აქცია რუსთავი 2-ის შენობასთან

ვინ იყიდის ფაქიზოს?! ანუ რატომ „დაიხურა“ ისტორიის ფურცელი?...

1083
ვინ და რატომ გადაწყვიტა ტელეკომპანია "რუსთავი 2" -ის გასხვისება... ვინ და რა მიზნით შეიძლება იყიდოს სამაუწყებლო კომპანია, სადაც მისივე მესაკუთრის შეფასებით უმძიმესი ფინანსური მდგომარეობაა...

სამსონ ხონელი

გადაწყვეტილება მიღებულია და მაღალი ალბათობით აღარ შეიცვლება! ვერდიქტი კერძო მესაკუთრეს ეკუთვნის. იმედია, მკითხველი მიმიხვდა, წინამდებარე სტატია სამაუწყებლო კომპანია „რუსთავი 2“-ის შესაძლო გასხვისების საკითხს ეხება... დიახ, შესაძლო, რადგან ტელეკომპანიის გასაყიდად, მხოლოდ მისი მფლობელის, ქიბარ ხალვაშის სურვილი როდი კმარა. აუცილებელი პირობაა, მყიდველი გამოჩნდეს...

ვინ იყიდის „რუსთავი 2“-ს? ვიდრე კითხვაზე პასუხის გაცემას ვეცდები, მოგახსენებთ, რომ არასრული ერთი თვე გავიდა, რაც ძველი-ახალი მესაკუთრე და მისი ყოფილი ადვოკატი, ახლა ტელეკომპანიის გენერალური დირექტორის, პაატა სალია ვითარებას ადგილზე გაეცნენ. როგორც ქიბარ ხალვაშმა ბრძანა, კომპანიის გასხვისების გადაწყვეტილება მან არხზე შექმნილი ფინანსური მდგომარეობის გამო მიიღო...

რეალობამ ყოველგვარ ნეგატიურ მოლოდინს გადააჭარბა... კრედიტორული დავალიანება სამოცდაათ მილიონ ლარს უახლოვდება. მხოლოდ სახელმწიფო ბიუჯეტის მიმართ დავალიანება ოცდაშვიდ მილიონ ლარს შეადგენს. მისივე თქმით, „რუსთავი 2“-ს პრაქტიკულად ყველას ვალი აქვს − დაწყებული წყლის მომწოდებელი კომპანიიდან და დამთავრებული ეგზიტპოლების ჩამტარებელი ამერიკული კომპანიით.

„ტელეკომპანიის აქტივები დავალიანების მესამედსაც კი არ შეადგენს. ჩემი ფინანსური შესაძლებლობები კომპანიის ღრმა კრიზისიდან გამოსაყვანად არ არის საკმარისი...", - ასეთია ქიბარ ხალვაშის არგუმენტი.

ტელეკომპანიაში არსებულ უმძიმეს ფინანსურ მდგომარეობაზე ბიზნესმენი პასუხისმგებლობას ყოფილ გენერალურ დირექტორს, ნიკა გვარამიას აკისრებს...

„ვალის დიდი ნაწილი დაგროვილია ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში, იმ პერიოდში, რაც დავა დავიწყე და ცხადია, რომ ყველაფერი მიზანმიმართულად ხდებოდა... ვვარაუდობდი, რომ ყოფილი გენერალური დირექტორი, რომელსაც „რუსთავი2“ მხოლოდ პოლიტიკური ბრძოლის ინსტრუმენტად მიაჩნდა, კეთილსინდისიერად არ მართავდა კომპანიას... უკვე ნაწილობრივ გაირკვა, რომ პრაქტიკულად, ძარცვავდა მას...“, - აცხადებს ქიბარ ხა ლვაში.

თავად ნიკა გვარამიას შეფასებით კი, ტელეკომპანიის ოცდახუთწლიანი დიდი ისტორია ქიბარ ხალვაშმა და პაატა სალიამ დაასრულა. ყოფილი გენერალური დირექტორი ორივეს საჯაროდ ემუქრება... ქიბარ ხალვაშს დაპატიმრების, ხოლო პაატა სალიას „სახის ახევის" პირობას აძლევს...

„როგორც კი „ქოცები“ გადაშენდებიან, ქიბარ ხალვაში ფეხს დადგამს თუ არა საქართველოს მიწაზე, აღმოჩნდება პირდაპირ ციხეში! აი, შენ პირადად პაატა სალია, შენი სახელით და გვარით დახურე ტელეკომპანია „რუსთავი 2“ და ამიტომ აგეხევა სახე... ვერაფერს გააკეთებ ამ ქვეყანაში როგორც კი „ქოცები“ წავლენ. პირობას გაძლევ, ქუჩაში ვერ გამოხვალ, მიწა დაიწვება შენ ფეხ ქვეშ...“, − დაიქადნა ნიკა გვარამიამ.

ურთიერთბრალდებებზე თუ ერთურთის „კეთილად მოხსენიების“ სტრიქონებზე საუბარი შორს წაგვიყვანს. ერთი კი უცილობლად უნდა ითქვას, ყოფილი გენერალური დირექტორი „დახვეწილი“ ლექსიკით, აშკარა „უპირატესობას“ ფლობს... თუმცა, ეს არახალიაო ბრძანებს მკითხველი და მართალიც იქნება!...

