მოსაზრება: სამყარო სისტემურ კრიზისში ჩაეფლო

106
(განახლებულია 11:01 22.03.2020)
სისტემური ანალიზისა და პროგნოზირების ცენტრის პრეზიდენტი როსტისლავ იშჩენკო განმარტავს, რატომ დასჭირდებათ მომავალში სახელმწიფოებს ურთიერთქმედების ახალი წესების შესახებ შეთანხმება

გაეროს უსაფრთხოების საბჭოს მუდმივი წევრი „ხუთეულის“ (რუსეთი, აშშ, დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, ჩინეთი) სამიტის იდეას, რომელიც ვ ლადიმირ პუტინმა წამოაყენა, ამ სახელმწიფოების ლიდერებმა უკვე დაუჭირეს მხარი სიტყვიერად. თუმცა არც ადგილი და არც დრო ჯერჯერობით შეთანხმებული არ არის.

კაცობრიობა საფრთხეების წინაშე

რუსეთის ლიდერმა სამიტის ჩატარების წინადადება იერუსალიმში ჰოლოკოსტის 75–ე წლისთავთან დაკავშირებით ყოფნის დროს წამოაყენა. მან სერიოზული შეშფოთება გამოთქვა „საფრთხეების წინაშე მსოფლიოს გათიშვის“ გამო.

„სტრატეგიული სტაბილურობის საკითხები იმ დღის წესრიგის ნაწილია, რომელიც გადაუდებელ და არაორდინალურ ნაბიჯებს მოითხოვს. უფრო ფართო გაგებით, საუბარია კაცობრიობის გადარჩენაზე“, — განაცხადა ტავის მხრივ რუსეტის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა.

თავისი შინაარსით ა და დრამატიზმით ეს განცხადებები 30–იანი წლების მეორე ნახევარში საბჭოთა მთავრობის ინიციატივებს ჩამოჰგავს. მაშინ სსრკ მოითხოვდა, ერთად „ამოედოთ აღვირი“ აგრესორისთვის და შეექმნათ კოლექტიური უსაფრთხოების სისტემა. დასავლეთმა ყური არ ათხოვა საბჭოთა ხელმძღვანელობას. შედეგად, მსოფლიომ მეორე მსოფლიო ომი მიიღო და მხოლოდ ამის მერე წარმოიქმნა იალტა–პოსტდამის სისტემა, რომელშიც თითქოს აქამდე ვცხოვრობთ.

სწორედ რომ „თითქოს“, ვინაიდან იალტა–პოსტდამის სისტემის დე0ფაქტო მექანიზმები უკვე დიდი ხანია, არ მუშაობს. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, აშშ–მა თვითნებურად გადახედა საერთაშორისო ურთიერტობების რეგულირების მექანიზმებს. ზოგჯერ თანამედროვე სისტემებს პოსტიალტურად მოიხსენიებენ, ვინაიდან ფორმალურად, იალტა–პოსტდამის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ყველა საერთაშორისო ორგანიზაცია მოქმედებს, არცერთი მათგანის უფლებები არ ილახება. 

რეალურად კი ვაშინგტონი თვითონ არჩევს, საერთაშორისო ორგანიზაციების რომელი გადაწყვეტილებები უნდა შეასრულონ მან და მისმა მოკავშირეებმა, და რომელი — არა. ამერიკული დიქტატის მოწინააღმდეგე სახელმწიფოებს, მათ ლიდერებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებს კი, სულ ცოტა, სანქციები ემუქრება, უარეს შემთხვევაში, ჭირვეულ ხელმძღვანელებს პატიმრობა ელით გამოგონილი  მიზეზებით, ხოლო ზედმეტად დამოუკიდებელ სახელმწიფოებს — აშშ–ის“ „ჰუმანიტარული დაბომბვა“.

