საფონდო ბირჟა

მოსაზრება: რატომ იაფდება ნავთობი, ბენზინი კი არა?

104
(განახლებულია 20:31 23.04.2020)
WTI მარკის ნავთობზე ფასის რეკორდულმა შემცირებამ კოტირებებისა და „შავი ოქროს“ სხვა სახეობების, მათ შორის, Brent-ისა და Urals-ის ფასების ვარდნა გამოიწვია.

ლევ რიჟკოვი

ექსპერტებმა Sputnik-ს აუხსნეს ენერგეტიკული კრიზისის ახალი ტალღის მიზეზები, ისაუბრეს OPEC+-ის გარიგების ფარგლებში მთელ მსოფლიოში ნავთობის მოპოვების შემცირების შემდეგ მოსალოდნელ სცენარზე და განმარტეს, რატომ არ უნდა ველოდოთ ავტოგასამართ სადგურებზე იაფი ბენზინის გამოჩენას.

ზედმეტი ნავთობი

20 აპრილს WTI (West Texas Intermediate) მარკის ერთი ბარელი ნავთობის ფიუჩერსი -40.32 დოლარამდე ჩამოვიდა. მაგრამ უკვე 22 აპრილს ივნისის ფიუჩერსი 13.72-16.18 დოლარის ფარგლებში მერყეობდა. 

WTI მარკის ნავთობის გაიაფების მთავარ მიზეზად ექსპერტები იმას ასახელებენ, რომ კუშინგში, ოკლაჰომას შტატში ძირითადი ამერიკული ნავთობსაცავი, რომელიც 76 მლნ ტონა ნედლეულს იტევს, თითქმის შევსებულია.

„ჯერ კიდევ ორი კვირის წინ, ოფიციალური მონაცემებით, კუშინგში ნავთობსაცავის 54% იყო შევსებული, - ამბობს ენერგეტიკისა და ფინანსთა ინსტიტუტის ენერგეტიკული მიმართულების დირექტორი ალექსეი გრომოვი. - ბოლო 10 დღეში რეზერვუარი 72%-მდე გაივსო. ყოველდღე საცავი ივსება ნავთობით, რათა აშშ-ის ენერგეტიკული ბაზრის ფუნქციონირებას არავითარი საფრთხე არ შეექმნას. და, რასაკვირველია, ადრე თუ გვიან, ეს საცავები მთლიანად შეივსება“.

აშშ-ში მოპოვების მოცულობა არ არის რეგულირებული. მოპოვება ყოველდღიურად მცირდება, მაგრამ მხოლოდ გარკვეული პერიოდის შემდეგ შეიძლება შეფასდეს - რამდენით, აღნიშნავს ენერგეტიკული პოლიტიკის ფონდის ანალიტიკოსი იგორ იუშკოვი.

„არც ერთი რენტაბელური პროექტი ფიქალური ნავთობის მოპოვებისა დღეს არ არსებობს. საკითხავი მხოლოდ ისაა, რამდენ ხანს გაძლებს ცალკეული კომპანია. ასეთი კომპანია კი აშშ-ში ასობითაა. ამიტომ ისინი თანდათანობით დაიხურება. კუშინგში ადგილი ჯერჯერობით არის და იქ ამერიკული ნავთობმომპოვებელი კომპანიების მიერ მოპოვებული ზედმეტი ნავთობი იგზავნება“, - დასძინა ექსპერტმა.

იუშკოვის პროგნოზით, კუშინგის ნავთობსაცავი 100%-ით გაივსება ორი თვის შემდეგ. ნავთობის ნაწილს ტანკერები მიიღებენ. მაგრამ მათი რესურსიც შეზღუდულია.

„თავისუფალი სიმძლავრეები ილევა, ფრახტის ფასი კი იზრდება. ახლა ფრახტის დაქირავება დღეში 400 ათასი დოლარი ჯდება. მაგრამ იმის გათვალისწინებით, რომ გაურკვეველია, ვის და როდის მიჰყიდით ამ ნავთობს, ფრახტის იჯარაში დიდი თანხის გადახდა მეტისმეტად სარისკოა“, - ამბობს ნაციონალური ენერგეტიკის ინსტიტუტის გენერალური დირექტორის მოადგილე ალექსანდრ ფროლოვი Sputnik-თან საუბრისას.

ანაზღაურებული შესვენება?

შეიძლება თუ არა როგორმე აშშ-ში ნავთობკომპანიების მუშაობის შეჩერება, რათა მათ შეწყვიტონ კუშინგის რეზერვუარის გავსება? 