ახლა, რაც შეეხება ტელეკომპანიის ისტორიას, სხვისი არ ვიცი, და მე კი ვფიქრობ, რომ ის გასული საუკუნის ოთხმოცდაათიანი წლების ბოლოს დასრულდა, როდესაც „რუსთავი 2“ მისივე კეთილი ნებით, ჯერ პოლიტიკურ ელიტასთან ფლირტით დაკავდა, მოგვიანებით კი ქვეყანაში რევოლუციური პროცესების ავანგარდშიც მოგვევლინა. მოკლედ, ტელეკომპანიის ისტორია გაცილებით ადრე დასრულდა, ვიდრე ის „გამარჯვებული ხალხის ტელევიზიის“ სტატუსს მოიპოვებდა... სიტყვა გამიგრძელდა და დროა, მთავარ საკითხს დავუბრუნდეთ...

„გადავწყვიტე, გავყიდო „რუსთავი 2“ გამჭვირვალე კონკურსის წესით. მზად ვარ ვისაუბრო ნებისმიერ დაინტერესებულ პირთან. ერთადერთი, ვისათანაც არ ვაპირებ საუბარს, იქნება ყოფილი არაფორმალური მფლობელი და მმართველი მიხეილ სააკაშვილი...“, - აცხადებს ქიბარ ხალვაში.

საინტერესოა, ვინ შეიძლება იყიდოს ტელეკომპანია, რომელიც ჩემეული შეფასებით, პრაქტიკულად არასოდეს ყოფილა ბიზნესპროექტი, გნებავთ მედიაპროექტი, ის დაარსებიდან მოკლე დროში პოლიტიკური პროექტი იყო... დღეს კი თავად მესაკუთრის განცხადებით, კომპანიაში უმძიმესი ფინანსური მდგომარეობაა.

ჩვენ ვიცით, რომ ქონება სადავოა, მინიმუმ ძველი დამფუძნებლების მხრიდან, ისიც ვიცით, რომ პროკურატურაში დევს საქმე, რომელიც არ არის გამოძიებული და ღმერთმა იცის ეს როგორ დასრულდება. ანალიტიკოსთა უმრავლესობის აზრით, კომერციული ინტერესებით დღეს „რუსთავი 2“-ს არავინ იყიდის. თუ ვინმე მყიდველი გამოჩნდა, ეს აუცილებლად პოლიტიკური გარიგება იქნება... ლოგიკურად ისმის კითხვა, პოლიტიკური გარიგების შემთხვევაში ვინ შეიძლება მოიაზრებოდეს ტელეკომპანიის მომავალ მესაკუთრედ? როგორც ანალიტიკოსთა ერთი ნაწილი ვარაუდობს, „რუსთავი 2“ -ის შეძენით შეიძლება დაინტერესებული იყოს დავით კეზერაშვილი, რომელმაც ცოტა ხნის წინ განაცხადა, რომ ახალი ტელევიზიის დაფუძნება სურს. ამ ვერსიის ავტორი ანალიტიკოსი გია ხუხაშვილია. ის ხელისუფლების მხრიდან ტელევიზიის შეძენის მოტივს ვერ ხედავს. მისი თქმით, ხელისუფლების ინტერესია, რომ „რუსთავი 2“ დაიხუროს. ხოლო ოპოზიციის წარმომადგენლებთან თავად ქიბარ ხალვაში არ აპირებს საუბარს.  

სხვაგვარად ფიქრობს ყოფილი გენერალური დირექტორი. მისი აზრით, ტელეკომპანიის შეძენა ბიძინა ივანიშვილს სურს, თუმცა, როგორც ნიკა გვარამია აცხადებს − „იქ არავითარი ტელებიზნესი აღარ იქნება. ტელევიზიას შეიძენს ბიძინა ივანიშვილი ვანო ჩხარტიშვილის ხელით. ეს ტელევიზია აღარ იარსებებს.... რა თქმა უნდა ბიძინა ივანიშვილის ინტერესია, რომ გაქრეს ბრენდი „რუსთავი 2“, მას ეს ბრენდი სძულს...“

ყოფილი გენდირექტორის ამ პოზიციას იზიარებს პოლიტიკური ოპოზიციის ძირითადი ნაწილიც... „დროთა განმავლობაში „რუსთავი 2“ დაიხურება... ეს არის ბრენდი, მაგრამ ამათ არ აქვთ არც მისი შენარჩუნების თავი და არც მისი მუშაობის გაგრძელების სურვილი... ეს ყველაფერი დაგეგმილი იყო... რასაც ვხედავთ, ეს არის სამარცხვინო სურათი. ვინ იყიდის „რუსთავი 2“-ს ამ ვითარებაში. იყიდის ის, ვისაც აქვს მთავრობასთან კავშირი და ვინც ამ ყადაღებისა და რეპრესიების გამო წარმოქმნილ საბიუჯეტო ვალებს ჩამოწერს. ბიუჯეტის ვალის ჩამოწერის გარეშე „რუსთავი 2“–ის ყიდვას არავითარი აზრი არ არა აქვს. რასაც ჩვენ ახლა ვხედავთ, ეს არის „რუსთავი 2“-ის ეტაპობრივი გაჩერების გეგმა...“, − ამ მოსაზრებას რომან გოცირიძე სოციალურ ქსელში აქვეყნებს...

