მამუკა ხაზარაძე

გახდება თუ არა მამუკა ხაზარაძის მოძრაობა „მესამე ძალა“ და ვის გადაიბირებს ის „ოცნებიდან"

514
(განახლებულია 18:27 15.07.2019)
პოლიტიკური ვაჭრობის სეზონი გახსნილია და სექტემბრიდან ეს პროცესი კიდევ უფრო გააქტიურდება.

„ქართული ოცნების“ განაწყენებული სახეები მამუკა ხაზარაძის მოძრაობაშიც შეიძლება ვიხილოთ. ბანკირი მოლაპარაკებებს ბევრ ადამიანთან აწარმოებს. გიორგი კვირიკაშვილი, დიმიტრი ქუმსიშვილი, ზურაბ ალავიძე, გიორგი ქობულია, კახა ოქრიაშვილი საკუთარი კონტაქტებით, ფულითა და საქმიანი კავშირებით, სავარაუდოდ, ახალ მოძრაობაში იქნებიან. ექსპერტები ელოდებიან, რომ კვირიკაშვილის გუნდის წევრები, რომლებიც მან საპარლამენტო სიაში ჩასვა, ასევე ეცდებიან ხაზარაძის პარტიაში უმტკივნეულოდ გადავიდნენ. ლევან გოგიჩაიშვილი და ლევან კობერიძე უკვე თავისუფალი დეპუტატები არიან. თუმცა არც მარიამ ჯაშის, რომან კაკულიასა და იმ დეპუტატების „ქართული ოცნებისგან“ გამიჯვნა იქნება მოულოდნელი, ვინც ბოლო პერიოდში მხარი არ დაუჭირა ხელისუფლების ზოგიერთ პრინციპულ გადაწყვეტილებას. ამბობენ, რომ კვირიკაშვილის მიმართ სიმპათიები „ოცნებაში“ კიდევ რამდენიმე მოქმედ მაღალჩინოსანს აქვს, რომელთაც, სავარაუდოდ, ბიძინა ივანიშვილი „უწამლებს“.

ხაზარაძემ უკვე განაცხადა, რომ ის პროდასავლური მოძრაობის ლიდერი გახდება. საუბრობენ, რომ სურს შეხვედრა დავით უსუფაშვილთან და ირაკლი ალასანიასთან, თუმცა ალასანიას ხაზარაძის პარტიაში გამოჩენა კატეგორიულად უარყო მისმა პარტიულმა მეგობარმა ნინო გოგუაძემ. რაც შეეხება დავით უსუფაშვილს, ის არავისთან საუბარს არ გამორიცხავს.

ხაზარაძეს ახლა ორი გზა აქვს – ან ახალ სახეებს მოძებნის და რეალურად მებრძოლ მესამე ძალად ჩამოყალიბდება, ან უკვე ნაცნობ სახეებს დაეყრდნობა, რომელთაც შემდეგ ხელისუფლება ფულს და თანამდებობებს შესთავაზებს და მარტო დატოვებენ ბადრი ჯაფარიძესა და თემურ ჭყონიასთან ერთად. სახელისუფლებო პიარი უკვე მუშაობს მისი ბანკირობის ცოდვების თავმოყრაზე.

ერთი სიტყვით, არჩევნებამდე ერთი წლით ადრე ხელისუფლება მამუკა ხაზარაძის „ბურჭულიზაციისათვის“ ემზადება, თავად ყოფილი ბანკირი კი – თავდაცვისა და პრემიერობისთვის.

როგორც ირკვევა, დასავლეთი „ქართული ოცნების“ მესამე ვადით ხელისუფლებაში უპირობო დარჩენას არ მიესალმება და ეს ბიძინა ივანიშვილს და მის მთავრობას უკვე მიანიშნეს. ამიტომაც „ოცნება“ ეცდება, კოალიციური მთავრობის შესაქმნელად პარლამენტში 2020 წელს წვრილ-წვრილი პარტიები შეიყვანოს და მათ ლიდერებს მოელაპარაკოს. ძალთა ბალანსის მეორე მხარეს „ნაციონალური მოძრაობის“ ორი განშტოებაა. თუ ხაზარაძემ და მისმა მომხრეებმა მესამე ძალად ჩამოყალიბება შეძლეს, სწორედ მათზე იქნება დამოკიდებული, რომელი ძალა შექმნის მთავრობას. ასე რომ, სასწორზე ძალიან სერიოზული რამ და საქართველოს მომავალი დევს უახლოესი 8 წლის განმავლობაში. შესაბამისად, ბრძოლა წესების გარეშე და მძაფრი იქნება.

ხელისუფლებას კი დამატებითი მოტივაცია გაუჩნდება – არჩევნების წინა წელს მაინც შეუმსუბუქოს ყოფა ქართველ ხალხს და გაიხსენოს თავისი ყოფილი მომხრეები და თანამდებობის პირები, რომელთა ნაწილი უკვე ცალი თვალით ახალი მოძრაობისკენ იყურება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებას!

514
ქრისტოფერ კოლუმბის უთავო ძეგლი ააშშ-ში

„გასაკეთებელია დაუყოვნებლივ“: რის გამო დასჯის აშშ რუსეთს

25
(განახლებულია 19:04 03.07.2020)
გასული დღის მთავარ მოვლენად მოწინავე სამყაროში აშშ-ის კონგრესის სპიკერის ნენსი პელოსის განცხადება იქცა რუსეთის წინააღმდეგ სასწრაფოდ ახალი სანქციების შემოღების შესახებ. და კიდევ დღე-ღამეში კორონავირუსით ამერიკელების ინფიცირების რეკორდული მაჩვენებლები.

ვიქტორ მარახოვსკი

პელოსის განცხადება „ამერიკელების წინააღმდეგ რუსეთსა და თალიბებს შორის შეთქმულების“ შესახებ უგუნურ განცხადებას მოჰყვა. ეს ისტორია ამერიკული სპეცსამსახურების მიერ წყაროებისგან მიღებული ინფორმაცია კი არ არის, არამედ ვიღაც ანალიტიკოსების მიერ „თალიბების დაკითხვის შედეგად მიღებული დასკვნაა“ იმის თაობაზე, რომ ვიღაცამ რუსეთში რატომღაც ამერიკელი ჯარისკაცების მოკვლისთვის თალიბებისთვის ფულის გადახდა გადაწყვიტა, რომლებიც ისედაც მრავალი წლის განმავლობაში ხოცავენ ამერიკელ სამხედროებს.

ამ დასკვნამ, პენტაგონისა და ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში მრჩევლის ო’ბრაიენის განცხადებით, დადასტურება ვერ ჰპოვა, რის გამოც ის არც კი მოუხსენებიათ აშშ-ის პრეზიდენტისთვის.

