ამერიკელი სამხედროები

მოსაზრება: აშშ-ს აღელვებს რუსეთის ყოფნა ახლო აღმოსავლეთში

137
(განახლებულია 18:42 09.06.2020)
აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტში დარწმუნებული არიან, რომ რუსეთი „უნდა მიბრძანდეს ახლო აღმოსავლეთიდან“, ვინაიდან რეგიონის საყრდენი ისტორიულად ამერიკელები არიან.

გალია იბრაგიმოვა

ვაშინგტონის აზრით, მოსკოვი მხოლოდ ხელს უშლის ერაყის, სირიისა და ლიბიის აღდგენას. 

ტრადიციული მოკავშირეები

„არ დავუშვათ რუსეთი ახლო აღმოსავლეთში — ეს ამერიკული პოლიტიკის ქვაკუთხედია. ჩვენ ამ პრინციპს ბოლო 45 წლის განმავლობაში მივდევთ. ახლა რუსეთი დესტრუქციურ როლს ასრულებს რეგიონში. ჩვენ პირდაპირ ვაცხადებთ, რომ ის იქიდან უნდა მიბრძანდეს“, — განაცხადა სახელმწიფო მდივნის თანაშემწემ დევიდ შენკერმა. 

რეგიონში აშშ-ის ისტორიული მნიშვნელობის შესახებ მსჯელობისას ჩინოვნიკმა ჩამოთვალა ქვეყნები, რომლებიც ყოველთვის ორიენტირებული იყვნენ ამერიკელების მხარდაჭერაზე და არა რუსების. მან მოიხსენია საუდის არაბეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, ისრაელი და პალესტინა.

შენკერის თქმით, ვაშინგტონი ყველაზე მეტად ისრაელ–არაბულ შერიგებაზე ზრუნავს. თეთრ სახლს იმედი აქვს, რომ მხარეები უახლოეს მომავალში წავლენ „საუკუნის გარიგებაზე“. მან გაიხსენა, რომ ისრაელმა და სპარსეთის ყურის ზოგმა მონარქიამ ამერიკული ინიციატივა შეაყოვნეს. მაგრამ არ უხსენებია, რომ პალესტინის ხელისუფლებამ გარიგების დეტალებზე მხოლოდ პოსტფაქტუმ შეიტყო.

შენკერმა ერაყისთვის, იემენისთვის, კატარისთვის, საუდის არაბეთისთვის გაწეულ დახმარებებზეც ისაუბრა კორონავირუსთან ბრძოლაში — ამ ქვეყნებს ტესტები და მედიკამენტები გაუგზავნეს.

„ობამას უხეში შეცდომა“

ამერიკელებს ახლო აღმოსავლეთში ხელს რუსეთი და ჩინეთი უშლიან. „ზესახელმწიფოების მეტოქეობა რეგიონის ქვეყნებს არჩევანის გაკეთებას აიძულებს. აშშ არავის დააძალებს ამაში მონაწილეობას“, — ირწმუნება შენკერი.

სახელმწიფო დეპარტამენტი ძირითად ძალისხმევას ახლოაღმოსავლელი მოკავშირეებისთვის იმის განმარტებაზე მიმართავს, თუ რა ცუდი შედეგები შეიძლება მოჰყვეს მოსკოვთან და პეკინთან თანამშრომლობას: დაე, გაიაზრონ შედეგები.

ამერიკული სტრატეგიის მთავარ წარმატებად ჩინოვნიკმა „ისლამური სახელმწიფოს“ განადგურება დაასახელა სირიასა და ერაყში. მაგრამ „ალ ქაიდასა“ და იმავე „ისლამური სახელმწიფოს“ სხვადასხვა დანაყოფების ლიკვიდაცია ჯერ არ დასრულებულა და აშშ ნატოელ მოკავშირეებთან ერთად განაგრძობს ტერორიზმთან ბრძოლას.