მსოფლიო სისტემურ კრიზისში

ჩვენ ვცხოვრობთ სამყაროში, რომლის გლობალური ეკონომიკა ვაშინგტონურ კონსენსუსს ეყრდნობა. პოლიტიკური კუთხით კი ვაშინგტონის კონსენსუსის ეკონომიკური მოდელის ბატონობა აშშ–ის გლობალური ჰეგემონიით არის უზრუნველყოფილი.

უფრო სწორად, ასე იყო ბოლო დრომდე. მაგრამ ყირიმის დაბრუნებამ, როცა ამერიკელები უკვე ამზადებდნენ მის ატვისებას, აშშ–ის გაწევამ სირიიდან, რუსეთისთვის დაწესებული სანქციების არაეფექტურობამ, ვაშინგტონის უუნარობამ, დაუმორჩილოს ჩინეთი ტავის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ მოთხოვნებს, აშშ–სა და ევროკავშირში ელიტების  განხეთქილებამ, შეერთებულ შტატებსა და ევროპის კავშირს შორის გამუდმებულმა ეკონომიკურმა კონფლიქტებმა წარმოაჩინა, რომ ამერიკული ჰეგემონია მთავრდება. ხოლო აშშ–ის პოლიტიკური ჰეგემონიის გარეშე ვაშინგტონური კონსენსუსის ეკონომიკური პოლიტიკის გატარება შეუძლებელია.

სამყარო სისტემურ კრიზისში ჩაეფლო. ყველაზე მტკივნეულად (მათ შორის, ეკონომიკური კუთხით) ის აშშ–სა და დასავლეთს ურტყამს — როგორც ვაშინგტონური კონსენსუსის მთავარ ბენეფიციარებს. როდის და რა მდგომარეობაში გამოვლენ დასავლეთის ქვეყნები კრიზისიდან და როგორი შემადგენლობით, არავინ იცის. ამას კორონავირუსის ეპიედემიაც ერთვის, რასაც სხვა დროს კაცობრიობა, ვერ ვიტყვით, რომ  ვერ შენიშნავდა, მაგრამ განსაკუთრებული შოკის გარეშე კი გადაიტანდა, ხოლო ეკონომიკური დანაკარგები, მიუხედავად სიდიდისა, კრიტიკული არ იქნებოდა.

მაგრამ სისტემურ კრიზისზე ეპიდემიის დართვის პირობებში, როდესაც რესურსები ისედაც არ არის საკმარისი, ახლა კი ეპიდემიისა და მისი შედეგების დასაძლევად კიდევ უნდა დაიხარჯოს, გლობალიზმის საფუძველმა — დასავლეთის მითიურმა ერთიანობამ დაშლა დაიწყო. დასავლეთის ქვეყნებმა არა მარტო ერთმანეთისგან კარანტინით ჩაკეტვა დაიწყეს, არამედ სრულიად ეგოისტურ პოლიტიკაში გადაცვივდნენ.

ისინი ევროკავშირელ პარტნიორებს სამედიცინო პრეპარატებითა და ფინანსებით დახმარებაზე უარს ეუბნებიან. ევროკავშირის სახელმწიფოთა ეკონომიკები კარგავენ სექტორებს, რომლებიც ერთიანობას ეფუძნება (ტურიზმი, ერთობლივი საწარმოები). 

აშშ–მა მთელი სამხედრო ოპერაცია ჩაატარა იტალიიდან კორონავირუსის გამოსავლენად საჭირო ნახევარი მილიონი ტესტის გასატანად, რომლებიც თავად იტალიასაც არ ჰყოფნის. დასავლეთი კლასიკურ შუასაუკუნეობრიობაში ეფლობა, სადაც ყველა თავისთვის და ყველას წინააღმდეგაა. და რაც უფრო დიდხანს შეარყევს მას ეპიდემია, მით უფრო ღრმად ჩა ეფლობა მასში.

ახალი სამყაროს მშენებლობა

თუ ძველი სამყარო მთავრდება, აუცილებელია „ახალი მშვენიერი სამყაროს“ წესებზე შეთანხმება, რაც შესთავაზა კიდეც ვლადიმირ პუტინმა.