მაგრამ ფოკუსი ისაა, რომ დღევანდელი ამერიკა აღარ ცხოვრობს ნორმალური სახელმწიფოს ფუნქციონირების ჩვეულებრივი კანონებით (ვაშინგტონში ახლა ბევრი „აუხსნელი“ მოვლენა ხდება, როგორც ეს კორექტულად აღწერა დმიტრი პესკოვმა). ის ჰაიპების მომაკვდინებელი შიდა ბრძოლების კანონებით ცხოვრობს და მათი ფორმულირება შეიძლება როგორც „არანაირი კანონები“.

ამიტომ ბირთვული ზესახელმწიფოს წარმომადგენელთა პალატის ხელმძღვანელი, სახელმწიფოს ერთ-ერთი პირველი პირი, რომელიც თავის იდეოლოგიად მართლმსაჯულებასა და სამართლიანობას აღიარებს, დაუდასტურებელი „ოპერატიული ინფორმაციის“ გაჩენაზე ერთმნიშვნელოვანი და პოლიტიკური დასკვნით რეაგირებს: საჭიროა სანქციების დაუყოვნებლად შემოღება სხვა ბირთვული ზესახელმწიფოს წინააღმდეგ.

ხოლო მედიასაშუალებები, რომლებმაც საზოგადოებაში ეს ინფორმაცია ისე შეაგდეს, რომ მისი ნამდვილობის დასადასტურებლად თავი არ შეუწუხებიათ, უკვე ამხელენ ქვეყნის მოქმედ პრეზიდენტს იმაში, რომ „მას არ უყვარს რუსეთის შესახებ მოხსენებები“. და ამით, ასე ვთქვათ, ახალ ქეისზე ამუშავებენ მანამდე არაერთხელ ჩავარდნილ თეზისს „ტრამპი რუსეთის შპიონია“.

რაც შეეხება დღის მეორე ახალ ამბავს იმის შესახებ, რომ COVID-19-ის დღიური შემთხვევები აშშ-ში პლუს 50 ათასამდე გაიზარდა, გასაოგნებელია, როგორ ამუშავებენ ამას ამერიკული მედიასაშუალებები.

აი, მაგალითად, რას წერს ავტორიტეტული გამოცემა Huffington Post:

„ბოლო აფეთქების ზოგი მიზეზის პოვნა მაისის ბოლოს, ხსოვნის დღემდეა შესაძლებელი“;

CNN: „ტრამპის ანტიპირბადური ჯვაროსნული ლაშქრობა მის დასაკბენად დაბრუნდა“;

The New York Times: „გამოკითხვები აჩვენებს, რომ ბევრი ამერიკელი მამაკაცი პირბადის ტარებას სისუსტის ნიშნად მიიჩნევს. პრეზიდენტ ტრამპის უარი პირბადის ტარებაზე მიუთითებს, რომ მასაც ეს საქმე სისუსტედ მიაჩნია“.

თუ მოგეჩვენათ, რომ ამ მაგალითებში რაღაცაა მხედველობიდან გამოტოვებული, არა, მართლა მოგეჩვენათ. მათში სრული ტაბუ აქვს დადებული იმას, რომ მაისის ბოლოდან დღემდე მთელ ამერიკაში მრავალათასიან ბრბოებად დადიან პროგრესული და სწორი მოძრაობა Black Lives Matter-ის წარმომადგენლები, რომლებიც ღრმად სოციალიზებულ ქმედებებს სჩადიან: ძარცვავენ მაღაზიებს, ცეცხლს უკიდებენ შენობებს, ხოცავენ ადამიანებს, მუხლს იყრიან და ფეხებს ბანენ უმცირესობებს.

ასობით ათასმა, თუ არა მილიონობით ამერიკელმა დაივიწყა სიფრთხილე და ისე იქცევა, თითქოს არანაირი კორონავირუსი არ არსებობდეს. ყველა გარეშე დამკვირვებელი აღნიშნავდა, რომ ამას დაავადების ჯოჯოხეთური აფეთქება მოჰყვებოდა, მაგრამ როცა აფეთქება მოხდა, აღმოჩნდა, რომ მასზე ლაპარაკი უბრალოდ არ შეიძლება.

ამიტომ პროგრესული ანალიტიკოსები აგინებენ ხალხის ტოქსიკურ სიმამაცეს, ტრამპის უპასუხისმგებლობასა და მაისის ხსოვნის დღეს, მაგრამ ჯიუტად არ სურთ დაინახონ ზედაპირზე მოტივტივე აშკარა მიზეზი.

რა უნდა აღინიშნოს აქ. არსებობს საფუძველი იმის სავარაუდოდ, რომ ეს ორი მაგალითი ერთი მოვლენის სიმპტომებია — მაშტაბურისა და საშიშის. მოკლედ ამას „ემოციური უსაფრთხოების იდეოლოგია“ შეიძლება ეწოდოს. ამ იდეოლოგიის თანახმად, არსებობის უფლება აქვს მხოლოდ იმ ლოგიკასა და ფაქტებს, რომლებიც მიზნობრივი აუდიტორიის ემოციურ კომფორტს არ დაარღვევს და მისი შეხედულებების წინააღმდეგი არ იქნება.   

მიზნობრივი აუდიტორიისთვის ხომ არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს, რამდენად იდიოტურია სიცრუე „რუსული ფული ამერიკული სკალპებისთვის“. არც ისაა მნიშვნელოვანი, რეალურად რის გამო მოხდა კორონავირუსის ახალი აფეთქება ამერიკაში.

საქმე გვაქვს ოკამას სამართებლის რაღაც საშინელ ემო-ვარიაციასთან, რომლის თანახმადაც, ამა თუ იმ მოვლენის ჭეშმარიტი განმარტების ძიება არაფერშია საჭირო, თუ უკვე არსებობს ემოციურად სწორი და მისაღები განმარტება.

ამიტომ „ნებისმიერ რთულ ვითარებაში დაადანაშაულე რუსეთი და ტრამპი“.

რა თქმა უნდა, ეს არაფერში წაადგება ამერიკის წინაშე მდგარი პრობლემების გადაჭრას: დაკარგულ ლიდერობასა და პანდემიასთან გამკლავების უუნარობას.

სამაგიეროდ ეს დააკმაყოფილებს პროგრესულ ძალებს ამერიკული საზოგადოების შიგნით და პრეზიდენტის მოწინააღმდეგებს საშუალებას მისცემს, მოიშორონ იგი.

და ეს ყველაფერი ხდება ქვეყანაში, რომელსაც აქამდე გვისახელებენ მაგალითად.

25
Tancul rusesc T-90MS

მოსაზრება: რატომ ირჩევს ეგვიპტე 500 ერთეულ Т-90МС ტანკს

67
(განახლებულია 20:13 01.07.2020)
რუსეთს შეიარაღების მსოფლიო ბაზრის თითქმის მესამედი უკავია და მნიშვნელოვან უპირატესობას ინარჩუნებს: ხარისხიანი პროდუქცია ადეკვატურ ფასად.