რაც შეეხება საბიუჯეტო დავალიანებას, როგორც ფინანსთა მინისტრი ივანე მაჭავარიანი აცხადებს, ამ ეტაპზე სამაუწყებლო კომპანიის ვალების ჩამოწერის საკითხი არ განიხილება.

თავად კი დავსძენ, რომ პოლიტიკურმა ელიტამ ტელემედია მიაჩვია ვალების პატიებას. ეს მავნე პრაქტიკა ჩვენში მრავალი წლის წინათ დაინერგა.

ვინ იყიდის „რუსთავი 2“-ს და იყიდის თუ არა ვინმე? პასუხს უსათუოდ მივიღებთ დროსა და სივრცეში. მანამდე კი, როგორც ქიბარ ხალვაში ბრძანებს, სამაუწყებლო კომპანია განაგრძობს  მუშაობას, რომ დაძლიოს მიმდინარე პრობლმები და გადავწყვიტოს პირველი რიგის ამოცანები...

 

1083
წინასაარჩევნო პლაკატები

საარჩევნო ბატალიების მოლოდინში: ბრძოლა სუპერ-მაჟორიტარობისათვის „ინ ექშენ"

48
(განახლებულია 07:24 30.05.2020)
უკვე გაირკვა, რომ ძალიან მალე პარლამენტი საკონსტიტუციო ცვლილებების განხილვას დაიწყებს და სავარაუდოდ, 29 ივნისისათვის ახალი საარჩევნო კოდექსი გვექნება.

ცვლილებების მიხედვით, 31 ოქტომბერს საქართველო ახალ, მე-10 მოწვევის პარლამენტს აირჩევს, სადაც 30 მაჟორიტარი და 120 პროპორციული სიით არჩეული დეპუტატი გვეყოლება. ეს სისტემა აჩენს შანსს პატარა პარტიებისათვის, ვისაც 14-15 ათასი მომხრე მაინც ჰყავს, მოხვდეს საქართველოს პარლამენტში და შემდეგ გადაწყვიტოს, ვის და რას შეუერთდეს.

ვინაიდან არჩევნების ტონს, როგორც წესი, თბილისი განსაზღვრავს, დავიწყოთ თბილისით:

დღეს თუ თბილისს 22 მაჟორიტარი დეპუტატი ჰყავს, რითაც 2016 წელს შესანიშნავად ისარგებლა კახი კალაძემ, საკონსტიტუციო ცვლილებების შემდეგ, თბილისს 8 რჩეული ეყოლება პარლამენტში. ნუ, თუ მთლად დიმიტრი გელოვანები ვერა, ნაკლები მაინც არ უნდა იყვნენ.

ქართული ოცნებიდან გამოსული და მედიაში გავრცელებული ხმებით, 8 ადგილიდან 6-ს კახი კალაძე ითხოვს და არჩევნების მოგებაზე პასუხისმგებლობას იღებს, თუმცა ძნელი დასაჯერებელია, რომ მას ამჯერადაც სრული კარტ-ბლანში მისცენ.

თბილისში ნამდვილად არაა მარტივი სიტუაცია და კალაძის გარდა საკუთარი გუნდი გახარიასაც ჰყავს და ირაკლი ღარიბაშვილსაც, რომ აღარაფერი ვთქვათ პარტიის თავმჯდომარეზე.

რაც შეეხება რეგიონებს. გამოკვეთილია, რომ რაჭა-ლეჩხუმში ფსონს პარტია ისევ გოჩა ენუქიძეზე დადებს.

მართალია, ენუქიძე „ნაციონალური მოძრაობიდანაც“ იყო და „ქართული ოცნებიდანაც“ მაჟორიტარი, მაგრამ

მთავარი აქ მაინც მისი კარგი ურთიერთობაა ხალხთან და დიდი ფინანსები. თავად ენუქიძე, ოქრიაშვილის მსგავსად, არც ერთ პარტიას არ ეკუთვნის. პირიქით, ყველა პარტია მას ეკუთვნის.

ერთ-ერთი ყველაზე რთული სიტუაცია ახლაც სამეგრელოში იქნება. ზუგდიდში შესაძლოა, „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ ისევ სანდრა რულოვსის ან ნიკა მელიას კანდიდატურები დააყენოს, ხოლო „ქართული ოცნების“ მხრიდან სამეგრელო-ზემო სვანეთის გუბერნატორის ალექსანდრე მოწერელიას და პრემიერის სპიკერის ირაკლი ჩიქოვანის კანდიდატურები განიხილება.

რთული იქნება პარლამენტის გადმოტანით გულნატკენი ქუთათურების გულის მოგება. ამიტომ აქ ხელისუფლებამ განსაკუთრებით კარგი კანდიდატურა უნდა შეარჩიოს. თანაც, ქუთაისში გავლენები ნინო ბურჯანაძესა და გუბაზ სანიკიძესაც აქვთ.

საჩხერე-ჭიათურის მაჟორიტად შესაძლოა ეკატერინე ტიკარაძე დასახელდეს.

დიდი კონკურენციაა თერჯოლა-ტყიბული-ბაღდათი-ზესტაფონის მიმართულებით. ამბობენ, რომ აქ თავად მამუკა მდინარაძის კანდიდატურა განიხილება, რომელიც თერჯოლელია. თუმცა, არც თერჯოლა-ტყიბულის მოქმედი დეპუტატის ელგუჯა გოცირიძის დავიწყება შეიძლება, რომელიც მსხვილი შემოწირულობებით ებრძვის კორონას და იმერლების სიღარიბეს.