საერთაშორისო ურთიერთობების ახალი სისტემა შესაძლოა დამყარდეს ან მსოფლიო ომების შედეგად (როგორც ეს 1914-1918 და 1939-1945 წლებში იყო), ან საყოველთაო კომპრომისის საფუძველზე, რაც კაცობრიობის არსებობისთვის სახიფათო საომარ შეტაკებებს აგვაცილებს.

უცნობია, შედგება თუ არა გაეროს „ხუთეულის“ სამიტი შემოდგომაზე, ან უფრო მოგვიანებით. ნებისმიერ შემთხვევაში, ღირს დაველოდოთ, როდის გახდება გასაგები დასავლეთისთვის ეპიდემიითა და ნავთობის ომით  მიყენებული ზარალის საერთო მოცულობა, და ასევე ვნახოთ, რამდენად  ღრმად დაეცემა დასავლური ბირჟები გლობალური სისტემური კრიზისის ამ ეტაპზე. მხოლოდ ამის მერე გახდება ნათელი, ვინ გადარჩა ამ ბრძოლაში, გადაწყდება, ვისთან რა რის შესახებ ღირს ლაპარაკი.

აქ ერთადერთი პოზიტიური მომენტი ისაა, რომ სისტემური კრიზისის, ნავთობის ფასების ჩამოშლისა  და კორონავირუსის პანდემიის ერთობლიობა შესაძლოა ახალი მსოფლიო ომის შემცვლელი აღმოჩნდეს და, დაიწუნებს რა სიცოცხლის უუნარო პოლიტიკურ წარმონაქმნებს, ერთგვარი „ტყის სანიტრის“ როლს შეასრულებს.

P.S. რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებას!

106
Су-35

„სტანდარტული ოპერაცია“: სამხედრო ექსპერტმა ამერიკული გამანადგურებლის ჩაჭერა შეაფასა

32
(განახლებულია 19:38 27.05.2020)
მანამდე აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების მეექვსე ფლოტის პრეს-სამსახურმა განაცხადა, რომ გუშინ ორმა რუსულმა გამანადგურებელმა ხმელთაშუა ზღვის თავზე სახიფათოდ ჩაიჭირა ამერიკული მზვერავი თვითმფრინავი Poseidon P-8A.

თბილისი, 27 მაისი — Sputnik. ამერიკული მზვერავი თვითმფრინავის გაცილება ხმელთაშუა ზღვის თავზე — ეს ჩვეულებრივი პროცედურაა და რუს მფრინავებს საჰაერო ხულიგნობა არ ჩაუდენიათ, მიაჩნია სამხედრო ექსპერტ იგორ კოროტჩენკოს. 

მანამდე აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების მეექვსე ფლოტის პრეს-სამსახურმა განაცხადა, რომ გუშინ ორმა რუსულმა გამანადგურებელმა ხმელთაშუა ზღვის თავზე სახიფათოდ ჩაიჭირა ამერიკული მზვერავი თვითმფრინავი Poseidon P-8A. ამერიკელმა სამხედროებმა რუსული ეკიპაჟის მოქმედება არაპროფესიონალიზმად შეაფასეს: აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების წარმომადგენელთა თქმით, Су-35-ებმა P-8A ორი მხრიდან მოიმწვდიეს, რითიც ხელს უშლიდნენ „უსაფრთხო მანევრირებაში“.

„ამერიკელებს ყოველ ჯერზე ძალიან ნერვიული რეაქცია აქვთ, როდესაც ჩვენი გამანადგურებლები რუსეთის სამხედრო-კოსმოსური ძალების პასუხისმგებლობის ზონაში მათი მზვერავი თვითმფრინავის ყოფნის მიზნებს არკვევენ. აშშ-ს უკვე დაავიწყდა საერთაშორისო სამართალი და მიაჩნია, რომ ის მსოფლიოში ერთადერთი ჰეგემონია“, — განაცხადა РИА Новости-სთან საუბრისას კოროტჩენკომ.