„ამ ვითარებაში ვივარაუდებდი, რომ შეიძლება აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროს წინადადების რეალიზება, რომელიც ითვალისწინებს პრემიის გადახდას მოუპოვებელი ნავთობისთვის აშშ-ის ზოგიერთი ნავთობმომპოვებელი კომპანიისთვის, რომლებიც ამერიკულ ბაზარზე თავიანთი ნავთობის გასაღების პრობლემას აწყდებიან, - ამბობს ალექსეი გრომოვი. - ეს არ ნიშნავს, რომ ადამიანებს მხოლოდ იმისთვის გადაუხდიან, რომ მათ ჭაბურღილებზე მუშაობა შეწყვიტონ. არამედ, როდესაც ბაზარზე ვითარება მოწესრიგდება, დღეს მოუპოვებელი ნავთობი, წინასწარ დაფინანსებული აშშ-ის მთავრობის მიერ, მოგვიანებით გავა ბაზარზე. ეს ძალიან უჩვეულო გადაწყვეტილებაა, თუმცა არსებობის უფლება აქვს“.

WTI მარკის მსუბუქ და ზემსუბუქ ნავთობზე ამერიკის შიდა ბაზარზე არც ისე დიდი მოთხოვნილებაა. ამიტომ აშშ-ის შიდა ბაზარზე მისი მიწოდების მოცულობა ვერ გაიზრდება. 

„ამ ნავთობის წილი შიდა ბაზარზე მცირდება, - ამბობს ალექსანდრ ფროლოვი. - იზრდება მოთხოვნილება იმპორტირებულ მძიმე სახეობებზე. აშშ-ში ნავთობის ყოველდღიური მოხმარება დღეში 21 მლნ ბარელს შეადგენდა. ახლა ეს მაჩვენებელი 16-18 მლნ ბარელია. საკუთარი წარმოება - 13 მლნ ბარელი. აქედან მხოლოდ 8 მლნ ბარელი მუშავდება“.

საქმე ისაა, რომ WTI მარკის ნავთობისგან შესაძლებელია მხოლოდ ნავთის წარმოება. მისგან დიზელის საწვავი არ მზადდება. სწორედ ამიტომ არ არის მასზე დიდი მოთხოვნილება შიდა ბაზარზე. ზედმეტი ნავთობი კი საწყობში იგზავნება.

„მარტის ბოლოს და აპრილის დასაწყისში აშშ-ში მოპოვება 700 ათასი ბარელით შემცირდა, - ამბობს ალექსანდრ ფროლოვი. - ეს კოლოსალური ვარდნაა, რომელსაც, კაცმა არ იცის, როგორი შედეგი მოჰყვება. თუმცა ამის გამო არავინ შეშფოთებულა. მოვლენამ ფაქტობრივად შეუმჩნევლად ჩაიარა“.

ნულს ზემოთ: რატომ არ ჩამოიშალა Brent-ის და Urals-ის ფასები?

20 აპრილს Brent-ის მარკის ნავთობის მიწოდებაზე ივნისის კონტრაქტი 25,5 დოლარამდე ჩამოვიდა. 22 აპრილს 20,3 დოლარი შეადგინა. მაგრამ Brent-ისა და Urals-ის მარკის ნავთობს ნულოვანი ბარიერი არ გადაუკვეთავს. რატომ? 

როგორც ალექსანდრ ფროლოვი აღნიშნავს, „მძიმე“ ნავთობზე მეტი მოთხოვნილებაა და ის სჭირდება აშშ-საც კი, რომელსაც საკუთარი „შავი ოქროც“ საჭიროზე მეტი აქვს.

„მსუბუქი და ზემსუბუქი ნავთობი ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებში იგზავნება. მას ურევენ მძიმე სახეობებსა და მაზუთს. ამავე მიზეზით გაიზარდა შარშან რუსეთიდან აშშ-ში მაზუთის ექსპორტი“, - ამბობს ექსპერტი. - არ შეიძლება იმის თქმა, რომ Brent-ის ფასის შემცირება მჭიდროდ უკავშირდება WTI-ს მარკის ღირებულების ვარდნას. გაიაფება უფრო მეტად საერთო პრობლემებითაა გამოწვეული. მაგრამ WTI-ს ფასი ბევრად უფრო შემცირდა, ვიდრე ჩრდილოეთის ზღვის ნავთობისა“.

იგორ იუშკოვის აზრით, Brent-ისა და Urals-ის მარკის ნავთობის გაიაფება ბირჟაზე წარმოქმნილი პანიკის შედეგია.

„როდესაც იწყება პანიკა, ტრეიდერები იწყებენ ნებისმიერი ფიუჩერსის გაყიდვას, - აღნიშნავს ექსპერტი. - უბრალოდ იწყება თამაში ბირჟაზე, როდესაც ყველა ყველაფერს ყიდის. რუსული ნავთობის ფასიც ამიტომ ეცემა. მთლიანობაში, მისი ფასი პირდაპირ არ არის დამოკიდებული ამერიკულ საცავებზე. ირიბად - დამოკიდებულია. რადგან არსებობს ნავთობის ბაზრის ბალანსი“.