შედარებით დიდი და ღირსეული არჩევანი აქვთ სვანებს: ვიქტორ ჯაფარიძე, თეა წულუკიანი, სოზარ სუბარი „ოცნების“ მკაფიო სახეები არიან თუ ვისზე დადებს ფსონს მმართველი პარტია, სულ მალე გაირკვევა.

მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ოცნება კახეთის ირმა ინაშვილისთვის დათმობას აპირებს, მაგრამ ირაკლი ღარიბაშვილის გავლენების ფონზე ეს საეჭვოა.

დიდი კონკურენციაა მოსალოდნელი მცხეთა-თიანეთში, სადაც „ლელოს“ გიორგი მარგველაშვილის კანდიდატურის დაყენება სურს, „ქართულ ოცნებას“ - ზაქარია ქუცნაშვილის და დამოუკიდებლად კიდევ თამაზ მეჭიაური ემზადება.

ეს მხოლოდ მოკლე მონახაზია საარჩევნო ბატალიებისა. 2-3 კვირაში კონსულტაციები დასრულდება და კანდიდატებიც აქტიურ მუშაობას უნდა შეუდგნენ.

 

48
გიორგი გახარია

მიდის თუ მოდის გიორგი გახარია? ვინ რა კითხვაზე მიიღო პასუხი

352
(განახლებულია 14:45 29.05.2020)
სალაყბოს დიდი ოთხშაბათი: თვითდაჯერებული პრემიერ-მინისტრი და გაწბილებული ოპოზიცია, ვინ რას ელოდა და რა მიიღო, ვის უხარია გახარია და გადამდებია თუ არა გიორგი გახარიას განწყობა?

სამსონ ხონელი

ხალხის რჩეულები დათქმულ დროს შეიკრიბნენ. პოლიტიკური მასტერ-კლასი შედგა! არავინ იფიქროს, ეს მხოლოდ ჩემეული დასკვნაა. გადავხედე სოციალურ ქსელს და დავრწმუნდი, რომ პარლამენტში გამართული თერთმეტსაათიანი სანახაობა საზოგადოების დიდმა ნაწილმაც, ჩემი არ იყოს, სწორედ ასე შეაფასა. მეტი კონკრეტიკა! – შესაძლოა მიმითითოს მკითხველმა და, კაცმა რომ თქვას, მართალიც იქნება. რა გაეწყობა, უნდა დავაზუსტო. როგორ მუშაობდა მთავრობა, რა ღონისძიებები გატარდა კორონავირუსის პანდემიისა და საგანგებო მდგომარეობის პერიოდში?..

პრემიერ-მინისტრმა დეპუტატებს მთავრობისა და საკოორდინაციო საბჭოს მიერ ორი თვის განმავლობაში გაწეული საქმიანობის ანგარიში წარუდგინა. შეხვედრა თავად გიორგი გახარიას ინიციატივით გაიმართა. იყო პრემიერ-მინისტრის საკმაოდ ვრცელი მოხსენება, პოლიტიკური შეფასებებით გაჯერებული მწვავე და ნაკლებად მწვავე, ზოგჯერ არაკორექტულად დასმული კითხვები, ვისთვის ამომწურავი და დამაჯერებელი, ვისთვისაც ზერელე პასუხები. ბოლოს კი – გიორგი გახარიას დასკვნითი სიტყვა. შემდეგ მოვლენები ძველი და კარგად დავიწყებული სცენარით წარიმართა – დებატების მონაწილეებმა და გარედან მაყურებლებმა შეფასებებისთვის მოიცალეს. რამდენიმე ამონარიდს შემოგთავაზებთ, დარწმუნებული ვარ, რომ საერთო პათოსს გაგიზიარებთ...

ყველაფრით უკმაყოფილო და სამყაროზე გაბრაზებულმა საპარლამენტო თუ არასაპარლამენტო ოპოზიციამ ვერც ამჯერად აჯობა საკუთარ თავს.

საპარლამენტო უმცირესობის ლიდერის მოადგილე გიგა ბოკერია: „გიორგი გახარია კითხვებს არ პასუხობდა, ან პირდაპირ სიცრუეს ამბობდა“.

საპარლამენტო ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის“ თავმჯდომარე რომან გოცირიძე: „მისი არც ერთი სიტყვა სანდო არ არის... პრემიერ-მინისტრი პარლამენტში მოვიდა ხელცარიელი“.

ფრაქცია „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრი თინა ბოკუჩავა: „გიორგი გახარია არის ჯალათი და რაც არ უნდა ეცადოს, ამოეფაროს თეთრ ხალათს, ის თავის სისხლიან ხელებს ვერ დამალავს“.

პარტია „ახალი საქართველოს“ თავმჯდომარე გიორგი ვაშაძე: „მშიერი ქვეყნისა და მშიერი მოსახლეობის პრემიერ-მინისტრი საკუთარ თავს ტაშს არ უნდა უკრავდეს“.

პარტია „ერთიანი საქართველოს“ თავმჯდომარე ნინო ბურჯანაძე: „პოზიტიურია, რომ პრემიერ-მინისტრმა იგრძნო პასუხისმგებლობა, მივიდა პარლამენტში, უპასუხა კითხვებს, თუმცა მისი გამოსვლა თვითკმაყოფილებით იყო გაჯერებული“.