ექსპერტის აზრით, რუსულმა Су-35-ებმა „სრულიად სტანდარტული“ ოპერაცია ჩაატარეს უცხოეული მზვერავი თვითმფრინავის საიდენტიფიკაციოდ, რომელიც რუსულ სამხედრო ობიექტებს მიუახლოვდა სირიაში. 

  • „ამერიკული მზვერავი თვითმფრინავისთვის ჩვენი სამხედრო-კოსმოსური ძალების ოპერაციას არანაირი საფრთხე არ შეუქმნია. ჩვენ გამოცდილი და პროფესიონალი პილოტები გვყავს. ისინი საჰაერო ხულიგნობით კი არ არიან დაკავებული, არამედ თავიანთ ამოცანებს ასრულებენ საერთაშორისო სამართლისა და შესაბამისი სარეგლამენტო დოკუმენტების შესაბამისად“, — განმარტა ექსპერტმა.

აღსანიშნავია, რომ რუსეთის სამხედრო-საჰაერო ძალებისა და ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის ძალების მე-4 არმიის ყოფილმა სარდალმა ვალერი გორბენკომ სააგენტოსთან საუბრისას ივარაუდა, რომ ღია ცის ხელშეკრულებიდან აშშ-ის გასვლის პარალელურად ასეთი ინციდენტები შესაძლოა გახშირდეს.

მისი აზრით, შეერთებული შტატები შეეცდება, რომ რუსეთის შესახებ ინფორმაციის ნაკლებობა მზვერავი თვითმფრინავების დახმარებით შეავსოს და, ამასთან, დაძაბოს ვითარება საინფორმაციო სივრცეში.

32
თემები:
რუსეთი დღეს
პრემიერ-მინისტრი და მთავრობის წევრები

შეიცვლება თუ არა საქართველოს მთავრობა არჩევნებამდე?

173
(განახლებულია 21:38 26.05.2020)
ცნობილია, რომ უღელტეხილზე ცხენებს არ ცვლიან. შესაბამისად, ხმები გიორგი გახარიას ოპოზიციაში წასვლისა და მთავრობის ცვლილების თაობაზე არათუ გადაჭარბებული, არამედ არარეალისტურიც უნდა იყოს.

თუმცა, მოდით, მივყვეთ თანმიმდევრობით, რამ გამოიწვია ვრცელი საუბრები სამთავრობო ცვლილებების შესახებ.

მასმედიაში გავრცელებული ინფორმაცია ასე გამოიყურება: პრემიერის პოსტზე გახარიას ლილუაშვილი შეცვლის, სუს-ის უფროსი ანზორ ჩუბინიძე ხდება, ხოლო სახელმწიფო დაცვის სპეციალურ სამსახურს გრიგოლ ლილუაშვილის დეიდაშვილი და მისი ამჟამინდელი მოადგილე გიგა ნიკოლაიშვილი დაიკავებს.

ინფორმაციის პირველწყარო უცნობია, თუმცა ამ ხმებს აქტიურად ავრცელებს „მთავარი არხის“ დამფუძნებელი ნიკა გვარამია.

ბუნებრივია, სამთავრობო ცვლილებების თემა ყოველთვის აქტუალური და მნიშვნელოვანია, მაგრამ ამ შემთხვევაში ვერსიების აგორებას ხელი სახელმწიფო მინისტრის ქეთი ციხელაშვილის ელჩად მივლინებამ შეუწყო.

თუ ვინმეს ავსტრიის ელჩობა სახელმწიფო მინისტრობაზე ნაკლები თანამდებობა ჰგონია, ეს მისი პრობლემაა, მაგრამ

ციხელაშვილი ამ პოსტზე ბევრად უფრო ეფექტური იქნება, ვიდრე აფხაზეთისა და სამაჩაბლოს დაბრუნების კუთხით. ამიტომ მას ეს ცვლილება, სავარაუდოდ, სულაც არ ეწყინებოდა.

