყო ამერიკისა და მთელი მსოფლიოსთვის“ (1862 წლის 10 ოქტომბერი). 

მწარე ირონია ისაა, რომ The Guardian-ი ამ დროისათვის ბრიტანელი მემარცხენეების ერთ-ერთი უმთავრესი მედიაქვემეხია, რომლებიც კატეგორიულად უჭერენ მხარს წყეულ წარსულთან ბრძოლის ყველაზე რადიკალურ მეთოდებს. 

შეგახსენებთ: ამ ბრძოლის ფარგლებში ჩამოყარეს პოსტამენტებიდან კოლუმბის რამდენიმე და ასევე ორიოდე გამოჩენილი ბრიტანელი ქველმოქმედის ძეგლები, დაამახინჯეს და თვალს მოაშორეს ბელგიის მეფე ლეოპოლდ II და შედარებით ცოტა ხნის წინ გახსნილი ბრინჯაოს უინსტონ ჩერჩილი.

და ეს ყველაფერი არ არის, იმიტომ რომ ცოტა ხნის წინ ლონდონის მერმა სადიკ ჰანმა შექმნა „კომისია საჯარო სივრცეში მრავალფეროვნების შესახებ“, რომელიც უკვე შეუდგა მუშაობას. მის ფუნქციებში შედის ისტორიულად არასწორი პერსონების ქანდაკებების გამოვლენა, რომლებიც ფულს მონათვაჭრობით შოულობდნენ. მათ შორის, სხვათა შორის,  არის ბრიტანეთის ხუთი მონარქი:

ვილჰელმ III,

დედოფალი ანა,

კარლ II,

ჯეიკობ II,

გეორგ I.

მოკლედ, ისტორიული სამართლიანობის ბაკქანალიით გაბოროტებულმა ინგლისელმა კონსერვატორებმა, სატირული ზომების სახით, პეტიცია გამოაცხვეს The Guardian-ის დახურვის მოთხოვნით — ახალი გამანადგურებლების რუპორისა, რომელიც მხოლოდ საკუთარი საპატიო ასაკის გამოა მიბმული ორასი წლის წინანდელ მონათვაჭრობას.

გასაგებია, რომ გაზეთის დახურვა მათ არ გამოუვათ, მაგრამ ისინი ამით თავიანთ ლიბერალ–მემარცხენე ოპონენტებს იმას აჩვენებენ, რომ, ეშმაკმა წაიღოს, წარსული ყველას აქვს. და რომ წარსულის გასამართლება უაზრობაა, მით უმეტეს, სიკვდილით დასჯა — თანამედროვე აგრესიული იდეოლოგიების საზომით.

მაგრამ ეს ყველაფერი, რაღა თქმა უნდა, არ იმუშავებს. იმიტომ რომ ის, რაზეც ყველაზე ნაკლებად წუხან ახალი მორალის კომისრები და ევანგელისტები — ეს თანმიმდევრულობაა.

აქ ერთი რამ უნდა განიმარტოს. Black Lives Matter-ის ისტორია, რომელსაც თითქოს მხოლოდ აშშ-თან და მის ძველ, ზანგ მოსახლეობასთან აქვს კავშირი, რომელთა წინაპრებიც რამდენიმე საუკუნის წინ შეიყვანეს მონებად, ევროპაშიც გავრცელდა და ავსტრალიამდეც კი მიაღწია.

ის კარგად დამუშავებულ იდეოლოგიას მოერგო. ეს იდეოლოგია მოიაზრებს არა მარტო რასობრივ ან რელიგიურ უმცირესობებს, არამედ ნებისმიერ უმცირესობას ზოგადად — ყოველი შემთხვევისთვის, შეძლებისდაგვარად ყველა ქალს — მათი სურვილის მიუხედავად, ყველა ინვალიდს (რომელთა შორის განსაკუთრებით იკვეთებიან ფსიქიკური დარღვევების მქონე მოქალაქეები) და, საერთოდ, „მოსახლეობის ყველა ჯგუფს“, რომლებიც თვითნებურად განისაზღვრებიან დისკრიმინირებულად.   

ეს იდეოლოგია (რომელსაც, როგორც წესი, უთანასწორობასთან ბრძოლას უწოდებენ) ავტომატურად გულისხმობს, რომ გასული საუკუნეების განმავლობაში შექმნილი სოციალური იერარქია მთელ მსოფლიოში ღრმად გარყვნილია და უსამართლო თავისი არსით.