მიწოდება საკუთარი ხარჯით?

როგორ იწარმოებს მაისის ფიუჩერსებით WTI მარკის ნავთობის ფიზიკური მიწოდება? მრეწველები მიმწოდებლებს ტრანსპორტირების თანხას გადაუხდიან? 

„ეს მთლიანად ბირჟის საქმეა, - დარწმუნებულია იგორ იუშკოვი. - მაისის ფიუჩერსის კონტრაქტები ნედლეულის გადატვირთვის თაობაზე მინუსებში გადავიდა. ეს იყო ბოლო სავაჭრო დღე და ტრეიდერებს აუცილებლად უნდა მოეშორებინათ თავიდან ეს მოკლევადიანი კონტრაქტები. ამიტომაც სთავაზობდნენ ისინი მყიდველებს ნედლეულს ტრანსპორტირების საკუთარი ხარჯით. რამდენიმე თვის წინ მოხდა მსგავსი შემთხვევა, როდესაც ამერიკული ნავთობის მომპოვებელი კომპანია იძულებული გახდა, გადაეხადა შემკვეთისთვის, რათა ამ უკანასკნელს ნედლეული წაეღო. ნავთობის შესანახი ადგილი არ არსებობდა, ამიტომ საჭირო იყო მისი სასწრაფოდ წაღება. კომპანიაც იძულებული გახდა, მყიდველისთვის გადაეხადა. მაგრამ ეს ერთეული შემთხვევა იყო. უფრო მარტივი იქნება მოპოვების შეჩერება, ვიდრე მყიდველისთვის თანხის გადახდა“.

ექსპერტი ალექსეი გრომოვი დარწმუნებულია, რომ საქმე აქამდე არ მივა.

„ვითარება ისე არ უნდა წარმოვიდგინოთ, რომ აშშ-ში ნავთობის მომპოვებლები რიგში დგანან, რათა თავიანთი ნავთობი საცავებში ჩაასხან ან მომხმარებელს მიჰყიდონ, თან ნედლეულის წასაღებად ფულიც იქით გადაუხადონ, - ამბობს ექსპერტი. - უბრალოდ ბაზარზე არსებული რთული ფინანსური მექანიზმების პირობებში ყალიბდება სიტუაცია, როდესაც ფიუჩერსების ყიდვა-გაყიდვით დაკავებული პირები ადრე უარყოფით ფასად შეძენილ მაისის ფიუჩერსს ყიდიან და ამ ფორმით აბანდებენ თანხას ივნისის ფიუჩერსში, რომლის ფასიც უკვე ნორმალურია - დაახლოებით 20 დოლარი ერთი კასრი“.

გაიაფდება თუ არა ბენზინი?

ჩნდება კითხვა: თუ ნავთობის ფასი მსოფლიო ბირჟებზე ასე ეცემა, უნდა ველოდოთ თუ არა საწვავის გაიაფებას ავტოგასამართ სადგურებზე? 

„ნავთობპროდუქტების ფასები, განსაკუთრებით, ბენზინის საცალო ფასი, რუსეთსა და მეზობელ ქვეყნებში დამოკიდებულია არა იმდენად საწყისი ნედლეულის ფასზე, რამდენადაც სახელმწიფოთა საგადასახადო შემოსავლების უზრუნველყოფაზე, - განმარტავს ალექსეი გრომოვი. - მაგალითად, რუსეთში ღირებულების 75% საგადასახადო შემადგენელია. ამასთან, რუსეთშიცა და ახლომდებარე ქვეყნებშიც საბოლოო ფასი პრაქტიკულად რეგულირებადია. არავინ ვარაუდობდა, რომ ნავთობის ფასი მკვეთრად შემცირდებოდა. ამიტომ ფასების შემცირების მექანიზმი პრაქტიკულად არ არსებობს“.

დღეს საბითუმო ბაზებზე, რომლებსაც რუსეთში წარმოებული ნავთობპროდუქტები მიეწოდება, ბენზინის ფასი მკვეთრად დაეცა. მაგრამ საცალოში ბენზინის ფასი პრაქტიკულად არ შეცვლილა. ეს გამოწვეულია იმ რეგულირების სპეციფიკით, რომელიც რუსეთშია გავრცელებული. მსგავსი რეგულირება, ექსპერტის სიტყვებით, არსებობს ყაზახეთსა და სხვა პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში.