შენკერის თქმით, ამერიკელების დახმარებით ერაყის აღდგენა მიმდინარეობს. მისი სიტყვებით, ვაშინგტონმა სწრაფად დაამყარა კონტაქტები ერაყის ახალ პრემიერ მუსტაფა ალ–ქაზემისთან.

რაც შეეხება სირიას, ამერიკელები, სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენლის მტკიცებით, არ იშორებენ პასუხისმგებლობას და მზად არიან მხარდაჭერის აღმოსაჩენად. მაგრამ ბაშარ ასადი უშლის ხელს. და კიდევ რუსეთი.

ახლო აღმოსავლეთში მოსკოვის პოზიციების განმტკიცება ჩინოვნიკმა ბარაკ ობამას დააბრალა. „ის მიესალმა რუსების მისვლას სირიაში. აშკარაა, ვარაუდობდა, რომ ეს მათ ჭაობში ჩაითრევდა. მაგრამ რუსეთმა ომის მსვლელობა შეცვალა და ასადი იქ ამ დრომდე რჩება. ეს იყო წინა ადმინისტრაციის უხეში შეცდომა“, — აღნიშნა შენკერმა.

„ეს სისულელეა“

რუსეთის მიმართ ბრალდებების შემდეგი პუნქტი — ლიბიის ვითარებაა.

„წარმატებებმა სირიაში რუსეთის ხელისუფლებას ფრთები შეასხა და მოსკოვი აქტიურ მოქმედებებზე გადავიდა ყოფილ ჯამაჰირიაში“, — აღნიშნა შენკერმა.

მაგრამ „რუსეთი არ თამაშობს პროდუქტიულ ან მასტაბილურებელ როლს ლიბიის კონფლიქტის დარეგულირებაში“, ვარაუდობს შენკერი.

თეთრ სახლს არც მოსკოვისა და ირანის თანამშრომლობა მოსწონს. შფოთვის კიდევ ერთი საბაბი — რუსეთისა და საუდის არაბეთის კონტაქტებია, მიუხედავად იმისა, რომ მარტში მხარეებმა ნავთობის ფასებზე შეთანხმება ვერ შეძლეს. 

რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში აშშ-ის მოწოდება ახლო აღმოსავლეთიდან მიბრძანების შესახებ სისულელედ შეაფასეს. „როგორც ჩანს, შენკერს საერთოდ არ ესმის, რას ლაპარაკობს. ეს სიკეთისა და ბოროტების ზღვარს სცდება. პროფესიული მომზადების დონემ ძალიან დაბლა დაიწია“, — განაცხადეს უწყებაში. 

ჭაობისთვის თავის დაღწევა

„როდესაც რუსეთი 2015 წელს სირიაში შევიდა, ამერიკელები ნამდვილად არ იყვნენ ძალიან წინააღმდეგი. მათ აინტერესებდათ ენახათ, რა გამოუვიდოდათ რუსებს, თუმცა დარწმუნებული იყვნენ „ახლოაღმოსავლური ჭაობის“ გარდაუვალობაში. მაგრამ მოსკოვმა მნიშვნელოვან წარმატებებს მიაღწია სირიის მიმართულებით. ასადი კვლავ ხელისუფლებაშია, რასაც ვაშინგტონი ნამდვილად არ ელოდებოდა“, — აღნიშნა ახლო აღმოსავლეთის საკითხების კოორდინატორმა რუსლან მამედოვმა.

ექსპერტის თქმით, აშშ-ის კონგრესი აქტიურად მუშაობს „სირიის სამოქალაქო მოსახლეობის დაცვის შესახებ“ კანონზე, რომელიც ცნობილია სახელწოდებით „ცეზარი“. ეს დოკუმენტი დამასკის წინააღმდეგ სანქციებს ითვალისინებს. არც ერთი კომპანია, რუსულის ჩათვლით, არ მოისურვებს სირიის ეკონომიკაში ინვესტირებას.  

მოსკოვში აცნობიერებენ ვითარების სერიზულობას და ფიქრობენ, როგორ იმოქმედონ შემდგომში.