სოციალური იერარქიის უსამართლობას მსოფლიოში ქმნის არა ის ფაქტი, რომ ყველაზე მეტ წარმატებას (საშუალოდ) მდიდარი და სრული ოჯახებიდან გამოსული, კარგი განათლების ჰეტეროსექსუალი მამაკაცები და მათთან შეთქმული ჰეტეროსექსუალი ქალები აღწევენ, რომლებიც კეთილდღეობაზე იყიდებიან და მზად არიან, გაუჩინონ ამ „ალფა მამრებს“ წარმატებული ბავშვები და მათთან ერთად აღზარდონ ისინი.        

იმ ვითარებაში, როცა წარმატება ამ სრულფასოვანთა მაფიის ხელშია, იჩაგრება უკვე გამოგონილი თუ ჯერ კიდევ ნაჭუჭში მყოფი უმცირესობების უსაზღვრო რაოდენობა. კეთილდღეობის მიღმა სტატისტიკურად რეგულარულად რჩებიან ისინი: ვისაც არ გაუმართლა და არ დაიბადა მდიდარ ჰეტეროსექსუალურ ოჯახში; ვისაც დამოკიდებულებები აქვს (ალკოჰოლური თუ ნარკოტიკული), ვინც მოდური ბიპოლარულობის „მფლობელია“ და ამ მიზეზით ზოგჯერ ვერ აძალებს თავს იმუშაოს; ვისაც მიაჩნია, რომ ის გოგოა ბიჭის სხეულში ან პირიქით; ვისაც კარგად სწავლა არ შეუძლია ფსიქოლოგიური ტრავმების გამო; ვისაც საკუთარი თავისებურებების გამო არ შეუძლია სოციალური კავშირების დამყარება და შინ ზის უსაქმურად... და ა.შ.

ყველა, ყველა მათგანი უთანასწორობის მსხვერპლია — ძველი, ფესვგადგმული და უსამართლო უთანასწორობისა.

რაც აქ მართლაც მნიშვნელოვანია: სამართლიანობა, რომელიც აქვთ მხედველობაში ახალი თანასწორობის ევანგელისტებსა და კომისრებს, არ არის პრიმიტიული, ბრუტალურ–საბჭოთა სტილში „ვინც არ მუშაობს, ის არ ჭამს“. თავად მუშაობის უნარი, მით უმეტეს, კარგად და ბევრი მუშაობისა, ახალი თანასწორობის იდეოლოგიაში ერთგვარ „პრივილეგიად“ მიიჩნევა, უპირატესობად, რომელიც ადამიანმა ბავშვობაშივე ან დაბადებითაც კი მიიღო.

აქედან ლოგიკურად გამომდინარეობს ახალი თანასწორობის იდეოლოგთა მოთხოვნა – სოციალურ ცხოვრებაში მუდმივად შედიოდეს უსაზღვრო რაოდენობის კორექტივები — დაზარალებულებისთვის არასაკმარისი წარმატების საკომპენსაციოდ. ბუნებრივია, ეს კორექტივები უნდა შედიოდეს „პრივილეგირებულების“ ხარჯზე, ანუ მარტივად რომ ვთქვათ, ნორმალური, არაფერგამორჩეულით ტრავმირებული ადამიანების ხარჯზე.

ანუ, უხეშად რომ ვთქვათ, ვითარებაში, როდესაც ვიღაცის სამსახურში მიღება დაგჭირდებათ, ხოლო უბრალოდ კარგი თანამშრომლების კვოტა შევსებული იქნება, თქვენ ვალდებული ხართ დაიქირავოთ არა საუკეთესო, არამედ ის, ვინც მეტადაა დატანჯული უსამართლობით — იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ის ობიექტურად ცუდად მუშაობს.

ეს იდეოლოგია შესაძლოა სრულიად შეშლილად მოგეჩვენოთ — იმ გაგებით, რომ ის კატეგორიულად უარყოფს არა მარტო მთელ საკაცობრიო ისტორიას, არამედ უბრალოდ ბიოლოგიურ რეალობასაც კი, როცა ყველა სახეობაში რუტინული წესით ხდება წარმატებული ინდივიდების ბუნებრივი გადარჩევა წარუმატებლების საზიანოდ.

მაგრამ ფოკუსი ისაა, რომ ეს შეშლილობად მიიჩნევა მხოლოდ რაღაც უმაღლესი ჯანსაღი აზრის სიმაღლიდან, ხოლო პოლიტიკური და ტაქტიკური თვალსაზრისით ეს მშვენიერი ინოვაციაა, რომელიც ახალი თანასწორობის ევანგელისტებსა და კომისრებს უფლებას აძლევს, დაეყრდნონ ყველას, ვინც უსიამოვნო გრძნობებს განიცდის თავისი დაბალი სოციალური სტატუსის გამო, და მათი მხარდაჭერის ხარჯზე ასწიონ საკუთარ სტატუსი თვალუწვდენელ სიმაღლეებამდე.