ეგვიპტის ტრანსპორტის მინისტრმა, გენერალ-მაიორმა ქამელ ალ-ვაზირმა 26 ივნისს განაცხადა, რომ რუსეთთან გააფორმა ხელშეკრულება ეგვიპტური არმიისთვის 400-500 ერთეული Т-90МС ტანკის მიწოდებაზე: „Т-90МС-ს წარმოება ეგვიპტეს შესაძლებლობას მისცემს, შეიძინოს ტანკებისა და ჯავშანტექნიკის შექმნის ტექნოლოგიები და გაამდიდროს ამერიკულ მხარესთან М1А1 Abrams ტანკების ერთობლივი წარმოების უკვე არსებული გამოცდილება“. ალ-ვაზირმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს გარიგება მნიშვნელოვნად გაზრდის ეგვიპტის სამხედრო პოტენციალს და მას Т-90МС ტანკების უმსხვილეს ოპერატორად აქცევს.

კონტრაქტის შესახებ ცნობები საინფორმაციო ველში 2017 წლიდან გამოჩნდა. როგორც ჩანს, მხარეთა შორის მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა ყველა დეტალზე და გარკვეული დრო მოითხოვა. ამას წინათ მოსკოვმა და კაირომ ხელი მოაწერეს შეთანხმებების პაკეტს 3,5 მლრდ დოლარის ღირებულების შეიარაღებისა და სამხედრო ტექნიკის მიწოდებაზე. ამას მოჰყვა კიდევ რამდენიმე კონტრაქტი მსხვილი შეიარაღების თაობაზე. ეგვიპტე, ტრადიციულად, რუსული შეიარაღების მსხვილი იმპორტიორია.

კაირო ფლობს მძლავრ სატანკო ჯარებს: 4000-ზე მეტ მანქანას – 30-ზე მეტ Т-80У ტანკს, 1100 ერთეულ М1А1 Abrams-ს, დაახლოებით 200 ერთეულ Т-62-ს, 800-ზე მეტ Т-54/55-ს და 260 ერთეულ Рамзес II-ს, 300 ძველ ამერიკულ M60A1-სა და 850 M60A3-ს. რასაკვირველია, 500 უახლეს რუსულ Т-90МС-ს შეუძლია ტექნოლოგიური რევოლუცია მოახდინოს არაბული რესპუბლიკის სატანკო ჯარში. ინფორმაციამ კონტრაქტის შესახებ უკვე შეაფიქრიანა ისრაელის თავდაცვის სამინისტრო.

შეთანხმება ითვალისწინებს რუსული ტექნოლოგიის გადაცემასა და საბრძოლო მანქანების ერთობლივი წარმოების წამოწყებას ეგვიპტის ტერიტორიაზე. ინტრიგა ისაა, რომ 1992 წლიდან ეგვიპტელები თავიანთი ჯარისთვის აგროვებენ M1A1 Abrams ტანკებს კომპანია General Dynamics-თან კონტრაქტის საფუძველზე. ეგვიპტური „აბრამსები“ ავთენტურ ამერიკულზე ძვირი აღმოჩნდა. დიდია ალბათობა, რომ Т-90МС-ს აწყობა უფრო რენტაბელური იქნება, რადგან რუსული ჯავშანტექნიკის ფასი მსოფლიო ბაზარზე საგრძნობლად, ორჯერ-სამჯერ ნაკლებია დასავლურ ანალოგებზე. მაგალითად, სალიცენზიო კონტრაქტი ინდოეთთან 1000 ერთეული Т-90С ტანკის წარმოებაზე შეფასებული იყო 2,5 მილიარდ დოლარად (2,5 მილიონი ერთი ცალი). ბოლო დრომდე ამერიკული ტანკის საშუალო სტატისტიკური ღირებულება 12 მილიონ დოლარს აღემატებოდა.

საბრძოლო მახასიათებლები

ბევრი Т-90-ს უახლესი Т-14 „არმატას“ ღირსეულ კონკურენტად მიიჩნევს (ამ ორ მოდელს ბევრი საერთო აქვს: შეიარაღების, აქტიური დაცვის, კავშირისა და საბრძოლო ინფორმაციის მიღების სისტემები). ინდოეთში ფიქრობენ, რომ „ეფექტურობით Т-90С-ს შეიძლება ვუწოდოთ ბირთვული იარაღის შემდეგ რიგით მეორე შემაკავებელი ფაქტორი“. სირიის სამთავრობო ჯარისთვის გადაცემულმა საბაზო მოდიფიკაციის Т-90А ტანკებმა კარგი შედეგი აჩვენა ბრძოლის ველზე გამოცდისას.

Т-90МС-ს საექსპორტო ვერსია ფლობს ახალ საბრძოლო განყოფილებას 125 მმ-იანი 2А46М-5 ყუმბარმტყორცნით და დისტანციურად მართული ტყვიამფრქვევებით, ცეცხლსასროლი მართვის სისტემით „კალინა“. რუსულ ტანკს გააჩნია ავტომატიზაციის მაღალი ხარისხი, აღჭურვილია ლაზერული დამიზნების სისტემით. დღისით მიზნის აღმოჩენის სიშორე 5 კმ-ს აღწევს. ამავე მანძილზე შეუძლია Т-90 ტანკს მოწინააღმდეგისთვის ცეცხლის გახსნა მართული რაკეტებით მთავარი იარაღის 125 მმ-იანი კალიბრის ლულიდან. ჯავშანგამტანი კუმულატიური საბრძოლო მასალით სროლისას მაქსიმალური სამიზნე მანძილი 4 კმ-ს შეადგენს, მსხვრევადი-ფუგასური საბრძოლო მასალით ბალისტიკური ტრაექტორიით – 10 კმ-მდე. იარაღის ავტომატური დამტენი საშუალებას იძლევა, შეამციროს ეპიკაჟი სამ კაცამდე (დასავლურ ტანკებში იარაღის დასატენად ეკიპაჟის მეოთხე წევრს იყენებენ).

კორპუსისა და გუმბათის ფრონტალური მრავალშრიანი ჯავშანი 850 მმ-იანი ჯავშნიანი ფოლადის ეკვივალენტურია. ტრადიციული ჯავშნის გარდა, მანქანა აღჭურვილია დინამიკური დაცვის კომპლექსით – „რელიქტით“. საბრძოლო მასალის დეტონაციის გამოსარიცხად (40 ჭურვი) საბრძოლო პირობებში ავტომატური დამტენი დაჯავშნილია და საბრძოლო მასალა გადანაწილებულია ოპტიმალურად. Т-90МС-ს აქვს უფრო მძლავრი ძრავა (1130 ცხენის ძალის) და დამატებითი ენერგოაგრეგატი გაჩერებული მანქანის ელექტრომომარაგებისთვის, ასევე ყველაზე დაბალი სილუეტი ძირითად თანამედროვე ტანკებს შორის. ტანკი, თავისი საბრძოლო კომპლექტით, 48 ტონას იწონის. მაქსიმალური სიჩქარე 70 კმ/სთ-ია, სვლის მარაგი – 500 კმ.