ერთი სიტყვით, ოპოზიციისთვის მოსაწონი და მისაღები მთავრობის არც გაწეული საქმიანობა იყო და არც ამ გარჯის ამსახველი პარლამენტში წარმოდგენილი ანგარიში. გიორგი გახარია კი, ახალს არაფერს ვიტყვი, მმართველი გუნდის ოპონენტებს უკვე დიდი ხანია, რაც „ყელში ჰყავთ გაჩხირული“. სამართლიანობა მოითხოვს და უნდა ითქვას, რომ ამჯერად დებატებისთვის ოპოზიციის მზადყოფნით უკმაყოფილო ოპოზიციის რიგებშივე აღმოჩნდა.

პოლიტიკური ცენტრი „გირჩის“ დამფუძნებელი ზურაბ ჯაფარიძე: „ოპოზიცია ძალიან სუსტი იყო, დებატებს მოუმზადებელი შეხვდა. გიორგი გახარიამ მოიგო. როცა ეკონომიკურ საკითხებზე აპირებ ლაპარაკს, პრემიერ-მინისტრს არ უნდა ჰკითხო, რატომ გაძვირდა წიწიბურა. არის სხვა, გაცილებით უფრო მწვავე პრობლემები... ოპოზიციას კომპეტენცია არ ეყო და გიორგი გახარიამ ბოლოს მას დაცინა“.

მმართველი გუნდი დებატების შედეგებით კმაყოფილებას არ მალავდა და, ვეჭვობ, საფუძველიც ჰქონდა. ბალანსს შეგნებულად დავარღვევ და ხელისუფლების მხოლოდ ორი წარმომადგენლის მოკლე კომენტარს შემოგთავაზებთ. პროსახელისუფლებო ქმედებას ვერავინ დამაბრალებს.

პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე გიორგი ვოლსკი: „სრული ლუსტრაცია იყო, ოპოზიცია და ვირუსი ერთ მხარეს აღმოჩნდნენ“.

საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი, პარლამენტის ყოფილი სპიკერი ირაკლი კობახიძე: „ეს იყო არა ანგარიში, არამედ მასტერ-კლასი, რომელიც გოიმური ოპოზიციის წარმომადგენლებს პრემიერ-მინისტრმა ჩაუტარა“.

საინტერესოა, როგორია არბიტრების, პოლიტიკური პრეფერენციებისგან მეტ-ნაკლებად მაინც თავისუფალი ექსპერტ-ანალიტიკოსების შეფასებები?

გია ხუხაშვილი: „ხელისუფლების დღის წესრიგი მორგებულია არჩევნებს, ის, სამწუხაროდ, არ ფიქრობს ეკონომიკაში სისტემური ცვლილებების განხორციელებაზე“.

ვახტანგ ძაბირაძე: „იშვიათი შემთხვევა იყო, შეიძლება გამონაკლისიც კი, როდესაც მმართველმა გუნდმა სწორად განსაზღვრა თემაც და სწორად წაიყვანა კამათიც“.

გიორგი ცუცქირიძე: „დადასტურდა მწარე რეალობა, პოლიტიკური კლასი ამორტიზებულია და განახლებას საჭიროებს... ამ ტიპის ოპოზიცია არის კატასტროფა“.

ხათუნა ლაგაზიძე: „ოპოზიციამ უნდა დაინახოს გამოწვევა – კარს მომდგარი არჩევნები მისთვის რთული იქნება. „ქართული ოცნების" ამომრჩეველმა მიიღო ის, რასაც ეძებდა. ეს არის ძლიერი პრემიერი, რომელმაც დადო შედეგი ვირუსთან ბრძოლაში და რომელსაც მიღწეულმა შედეგმა თავდაჯერება შემატა“.

პარლამენტში გამართული დებატების შინაარსზე დეტალურად არ შევჩერდები. იმედია, რომ მკითხველს კარგად მოეხსენება. თუმცა, ერთს დავძენ, პრემიერ-მინისტრი ბოლო დროს მისი შესაძლო გადადგომის თაობაზე გავრცელებულ ინფორმაციასაც გამოეხმაურა. „კი არ მივდივარ, მოვდივარ!“ – თქვა გიორგი გახარიამ და მისთვის დამახასიათებელი პირდაპირობით დაუსვა წერტილი. სხვისი არ ვიცი, ჩემთვის კი მოახლოებული საპარლამენტო არჩევნების კონტექსტში სწორედ ეს ხაზგასმული რეპლიკა იყო ყურადსაღები.

ერთი სიტყვით, პრემიერ-მინისტრი გამორჩეულად დამაჯერებელი იყო. სავარაუდოდ, მისი ეს განწყობა ეროვნულ სიამაყეს გადაედო... რომელ ერთს? – შესაძლოა ჩამეძიოს მკითხველი და დავაკონკრეტებ – ლარს! ფაქტია, რომ ზედიზედ ორი დღის განმავლობაში ეროვნული ვალუტა, მართალია მცირედით, მაგრამ გამყარდა. თუმცა, ვითარება უმძიმესია. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენს რეგიონში, ეპიდემიოლოგიური თვალსაზრისით, საქართველოსთან შედარებით ბევრად რთული სიტუაციაა, ლარს მაინც ყველაზე მეტად გაუჭირდა.     