ხოლო ვინაიდან სამართლიანობისა და თანასწორობის უკანასკნელ კამერტონად ამ კომისრებმა იმთავითვე საკუთარი თავები დანიშნეს, თავადვე მიისაკუთრეს უფლება გადაწყვიტონ — რა არის სოციალური უსამართლობა და რა — არა.

ამიტომ კონკრეტულ გაზეთ The Guardian-ს აშშ-ის დემოკრატიულ პარტიაზე არაფრით მეტი არ ემუქრება, რომელიც სამხრეთელი მონათმფლობელების პარტია იყო თავიდან.

აი, იმათ კი, ვისაც „სამართლიანობის საკონტროლო პაკეტის მფლობელები“ თანასწორობის მტრებად დანიშნავენ, დაძაბვა მოუწევთ.

145
ჯო ბაიდენი

მოსაზრება: თუ ბაიდენის მორიგ შეცდომას გაიგონებთ, იცოდეთ, რომ დამნაშავე პუტინია

14
(განახლებულია 20:34 30.09.2020)
უკვე საინტერესოც კია, როდის გამოელევათ სხვადასხვა კონსპიროლოგიური ანტირუსული თეორიების ავტორებს სიტყვები, რომლებიც კრემლის ამა თუ იმ სკანდალში ჩართულობის მაღალ ხარისხს აღნიშნავს.

ვლადიმირ კორნილოვი

ჩვენ უკვე შევისწავლეთ გამოთქმები: highly likely („დიდი ალბათობით“ ― სკრიპალების საქმეში), almost certainly („თითქმის ზუსტად“ ― „ვაქცინების მოპარვის“ ბრალდებებთან დაკავშირებით). ახლა მორიგ სიტყვას უნდა მივეჩვიოთ ― probably („შესაძლოა“).

ამჯერად The Washington Post-ის ჩაწოდებით გავიგეთ, რომ პირადად ვლადიმირ პუტინი „probably“ ხელმძღვანელობს საიდუმლო ოპერაციას აშშ-ის პრეზიდენტობის კანდიდატ ჯო ბაიდენის დისკრედიტაციისთვის. თანაც ცენტრალური სადაზვერვო ბიუროს რაღაც სუპერსაიდუმლო მოხსენებაზე დაყრდნობით ― იმდენად საიდუმლოზე, რომ WP-ს ჟურნალისტებმა მისი მოკლე შინაარსი მხოლოდ რამდენიმე პირის მონათხრობით გაიცნეს.

ესოდენ პარადოქსული დასკვნის საფუძველი შთამბეჭდავია: ირკვევა, რომ ის მავანი ანალიტიკოსების მიერ „ღია, გაშიფრული და გასაიდუმლოებული სადაზვერვო წყაროების ბაზაზეა“ გაკეთებული.

ამ მოხსენების პირველ პწკარში ნათქვამია: „ჩვენ ვვარაუდობთ, რომ პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი და რუსი მაღალჩინოსნების უმეტესობა საქმის კურსშია და, შესაძლოა (probably), სწორედ ისინი ხელმძღვანელობენ რუსეთის გავლენის ოპერაციებს, რომლებიც მიმართულია აშშ-ის ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტის დისკრედიტაციის, აშშ-ის პრეზიდენტის მხარდაჭერისა და საზოგადოებაში უთანხმოების გაღვივებისკენ ნოემბრის არჩევნების წინ“.   

აი, თურმე ვინ ახდენს აშშ-ის ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტის დისკრედიტაციას! ახლა გასაგებია, ვინ უწერს ბაიდენს სიტყვებს სასაცილო შეცდომებით, რომლებიც გვაიძულებს დავფიქრდეთ მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე. ნამდვილად პირადად პუტინმა „შეუგდო“ ამ დღეებში ტექსტი იმის შესახებ, რომ მისი სიტყვის დასრულებამდე კორონავირუსისგან 200 მლნ კაცი მოკვდება. ეს იმიტომ, რომ ბაიდენის დისკრედიტირებას უკეთესად სხვა ვერავინ შეძლებდა.

ბევრმა ამერიკულმა მედიასაშუალებამ მიაქცია ყურადღება შიდა უსაფრთხოების სამინისტროს მსგავს ანგარიშს, რომელიც თითქოს „შიდა გამოყენებისთვის“ გამოვიდა (არადა, მაშინვე მოხვდა ყველა საინფორმაციო საიტზე) სათაურით „რუსეთი ალბათ ახდენს ამერიკელი კანდიდატების ჯანმრთელობის დისკრედიტაციას, რათა 2020 წლის არჩევნებზე გავლენა მოახდინოს“. მიაქციეთ ყურადღება სიტყვას „კანდიდატები“, რომელიც მრავლობით რიცხვშია.

