სვეტლანა არისტარხოვა

საქართველო მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ეკოლოგიურად სუფთა ქვეყანა გახდება

438
(განახლებულია 11:16 14.11.2017)
მოსკოველი სვეტლანა არისტარხოვა შემოქმედებითი ადამიანი და მოგზაურია; მას ჯანსაღი ცხოვრება და ეკოლოგია აინტერესებს.

საქართველომ ის თავისი ბუნებით, ხილისა და ბოსტნეულის მრავალფეროვნებით, ქართული სტუმართმოყვარეობითა და დიდსულოვნებით დააინტერესა. აქ სვეტლანამ ზაფხული გაატარა და Sputnik-ის პროექტის „უცხოელის თვალით დანახული საქართველო" ფარგლებში თავის შთაბეჭდილებებს გვიზიარებს.

გრძელი ისტორია

მოგზაურობით გატაცება პატარაობიდან დაიწყო. შესაძლებლობის ფარგლებში შვებულებას ვიღებდი და ჩვენი თვალუწვდენელი დედამიწის სხვადასხვა კუთხეში სახეტიალოდ მივდიოდი — გვატემალა, ინდოეთი, ტაილანდი, მანილი, თბილი ქვეყნები.

ყოველთვის მაღელვებდა და ახლაც მაღელვებს ბუნებაზე ზრუნვა. დღეს ეკოლოგია სიცოცხლისთვის ბევრს ნიშნავს. ბუნებასთან ერთად ჰარმონიაში რომ მეცხოვრა, მთელი სხეულითა და სულით, იოგას მივყავი ხელი და ფსიქოლოგიით დავინტერესდი, ასევე ვეგეტარიანელობით და დავიწყე ზრუნვა იმაზე, რომ ჩემ გარშემო ეკოლოგიურად სუფთა ნივთები ყოფილიყო. თუმცა ეს ცოტაა.

სამუშაო გრაფიკი, ავრალები, დედლაინები — სტრესი სამსახურში სულ თან მდევდა. ნაცრისფერი ცა, სიცივე, ყინვა — მოსკოვური ამინდი წლის უმეტეს პერიოდში არ მახარებდა. მინდოდა მზე, გემრიელი ხილი, ბოსტნეული, სიმწვანე ირგვლივ.

და რაღაც მომენტში გავაცნობიერე, რომ ცხოვრება უნდა შევიცვალო. მომიწია მუდმივი სამსახურის დატოვება. ეს არ იყო ადვილი გადაწყვეტილება, თუმცა მუდმივ სტრესსა და დაძაბულობაში ცხოვრება აღარ მინდოდა. მეუღლემ მხარი დამიჭირა. მისმა სამუშაომ ოცნების ასრულების ნება მოგვცა — გადავწყვიტეთ მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობა. ეს დაახლოებით ერთი წლის წინ იყო. დაიწყო თავგადასავლები!

Путешественница Светлана Аристархова
© Sputnik / Agnes Papazian
სვეტლანა არისტარხოვა

ზაფხულში — საქართველოში!

ვსხედვართ მე ჩემი ქმარი კაფეს ვერანდაზე კუნძულ ბალიზე. ინდონეზია პირველი ქვეყანაა, სადაც ზამთრის გატარება გადავწყვიტეთ. „მალე შინ უნდა დავბრუნდეთ, მოსკოვში. სად წავიდეთ შემდეგ ჯერზე, სად გავატაროთ ზაფხული?" — მკითხა მეუღლემ. დიდხანს არ მიფიქრია და ვუპასუხე: "საქართველოში! იქ არ ყოფილხარ, საქართველოში თბილ პერიოდში ძალიან ბევრი ხილი და ბოსტნეულია, ადამიანები — მეგობრული და გულისხმიერი, და ბუნებაც ძალიან ლამაზია".

ამ საუბრიდან რამდენიმე თვეში საქართველოში, თბილისში აღმოვჩნდით. ყოველ უქმეებზე გავდიოდით ქალაქიდან, ვათვალიერებდით ქვეყნის ღირსშესანიშნაობებს — კახეთს, იმერეთს, სამეგრელოს… მაღალი მთები, კლდოვანი ხეობები, მდინარეები და ტბები — საკმარისია, თბილისიდან ორიოდე ათეული კილომეტრით გახვიდე და ბუნების წიაღში ხარ, თითქოს ცივილიზაციიდან შორს იმყოფები.