ეკონომიკური პოლიტიკის კვლევის ცენტრის ინფორმაციით, მარტში ლარი რეკორდულად, 22 პროცენტით გაუფასურდა. შედარებისათვის: ამავე პერიოდში დაახლოებით 20 პროცენტით შემცირდა რუსული რუბლი, თურქული ლირა – 16 პროცენტით, აზერბაიჯანული მანათისა და სომხური დრამის რყევის დიაპაზონი კი 2 პროცენტის ქვემოთ არის.   

ანალიტიკოსთა ერთი ნაწილი მიიჩნევს, რომ ამჟამინდელი საშუალო კურსი 3.20 – წონასწორობის ხელოვნური წერტილია, რადგან ეროვნული ბანკი ყველანაირად ცდილობს, ლარის შემდგომი დევალვაცია და გაუფასურება არ მოხდეს.

ფინანსისტი ნიკა შენგელია: „თუ ლარის გაცვლითი კურსი 3.30-ს გადასცდება, პროდუქტებსა და მომსახურებაზე ფასების 8-12 პროცენტით გაძვირებაა მოსალოდნელი. ამიტომ ეროვნული ბანკი სავალუტო ბაზარზე აქტიურად ერევა და მარტის თვიდან დღემდე უკვე 120 მილიონი დოლარი აქვს გამოტანილი ინტერვენციების სახით“.

რა აუფასურებს ეროვნულ ვალუტას, როდესაც რეგიონის სხვა ქვეყნებში ეპიდემიოლოგიური თვალსაზრისით ბევრად მძიმე ვითარებაა, ვიდრე ჩვენთან? როგორც ანალიტიკურ წრეებში ამბობენ, ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ეროვნული ბანკის პოლიტიკაა. 

ეკონომისტი მიხეილ თოქმაზიშვილი: „ამ შემთხვევაში არსებობს როგორც სუბიექტური, ისე ობიექტური მიზეზები. სუბიექტური მიზეზებიდან შეგვიძლია ხაზი გავუსვათ, რომ მთელი წლის განმავლობაში ეროვნული ბანკის რეაქცია ყოველთვის დაგვიანებულია ხოლმე, ამიტომ ნდობა დაეცა, ხოლო რისკები უფრო მეტად გაიზრდა. მეორე მხრივ, ვიცით, რომ რეგიონის ქვეყნებში მკაცრი აკრძალვები არ დაწესებულა, შესაბამისად, ეკონომიკამაც უფრო თავისუფლად იმუშავა. საქართველოში კი კორონავირუსის პანდემიის პირობებში ყველაფერი გაჩერდა და ესეც არის მიზეზი იმისა, რომ ლარი რეკორდულად გაუფასურდა“.

როგორია პროგნოზი? ექსპერტ-ანალიტიკოსთა უმრავლესობა მოკლევადიან პერიოდში ლარის კიდევ მეტად გაუფასურების საშიშროებას ვერ ხედავს. მათი თქმით, სავარაუდოდ, ლარი ერთხანს ამ ნიშნულზე შეჩერდება, მაგრამ საშუალოვადიან პერიოდში ის გაუფასურდება. ეს პროცესი დინამიკურად წარიმართება.

ვნახოთ, დრო გვიჩვენებს. ისიც გასათვალისწინებელია, რომ ეკონომიკის ამუშავებას იმპორტის გააქტიურება მოჰყვება, შესაბამისად გაიზრდება უცხოურ ვალუტაზე მოთხოვნაც, რაც ლარის სიმყარეს დამატებით პრობლემას შეუქმნის. კი, მაგრამ ეკონომიკის ამუშავებით ექსპორტიც მოიმატებს. შედეგად ქვეყანაში მეტი ვალუტა შემოვა – ბრძანებს მკითხველი და ძნელია, არ დაეთანხმო. თუმცა, სწორედ ეს არის მთავარი – მარტივი ჭეშმარიტებაა, რომ მოთხოვნა-მიწოდების ბალანსი განსაზღვრავს ლარის კურსს. შესაბამისად, სხვა მაკროეკონომიკურ პარამეტრებთან ერთად, მნიშვნელოვანი იქნება იმპორტ-ექსპორტის სალდო, რომელიც საქართველოს მკვეთრად უარყოფითი აქვს. და, მაინც, გადამწყვეტია ეკონომიკური აქტიურობის მასშტაბები, როგორი იქნება ტემპი, რის საშუალებას მოგვცემს COVID-19?..      

352
გარდენიას შემოდგომა

არომატული ბოსტანი ჩვენს ბაღებსა და აივნებზე

0
(განახლებულია 14:57 31.05.2020)
საქართველოს სამზარეულო რომ მდიდარია საკმაზ-სანელებელი მწვანილეულით, ყველასათვის კარგად არის ცნობილი.

ბოლო წლებში განსაკუთრებით აქტუალური გახდა არომატული კუთხეების მოწყობა ეზოებსა და აივნებზე. დაიწყეთ პრაქტიკული გამოყენების მცენარეების მოშენება, რომლებიც სილამაზით არ ჩამოუვარდება, ზოგიერთი ბევრად აღემატება კიდეც პოპულარულ დეკორატიულ მცენარეებს და მათი ჩამონათვალი არც თუ მცირეა.