ახლა კი შევადაროთ ამერიკული მასმედიის დიდი უმეტესობის სათაურები ამ „სენსაციის“ თაობაზე ― თუ მათ დავუჯერებთ, საუბარია „ბაიდენის მენტალურ ჯანმრთელობაზე რუსეთის შეტევაზე“. და ეს მიუხედავად იმისა, რომ თავად ბიულეტენში იხსენიებენ ასევე ირანელი და ჩინელი აქტორების თავდასხმებს დონალდ ტრამპის ფსიქიკურ მდგომარეობაზე. მაგრამ ეს, როგორც ხვდებით, ამერიკის დემოკრატიულ მედიას სრულიად არ აღელვებს. აშშ-ის მოქმედი პრეზიდენტის შიზოფრენიკად მოხსენიება ― ეს სულაც არ არის ჩარევა. აი, ბაიდენზე კი ამის თქმა არ შეიძლება.

თანაც, როგორც ჩანს, მზაკვრული რუსულ-ჩინურ-ირანული გეგმა უკვე მუშაობს. თუ ცოტა ხნის წინანდელ გამოკითხვას ვენდობით, რომელიც საარჩევნო კამპანიის საკვანძო შტატებში ჩატარდა, იქაური ამომრჩევლების 51%-ს ტრამპი პრეზიდენტობისთვის „მენტალურად შეუფერებლად“ მიაჩნია, იმავე აზრისაა ბაიდენზე 52%. ანუ, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ამერიკელი ამომრჩევლების უზარმაზარი რაოდენობა, რომლებიც ეჭვქვეშ აყენებენ აშშ-ის პრეზიდენტობის კანდიდატების გონებრივ მდგომარეობას, ეს „რუსული დეზინფორმაციის“ შედეგია. ხოლო თავად ტრამპი და ბაიდენი, მათი ექსცენტრიკული ქცევებითა და, რბილად რომ ვთქვათ, არაერთმნიშვნელოვანი გამონათქვამებით, არაფერ შუაში არიან? როგორც წესი, ყველაფერში რუსები არიან დამნაშავე. Probably.

მსგავსი ისტორიაა დაზვერვის ცენტრალური ბიუროს საშინლად საიდუმლო მოხსენებასთან დაკავშირებითაც WP-სგან. პირველივე პწკარში პუტინის ხსენების შემდეგ, რომელიც თითქოს პირადად ხელმძღვანელობს აშშ-ის პრეზიდენტობის კანდიდატის დისკრედიტაციის კამპანიას, საუბარი მხოლოდ და მხოლოდ უკრაინელი დეპუტატის ანდრეი დერკაჩის საქმეებზე მიდის ― რომელიც ცნობილია იმით, რომ რეგულარულად აქვეყნებს პეტრო პოროშენკოსა და ჯო ბაიდენის საუბრების აუდიოფრაგმენტებს. ამასთან, მის „კავშირებზე პუტინთან“ სრულიად არაფერი არ მეტყველებს.

როდესაც ამერიკული მედია საუბარს იწყებს „დერკაჩის ფირებზე“, სულ ორი არგუმენტი აქვთ: ა) 90-იანების დასაწყისში მან სუკ-ის უმაღლესი სკოლა დაამთავრა მოსკოვში, ე.ი. არის კიდეც „კრემლის აგენტი“; ბ) მის მიერ წარმოდგენილი ჩანაწერები „გარედაქტირებულია“. და მორჩა. ამ საფუძველზე დემოკრატიული მედია უარს ამბობს ამ „ფირების“ შინაარსის განხილვაზეც კი და ყურებზე ხელს იფარებს, როცა მათ შესახებ ესმის. საქმე იქამდეც კი მივიდა, რომ Twitter-მა მომენტალურად დაბლოკა იმ იუზერის აკაუნტი, რომლის ტვიტმაც „დერკაჩის ფირების“ შესახებ ტრამპის ციტირება მოახდინა. და არანაირი ცენზურა. ხომ უკვე ითქვა, რომ „კრემლის აგენტი დეზინფორმაციას“ ავრცელებს იმავე კრემლის დაკვეთით. შესაბამისად, მონაცემების შემოწმება აკრძალულია.  