„დანამდვილებით შემიძლია ვთქვა, რომ უახლოეს მომავალში პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში ბენზინი გაძვირდება, - ამბობს გრომოვი. - ავტოგასამართ სადგურებზე ისეთივე ფასებია, როგორიც კრიზისამდე იყო. მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ საცალო ვაჭრობა მოგებაზე მუშაობს. საცალო გაყიდვებით მიღებული შემოსავალი დამოკიდებულია ორ ფაქტორზე - ფასებსა და გაყიდული საქონლის მოცულობაზე. დღეს რა ხდება? რუსეთში ბენზინზე მოთხოვნილება პრაქტიკულად 50%-ით შემცირდა იმის გამო, რომ ქვეყანა კარანტინში ჩაიკეტა. ანუ საცალო ვაჭრობაც 50%-ით შემცირდა. მართალია, ფასები ძველებური დარჩა, მაგრამ შემოსავალი მკვეთრად შემცირდა. დღევანდელი ვითარება, შეიძლება ითქვას, იმას უკავშირდება, რომ არავის სურს არააკურატული ქმედებებით ნავთობგადამამუშავებელი და საწვავის საცალო გაყიდვების აწყობილი სისტემის ჩამოშლა“.

ამგვარად, საცალო ვაჭრობის ლიბერალიზაცია ბენზინის გაყიდვების შემცირების პირობებში, ექსპერტის აზრით, გამოიწვევს ბევრი დამოუკიდებელი ავტოგასამართი სადგურის გაკოტრებას.

„რისთვის არის ეს საჭირო? შესანიშნავად გვესმის, რომ ეს ექსტრემალური კრიზისი - არ არის სისტემური მოვლენა, რომელიც წლები გაგრძელდება, - ამბობს ალექსეი გრომოვი. - ეს მოვლენა რამდენიმე კვირას ან რამდენიმე თვეს გასტანს. ამიტომ ეს მომენტი უბრალოდ უნდა გადავიტანოთ. ზაფხულიდან დაწყებული, ვითარება ბაზრებზე გამოსწორებას დაიწყებს“.

ვის გადაარჩენს OPEC+?

ბევრი იმედებს ამყარებს OPEC+ ორგანიზაციის შეთანხმებაზე. ნავთობის ბაზრის მოთამაშეები (მათ შორის, რუსეთი და საუდის არაბეთი) შეთანხმდნენ უახლოესი ორი თვის განმავლობაში დღე-ღამეში ნავთობის მოპოვების 9,7 მლნ ბარელით შემცირებაზე. შეთანხმებას უნდა შეუერთდნენ ორგანიზაციის არაწევრი ქვეყნებიც. სულ, ექსპერტებისა და დარგის მონაწილეების შეფასებით, მოპოვება დღეში 15 მლნ ბარელამდე შეიძლება შემცირდეს.

„რუსეთი მოპოვებას შეამცირებს, - ამბობს იუშკოვი. - მან ამის ვალდებულება აიღო. მაგრამ ბევრი რამ დამოკიდებულია იმაზე, რამდენით შეამცირებენ მოპოვებას OPEC+ ორგანიზაციის არაწევრი ქვეყნები, ვინაიდან მათთვის ეს სფერო არარენტაბელურია. კერძოდ, აშშ და კანადა. მათ დღესდღეობით პრაქტიკულად არ გააჩნიათ რენტაბელური პროექტები, მოპოვება მცირდება. მაგრამ საკითხავია, რა ტემპით გაგრძელდება ვარდნა“.

OPEC+-ის შეთანხმება მოპოვების შემცირების თაობაზე 1 მაისიდან ამოქმედდება. იქნება თუ არა ეს ზომა ეფექტური ბაზრისთვის?

„რასაკვირველია, მოთხოვნილების კატასტროფულად შემცირების პირობებში მოპოვების შემცირება ბაზრისთვის სასარგებლო ნაბიჯია, - ამბობს გრომოვი. - მაგრამ საკმარისი იქნება თუ არა ეს ფასების სტაბილიზებისთვის? არა - საკმარისი არ იქნება. რადგან, დღევანდელი შეფასებით, აპრილში ნავთობზე მოთხოვნილება მთელ მსოფლიოში 30 მლნ ბარელით შემცირდება. 2020 წლის დასაწყისში მოთხოვნილება მსოფლიოში 100 მილიონ ბარელს აღწევდა. ვარდნა იქნება 30 მლნ. OPEC+-ის წევრი ქვეყნები ნავთობის სხვა ექსპორტიორების მონაწილეობით ამცირებენ მოპოვებას უფრო ნაკლები მოცულობით. ნათელია, რომ ეს მოცულობა არ იქნება საკმარისი იმისთვის, რომ ფასების ვარდნა შეაჩეროს. არ გამოვრიცხავ, ნავთობის, განსაკუთრებით, Brent-ის მარკის ფასების შემდგომი ვარდნა არ დასრულდეს და OPEC+-ის წევრ ქვეყნებს კვლავ მოუწიოთ მოლაპარაკების მაგიდასთან დაჯდომა და ფიქრი იმაზე, რა დამატებითი ზომების მიღება შეიძლება ნავთობის ბაზრის გადასარჩენად“.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