„სირიის უპირველესი ამოცანა — გარე ინვესტორების მოძებნაა ეკონომიკის აღსადგენად. პანდემიამდე არაბთა გაერთიანებული საამიროები მზად იყო დასახმარებლად. მაგრამ კორონავირუსმა და ნავთობზე ფასების დაცემამ კრიზისი გამოიწვია მდიდარ არაბულ მონარქიებში. სწრაფი მხარდაჭერის მოლოდინი ამაოა, მაგრამ მოლაპარაკებები უნდა გაგრძელდეს“, — მიაჩნია მამედოვს.

„გასაგები სტრატეგია არავის აქვს“

„ლიბიაში მუამარ კადაფის რეჟიმის დამხობის შემდეგ რუსეთი ერთ-ერთი იყო იმ მცირე რაოდენობის ქვეყნებს შორის, რომლებსაც ლიბიაში ნორმალური ცხოვრების აღდგენა სურდა“, — აღნიშნავს ლიბიელი პოლიტოლოგი მუსტაფა ფეტოური.

ის არ ეთანხმება სახელმწიფო დეპარტამენტის განცხადებებს „მოსკოვის დესტრუქციული როლის“ შესახებ.

„როდესაც ჯამაჰირიაში განხეთქილება მოხდა, რუსეთი სირიით იყო დაკავებული. მაგრამ ლიბიელებმა იცოდნენ, რომ, ადრე თუ გვიან, რუსეთი დაბრუნდებოდა და შეეცდებოდა რამენაირი წესრიგის დამყარებას. პროცესი გაიწელა. ეს დაკავშირებულია არა იმდენად გარე მოთამაშეების გავლენასთან, რამდენადაც შიდა პროცესებთან. ახლა რუსეთი თურქეთთან, ევროკავშირთან და გაეროსთან ერთად ცდილობს მოლაპარაკებათა მაგიდასთან დასვას ფაიზ სარაჯის მთავრობა და გენერალი ხალიფ ჰაფთარი. ამოცანა მარტივი არ არის“, — განმარტავს ფეტოური.

ლიბიელი პოლიტოლოგის თქმით, გამომდინარე იქიდან, რომ რუსეთი კონფლიქტის ყველა მხარესთან ურთიერთქმედებს, მას შეუძლია ნეიტრალური არბიტრის როლში გამოვიდეს.

„აშშ-ს არ აქვს გასაგები სტრატეგია ჩრდილოეთ აფრიკაში. მაგრამ ამერიკელები ხშირად ახდენენ მოკავშირეების კონფლიქტზე პროვოცირებას რეგიონში. აშკარაა, რომ ანკარასა და მოსკოვში ეს ესმით და არ დაუშვებენ ამგვარ სცენარს“, — მიაჩნია ფეტოურის.

რუსეთი დაინტერესებულია ლიბიაში ძირითადი პოლიტიკური ინსტიტუტების აღდგენით და ლიბიელები ამას ხედავენ. რაც შეეხება სხვა გარე მოთამაშეებს, მათი საბოლოო მიზნები ჯერჯერობით გაურკვეველია.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

 

137
ატომური ყინულმჭრელი „არქტიკა“

მოსაზრება: ყინულმჭრელების ამერიკული პრობლემა საჭიროა მძლავრი ფლოტი

30
(განახლებულია 18:11 30.10.2020)
ამერიკელებს თვალსა და ხელშუა ეცლებათ არქტიკა. აშშ-ისთვის ასეთი არადამაიმედებელი დასკვნა გამოიტანეს სენატის შეიარაღებული ძალების კომიტეტის წევრებმა როჯერ უიკერმა და დენ სალივანმა.

ანდრეი კოცი

სენატორების აზრით, ქვეყანას არ ჰყოფნის ყინულმჭრელები, რომლებსაც ჩრდილოეთ პოლუსზე მოქმედება შეუძლიათ, და რუსეთი გაცილებით მომგებიან მდგომარეობაშია.