ამასთან დაკავშირებით უკრაინის უშიშროების სამსახურის ხელმძღვანელის ვალინტინ ნალივაიჩენკოს 2014 წლის პრესკონფერენცია მახსენდება, დონბასში მალაიზიური „ბოინგის“ ჩამოვარდნისთანავე. მის მიერ წარმოდგენილი „ფირები“ მეორე დღესვე იყო ციტირებული მსოფლიოს პრაქტიკულად ყველა წამყვანი გაზეთის პირველ გვერდებზე. მაშინ არავის გახსენებია, რომ ნალივაიჩენკო მოსკოვის სუკ-ის დაზვერვის ინსტიტუტში სწავლობდა. დასავლეთში არავინ აუღელვებია იმ ფაქტს, რომ აუდიოჩანაწერები არა მარტო გარედაქტირებული, არამედ ფალსიფიცირებული იყო. უბრალოდ, ის ფეიკები იმ ვერსიით, რომ MH17 ვიღაც „ჩერნუხინოელმა კაზაკებმა“ ჩამოაგდეს, იმ მომენტში სრულიად აწყობდათ დასავლელ ჟურნალისტებს. აი „დერკაჩის ფირები“ კი მათ არანაირად არ აწყობთ ― არ ეწერება წინასაარჩევნო კამპანიის ამოცანებში. ამიტომ ნებისმიერ ინფორმაციას მათ შესახებ უმოწყალო ცენზურა უნდა შეეხოს.

ამასთან არავინ არ აყენებს განსაკუთრებულ ეჭვქვეშ პოროშენკოსა და ბაიდენის ხმების ავთენტურობას ამ ჩანაწერებში. მაგრამ მათზე მსჯელობა ან ციტირება ― სასიკვდილო ცოდვაა.

დაახლოებით ასე მოეკიდა აშშ-ის მედია-საზოგადოება ამ დღეებში სენატის ორი კომიტეტის მიერ გამოქვეყნებულ მოხსენებას მრავლისმეტყველი სათაურით „ჰანტერ ბაიდენი, „ბურისმა“ და კორუფცია“. მოხსენება მოცულობითია და ამერიკელი ჩინოვნიკების გამაოგნებელ აღიარებებს შეიცავს იმის შესახებ, რომ აშშ-ის უმაღლესი ხელმძღვანელობა, ჯო ბაიდენისა და სახელმწიფო მდივან ჯონ კერის ჩათვლით, არაერთხელ იყვნენ გაფრთხილებული უკრაინული გაზის კომპანია „ბურისმას“ კორუფციული სქემებისა და აშშ-სთვის პრობლემების თაობაზე, რომლებიც დაკავშირებული იქნება ამ ფირმაში ვიცე-პრეზიდენტის შვილ ჰანტერ ბაიდენის მუშაობასთან.  

წარმოდგენაც კი შეუძლებელია, როგორ აცვამდნენ ჯვარს გაზეთები ტრამპს, რომ გარკვეულიყო, რომ მან თავისი შვილების კორუფციული საქმიანობის შესახებ იცოდა და ამაზე თვალს ხუჭავდა ― ახალისებდა რა მათ ამისკენ. მაგრამ სენატის კომიტეტებმა საერთო მოხსენებით ძმურად „დააიგნორეს“ ან უბრალოდ უწოდეს ამას „რუსული დეზინფორმაციის კამპანია“.   

გამომდინარე აქედან, შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ აშშ-ის სენატორებიც „კრემლის აგენტები“ არიან. მოხსენებაში ხომ შესულია მტკიცე ფაქტები და ჩვენებები იმ ჩინოვნიკებისა, რომლებიც პირადად ატყობინებდნენ ზემოთ „ბურისმას“ კორუფციისა და იქ ბაიდენი-უმცროსის მუშაობის თაობაზე. 

საპასუხოდ დემოკრატებმა სწრაფად მოამზადეს თავიანთი კონტრმოხსენება, რომელშიც შეეცადნენ დაემსხვრიათ ოპონენტების არგუმენტები და, რა თქმა უნდა, დემოკრატების ძირითადი დასკვნა ― სენატის გამოძიება „რუსეთის არჩევნებზე შეტევის“ რეპროდუქციას ახდენს. ანუ ისევ ჩვენ ვართ დამნაშავე.

როგორც ჩანს, ეს რუსეთმა დანიშნა ბაიდენი-უმცროსი უკრაინაში კორუმპირებულ ფირმაში, მერე კი ბაიდენ-უფროსს კარნახობდა, როგორ უნდა მოეხსნა უკრაინელი გენპროკურორი ვიქტორ შოკინი, რომელმაც გაბედა „ბურისმას“ კორუფციაში ბრალდებების გამოძიება.  

ასე რომ, ახალ სანქციებს უნდა ველოდოთ ამერიკელი „კრემლის აგენტების“ ქმედებების გამო სენატსა და თეთრ სახლში. რუსეთის ბრალეულობა ხომ ისევ დამტკიცდა ― თუნდაც მორიგი probably-თ.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

14
ვაქცინაცია

რამდენად საშიშია ვაქცინა: აშშ პასუხს ითხოვს, ევროპა მოგებას ითვლის

32
(განახლებულია 19:54 29.09.2020)
ვაქცინა AstraZeneca-ს პრობლემებში, რომელიც ერთობლივად შექმნეს იმავე სახელწოდების ბრიტანულ–შვედურმა ფარმაკოლოგიურმა კომპანიამ და ოქსფორდის უნივერსიტეტმა, ახალი ტალღა დაიწყო.