104
რუსული ვაქცინა

მოსაზრება: დიდი პოლიტიკის პატარა გეშეფტი

214
(განახლებულია 23:41 18.09.2020)
რუსეთის ლიდერობა კორონავირუსის ვაქცინის შექმნაში დასავლეთისთვის უბრალოდ უსიმოვნო სიურპრიზი კი არ გამოდგა, არამედ აღმაშფოთებელი გამოწვევა ― როგორც პოლიტიკური, ისე ფინანსური მოსაზრებებით.

ირინა ალქსნისი

ერთი მხრივ, ჩამორჩენილ ღრმად არადემოკრატიულ რუსეთს უბრალოდ არ აქვს მსგავსი გარღვევების უფლება რთულ სამეცნიერო და ტექნოლოგიურ მოწინავე სფეროებში.

მეორე მხრივ, ფსონზე იმდენად ასტრონომიული თანხა დევს, რომ მარტო იმაზე ფიქრიც კი, რომ მან შესაძლოა დასავლურ ფარმაცევტულ კონცერნებს გვერდი აუაროს, იქ მჟავიანობის აწევას იწვევს. თუნდაც ინდოეთისთვის 100 მილიონი დოზა ვაქცინის მიწოდების თაობაზე მოლაპარაკებები რად ღირს.

არაფერია გასაკვირი იმაში, რომ რუსეთი თავისი მეცნიერების მუშაობის დისკრედიტაციის მრავალრიცხოვან მცდელობებს წააწყდა: დიდი პოლიტიკა, დიდი ფული.

მაგრამ ზვიგენების გვერდით ყოველთვის მოიძებნება ადგილი პაწაწინა თევზებისთვის, რომლებიც რეგულარულად იღებენ ნასუფრალს.

სწორედ ასეთი ამბავი დაიწყო მას შემდეგ, რაც ერთ-ერთ უძველეს და გავლენიან სამეცნიერო ჟურნალ The Lancet-ში „სპუტნიკ-V"-ს გამოცდის შედეგებზე პუბლიკაცია გამოქვეყნდა. სტატიას ელვისებურად მოჰყვა კრიტიკა.

ხმამაღალ ახალ ამბად იქცა მსოფლიო მასმედიით გავრცელებული ღია წერილი, რომელშიც ამერიკის ტემპლის უნივერსიტეტის ბიოლოგიის პროფესორმა ენრიკო ბუჩიმ შიში გამოთქვა „რუსი მეცნიერების მიერ დაშვებული სავარაუდო შეცდომების“ გამო. მას 25-მდე დასავლელმა მეცნიერმა დაუჭირა მხარი.

The Lancet-მა რუს სწავლულებს მათთვის პასუხის გაცემა შესთავაზა, რაც გაკეთდა კიდეც. გამალეის ცენტრმა გამოცემას სრულფორმატიანი კლინიკური პროტოკოლი მიაწოდა რუსული ვაქცინის კვლევაზე. რუსეთის პირდაპირი ინვესტიციების ფონდის პრეზიდენტმა კირილ დმიტრიევმა გამოაქვეყნა მასალა, რომელშიც გაშლილად უპასუხა კრიტიკოსების ძირითად პრეტენზიებს და იმავდროულად ურჩია მათ, "საკუთარ თვალში მოეძებნათ დირე".

ამ შემთხვევაში პრობლემა მდგომარეობს არა მარტო წმიდა სამეცნიერო მატერიებში, რომლებზე კონცენტრაციაც მოახდინეს რუსმა მკვლევარებმა.  

საქმე ისაა, რომ თავად სკანდალური წერილის ავტორია მეტად შესამჩნევი პიროვნება. „ბი-ბი-სის“ მასალაში ენრიკო ბუჩი „ცრუ მეცნიერებასთან ცნობილ მებრძოლადაა“ მოხსენიებული. თუმცა უფრო მართებული იქნებოდა, მის დასახასიათებლად „მეცნიერ-ბიზნესმენი“ გამოყენებულიყო.

2016 წელს ბუჩიმ დააარსა კომპანია Resis Srl, რომელიც სამეცნიერო ნაშრომების ვერიფიკაციაზე, მათი კორექტულობისა და კეთილსინდისიერების შემოწმებაზე სპეციალიზდება.