ისევე, როგორც სახელისუფლებო გუნდი, როგორც ჩანს, წინასწარ ცდილობს იმ ადამიანების დასაქმება-დაფუძნებას, ვინც მომავალ საპარლამენტო გუნდში ვეღარ მოხვდება.

მაგალითად, რამდენიმე თვის წინ ტექნიკურ უნივერსიტეტში მიავლინეს დეპუტატი კარლო კოპალიანი. ჩვენი ინფორმაციით, მოლაპარაკებები სხვა დეპუტატებთანაც დაწყებულია და საარჩევნო დღისთვის ყველა მათგანს ექნება გარკვეული მონახაზი, სად გააგრძელებს საქმიანობას.

მთავრობის შეცვლაზე გავრცელებული ხმები ოპოზიციის ფანტაზია ჰგონია პოლიტოლოგ რამაზ საყვარელიძეს.

ის ამბობს, რომ ეს სურვილები და ვნებები ოპოზიციას გაზაფხულსა და შემოდგომაზე უმძაფრდება.

„გახარიას 20 ივნისის შემდეგ ვერაფერი დააკლეს და, მით უმეტეს, ახლა, როცა მისი სახელი კრიზისულ სიტუაციაში კარგ მენეჯერობას დაუკავშირდა", – ამბობს საყვარელიძე.

დაანონსებული ცვლილებებით გაკვირვებულია ექსპერტი ხათუნა ლაგაზიძე. მისი თქმით, გახარიას ფაქტორი დღეს დიდია, დიდია მის მიმართ ნდობა და ამ ფაქტორის გარეშე მმართველმა გუნდმა არჩევნები შესაძლოა წააგოს კიდეც.

ხელისუფლებაში ცვლილებებს არათუ გამორიცხავს, არამედ ელოდება კიდეც ექსპერტი ვახტანგ ძაბირაძე, მაგრამ – არჩევნების შემდეგ. ის თვლის, რომ საარჩევნოდ რაიმე დრამატული ცვლილებები მოსალოდნელი არაა და რეალური სიახლეები სწორედ არჩევნების შემდეგ მოხდება.

ზოგადად კი ცნობილი ამბავია, რომ პოლიტიკოსისთვის ყველანაირი ხმაურიანი ინფორმაცია სასარგებლოა, გარდა ნეკროლოგისა. საქართველოს მთავრობას და, კონკრეტულად, გახარიას დღეს გაცილებით სერიოზული ბრძოლები ელოდება წინ სიღარიბის, შიმშილისა და გაჭირვების სახით, რომ აღარაფერი ვთქვათ კორონავირუსზე. სწორედ ამ გამოწვევებზე პასუხი იქნება 2020-ის არჩევნების შედეგების განმაპირობებელი ფაქტორი. თუმცა, ბუნებრივია, პოლიტიკაში არც ქვედა დინებებისა და შიდა ომების ფაქტორების გამორიცხვა შეიძლება.

173
თბილისი

როგორი ამინდი იქნება თბილისში შაბათს, 30 მაისს

0
(განახლებულია 10:38 28.05.2020)
შაბათს საქართველოს დედაქალაქში 26 გრადუსი სითბო დაფიქსირდება, არ იქნება არც ქარი და არც წვიმა

თბილისი, 28 მაისი — Sputnik. სინოპტიკოსების პროგნოზით, შაბათს, 30 მაისს თბილისში თბილი და მზიანი ამინდი იქნება.

ტემპერატურა ღამით იქნება +16, ხოლო დღისით +26 გრადუსი.

ქარი 10–15 მეტრი წამში სიჩქარით დაუბერავს.

მზე 05:29 საათზე ამოვა და 20:27 საათზე ჩავა.

0
თემები:
ამინდის ზუსტი პროგნოზი თბილისში