ჯერ კიდევ დროა დათესოთ და საკუთარ ეზოსა თუ აივანზე მოიყვანოთ ეკოლოგიურად სუფთა მწვანილეული კულტურები: რეჰანი, ანისული, სუსამბარი, ქონდარი, იმერული ზაფრანი, როზმარინი და სხვები, რომლებიც სასიამოვნო არომატს მოფენს და სხვა დეკორატიულ მცენარეებთან ერთად, გაგილამაზებთ ინტერიერს და კერძებსაც.

ქვემოთ მოყვანილია მწვანილეული და სანელებელი მცენარეები, რომლებიც არ არიან მომთხოვნი ნიადაგების მიმართ და ხარობენ ნებისმიერი ტიპის მიწებზე. თუმცა, განოყიერებულ და ზომიერად ნოტიო ბაღის მიწებზე ავლენენ მაღალდეკორატიულობას და მოსავლიანობაც უკეთესი აქვთ. ნებისმიერი მათგანი თამამად შეგიძლიათ დათესოთ ხის ყუთებსა და ქოთნებში - აივნებზე და ფანჯრის რაფებზე.

იმერული ზაფრანა
Flickr
იმერული ზაფრანა

ხავერდულა, იმერული ზაფრანი (Tagetes spp., ქართლური – კაკია; გურული – ხაფრანა, ნარგიზი;
კახური – ნარგიზი, სუსამბარი, ზაფრანა; იმერული – ყვითელი სურნელი, ხარჩოს ყვავილი;
მეგრული – ქორთული პირი, ყვინთელი კოჭა, ყვინთელი პირი, ჭითა პირა) - ქართული სამზარეულოს შეუცვლელი სანელებელი, მაღალდეკორატიული იმერული ზაფრანი ულამაზესია სხვა მცენარეებთან კომპოზიციაშიც და სუფთა ნათესების სახითაც. ყვავილობას იწყებს ზაფხულიდან გვიან შემოდგომამდე, თითქმის დეკემბრამდე. მზისა და ნარინჯისფერი, სპეციფიური სურნელის ხავერდულა შესანიშნავია მიქსბორდერებში, კლუმბებში, რაბატებში, როკარიუმებსა და ბორდიურებში. არის როგორც ჯუჯა, ისე მაღალი ფორმები, კომპაქტური მჭიდრო ბუჩქებით. იოლად ხარობს და ადვილად ეგუება გადარგვას ყვავილობის ფაზაშიც კი. ლანდშაფტის დიზაინერებს ეს მცენარე უყვართ მისი გამძლეობის, იოლი ადაპტაციის, ხანგრძლივი და უხვი ყვავილობის, სისავსის შექმნის გამო.

ითესება 1,5-3 სმ. სიღრმეზე, გვიანი დათესვისას 5 სმ. სიღრმეზე. აუცილებელია მცენარეებს შორის 20-40 სმ. მანძილის დაცვა ჯიშის სიმაღლის მიხედვით. არ არის მომთხოვნი ნიადაგების მიმართ, ხარობს ნებისმიერი ტიპის ნიადაგებზე. მაგრამ მდიდრულად გამოიყურება და უხვად მოყვავილეა ნაყოფიერ მიწაზე.

გაითვალისწინეთ, იმერული ზაფრანი აფრთხობს აბეზარ და პარაზიტ მწერებს. მათ შორის დაავადებების გამომწვევებს.

რეჰანი - Ocimum basilicum „Red Ruby“
რეჰანი - Ocimum basilicum „Red Ruby“

რეჰანი (Ocimum basilicum L., კახური - რიანდი; იმერული - შაშკვლამი; გურული, აჭარული - შაშტამი, შეშტრამი, შაშტრამი, ჟაშკვლამი; სულხან-საბა-ორბელიანი - შაშპრა) - ზაფხულის ასოციაციას ქმნის საზაფხულო სალათების უცვლელი მწვანილი, ულამაზესი მუქი ბორდოსფერი, პრიალა, თითქოსდა ჩახუჭუჭებული, მონიკბულფოთლებიანი, მაღალდეკორატიული არომატული რეჰანი. სითბოსმოყვარული კულტურაა. ვეგეტაციის მანძილზე იჭრება 2-3-ჯერ. თესავენ მაისის შუა თვეში, მწკრივებად 15 °С და უფრო მაღალი ტემპერატურის დროს,  0,5-1,5 სმ. სიღრმეზე, მცენარეებს შორის 25 სმ. დაცილებით. ღია გრუნტში დათესვისას უკეთ ხარობს სამხრეთ ექსპოზიციის ნაკვეთებზე, ჩრდილოეთის ქარებისგან დაცულ ადგილზე, ნაყოფიერ, კარგად დრენირებულ ქვიშნარ და თიხნარ მიწებზე.

სოინჯი
© CC0 / Pixabay
სოინჯი

სოინჯი (Nigella sativa L., N. Damascena L. გურული – შავკაკალა; აჭარული – სისამი, ცისამი;
მეგრული – უჩა კაკალი; სულხან-საბა–ორბელიანი, დავით ჩუბინაშვილი – იკვლივი; რაფიელ ერისთავი – სურიჯა; დავით ჩუბინაშვილი – ჩორაქოთი; ივანე ჯავახიშვილი – ჩიტისთვალა, სონიჯი, სოლინჯი) - ულამაზესი ცისფერი ყვავილებით მოწინწკლული ნემსისებურ-ნაზფოთლებიანი მცენარე უჩვეულოდ მიმზიდველია ყვავილნარებში. ბორდიურებში, ჯგუფურ ნარგავებში, რაბატებში, კლუმბებში, მიქსბორდერებში. განსაკუთრებით იქცევს ყურადღებას ყვავილობისას. თესვის სიღრმეა 1,5-2,0 სმ. მცენარეებს შორის 20 სმ. დაცილებით. არ არის მომთხოვნი ნიადაგების მიმართ, იზრდება დამლაშებულ მიწებზეც.