ეს საკმაოდ მოდური თემაა თანამედროვე მეცნიერებაში. ბოლო წლებში ძალიან ხშირად იჭერენ მკვლევარებს შეცდომებზე, მათ შორის, საკმაოდ უხეშზე. საუბარი მაინცდამაინც თაღლითობაზე ან ბოროტად გამოყენებაზე არ არის, ხშირად ადგილი აქვს უბრალოდ პატიოსან შეცდომას, რაც მხილების შემდეგ მაინც ურტყამს მეცნიერისა თუ მთელი სამეცნიერო ინსტიტუტების რეპუტაციას.

სწორედ ამგვარი პრობლემებისთვის თავის ასარიდებლად ავტორები და კვლევითი სტრუქტურები ხშირად მიმართავენ საკუთარი ტექსტების დამოუკიდებელ აუდიტს მათი პუბლიკაციის წინ. კერძოდ, ბუჩის კომპანია ამგვარი საქმისთვის დაიქირავა გერმანიის ფრიც ლიპმანის ინსტიტუტმა, რომლის გარშემოც ცოტა ხნის წინ ხმამაღალი სკანდალი აგორდა გამოქვეყნებულ მასალებში უგვანო შეცდომებისთვის. ამ ისტორიის შესახებ დაწვრილებით წერდა ერთი წლის წინ ჟურნალი Nature.

2019 წელს იგივე Nature-ში გამოქვეყნდა მასალა, რომელიც ბუჩის თანაავტორობით გამოსული სამეცნიერო ნაშრომის კეთილსინდისიერებას ეხებოდა. იქ პატიოსნად იყო მითითებული, რომ ენრიკო ბუჩის ინტერესთა კონფლიქტი ჰქონდა.

მარტივად რომ ვთქვათ, როდესაც კომერციული კომპანიის მფლობელი საჯაროდ გამოდის და საუბრობს საქმიანობაზე, რომელშიც ის სპეციალიზდება, ეს არსებითად მისი ფირმის რეკლამა ხდება. მაგრამ, რაღა თქმა უნდა, როცა საუბარია რუსული ვაქცინის „მხილებაზე“, მაშინ ამგვარი დეტალები სრულიად არ არის მნიშვნელოვანი.

დასავლეთმა ბუჩის ღია წერილი იმისთვის გამოიყენა, რომ კიდევ ერთი დარტყმა მიეყენებინა რუსული მიღწევისთვის იმ იმედით, რომ ჩაეშალა ან თუნდაც შეესუსტებინა მისი ლიდერობა. ხოლო თავად პროფესორმა ისეთი პიარი მიიღო, რომელზეც ვერც კი იოცნებებდა სხვა შემთხვევაში.

ეჭვი არ არის, რომ ეს მას ახალ და ძალიან მიმზიდველ კომერციულ კონტრაქტებს მოუტანს. მაგრამ ამას არანაირი კავშირი არ აქვს არც მედიცინასთან და არც ასობით ათასი ადამიანის სიცოცხლის გადარჩენასთან მთელ მსოფლიოში.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

214
ალექსეი ბავალნი მოსკოვში გამართულ მიტინგზე

მოსაზრება: გერმანია ალექსეი ნავალნის გაჩუმებას აიძულებს

68
(განახლებულია 19:58 16.09.2020)
ალექსეი ნავალნიმ სოციალურ ქსელებში ჰოსპიტალიზაციის შემდგომი პირველი ფოტო გამოაქვეყნა და დაწერა, რომ ჯანმრთელობის პრობლემები, ზოგადი პოზიტიური დინამიკის ფონზე, მაინც აქვს.

ირინა ალქსნისი

ხოლო ორშაბათს გამართულ პრესკონფერენციაზე გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჰაიკო მაასმა მოითხოვა, შეეწყვიტათ ბლოგერის „ნოვიჩოკით“ მოწამვლის შესახებ გაკეთებული დასკვნების კრიტიკა, ვინაიდან საფრანგეთსა და შვედეთში არსებულმა რომელიღაც დამოუკიდებელმა ლაბორატორიებმა ბუნდესვერის სპეციალისტების დასკვნები დაადასტურეს. ეს ლაბორატორიები „რომელიღაც“ იმიტომაა, რომ მათი ინფორმაციები ასევე გასაიდუმლოებულია.

საეჭვოა, რომ საგარეო უწყების ხელძძღვანელს სურვილი შეუსრულდეს. სამაგიეროდ ბევრად დამაჯერებელია სრულიად საპირისპირო შედეგი, ვინაიდან გერმანიის ხელისუფლებას თავად ალექსეი ნავალნიმ გამოსდო კვანტი.

გამოცემა New York Times-მა, გერმანიის უსაფრთხოების ორგანოების მაღალჩინოსანზე დაყრდნობით, გაავრცელა ინფორმაცია, რომ გამოჯანმრთელების შემდეგ ნავალნი რუსეთში დაბრუნებას აპირებს „მოღვაწეობის გასაგრძელებლად“.