გადაუჭარბებლად – ტექნიკა „კოსმოსურია“. ნავიგაციას უზრუნველყოფს ორიენტირების კომბინირებული სისტემა თანამგზავრული ნავიგაციის აპარატურით, რომელსაც ელექტრონული კარტოგრაფიული და ობიექტებს შორის კავშირის რეჟიმები გააჩნია. მონაცემთა უსაფრთხო გადაცემისათვის გამოიყენება დაშიფვრის აპარატურა.

აღსანიშნავია, რომ რუსეთი თავის ტანკისტებს არ ივიწყებს. ამას წინათ გამოცემა Military Watch-მა გამოაქვეყნა სტატია, სადაც აღნიშნა: „რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა აპრილში ევროპაში მიიღეს რევოლუციური Т-90М ტანკების პირველი ნაწილები. ეს მანქანები Т-90-თან შედარებით მნიშვნელოვნადაა მოდერნიზებული. მანქანაში ინტეგრირებულია ტყვიამფრქვევი 2А82-1М და რამდენიმე მოწინავე ტექნოლოგია, რომელიც შემუშავებულია გაცილებით უფრო მძიმე, მომდევნო თაობის T-14 „არმატა“ ტანკისთვის. იარაღი და ცეცხლის მართვის სისტემა „კალინა“ Т-14-სთვის შექმნილი სპეციალური ჭურვების ფართო სპექტრის გამოყენების საშუალებას იძლევა. რუსული არმია უახლოეს მომავალში რამდენიმე ასეული Т-90М ტანკის მიღებას იმედოვნებს და, როგორც აცხადებენ, ძველი Т-90 ტანკებიც ანალოგიურ სტანდარტამდე იქნება მოდერნიზებული იმავე ახალი ტექნოლოგიების გამოყენებით“.

დიდი კონკურენცია

რუსეთმა შეძლო ახალი ტანკების ბაზარზე აღიარებული ლიდერი გამხდარიყო, რადგან შეინარჩუნა და გაზარდა წარსულის მიღწევები. „საბჭოთა კლასიკის“ – Т-72-ის ბაზაზე შექმნილი ტანკი Т-90 უზარმაზარი ტექნოლოგიური ნახტომია მომავალში და მხოლოდ ამიტომ არის მასზე ასეთი დიდი მოთხოვნა და ამიტომ იყიდება ყველაზე კარგად XXI საუკუნეში.

უახლესი Т-90МС გამოფენაზე Russian Expo Arms 2011 წელს წარადგინეს. მას შემდეგ გამოშვებულია 2000 ერთეულზე მეტი სხვადასხვა მოდიფიკაციის Т-90, რომელთა დიდი ნაწილი, 1500 ერთეული საექსპორტოა. მრავალი ასობით მანქანა დაჯავშნილია წლებით ადრე. კონტრაქტები გაფორმებულია ერაყთან (73 მანქანა), ვიეტნამთან (64 მანქანა), კუვეიტთან (146 მანქანა), ინდოეთთან (464 მანქანა). უახლოეს წლებში რუსეთის ქარხანა ექსპორტზე გაგზავნის სულ მცირე 2500 Т-90МС-ს. შეძენილი მანქანების მნიშვნელოვანი რაოდენობა ათწლეულებით განსაზღვრავს საბრძოლო მასალების, სათადარიგო ნაწილების, შეკეთებისა და მოდერნიზების მომავალ მოცულობას. კომერციული წარმატების მიღწევაში როლი ითამაშა სანაქებო საბრძოლო მახასიათებლებმა და ფასისა და ხარისხის ოპტიმალურმა თანაფარდობამ. Т-90МС-ს საექსპორტო ღირებულება 4 მლნ დოლარს აღწევს, დასავლური ანალოგები არანაკლებ 6 მლნ დოლარი ღირს.

ერაყის, სირიისა და სხვა ქვეყნების საომარმა კონფლიქტებმა გამოავლინა ამერიკული და გერმანული ჯავშანტექნიკის სისუსტე, რომელთაც ადრე ექსპერტები რუსულ ანალოგებთან შედარებით უპირატესობას ანიჭებდნენ. მაგალითად, ამერიკული Abrams-ის ტანკები იემენში, საუდის არაბეთის ჯარის შემადგენლობაში, ასანთის ღერებივით იწვოდა. ჰუსიტმა მეამბოხეებმა გაანადგურეს საუდის არაბეთის არანაკლებ 20 ერთეული M1A2S Abarms. შედეგად – ერ-რიადი დღეს რუსული Т-90МС-ს შეძენის შესაძლებლობას განიხილავს.

გერმანული ტანკი Leopard 2 ასევე ითვლებოდა მსოფლიოში საუკეთესოდ, ვიდრე სირიაში თურქეთის ჯარის შემადგენლობაში არ აღმოჩნდა. ეს იყო სრული კრახი: ბრძოლის ველზე დარჩა მოგლეჯილი „ციფრული გუმბათები“ და ნაფლეთებად ქცეული კორპუსები. „ისლამური სახელმწიფოს“ ბოევიკებმა პატარა ქალაქ ელ-ბაბისთვის ბრძოლისას 10 ერთეული Leopard 2A4 გაანადგურეს. სხვათა შორის, საბჭოთა წარმოების „ფაგოტისა“ და „კონკურსის“ მეშვეობით.

მსოფლიოს წამყვანი ქვეყნების ჯავშანსატანკო ტექნოლოგიების ბრძოლა გრძელდება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს

67

საეკლესიო კალენდარი: 4 ივლისი

0
(განახლებულია 01:58 04.07.2020)
4 ივლისს მართლმადიდებლური ეკლესია აღნიშნავს ხსენებას წმ. დიდებულთა მოწამეთა, საქართველოს მეფეთა: არჩილისა (744) და ლუარსაბისა (1622); მოწამისა იულიანე ტარსელისა; მღვდელმოწამისა ტერტიუსისა, იკონიელი ეპისკოპოსისა ; ღირსთა იულიუს ხუცისა და იულიანე დიაკონისა .