მარტოხელა ყინულმჭრელი

უიკერი და სალივანი აცხადებენ: მოსკოვი ფლობს მსოფლიოს უმსხვილეს ყინულმჭრელ ფლოტს, რომელიც 40 ხომალდისგან შედგება. შესადარებლად: აშშ-ის სანაპირო დაცვას სულ ორი ყინულმჭრელი ჰყავს - PolarStar და Healy. ამასთან, ხანძრის შემდეგ ერთი მათგანის შეკეთება ჯერ არ დასრულებულა. არადა არქტიკაზე კონტროლი მდიდარ ბუნებრივ რესურსებზე წვდომისა და ევრაზიის ჩრდილოეთში სამხედრო ბაზების მუდმივი დისლოცირების შესაძლებლობას იძლევა.

ექსპერტების თქმით, ზაფხულში რუსეთის სამხედრო-საზღვაო ფლოტმა ცივი ომის შემდგომ უმსხვილესი წვრთნები ჩაატარა ალასკის სანაპიროს მახლობლად. გარდა ამისა, ბოლო წლებში აღადგინა 50-მდე სამხედრო ობიექტი არქტიკაში. თავის მხრივ, ჩინეთი აშენებს ორ ყინულმჭრელ ხომალდს და არც მალავს, რომ რეგიონს ეკონომიკურ „პოლარულ აბრეშუმის გზად“ განიხილავს.

ივნისში აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ყინულმჭრელების მძლავრი ფლოტის შექმნის აუცილებლობაზე ისაუბრა. აშშ-ის ხელისუფლებამ ექვსი ახალი, მათ შორის, მძიმე კლასის ხომალდის მშენებლობა დაიწყო. კონგრესმა უკვე დააფინანსა მთავარი ყინულმჭრელი, რომელიც 2024 წელს უნდა გამოიცადოს.

ჯერჯერობით კი, სენატორების თქმით, აშშ-ს მოუწევს, Polar Star-ს ვადა გაუხანგრძლივოს, სულ მცირე, 2023 წლამდე. იმის გათვალისწინებით, რომ ხომალდმა ფაქტობრივად ამოწურა რესურსი ჯერ კიდევ საუკუნის დასაწყისში, მას არქტიკაში აშშ-ის დომინირების უზრუნველყოფის ამოცანის შესრულება გაუჭირდება.

ყინულის არმადა

რუსეთს არასდროს შეუწყვეტია ყინულის კლასის ხომალდების შენება. 21 ოქტომბერს საექსპლუატაციოდ გაუშვეს 22220 პროექტის ყინულმჭრელი „არქტიკა“, აღჭურვილი ორი ენერგეტიკული დანადგარით, РИТМ-200 რეაქტორებით, რომელთა თბური სიმძლავრე (თითოეულის) 175 მეგავატია, შეუძლია 2,8 მეტრის სისქის ყინულის გაჭრა ერთ-ნახევარი-ორი კვანძის სიჩქარით. შეუძლია როგორც ოკეანეში, ისე მდინარის კალაპოტში ცურვა. „ატომფლოტს“ კიდევ ოთხი ხომალდის მიღების იმედი აქვს. პირველ ორს, როგორც მოსალოდნელია, 2021 და 2022 წლებში გაუშვებენ საექსპლუატაციოდ.

ატომური ყინულმჭრელის - „არქტიკის“ ჩასვლა მურმანსკში

„არქტიკის“ წყალში გაშვება უბრალოდ მოვლენა კი არა, პოლიტიკური მნიშვნელობის მოვლენაა, - განაცხადა რადიო Sputnik-ის ეთერში სამხედრო-პოლიტიკური კვლევების ცენტრის დირექტორმა ალექსეი პოდბერეზკინმა. - ახალი ყინულმჭრელების სერია უახლოეს წლებში აიგება და რუსეთი გააკონტროლებს ვითარებას ჩრდილოეთის საზღვაო გზის არა მხოლოდ ღრმაწყლოვან მონაკვეთებზე, არამედ, რაც გაცილებით მნიშვნელოვანია, მცირეწყლოვან ადგილებშიც. ასე რუსეთი შეძლებს სატრანსპორტო დერეფნის გახსნას სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიიდან და აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონიდან ევროპაში“.