ირინა ალქსნისი

შეერთებულმა შტატებმა არა მარტო არ აღადგინა შინ ორიოდე კვირის წინ შეჩერებული კვლევები, არამედ წამყვანი ამერიკული მედია სულ უფრო ხშირად სვამს კითხვას პრეპარატის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით. ყველაზე ხმამაღლა ტელეარხი CNN გამოვიდა.

როგორც ცნობილია, AstraZeneca-ს კლინიკური კვლევები ორჯერ შეჩერდა — ივლისსა და სექტემბერში: ორ მოხალისეს ნევროლოგიური წარმოშობის უჩვეულო სიმპტომები გამოუვლინდა. თუმცა ვაქცინაციას არც ერთი შემთხვევა არ დააკავშირეს და ქვეყნების უმეტესობაში, დიდი ბრიტანეთის ჩათვლით, კვლევები გაგრძელდა.

მაგრამ ამერიკელი მეცნიერები და ჯანდაცვის სისტემის სპეციალისტები განსაკუთრებულად მოკირკიტეები აღმოჩნდნენ და გვერდითი მოვლენების შესახებ ანგარიშებში სერიოზული განსხვავებაც აღმოაჩინეს.

კომპანია AstraZeneca-მ ივლისის ინციდენტი გაფანტული სკლეროზის შემთხვევით ახსნა. სამაგიეროდ ოქსფორდის უნივერსიტეტის საიტზე ის „აუხსნელ ნევროლოგიურ სიმპტომებადაა“ ნახსენები.

სექტემბრის ინციდენტისას კომპანიამ საჯაროდ განაცხადა, რომ ქალ მოხალისეებს „აუხსნელი დაავადება“ გამოუვლინდათ. მაგრამ შიდა დოკუმენტაციაში ეს შემთხვევა განივ მიელიტადაა (იშვიათი ნევროლოგიური დაავადება) აღნიშნული.

შედეგად, ამერიკელები სვამენ აბსოლუტურად ლოგიკურ კითხვას მსგავსი განსხვავებების შესახებ. AstraZeneca უამისოდაც იღებდა სერიოზულ პრეტენზიებს ვაქცინაზე მუშაობის გამჭვირვალობასთან დაკავშირებით, ხოლო ამოტივტივებულმა წინააღმდეგობებმა დამატებით ჩამოშალეს ნდობა პრეპარატისა და მისი უსაფრთხოების მიმართ.

შესაძლოა AstraZeneca-ს უბრალოდ არ გაუმართლა და საქმე მართლაც დამთხვევებშია, რომლებიც არანაირად არ უკავშირდება ვაქცინას. მაგრამ ჯანსაღი აზრი თუნდაც ამ მომენტში სინათლის შეტანას მოითხოვს — და პატივი უნდა მივაგოთ ამერიკულ პასუხისმგებელ სამსახურებს, რომლებმაც თავი ქვიშაში არ ჩარგეს და თავის ქვეყანაში გამოცდები გაყინეს.

აქ უფრო მათი ევროპელი კოლეგების პოზიციაა გასაკვირი, რომლებმაც არჩიეს, არ შეენიშნათ მთელი ეს უცნაურობები და ტესტირების გაგრძელების ნებართვა გასცეს.

თუმცა ევროკავშირის ხელისუფლებისა და თავად კომპანიის უშფოთველობას ამ ფრიად საფრთხილო თემაზე, რომელიც დიდი უსიამოვნებებით იმუქრება, მარტივი ახსნა აქვს.  

ამ დღეებში საინფორმაციო სააგენტო Reuters-მა, ევროკავშირის ოფიციალურ წარმომადგენელზე დაყრდნობით განაცხადა, რომ AstraZeneca-მ ნაწილობრივი იმუნიტეტი მიიღო ევროკავშირთან სავაქცინო გარიგების ფარგლებში. შეთანხმება ჯერ კიდევ აგვისტოში დაიდო, მაგრამ მისი ზოგი დელიკატური დეტალი მხოლოდ ახლა გახმაურდა.

გარიგების არსი ისაა, რომ ფარმაკოლოგიური კომპანია ევროკავშირს პრეპარატს შედარებით დაბალ ფასში მიაწვდის, სამაგიეროდ კი არანაირ ფინანსურ პასუხისმგებლობას არ იტვირთავს (გარკვეულ ლიმიტს ზემოთ) გვერდითი ეფექტების გამო. გარიგების ზუსტი მასშტაბები არ საჯაროვდება, მაგრამ ცნობილია, რომ ევროპა AstraZeneca-ს 2,5 ევროს გადაუხდის ერთ დოზაში.