წმიდა მოწამე იულიანე ტარსელი

დაიბადა კილიკიის (მცირე აზია) ერთ-ერთ პროვინციაში. მისი მამა წარმართი სენატორი იყო, დედა კი ქრისტიანობას აღიარებდა. მეუღლის სიკვდილის შემდეგ იულიანეს დედა ქალაქ ტარსში გადასახლდა, სადაც მონათლა შვილი და კეთილმსახურებაში აღზარდა. როცა წმიდანს 18 წელი შეუსრულდა, იმპერატორმა დიოკლეტიანემ (284-305) ქრისტიანთა დევნა დაიწყო. სხვებთან ერთად იულიანეც შეიპყრეს და მმართველ მარკიანეს წარუდგინეს სამსჯავროზე. დიდხანს სთავაზობდნენ ღვთისმოყვარე ჭაბუკს, განშორებოდა ქრისტეს, მაგრამ ვერც ძღვნისა და პატივის აღთქმამ, ვერც მუქარამ და ვერც წამებამ ვერ მოდრიკა მხნე აღმსარებელი. ნეტარ მარტვილს მთელი წლის განმავლობაში დაატარებდნენ კილიკიის ოლქის ერთი ქალაქიდან მეორეში, დაკითხვებს უწყობდნენ, ტანჯავდნენ. ბოლოს კი საპყრობილეში ჩააგდეს. იულიანეს დედა ყველგან თან დაყვებოდა ძეს, ამხნევებდა მას და მხურვალედ შესთხოვდა უფალს, კიდევ უფრო განემტკიცებინა შვილის სარწმუნოება. ბოლოს მანაც ახოვნად აღიარა ქრისტე მმართველის წინაშე. განრისხებულმა მარკიანემ ბრძანა, ქალისთვის ფეხები მოეკვეთად. ნეტარი მარტვილი ჭრილობებისგან გარდაიცვალა. თავად იულიანე ქვიშითა და შხამიანი ქვეწარმავლებით სავსე ტომარაში ჩასვეს და ზღვაში გადააგდეს (+305). მოწამის ნეშტი, რომელიც ტალღებმა ალექსანდრიის მახლობლად გამორიყა, ერთმა კეთილმსახურმა ქრისტიანმა ქალმა პატივით მიაბარა მიწას. შემდგომში იულიანეს უხრწნელი ნაწილები ანტიოქიაში გადაასვენეს. წმიდა იოანე ოქროპირმა სახოტბო სიტყვით განადიდა უფლის რჩეული.

ღირსი იული ხუცესი და იულიანე დიაკონი

ღვიძლი ძმები იყვნენ. კეთილმსახური ცხოვრებისათვის იული მღვდლად აკურთხეს, მისი ძმა კი - დიაკვნად. ქრისტიანული სარწმუნოების ფართოდ გავრცელების გულწრფელი სურვილით ანთებული მირმიდონიელი ძმები რომის იმპერიის აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მივარდნილ ადგილებში ქადაგებდნენ. აქ ჯერ კიდევ მრავლად იყო საკერპოები და უხვი მსხვერპლშეწირვა აღესრულებოდა. ნეტარმა იულიმ და იულიანემ ბევრი წარმართი მოაქციეს ქრისტეს სჯულზე მადლმოსილი სიტყვითა და ღვთივმოვლენილი სასწაულებით. კონსტანტინეპოლში ჩასულებმა იმპერატორ თეოდოსი უმცროსს (408-450) გამოსთხოვეს ნებართვა, საკერპოების ადგილებზე ქრისტიანული ტაძრები აეგოთ.

პატრიარქის კურთხევითა და იმპერატორის ნებართვით, წმიდანებმა მრავალი ეკლესია ააშენეს. როცა წმიდა იულიმ აღსასრულის მოახლოება იგრძნო, მეასე, უკანასკნელი ტაძრის საშენებელი ადგილის საძებრად გაეშურა. მუკოროსის ტბის ნაპირს მიახლებულმა, მის შუაგულში შენიშნა ლამაზი კუნძული, რომელსაც თურმე ვერავინ ეკარებოდა მასზე დაბუდებული გველების სიმრავლის გამო. ღირსმა მამამ გადაწყვიტა, აქ აეგო ტაძარი. იგი გაშლილ მანტიაზე შემდგარი მიცურდა ჭალაკთან და ნაპირზე ჯვარი აღმართა; შემდეგ ყველა გველს უბრძანა, ერთად შეკრებილიყვნენ და კუნძულიდან წასულიყვნენ - აქაურობა ღვთის სახლისა და უფლის მონებისათვის დაეთმოთ.

წმიდა იულიმ კუნძულზე თორმეტი მოციქულის სახელობის ტაძარი დააფუძნა. ამ დროს მისმა ძმამ, იულიანემ, ქალაქ გავდიანის მახლობლად დაამთავრა ეკლესიის მშენებლობა, იქვე გარდაიცვალა და დამარხეს მის მიერ წინასწარ გამზადებულ საფლავში.

ღირსი იული კუნძულზე გარდაიცვალა და იქვე დაკრძალეს მის მიერ აგებულ თორმეტ მოციქულთა სახელობის ტაძარში. მის საფლავთან მრავალი სასწაულებრივი კურნება აღესრულა. ნეტარი ძმები V საუკუნის I ნახევარში შეერთნენ ზეციურ ეკლესიას.

წმიდა მოწამე არჩილ მეფე

ქართლის სამეფოს ჩვენი ქვეყნისათვის უმძიმეს პერიოდში განაგებდა. მისი მეფობის ჟამი იყო შეუპოვარი ბრძოლა უსჯულო დამპყრობლების წინააღმდეგ და საქართველოს გაერთიანებისათვის დაუცხრომელი ზრუნვა. არჩილის მამამ ქართლის ერისთავმა ადარნასემ (მცხეთის ჯვრის ერთ-ერთი აღმშენებელი) ქართლის გამგებლად არჩილის უფროსი ძმა მირი დასვა. არჩილი ყოველმხრივ გვერდით ედგა უფროს ძმას და ღვთის შიშითა და სიყვარულით ზრუნავდა სამეფოზე.