სწორედ ატომური ყინულმჭრელებია ნებისმიერი სამხედრო და სამოქალაქო მშენებლობის წარმატების საწინდარი რეგიონში. „არქტიკის“ გარდა, რუსეთს ჰყავს კიდევ ორი ხომალდი ორრეაქტორიანი ატომური ენერგეტიკული დანადგარით, რომელთა სიმძლავრე 75 ათასი ცხენის ძალაა, ასევე ორი ყინულმჭრელი ერთრეაქტორიანი დანადგარით, 50 ათასი ცხენის ძალის სიმძლავრით და სხვ. არქტიკული ფლოტილია მეტად შთამბეჭდავად გამოიყურება, თანაც დიზელ-ელექტრული ხომალდების გათვალისწინების გარეშე.

ამ უკანასკნელთა კატეგორიას განეკუთვნება, მაგალითად, სუპერთანამედროვე „ილია მურომეცი“, რომელიც ჩრდილოეთის ფლოტის შემადგენლობაში 2017 წელს მოხვდა. ძირითადი ფუნქციის გარდა - გზა გაუკვალოს გემებს არქტიკულ წყლებში - ხომალდს გადააქვს ტვირთი არქტიკის საჯარისო დანაყოფებისთვის. პროექტი ითვალისწინებს ასევე ხომალდის საარტილერიო დანადგარების - АК-630, АК-230, АК-306 - მონტაჟს. თეორიულად ყინულმჭრელი შეიძლება დამრტყმელ საბრძოლო ხომალდად გადაკეთდეს - საკმარისია მისი აღჭურვა გემსაწინააღმდეგო რაკეტებით.

მუდამ ლიდერი

რუსეთი ყოველთვის უსწრებდა სხვა ქვეყნებს ყინულის კლასის ხომალდების მშენებლობის საქმეში. პირველი თანამედროვე ტიპის ყინულმჭრელი იყო სამაშველო ბუქსირი „პაილოტი“, რომელიც 1864 წელს გაუშვეს წყალში. სპეციალური ცხვირი მას ყინულზე დაწოლისა და წონით მისი გატეხვის შესაძლებლობას აძლევდა. ამ კონსტრუქციამ საერთაშორისო აღიარება ჰპოვა. 1871 წლის ზამთარში გერმანიის მთავრობამ რუსეთისგან ყინულმჭრელის ნახაზები შეიძინა, რათა ჰამბურგის ნავსადგურის აკვატორია და ელბა ყინულისგან გაეწმინდა, ვინაიდან უკიდურესად დაბალმა ტემპერატურამ რეგიონში ვაჭრობა მთლიანად შებოჭა. შემდეგ გერმანელების მაგალითს მიბაძეს მეწარმეებმა დანიიდან, შვედეთიდან და აშშ-დან.

მსოფლიოში პირველი ატომური ყინულმჭრელიც სსრკ-ში ააგეს და „ლენინი“ დაარქვეს. ხომალდი საზღვაო ფლოტის სამინისტროს 1959 წელს გადასცეს. ამ გიგანტმა საგრძნობლად განავითარა ნავიგაცია ჩრდილოეთის წყლებში. ექსპლუატაციის მხოლოდ პირველ ექვს წელიწადში „ლენინმა“ 82 ათასზე მეტი საზღვაო მილი გაიარა და დამოუკიდებლად გაუწმინდა გზა 400 ხომალდს. 1989 წელს ყინულმჭრელი მურმანსკში დააბინავეს და ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა ერთიან რეესტრში შეიტანეს.