თუ გაზეთის ინსაიდი სიმართლეს შეესაბამება, მაშინ ნავალნის მართლაც სასიხარულოდ აქვს საქმე, ვინაიდან ასეთი სურვილი არაორაზროვნად მოწმობს მისი კოგნიტიური ფუნქციების შენარჩუნებაზე, რაც, ექიმების კომენტარებით თუ ვიმსჯელეთ, ბლოგერის მძიმე მდგომარეობიდან გამომდინარე, სულაც არ იყო გარანტირებული.

ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში რუსეთი კარის გაჯახუნებით არაერთმა ისეთმა ადამიანმა დატოვა, რომლებიც მანამდე შესამჩნევი საზოგადოებრივ–პოლიტიკური ფიგურები იყვნენ. შედეგი კი ყოველთვის ერთნაირი დგებოდა: ისინი ელვისებურად კარგავდნენ საზოგადოებრივ წონას, ითქვიფებოდნენ რა ემიგრანტების საერთო მასაში, რომლებიც არავის აინტერებდა. და კრემლთან უკომპრომისო მებრძოლების მდგომარეობასთან ერთად ისინი ამ სტატუსთან დაკავშირებულ ფინანსურ შესაძლებლობებსაც კარგავდნენ — რუს ოპოზიციონერებს შორის ხოდორკოვსკის მსგავსი მართლაც მდიდარი ადამიანები ცოტანი არიან.  

შედეგად – ყველაფერი ის, რა მათ რჩებათ, სოციალურ ქსელებში ღვარძლის ფრქვევაა პრაღაში, რიგასა თუ ლონდონში არსებული მათი პატარა ბინებიდან. ხოლო კიდევ უფრო სამწუხარო შემთხვევაში სულაც ახალი ქვეყნის „სადამსჯელო ფსიქიატრიის“ დოლაბებში შეიძლება აღმოჩნდე, როგორც ეს პიოტრ პავლენსკის დაემართა.

სხვათა შორის, შეცდომებზე ისწავლეს. თემა „სამუდამოდ ვტოვებ რუსეთს, დაე, უჩემოდ დაიღუპოს“ სულ უფრო იშვიათად და ჩუმად ისმის ყოველ მომდევნო წელს.

აი, ალექსეი ნავალნისთვის კი მსგავსი შედეგი განსაკუთრებით საწყენი იქნებოდა. გარდა იმისა, რომ ის რუსეთის ყველაზე ცნობილ ოპოზიციონერად იქცა, მან ასევე ძალიან ეფექტური სისტემა ააწყო თავისი მომხრეებისგან ფინანსების „ამოსაქაჩად“. ბოლო წლების განმავლობაში სწორედ ეს უზრუნველყოფდა მისთვის უამრავ სასიამოვნო ბონუსსა და ცხოვრების მეტად მაღალ დონეს — დაწყებული ძვირაღირებულ უცხოურ კურორტებზე ოჯახთან ერთად დასვენებით, დასრულებული ქალიშვილის სტენფორდის უნივერსიტეტში სწავლით.

არაფერია გასაკვირი იმაში, რომ ბლოგერს იოტისოდენი სურვილიც არ აქვს, მიატოვოს „ოფლისღვრით მოპოვებული“ და მეორე სკრიპალად იქცეს, რომელიც თითქოს ბრიტანეთის სპეცსამსახურებმა სამყაროს დასასრულს მდებარე ყრუ კუთხეში გაგზავნეს, ნაცვლად უძველეს სოლსბერიში მყუდრო ცხოვრებისა — და ეს ყველაფერი ГРУ-ს მკვლელებისგან სასწაულებრივი გადარჩენის შესახებ ლეგენდის განსამტკიცებლად.

სწორედ აქ იჩენს თავს პრინციპული განსხვავება ალექსეი ნავალნისა და დასავლეთის მიერ დახატულ სურათს შორის მისი ავადმყოფობის შესახებ. გერმანელების მიერ დასმული დიაგნოზი დაუშვებელს ხდის მის დაბრუნებას სამშობლოში, გამომდინარე უსაფრთხოებიდან. მაგრამ ის ფაქტი, რომ ბლოგერი ჯიუტად მოიწევს უკან, პირდაპირ დრაკონის ხახაში, რომელმაც ის ვითომ ლამის მოკლა, იმას ნიშნავს, რომ რუსეთის ხელისუფლების მიერ „ნოვიჩოკით“ მოწამვლისა და მისი სიცოცხლისთვის საფრთხის არსებობისა უბრალოდ არ სჯერა.