 არჩილის მამამ ქართლის ერისთავმა ადარნასემ (მცხეთის ჯვრის ერთ-ერთი აღმშენებელი) ქართლის გამგებლად არჩილის უფროსი ძმა მირი დასვა. არჩილი ყოველმხრივ გვერდით ედგა უფროს ძმას და ღვთის შიშითა და სიყვარულით ზრუნავდა სამეფოზე. მირის მეფობის ჟამს ქართლში მურვან ყრუ შემოიჭრა, პირსისხლიანმა ჯალათმა „ყოველივე შენებული და სიმაგრენი საქართველოსნი“ შემუსრა და სისხლით მორწყო ქვეყანა. მირი და არჩილი აფხაზეთში გაიხიზნენ და ყოვლადწმიდა ღვთისმშობელს მხურვალედ ევედრებოდნენ შემწეობას. უფალმა ისმინა მართალთა ლოცვა: ერთ ღამეს წმიდა არჩილს ყოვლადწმიდა ღვთისმშობელი გამოეცხადა და უბრძანა: „აღდეგ და ებრძოლე უსჯულოთა მათ, რამეთუ ანგელოზი უფლისა წინა წაგიძღუეს თქუენ და თქუენ წილ უფალი ბრძოდის“. მირი და არჩილი მცირედი მხედრობით „მინდობითა ღმრთისაჲთა და შეწევნითა ყოვლად წმიდისა ღმრთისმშობელისაჲთა“ დაესხნენ თავს მტრის ბანაკს. შეტაკება ქართველთა გამარჯვებით დამთავრდა. გაქცეულ უსჯულოებს ღმერთმა სასტიკი ქარი და ძლიერი წვიმა მოუვლინა, მდინარეები ადიდდა და აგარიანთა მხედრობა წალეკა. ცოცხლად გადარჩენილმა მომხდურებმა კონსტანტინოპოლს მიაშურეს, მაგრამ ზეგარდამო მოწევნულმა რისხვამ ისინი ზღვაში ჩაახრჩო.

ბრძოლაში დაჭრილი მეფე მირი მალე დასნეულდა, სიკვდილის წინ სამეფო თავის ძმას, არჩილს გადააბარა, დარჩენილი შვიდი ასულის მფარველობა სთხოვა და მცხეთაში დასაფლავება დაიბარა.

მეფე არჩილმა შეასრულა მირის ანდერძი, მცხეთის ზემო ეკლესიაში დაკრძალა იგი, მისი შვიდი ასულიდან ექვსი ქართველ დიდებულებს მისცა შესაფერისი მზითვით, მეშვიდე, გურანდუხტი კი ბიზანტიის კეისარს მიათხოვა.

თორმეტი წელიწადი იჯდა არჩილი ქუთაისში და ყოველნაირად ცდილობდა სრულიად საქართველოს გაერთიანებას, შემდეგ ქართლში გადავიდა და არაბთაგან აოხრებული ამ ულამაზესი კუთხის აღმშენებლობას შეუდგა, შემოიერთა კახეთი, მთიანეთი, ეგრისი, აფხაზეთი და სამცხე-ჯავახეთი. არაბების ბატონობა, ფაქტიურად თბილისისა და მცხეთის შემოგარენს ვერ სცილდებოდა.

მურვან-ყრუსაგან დარბეული ქვეყანა ჯერ კიდევ გონს არ იყო მოსული, როცა არაბთა ლაშქარმა ჭიჭუმ-ასიმის მეთაურობით კვლავ ააოხრა ქართლი და გეზი კახეთისაკენ აიღო. წინააღმდეგონის გაწევას აზრი არ ჰქონდა, არჩილ მეფემ გადაწყვიტა „სულისა თვისისა დადებად საჴსრად ქრისტიანეთათვის“. „უმჯობეს არს სიკუდილი ჩემი, ვიდრეღა კუალად განრყუნად ეკლესიათა ქრისტესთა და ოხრებად ქვეყანისა ამის“, - ბრძანა მეფემ და ჭიჭუმ-ასიმს ეახლა მშვიდობის სათხოვნელად. განიხარა ჭიჭუმ-ასიმმა მეფის მისვლით, პატივით მოიკითხა, „აქო სიკეთე და სისრულე ჰასაკისა მისისა და მშვენიერება პირისა მისისა“.

რამდენიმე დღე დიდებულად ისტუმრა ჭიჭუმმა ქართველთა მეფე, შემდეგ კი მაცხოვნებელი სჯულის დატოვება და სარკინოზთა სარწმუნოების მიღება მოსთხოვა, სანაცვლოდ „აღუთქუმიდა ნიჭთა დიდ-დიდთა“. ზეგარდამო სულით აღვსილმა ცხებულმან უფლისამან ბრძანა: „მე რომ შენ დაგიჯერო, უნდა მოვკვდე სიკვდილით, რომლის შემდეგაც უნდა ვიტანჯო... ღმერთმან ჩვენმან და მაცხოვარმან ჩვენმან ჩვენი ხსნისათვის თავი დადო, ამიტომაც მე არ მეშინია სიკვდილის. თუ მომკლავ, მეც ისევე აღვსდგები სიკვდილის შემდეგ, როგორც ღმერთი ჩვენი და კვლავ ვადიდებ მას“.

განრიხსებულმა ჭიჭუმმა ბრძანა „შეპყრობაჲ მისი და წარგზავნა იგი საპყრობილედ მრავლითა ჭირითა და იწროებითა, რამეთუ ჰგონებდა იგი, ნუუკუე შიშითა სატანჯველთაჲთა მოდრიკოს შეურყეველი გონებაჲ მისი“, სასიკვდილოდ კი მაინც ვერ გაიმეტა ახოვანი და მშვენიერი მეფე ქართველთა.

ღვთისმოსავი მეფე არჩილი საპყრობილეში გულმოდგინედ ევედრებოდა უფალს, მიენიჭებინა მისთვის ძალა სატანჯველთა დათმენისა.

ჭიჭუმ-ასიმის წინაშე წარდგა ერთი გარდაბნელი გამაჰმადიანებული სომეხი მთავარი, რომლის ბიძის მკვლელები არჩილის მამას - ადარნასეს სასჯელისაგან გაეთავისუფლებინა. სომეხს პაპის ჯავრი სჭირდა და გადაეწყვიტა, შური შვილიშვილზე ეძია.

სომეხმა ასიმს უთხრა: დიდებულო მთავარო, არჩილი არის სტეფანოზ მეფის ძე, ნათესავი ვახტანგ მეფისა, რომელიც იყო შვილიშვილი მირიან მეფისა; ის თან ახლდა მამას, როცა იგი ქართლის სამეფო საგანძურს მალავდა და ისიც იცის, თუ სად დაფლა განძი ბერძენთა მეფემ ჰერაკლემ.

ჭიჭუმ-ასიმმა საპყრობილიდან გამოიხმო ქართველთა მეფე და უთხრა, პირველად შენი სიკეთისა და მშვენიერებისათვის გაფასებდი, ახლა კი გავიგე, რომ ხარ შვილი დიდთა მეფეთა, ამითომ განგადიდებ ჩემს წინაშე. შენი სამეფო და საგანძურიცა მამათა შენთანი შენი იყოს, ოღონდ მიჩვენე ბერძენთა მეფის საგანძური, რომელიც სპარსეთიდან წამოიღო და საქართველოში დაფლა. სჯულიც შეიცვალე, სარკინოზად მოიქეც და სპასალარადაც დაგნიშნავ და ქართლის მეფობასაც მოგცემო. პასუხად წმიდა არჩილმა ჭიჭუმს უთხრა: „იცოდე, მძლავრო, არ დავუტევებ ჩემს უფალს, არ უარვყოფ ქრისტეს სახელს, არც საწუთო ცხოვრებაზე გავცვლი მარადიულს, არც ჟამიერ მეფობას - უჟამო თანაყოფაზე ქრისტესთან. საგანძურზე კი არაფერი ვიცი, რადგან პატარა ვიყავი, როცა ჰერაკლე მეფემ გაიარა ჩვენს ქვეყანაზე, მამაჩემმა და ჩემმა ძმამ მურვან ყრუს შემოსევისას ჩვენი განძი ამოიღეს და ბერძენთა ციხეში დაფლეს“.