ყინულმჭრელი Севморпуть, 61,88 ათასი ტონა წყალწყვით - მსოფლიოში უმსხვილესი სატრანსპორტო გემია, რომელიც 1988 წლიდან დაცურავს და შეუძლია დამოუკიდებლად ერთი მეტრი სისქის ყინულის გაჭრა. დღესდღეობით ეს ერთადერთი სატვირთო ხომალდია ატომური სიმძლავრის დანადგარით.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

30
ნავთობსაქაჩი

მოსაზრება: ამერიკელი მეფიქალეები ნავთობგიგანტების გადარჩენას ცდილობენ

31
(განახლებულია 16:28 30.10.2020)
აშშ–ში ნავთობის მოპოვების პროგნოზები ძველებურად აქტუალური თემაა. მისი უდიდესი ნაწილი ფიქალურ ნავთობზე მოდის, რომელიც მსოფლიო ნავთობ–ბაზრის მოქნილი ბალანსირია.

ალექსანდრ სობკო

საერთო სურათი, რომელსაც ყოველკვირეულ ანგარიშებში ასახავს აშშ–ის ენერგეტიკის სამინისტრო, გასაგებია: მარტის პიკიდან სამი თვის განმავლობაში საკმაოდ მკვეთრი ვარდნა დღე–ღამეში 13 მილიონი ბარელიდან 10,5 მლნ ბარელამდე (ანუ 20%-ით), რის შემდეგაც ამ მაჩვენებელმა რყევა დაიწყო პლუს–მინუს ნახევარი მილიონი ბარელით, მათ შორის, ქარიშხლების სეზონის გამოც — ეს არა მარტო ფიქალური, არამედ სახმელეთო და მექსიკის ყურეში საზღვაო მოპოვებების საერთო სტატისტიკაა. ბოლო მონაცემებით, აშშ–ში მოპოვებების ჯამური რაოდენობა დღე–ღამეში 10 მლნ ბარელს ჩამოცდა, მაგრამ კვირის მონაცემები ხშირად იცვლება, ასე რომ, ეს უფრო ზოგად ტენდენციას აჩვენებს.

რა იქნება შემდეგ? მოპოვების ტრადიციულ ინდიკატორად მომუშავე საბურღი მოწყობილობების რაოდენობა მიიჩნევა. ამაშიც სწრაფი ვარდნა შეინიშნებოდა მარტის მოვლენების შემდეგ — 682 ერთეული მარტში ლოკალურ პიკზე და 172 ერთეული აგვისტოში, რაც შემდეგ 205 ერთეულამდე გაიზარდა (დღეის მონაცემები).

მნიშვნელოვანი ფაქტორი, რომელიც გავლენას ახდენს მოპოვებაზე — ეს ეგრეთ წოდებული დაუსრულებელი ჭაბურღილებია. მათი რაოდენობა უკვე 7,7 ათასია, რაც საკმაოდ სერიოზული მოცულობაა მომუშავე 200 ერთეულის გათვალისწინებით.

მთელი ბოლო წლის განმავლობაში დაუსრულებელი ჭაბურღილების რაოდენობა არსებითად არ შეცვლილა, თუმცა ახლა უკვე ცოტა შემცირება დაიწყო. რაც მთავარია, აშშ–ის ენერგეტიკის სამინისტრომ თავის ბოლო პროგნოზში პირდაპირ მიუთითებს: ახლა ისინი მომუშავე საბურღი დანადგარების მცირე რაოდენობის ფონზე მოპოვებების მხარდაჭერის რეზერვს შეადგენს. აღსანიშნავია, რომ ნოემბრისთვის ეს პროგნოზი აშშ–ში ფიქალური მოპოვების ახალ დაცემას  ვარაუდობს.

მოკლედ, როგორც ჩვეულებრივ ხდება ხოლმე ფიქალურ საქმეებში, ისევ გაურკვევლობებია, რის შედეგადაც პატივსაცემი ორგანიზაციები პროგნოზებში უზარმაზარ დიაპაზონს აჩვენებს: დაწყეული ჯამური მოპოვებების 11,5-12 მლნ ბარელამდე ზრდით და დასრულებული ათ მილიონამდე ვარდნით დღეში 2021 წლის შუა პერიოდისთვის.