სუნელს „შავი კვლიავის“ სახელით იცნობენ. მარწყვის არომატის მსგავსი მძაფრი  სანელებელი აკეთილშობილებს ბოსტნეულის სალათების, კონსერვების, მწნილეულების, მარინადების, ფუნთუშების, პურპროდუქტების, ყველის და ჩაის გემოს.

წიწმატის სახეობა Garden cress
© CC BY-SA 3.0 / Wikipedia / Garden cress
წიწმატის სახეობა Garden cress

წიწმატი (Lepidium sativum L. გურული – წიწმარიტა; მეგრული – წიწმარტე) - უკეთ ხარობს ცალკე კვალში დათესვისას. ითესება 1,0-1,5 სმ. სიღრმეზე, მობნევით, 20 სმ. დაცილებით. უპრეტენზიო  წიწმატი ხარობს ნებისმიერი ტიპის ნიადაგებზე.  ამოსვლას იწყებს დათესვიდან 3-4 დღეში.

წიწმატის ქორფა ფოთლები და ყლორტები გაზაფხულის საჭმელი მწვანილია, ოდნავ მწარე, სპეციფიკური გემოს და არომატის მწვანილი იკრიფება 5-6 ფოთლის ფაზაში, ყუნწების გაუხეშებამდე.

თავშავა (Origanum vulgare L. ქართლური – შავბალახა; მოხევური – ოსური ჩაი; ლეჩხუმური – თავყვავილა; მესხური – ლეილაღა, მარნიჭი, მარმიჭი; ზემორაჭული – ჩაის პიტნა; აჭარული – ისხანი, ჩაიოთი) - ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც ორეგანო. ერთ ადგილზე ხარობს 4-5 წელი, შემდეგ სასურველია გადარგვა. ყვავილობისას ქმნის ნაზ ვარდისფერ ფონს. ირგვება 40-60 სმ დაცილებით, თესვის სიღრმე 1,0-1,5 სმ. უპრეტენზიოა ნიადაგების მიმართ.

სანელებლად გამოიყენება ნორჩი ფოთლები, ნედლი, ან მშრალი სახით. ორწლიანი და მეტი ასაკის მცენარეებს მასობრივი ყვავილობისას ჭრიან მიწიდან  15-20 სმ. სიმაღლეზე. 

პიტნა
© CC0 / Pixabay
პიტნა

პიტნა (Mentha, ივანე ჯავახიშვილი – პიტნაკი; მეგრული – პიტინე; სვანური – მინთოორ, მინთუ) - ულამაზესი არომატული პიტნა ყველა ბაღის მშვენებაა. იმის მიუხედავად, რომ უყვარს წყალი, იოლად ხარობს ნაკლებად ნოტიო ნიადაგებზეც, როგორც ცალკეული დაჯგუფებების სახით, ისე სხვა კულტურებთან ერთად. ცხელ მშრალ ზაფხულში ყვავილობის გახანგრძლივებას ხელს უწყობს მორწყვა. იჭრება ვეგეტაციის დროს 2-3-ჯერ მიწიდან 10-12 სმ. სიმაღლზეზე. ერთ ადგილზე ხარობს 5 და მეტი წელი. სასურველია დარგვა 30 სმ. დაცილებით. ფესურების დარგვის სიღრმე 6-8 სმ. უკეთ გრძნობს თავს მსუბუქ, ნოტიო, ნაყოფიერ ნიადაგებზე.

როზმარინი
როზმარინი

როზმარინი (Rosmarinus officinalis) -  მარადმწვანე ბუჩქოვანი, მაღალდეკორატიული, არომატული სანელებელი მცენარე კარგად გრძნობს თავს ჩვენს პირობებში ღია გრუნტში ზამთრის შეფუთვის გარეშე. სასურველია მცენარეებს შორის 60 სმ. მანძილის დაცვა. უპირატესობას ანიჭებს მშრალ, კირქვიან, წყალგამტარ. კარგად დრენირებულ ნიადაგებს.

სანელებლად გამოიყენება ფოთლები, რომელსაც მძაფრი, მოტკბო არომატი და სასიამოვნო მწარე გემო აქვს.

კვლიავი (Carum carvi L., ქართლური, ზემორაჭული – ზირა; მოხევური, მთიულური – მკვლიავი;
ფშავური, ხევსურული – კვლია; სულხან-საბა–ორბელიანი – ზირაკი; სვანური – გიცრულ) – ითესება მცენარეებს შორის 30 სმ. დაცილებით,  2,0-2,5 სმ (თიხნარზე), ან 3,5 სმ (ქვიშნარზე) სიღრმეზე. უპრეტენზიო კვლიავი უკეთ გრძნობს თავს ნაყოფიერ, ქვიშნარ და მსუბუქ თიხნარ ნიადაგებზე.

სანელებლად გამოიყენება  ახალგაზრდა ნორჩი ფოთლები და თესლები.


 

 

 

0