ასიმმა ჰკითხა: „შენ იქ იყავი, როცა სარკონოზები დამარცხდნენ აფხაზეთში?“ წმიდა არჩილმა უშიშრად უპასუხა: „ღმერთმან ცხოველმან, რომელი არს შემოქმედი ცათა და ქუეყანისაჲ, რომელი-იგი მოვიდა ზეცით ქუეყანად ჴსნისათჳს კაცთასა და სიკუდილითა თჳსითა მოკლა მკვლელი ჩუენი და ჩუენ მოგუანიჭა უკუდავებაჲ, მან უკუე ძლიერმან და ყოვლისა შემძლებელმან დასცნა და შემუსრნა იგინი“.

ამ სიტყვებმა გულისწყრომით აღავსო უსჯულო ჭიჭუმი, „ვინაჲთგან არა გნებავს ცხორებაჲ თავისა შენისაჲ და უმჯობესი შენი და მოკუდავისა მიმართ დაგიც სასოებაჲ, ჯერ არს, რათა შენცა მოკუდე ბოროტად“, - ბრძანა განრისხებულმა უსჯულომ.

წმიდანმა მცირე დრო ითხოვა სალოცავად, მუხლი მოიყარა და ხელაპყრობილმა მადლობა შესწირა შემოქმედს, მაცხოვარს შეევედრა, კეთილად დაეცვა ეკლესია, გაეძლიერებინა ქრისტიანობა საქართველოში, ილოცა ოჯახისთვის და მშვიდად მოუდრიკა ქედი მახვილს.

ღამით ქართველმა აზნაურებმა ფარულად წამოასვენეს წმიდა არჩილ მეფის გვამი და ნოტკორაში, მის მიერვე აგებულ ტაძარში დაკრძალეს. ეს მოხდა 744 წელს.

წმიდა მოწამე მეფე ლუარსაბი

დაიბადა დაახ. 1592 წელს, იგი ქართლის მეფე გიორგი X-ის უფროსი ვაჟიშვილი იყო. მეფე გიორგის გარდაცვალების შემდეგ 1606 წელს სამეფო ტახტზე თოთხმეტი წლის ლუარსაბი ავიდა. იმავე წელს იმერეთში გიორგი III, კახეთში კი - თეიმურაზ I აკურთხეს მეფედ.

1609 წელს თურქები ყირიმელ თათრებთან ერთად თავს დაესხნენ ქართლს. მეფე ლუარსაბი ამ დროს ცხირეთის ციხეში იმყოფებოდა მცირეოდენ ამალასთან ერთად და ალბათ, ვერაფრით გადაურჩებოდა მტრის უეცარ დარტყმას, მაგრამ კველთელმა მღვდელმა წმიდა თევდორემ (ხს. 8 ივნისს), რომელსაც უსჯულოებმა მეფის სამყოფელისაკენ უმოკლესი გზის ჩვენება დაავალეს, სრულიად საწინააღმდეგო მიმართულებით ატარა ისინი. ამასობაში მეფემ შეკრიბა ჯარი და ტაშისკართან სასტიკად დაამარცხა მტერი. ამ დროს მეფე ჩვიდმეტი წლისა იყო. ბრძოლაში განსაკუთრებული სიმამაცით ზაზა ციციშვილი და გიორგი სააკაძე გამოირჩეოდნენ.

გიორგი სააკაძემ სახლში მიიწვია გამარჯვებით გახარებული მეფე. ნადიმზე ლუარსაბ მეფეს გიორგის და მოეწონა და, მიუხედავად სამეფო კარის წინააღმდეგობისა, მალე დაქორწინდა კიდეც მასზე.

შემდგომმა მოვლენებმა მტრობა ჩამოაგდო ლუარსაბ მეფესა და გიორგი სააკაძეს შორის. ეს უკანასკნელი საქართველოდან გაიქცა და შაჰ-აბასს სთხოვა თავშესაფარი. ცბიერებით ცნობილი შაჰი ყოველგვარ ინტრიგას აწყობდა საქართველოს წინააღმეგ: მან ჯერ ლუარსაბის და, ლელა (თინათინი) შეირთო, შემდეგ კი თეიმურაზსაც „დაუმოყვრდა“ - მისი ულამაზესი და, ელენეც მოიყვანა ცოლად. შაჰმა წმიდა ლუარსაბ მეფეს თეიმურაზის მოკვლა და კახეთის სამეფო შესთვაზა, თეიმურაზს კი ლუარსაბის მოკვლის საფასურად ქართლის სამეფოს დაჰპირდა.

მიხვდნენ ქართველი მეფენი შაჰის მზაკვრობას. ღვთის შეწევნით, ამჯერად გადარჩა საქართველო ძმათა კვლის საშინელებას.

შეაშინა შაჰი ქართველთა ერთობამ, ვითომ სანადიროდ და დროის სატარებლად თავისთან მიიწვია ლუარსაბი და თეიმურაზი. მეფეებმა მოითათბირეს და ბრძოლა გადაწყვიტეს, ნარეკვავის მინდორზე ფიცით აღუთქვეს ერთმანეთს წინაშე „ქრისტეს ღმრთისა დადებად სულნი და სიკვდილი ქრისტესთვის“. ისინი დარწმუნებულნი იყვნენ ქართველების გამარჯვებაში, მაგრამ ღალატის გამო დამარცხდნენ და თავი იმერეთს შეაფარეს.

შაჰ-აბასმა საშინლად ააოხრა ქართლ-კახეთი და გორში დაბანაკდა. აქედან შეუთვალა გიორგი მეფეს, გაეცა სტუმრები და სანაცვლოდ დიდძალ საგანძურს დაჰპირდა. გიორგი III შორს დაიჭირა ვერაგი შაჰის პირობა, კათოლიკოსი მალაქია და პაატა აბაშიძე აახლა ყეენს, მათი პირით პატიება სთხოვა და შეუთვალა: „გევედრებით, რეცა პატივსგვცე და მისცე მეფეთა სამეფონი თჳსნი და იმსახურენ მათ, ვითარცა პირველ მამათა შენთა და თქუენ წარხვიდეთ“. როცა შაჰ-აბასმა ნახა, რომ ძალით ვერას გახდებოდა, ცბიერებას მიმართა: დაიბარა ლუარსაბის გამზრდელი შადიამან ბარათაშვილი და სთხოვა, მომიყვანე ლუარსაბი, არაფერს დავუშავებ, თეიმურაზი კი მოსისხლე მტერია ჩემი, მას ვერ ვაპატიებო. თან ოქროთი მოოჭვილი ხმალი გაატანა ლუარსაბთან მეგობრობისა და თანადგომის ნიშნად.