იმავდროულად ამ შეფასებებს ერთვის ფიქალური კომპანიების ცნობილი ფინანსური პრობლემები. დიახ, სახსრების ეკონომიის მიზნით ბურღვის მოცულობები მცირდება, მაგრამ ეს მოპოვებების სიმცირესაც ნიშნავს, რაც ვალის მომსახურებისთვის ფულადი ნაკადის დაცოტავებასაც მოასწავებს. მცირე კომპანიების გაკოტრება უკვე დაიწყო და გრძელდება.

ჯერ კიდევ კრიზისამდე ორმა უმსხვილესმა ამერიკულმა ნავთობ–გაზის გიგანტმა,

ExxonMobil–მა და Chevron–მა ინვესტიციები ჩადეს ფიქალურ მოპოვებებში და არსებითად არალეგალური შეჯიბრი მოაწყეს. შედეგად გაჩნდა მოსაზრება, რომ, თუ რამე მოხდა, ფიქალური მომპოვებლების ვალებს მსხვილი კომპანიები გამოისყიდიან.

ნაწილობრივ ასეც ხდება.

ამ დღეებში ConocoPhillips–მა ფიქალური მომპოვებლის, Concho Resources–ის შეძენის ტაობაზე გამოაცხადა 9,7 მლრდ დოლარად. ამგვარად კიდევ ერთი ამერიკული ნავთობგიგანტი იმავდროულად მეფიქალეც ხდება. თუმცა საინტერესო ისაა, რომ ყიდვა ფულად ფორმაში კი არ მოხდა, არამედ აქციების გაცვლით.

მსგავსი ისტორია მოხდა ოქტომბრის დასაწყისშიც, როდესაც Chevron–მაNoble Energy შეიძინა. ახლა კიდევ რამდენიმე ფიქალური მომპოვებელი განიხილება წარმატებული კომპანიების მიერ ყიდვის კანდიდატებად.

მოკლედ რომ ვთქვათ, ყველაფერი დაახლოებით ისე ხდება, როგორც წლის დასაწყისში იყო ნავარაუდევი. თუმცა ნავთობის დარგში კრიზისმა სხვა შედეგიც მოიტანა: მეფიქალეების მშთანთქმელი კომპანიების ფინანსური მდგრადობა ბევრად შემცირდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ პრობლემური კომპანიების შედეგების გარეშე „მონელება“ უფრო რთული იქნება.

ალბათ ყველაზე მკაფიო მაგალითი ExxonMobil–ია. წლის დასაწყისში კომპანიის აქციების კოტირებები ორჯერ უფრო მაღალი იყო, ვიდრე ახლაა. ამასთან ბევრი ევროპელი კოლეგისგან განსხვავებით, კვარტლური დივიდენდები არ დაუწევია. კოტირებების ორჯერ  ვარდნა დივიდენდების უცვლელი მოცულობის პირობებში ნიშნავს გაზრდილ რისკებსა და საფრთხეებს, რომ კომპანია ვერ შეძლებს მომავალშიც შეინარჩუნოს ფინანსური მდგრადობის დონე. მსგავსი ვითარება შეინიშნება სხვა სხვილ კომპანიებშიც. საინტერესო ისაა, რომ კრიზისის დასაწყისში სწორედ ExxonMobil–ი გამოდიოდა მოპოვებების კოორდინირებული შემცირებების წინააღმდეგ.

არსებითად უმსხვილეს ტრანსნაციონალურ კომპანიებს სურდათ ფიქალური მოპოვებების ამოქაჩვა თავიანთი მასშტაბებითა და ფინანსური მდგრადობით და ეს ამოცანა ახლაც დგას დღის წესრიგში. მაგრამ საქმე უფრო რთულდება. ანუ ფინანსური დისციპლინის საკითხები კვლავ პირველ პლანზე გამოდის და ზრდის მოლოდინი ფიქალურ სექტორში გაუმართლებელია.