ფრანგულმა ფარმამწარმოებელმა Sanofi-მ, რომელიც თავის პრეპარატზე კონცერნ GlaxoSmithKline-თან ერთად მუშაობდა, ევროპას ის 10 ევროდ მიჰყიდა — და მისთვის იმუნიტეტი ჯერ არ მიუნიჭებიათ.

სხვათა შორის, ორივე კომპანიამ უკვე მიიღო აუნაზღაურებადი საავანსო გადახდები ევროკავშირისგან. AstraZeneca-ს შემთხვევაში ამ გადახდამ 336 მლნ ევრო შეადგინა 400 მლნ დოზის უზრუნვესაყოფად, ხოლო Sanofi-ს შემთხვევაში — 324 მლნ ევრო 300 მლნ დოზისთვის.

ამგვარად, თუ მომავალი მასობრივი ვაქცინაციის პროცესში უცბად გაირკვევა, რომ AstraZeneca-ს პრეპარატი მართლაც ბევრ შემთხვევაში აყენებს ზიანს ადამიანის ორგანიზმს, კომპანიისთვის ამას არანაირი საბედისწერო შედეგები არ მოჰყვება. დაზარალებულებს კომპენსაციებს ეროვნული მთავრობები გადაუხდიან, უფრო ზუსტად კი, შესაბამისი ქვეყნების გადასახადების გადამხდელები.

ასევე შეუძლებელია შთაბეჭდილებას არ ახდენდეს ევროპული ისტებლიშმენტის ფსონი ორ ვაქცინაზე. გასაგებია, რომ ეს სოციალური და პოლიტიკური მანიპულაციებისთვის უამრავ შესაძლებლობას იძლევა. სანტერესო იქნებოდა გვენახა, ევროკავშირის რომელი ქვეყნები რომელ პრეპარატს მიიღებენ, ან როგორ გაანაწილებენ ისინი თავად ქვეყნებს შიგნით ვაქცინას რაიონების კეთილდღეობისა თუ ადამიანთა საზოგადოებრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით.

რაღაც მკარნახობს, რომ რჩეული ევროპელებისთვის, რომელთა ჯანმრთელობაც არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება დადგეს საეჭვო მედიკამენტების დარტყმის ქვეშ, ყოველთვის მოიძებნება Sanofi-ს პრეპარატი, რომელზე გარანტიის გაცემაც ფრანგულ კომპანიას თავად მოუწევს. შესაბამისად, მისი უსაფრთხოებისა და ეფექტურობისადმი რწმენა ბევრად მაღალია.

ამ ფონზე ლამის ეგზოტიკად მოჩანს რუსული რეალობები, სადაც ბევრი ცნობილი და მაღალჩინოსანი მოქალაქე გახდა ადგილობრივი ვაქცინის გამოცდების მონაწილე. მსოფლიო მასმედია კი კიდეც ირწმუნებოდა, რუსული ელიტის წარმომადგენლები ბევრი თვით ადრეც იცრებოდნენ გამოუცდელი პრეპარატითო. როგორ შეესაბამება ეს მათსავე თავდასხმებს „სპუტნიკ-V“-ზე, ეს მხოლოდ შეიძლება ვივარაუდოთ.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

32
Су-25-ის  ნამსხვრევები მთიან ყარაბაღში

ესკალაცია ყარაბაღში: ფეიკების საინფორმაციო ომი და მათი უარყოფა

0
(განახლებულია 21:51 30.09.2020)
კონტრპროპაგანდა ომში ტრადიციულად გამოიყენება მოწინააღმდეგის დემორალიზაციისთვის — მტრის დანაკარგების გადაჭარბებითა და საკუთარი წარმატებების ჰიპერტროფირებული წარმოსახვის მეთოდით.

და მაინც, მიმდინარე შეიარაღებული კონფლიქტი აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის მთიანი ყარაბაღისთვის, უპრეცედენტო რაოდენობის შეტყობინებით გამოირჩევა — ერთი მხარის თითოეულ ცნობას მაშინვე მოსდევს მეორე მხარის უარყოფა. ეს საერთაშორისო დამკვირვებლებს ვითარებისანალიზს ურთულებს და ბაქოსა და ერევნის ნებისმიერი ოფიციალური განცხადების მიმართ უნდობლობას იწვევს.

საეჭვო ციფრები, ფაქტები, ბუნდოვანი ეპიზოდები საბრძოლო მოქმედებების დღეებში უზარმაზარი რაოდენობით დაგროვდა. მაგალითად, სომხეთის თავდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, მათ 49 აზერბაიჯანული დრონი ჩამოაგდეს, მაგრამ გამოაქვეყნეს ფოტო, რომელზეც მხოლოდ ერთი უპილოტო აპარატის ნამსხვრევებია აღბეჭდილი.