ლუარსაბმა კარგად იცოდა შაჰის „მეგობრობა“, მაგრამ მეფურმა სინდისმა სხვანაირად გადაწყვიტა - „უკუეთუ არა წარვიდე, ამიყრის ქუეყანათა და მოაოჴრებს, რა მადლი არს ჩემდა“.

შაჰ-აბასმა ლიქნით და პატივით მიიღო მეფე, მეგობრულად მოექცა, მაგრამ ცოტა ხნის შემდეგ ქართლში ახალი მმართველი დანიშნა და ჯარებიც ჩააყენა. ლუარსაბი ჯერ ყარაიაში წაიყვანა, ვითომცდა სანადიროდ, იქიდან კი - სპარსეთში.

ყარაიაში ყოფნისას ლუარსაბმა ყველა განაცვიფრა ახოვანებით და ვაჟკაცობით. მისი ნანადირევის ხილვამ შურით აღავსო შაჰი. ლუარსაბის დამ, თინათინმა, რომელიც ყაენის ცოლი იყო, სთხოვა თავის ლამაზ და ჩინებულ ძმას, უბადრუკად მოეჩვენებინა თავი შურით აგზებული აბასისათვის, მაგრამ მეფემ სევდიანად გაიღიმა და თქვა: „უწყი, რამეთუ არღარა განმიტევებს, ამისთჳს უმჯობეს არს სიკეთისა ჩუენება, ვიდრე სიავისა“. დიდმარხვის დროს შაჰის ნადიმზე ლუარსაბმა შემოთავაზებული თევზი არ ჭამა, დღეს თევზით გინდა გავტეხო მარხვა, ხვალ ხორცს შემომთავაზებ, შემდეგ კი ქრისტეს უარყოფასაც მომთხოვო - გაამჟღავნა მან შაჰის დაფარული განზრახვა. სიბრაზისაგან გაცოფებულმა შაჰმა პირდაპირ ქრისტეს უარყოფა და ალაჰის აღიარება უბრძანა მეფეს. მთელი ქვეყანა რომ მიბოძო, მაინც ვერ აღვასრულებ შენს ბრძანებას, რადგან ქრისტეს სახელით ნათელი მიმიღია და მხოლოდ ის მწამსო, - მხნედ უპასუხა წმიდა ლუარსაბმა.

დატყვევებული გვირგვინოსანი შირაზს წაიყვანეს და დილეგში ჩააგდეს. შვიდი წლის განმავლობაში ყოველდღე შედიოდნენ მასთან ციხეში მოლები, „ჰოი, მეფეო! შეიწყალე სიჭაბუკე შენი და ნუ ეურჩები ბრძანებასა შაჰისასა, დაუტევე სარწმუნოება შენი და იწამე მაჰმადი, თორემ მწარე ტანჯვა და სიკვდილი მოგელის!“ - ეუბნებოდნენ ისინი წმიდანს. „რაცა გნებავთ ყოფად ჩემდა, ჰყავით და აღასრულეთ ბრძანება ყაენისა“, - პასუხობდა ლუარსაბი.

ყაენმა უკანასკნელად შეუთვალა ქართველთა მეფეს: „ანუ უარჰყავ ქრისტეჲ, ანუ თანა-გაძს სიკუდილი მძჳნვარეჲ“. ლუარსაბმა კი, რომელსაც პატიმრობის შვიდი წელი ლოცვასა და მარხვაში გაეტარებინა, „ბოროტთაგან შეურყეველმან და მომლოდინემან ნეტარისა მის სასოებისა და გამოჩინებისა დიდებისა დიდისა ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩუენისა იესუ ქრისტეჲსა“, ამჯერად დუმილით განაცხადა თანხმობა მოწამეობრივ აღსასრულზე.

შაჰი საბოლოოდ დარწმუნდა, რომ ვერაფერი შეარყევდა ლუარსაბის სარწმუნოებას, განრისხებულმა საპყრობილეში გაგზავნა ჯალათები და მეფის წამებით მოკვდინება ბრძანა.

მტარვალები მივიდნენ ბრძანების აღსასრულებლად. მეფე მიხვდა, რომ დამდგარიყო ჟამი მისი განსვლისა ამიერ სოფლიდან და ჯალათებს უთხრა: „მაცალეთ, რათა ვილოცო უფლისა მიმართ და მერე აღასრულეთ ბრძნებული მის უსჯულოისა“. წმიდა ლუარსაბმა ღვთისმშობლის ხატის წინაშე დაიჩოქა და მხურვალედ შეჰღაღადა: „ჰოი, დედოფალო ჩვენო ღმრთისმშობელო, შენდამი დამიძს ყოველი სასოებაჲ ცხოვრებისა ჩემისა, შენ ხარ მფარველი ჩემი, შენ ხარ ნუგეშინისმცემელი ჩემი, შენ მომეც მე შეწევნაჲ ღუაწლისა ამის ჩემისა, შენ მიოხე წინაშე ძისა შენისა და შემრთე წმიდათა მოწამეთა თანა, რათა მეცა ვადიდებდე მამასა და ძესა და წმიდასა სულსა“.

ლოცვის დამთავრებისთანავე ჯალათები დილეგში შევიდნენ და მშვილდის საბლით შეუბრალებლად მოაშთვეს ღვთისმოსავი მეფე. ღამით წმიდა მოწამის დაუფლველ გვამს საკვირველი ნათელი დაადგა. მეორე დღეს წმიდა მოწამის სხეული ციხის ეზოში დაფლეს.

ეს მოხდა 1622 წელს.

წმიდა არჩილსა და ლუარსაბს ათასი წელი აშორებს ერთმანეთისაგან, მაგრამ საქართველოს ეკლესიამ მათი ხსენება ერთ დღეს განაწესა ღვაწლისა და წამების მსგავსების გამო. კათოლიკოს-პატრიარქი ლეონიდე (+1921) ამ ორი მეფის თითქმის ერთნაირ მოწამეობრივ აღსასრულს მიაწერს „ჩვენი წამებული და მრავალტანჯული სამშობლოს თითქმის ყოველ დროს ერთსა და იმავე ვაებას, ერთსა და იმავე სიმწარეს“ და წუხს, რომ „ლუარსაბის წმიდა ძვლები დღესაც ისევ სპარსეთში არიან და არჩილის საფლავი ერწოელ ფშაველსა და ხევსურს თუ უნახავს თორემ სხვას არავის“.

 

0
თემები:
საეკლესიო კალენდარი