ამას დავამატოთ ისიც, რომ „მწვანე დღის წესრიგმა“ ზეწოლა მოახდინა ნავთობ–გაზის ყველა კომპანიაზე, მათ შორის, უმსხვილესებზეც. იმის თქმა, რომ ბანკები უარს იტყვიან მენავთობეების დაკრედიტებაზე ნებისმიერი პროცენტით, ჯერჯერობით უკიდურესად ნაადრევია. თუმცა გასაკვირი არ იქნება, თუ კლიმატური დღის წესრიგი“ ფიქალური მომპოვებლების შენაძენებთან ჯამში ახალი ვალის ღირებულებას გაზრდის დარგის უმსხვილესი კომპანიებისთვისაც კი.

შევაჯამოთ: ფიქალური დარგის კოლაფსი არ მოხდება, მაგრამ მოსალოდნელია, რომ ფიქალური ველების ახალი მფლობელები უფრო მკაცრად დაიცავენ ფინანსურ დისციპლინას, უფრო პასუხისმგებლობით მიუდგებიან ინვესტიციების რენტაბელობას. ხოლო იმას, დაეხმარება თუ არა რამით სექტორის კონსოლიდაცია თვითღირებულების დაწევას და ამით მოპოვებების მოცულობების შენარჩუნებას, დრო გვაჩვენებს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

31
მამუკა მდინარაძე

მამუკა მდინარაძე: ოპოზიცია რევოლუციური სცენარის ამოქმედებას ცდილობს

6
ამ დროისთვის ცენტრალურ საარჩევნო კომისიის შენობასთან სხვადასხვა ოპოზიციური პარტიების ლიდერები და მათი მხარდამჭერები იკრიბებიან. 

თბილისი, 1 ნოემბერი – Sputnik.  ცესკოს თავმჯდომარეს ორჯერ შეაწყვეტინეს ბრიფინგი, რათა ადრე დაანონსებული რევოლუციური სცენარი მოქმედებაში მოიყვანონ, განაცხადა მმართველი პარტია  „ქართული ოცნება–დემოკრატიული საქართველოს“ ერთ-ერთმა ლიდერმა  ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში მომხდარ ინციდენტთან დაკავშირებით. 

დაახლოებით ნახევარი საათის წინ, ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში, როდესაც თავმჯდომარე თამარ ჟვანია საპარლამენტო არჩევნების წინასწარ შედეგებს აცხადებდა, „ნაციონალური მოძრაობისა“ და „ევროპული საქართველოს“ ცესკოს წევრებმა „ქართული ოცნების“ მაღალი შედეგი გააპროტესტეს.

„ცესკოში ადგილი ჰქონდა საბოტაჟის ფაქტს, როდესაც ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარეს ორჯერ შეაწყვეტინეს ბრიფინგი, რათა ის რაღაც რევოლუციური სცენარი, როგორმე მოქმედებაში მოიყვანონ. თუმცა, დარწმუნებით შემიძლია გითხრათ, რომ ქვეყანაში ტყუილზე დაფუძნებული მუხტის აწევას ადგილი ვერ ექნება“, – განაცხადა მამუკა მდინარაძემ.

საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე თამარ ჟვანიამ ცესკოში მომხდარ ინციდენტთან დაკავშირებით საერთაშორისო სადამკვირვებლო ორგანიზაციებს უკვე მიმართა.

 საქართველოში 31 ოქტომბერს პარლამენტის არჩევნები გაიმართა, რომელშიც 48 პარტია და ორი საარჩევნო ბლოკი მონაწილეობდა. საქართველოში ოირველად არჩევნები პანდემიის პირობებში ჩატარდა.

ამ დროისთვის ცენტრალურ საარჩევნო კომისიის შენობასთან სხვადასხვა ოპოზიციური პარტიების ლიდერები და მათი მხარდამჭერები იკრიბებიან. 

6
თემები:
საქართველოს საპარლამენტო არჩევნები 2020