უფრო უარესიც: სამშობლოში ნავალნი ეპიკრიზით უნდა დაბრუნდეს. ხოლო გერმანული მხარე, როგორც ცნობილია, უარს ამბობს მოსკოვისთვის ნებისმიერი ინფორმაციის მიწოდებაზე, რომელიც ნავალნის დიაგნოზს დაადასტურებდა. რუსეთის გენპროკურატურამ მორიგი მოთხოვნა გაუგზავნა გერმანელ კოლეგებს, რათა ბლოგერის ავადმყოფობის მთელი ისტორიის შემოწმება ჩაეტარებინა, მაგრამ ბერლინის ხელშეწყობის იმედად ყოფნა გამორიცხულია. სამაგიეროდ კლინიკა „შარიტედან“ მიღებულმა ამონაწერმა, რომელსაც ბლოგერი თან ჩამოიტანს, შესაძლოა უამრავი საინტერესო ინფორმაცია მისცეს რუსეთის კომპეტენტურ ორგანოებს.

მოკლედ, ნავალნის სურვილი, აუცილებლად დაბრუნდეს რუსეთში, გერმანელებს მეტად უსიამოვნო მდგომარეობაში აყენებს, ვინაიდან ეს მათ იმ ბოდვის გროვის საბოლოო ჩამოშლით ემუქრება, რომელიც მათ ამ კვირებში ააგეს. 

სხვათა შორის, ბრიტანელებს ეს მომენტი ბევრად დახვეწილად ჰქონდათ დამუშავებული. გარდა იმისა, რომ სკრიპალების მოწამვლის შოუ შთაბეჭდილებას ახდენდა თავისი მასშტაბურობითა და დეტალირების დახვეწილობით — სახლების ნგრევის ჩათვლით, „მსხვერპლიც“ ძალიან გონივრულად იყო შერჩეული: ყველასთვის უინტერესო და არასაჭირო ყოფილი შპიონი, რომელიც ზუსტად იმას გააკეთებდა, რასაც კურატორები ეტყოდნენ. მაგრამ საჩვენებელი მომენტი ისაა, რომ ლონდონმაც კი არ გარისკა სკრიპალისთვის მოქმედების მინიმალური თავისუფლება მიეცა — არც ერთხელ არ დაალაპარაკა ჟურნალისტებსა და დიპლომატებს.

ალექსეი ნავალნის დათანხმება კი, ოჯახთან ერთად ნებაყოფლობით მიატოვოს რუსეთის მთავარი ოპოზიციონერის ტკბილი ცხოვრება, შესაძლოა გერმანელებისთვის უკიდურესად არატრივიალური ამოცანა გამოდგეს.

ბლოგერისთვის ცუდი ახალი ამბავი ისაა, რომ მისი დაბრუნება რუსეთში იმდენად უსიამოვნო შედეგებით ემუქრება მთელი ამ ალიაქოთის მომწყობ ბერლინს, რომ იქ ამ პრობლემის მოსაგვარებლად შეიძლება ისეთ მეთოდებსაც კი მიმართონ, რომლებიც სიტყვების „დათანხმება“ და „ნებაყოფლობით“ გამოყენებას არ ითვალისწინებს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

68
მარი მალაზონია

მალაზონია: დღეს კაცობრიობას ნიღბის ტარების და სუფთა ხელების  გარდა სხვა გამოსავალი არ აქვს

0
(განახლებულია 19:49 20.09.2020)
ექიმი-ნუტრიციოლოგი, კვების ეროვნული ცენტრის დირექტორი მარი მალაზონია საუბრობს, დღევანდელ სიტუაციაში რა არის გამოსავალი და როგორ დავიცვათ თავი კორონავირუსისგან.
მალაზონია: დღეს კაცობრიობას ნიღბის ტარების და სუფთა ხელების გარდა სხვა გამოსავალი არ აქვს

„დოიჩე ველე“ ავრცელებს ინტერვიუს ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ვირუსოლოგთან, რომელიც გერმანიაში ცხოვრობს. ეს გახლავთ კრისტიან დროსტენი. სწორედ მისი მოსაზრებით, დღეს კაცობრიობას ნიღბის ტარების, სუფთა ხელების გარდა სხვა არჩევანი არ აქვს. უფრო მეტიც, მან ძალიან სერიოზული პროგნოზები გააკეთა. ვარაუდობს, რომ შესაძლოა ეს ტაქტიკა დაგვჭირდეს მომავალი წლის ბოლომდე. მტკიცებულებებზე დაყრდნობით, ის კიდევ ერთხელ გვარწმუნებს, რომ დღეს კაცობრიობას სჭირდება ნიღბის სწორი ტარება, ჰიგიენის წესების დაცვა, რაც არის ჩვენი უსაფრთხოების ერთადერთი არჩევანი“, - ამბობს მალაზონია.

მალაზონია ადამიანებს ურჩევს დედანში მოისმინონ ეს საკმაოდ ვრცელი ინტერვიუ და რჩევები გაითვალისწინონ.

 

 

0