თავის მხრივ, აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტრომ გამოაცხადა, რომ 18 სომხური დრონი, 80 ტანკი და პირადი შემადგენლობის მტელი პოლკი (დაახლოებით ორი ათასი კაცი) გაანადგურა.

სამხედრო–პოლიტიკური ტურბულენტობის გასული ათწლეულის განმავლობაში არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუ ბლიკის ზონაში სომხეთმა და აზერბაიჯანმა საბრძოლო ვითარებაში სულ დაახლოებით 20 უპილოტო საფრენი აპარატი დაკარგეს. სომხური პოლკის სწრაფად განადგურებას კი, რომლის პოზიციაც ფრონტზე არერთ კილომეტრს იკავებს, მასობრივი განადგურების იარაღი სჭირდება. სომხეთის თავდაცვის სამინისტროც იუწყებოდა 790 აზერბაიჯანელი სამხედრო მოსამსახურის განადგურების თაობაზე.  ეს რომ რეალური დანაკარგები იყოს, ასეთი ტემპებით ორი არმია არ იქნებოდა ზამთრამდე საკმარისი. შეგახსენებთ, რომ სხვადასხვა შეფასებებით, აზერბაიჯანელებს მობილიზაციამდე 65–დან 126 ათასამდე „ხიშტი“ ჰყავდათ, ხოლო სომხეთისა და მთიანი ყარაბაღის ჯარებში — 65 ათასამდე მოქმედი სამხედრო იყო.

გამანადგურებელი F-16 მოიერიშე Су-25–ის წინააღმდეგ

სომხეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ 29 სექტემბერს თურქეთის სამხედრო ძალების გამანადგურებელი F-16 ჰაერში აზრბაიჯანის აეროდრომ გიანჯიდან აფრინდა და სომხური მოიერიშე Су-25 ჩამოაგდო ვარდენისის რაიონში. დაიღუპა მფრინავი, მაიორი ვალერი დანელინი. გამოქვეყნდა თვითმფრინავის ნამსხვრევების ფოტო, რომლის მიხედვითაც ძნელია კატასტროფის მიზეზების დადგენა. სომხეთის სამხედრო უწყება პირობას დებს, რომ ბრძოლებში თურქული ძალების ჩართულობის უფრო სრულ მტკიცებულებებს წარმოადგენს. აზერბაიჯანმა და თურქეთმა კი უკვე უარყვეს ინფორმაცია ავიაშეტევის შესახებ. ბაქოში აღნიშნეს, რომ საერთოდ არ იყენებენ საბრძოლო ავიაციას.

აზერბაიჯანის პრეზიდენტის თანაშემწის მონაცემებით, ორი სომხური Су-25 მთას შეეჯახა და იმიტომ აფეთქდა. ასეთი რამ ადრეს მომხდარა ცუსი ხედვადობის პირობებში — როგორც სომხეთში, ისე სხვა ქვეყნებშიც. თვითმფრინავი შეიძლებოდა ტექნიკური ცვეთის გამოც ჩამოვარდნილიყო და სომხური ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემების შემთხვევითი ცეცხლის გამოც. ხოლო თუ სომხური Су-25 მოწინააღმდეგემ ჩამოაგდო, მაშინ როგორ განსაზღვრეს სომხეთის თავდაცვის სამინისტროს სპეციალისტებმა თურქული F-16–ის კურსი და რატომ არ მიიტანეს საპასუხო დარტყმა, თუნდაც გიანჯის აეროდრომზე? ეს ყველაფერი ძალიან არამწყობრად გამოიყურება ჯერჯერობით.

30 სექტემბერს ჟურნალისტებთან შეხვედრაზე სომხეთის პრემიერ–მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა თავი აარიდა პირდაპირ პასუხს აზერბაიჯანის წინააღმდეგ Су-30СМ–სა და „ისკანდერის“ გამოყენების შესაძლებლობის თაობაზე.

რუსეთი და მსოფლიოს ქვეყნების უმეტესობა მოუწოდებენ ბაქოსა და ერევანს, დაუყოვნებლივ შეწყვიტომ ცეცხლი. რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა 29 სექტემბერს ფაშინიანთან საუბრისას სერიოზული შეშფოთება გამოთქვა კონფლიქტის ზონაში საბრძოლო მოქმედებების გამო და ყურადღება გაამახვილა დეესკალაციის აუცილებლობაზე. აზერბაიჯანელ კოლეგასთან საუბარს კი პუტინი აუცილებლობის შემთხვევაში გამართავს.

0
თემები:
მთიან ყარაბაღში ვითარება გამწვავდა – შეიარაღებული შეტაკება 2020