ერთ ეპიზოდს მოგიყვებით. პრომეთეს მღვიმეში მივდივართ. ნავიგატორმა მოგვატყუა და რომელიღაც სოფელში ამოვყავით თავი. ხედავთ, რა უსიამოვნება შეგვემთხვა? მაგრამ არა საქართველოში. ხილის ბაღში აღმოვჩნდით. ჩვენ გარშემო ხეებს ება ატმები, ვაშლები, ლეღვი. ცდუნებას ვერ გავუძელით, იქვე ვწყვეტდით ლეღვს და ვჭამდით. უგემრიელესია! სიმართლე რომ ვთქვა, მოსკოვში ლეღვი ცალობით იყიდება და რამდენიმე ევრო ღირს. განსხვავებას მაშინვე გრძნობ.

ადამიანები ძალზე კეთილმოსურნე და სტუმართმოყვარე არიან. ხშირად, როცა ბაზარში მიდიხარ საყიდლებზე, გამყიდველი გჩუქნის ცოტა ხილს ან კაკალს. ჩემი ჰობია ფლორისტიკა. და როცა ბუკეტისთვის ყვავილებს ვყიდულობ, ხშირად მჩუქნიან რომელიმე ყვავილს. თითქოს წვრილმანია, მაგრამ ძალიან სასიამოვნოა!

Букет из цветов и фруктов
© Sputnik / Agnes Papazian
ყვავილებისა და ხილისგან შექმნილი ბუკეტი

ქართული სამზარეულოს გაკვეთილები

ერთხელ მე და ჩემი დიასახლისი, რომელთანაც ბინა ვიქირავეთ თბილისში, პატარა, მაგრამ მყუდრო სამზარეულოში ვიდექით. ვამზადებდით ნამდვილ ქართულ ისპანახის მხალს. ის ამბობს: „ცოტა უცხო სუნელი, ცოტაოდენი ხმელი სუნელი და სულ ცოტა ყვითელი ყვავილი უნდა დავამატოთ მხალს". მე ზუსტად ვასრულებ მის მითითებებს, ვურევ და გემოს ვუსინჯავ… უგემრიელესია!

დედაქალაქში უამრავი კარგი და მყუდრო პატარა რესტორანია, სადაც სასიამოვნოა სადილობა ან ვახშმობა. საღამოობით ხშირად გავდიოდით ქალაქში, რათა დავმტკბარიყავით მოფუსფუსე თბილისითა და მისი ვიწრო ქუჩებით. ამ გასეირნების ერთ-ერთი მიზანი იყო საინტერესო ადგილის პოვნა, სადაც გემრიელი ქართული საკვების დაგემოვნება იქნებოდა შესაძლებელი.

ქართული სამზარეულო საკმაოდ მრავალფეროვანია. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი ხორცეულია, ის ვეგანებისთვისაც კარგია, რომლებიც ცხოველურ პროდუქტებს არ იღებენ. მხალი, სალათები, აჯაფსანდალი — ეს ყველაფერი ძალზე გემრიელია, და ქვეყნის კოლორიტსა და მრავალფეროვნებას გადმოსცემს.

რესაიკლინგი თბილისში

შედიხართ მაღაზიაში, ყიდულობთ — ბევრ ბოსტნეულს, ხილს, სხვადასხვა კონსერვს თუნუქის ქილებში, ბურღულეულს მუყაოს ყუთებში — დაახლოებით ასე გამოიყურება კალათა სალაროს წინ სუპერმარკეტში. ყიდვის შემდეგ ყველა ეს პროდუქტი თავსდება უსასრულო პოლიეთილენის პაკეტებში. მაგრამ სად წავიღოთ ეს ყველაფერი გამოყენების შემდეგ?

თუ ვაშლს გადააგდებთ, ის რამდენიმე თვეში დალპება, ხოლო ცელოფანის პაკეტი — რამდენიმე ასეული წლის შემდეგ და თან გარშემო ყველაფერს დააბინძურებს და მოწამლავს. და დღეს ისე, როგორც არასდროს, უნდა გვესმოდეს, მთელი ნაგავი ჩვენს პლანეტაზე რჩება. სწორედ ამიტომ ნაგვის ურნა ეკოლოგების საგულდაგულო ყურადღების ობიექტი ხდება.

Путешественница Светлана Аристархова
© Sputnik / Agnes Papazian
სვეტლანა არისტარხოვა

დღეს ნაგვის გადამუშავება უმნიშვნელოვანესი ინდუსტრიაა, რომელიც ჩვენი, მთელი პლანეტის ცხოვრების ჯანსაღ წესს უზრუნველყოფს მომავალში. რესაიკლინგი (ინგლ. ნაგვის გადამუშავება) რთული არ არის. მხოლოდ უნდა დაიყოს ბიონარჩენები და პლასტიკისა და ქაღალდისგან. ასევე, დანარჩენი ნაგვისგან უნდა გამოიყოს ბატარეები და აკუმულატორები, რადგან ისინი ტოქსიკურ ნივთიერებებს გამოყოფენ.

თბილისში ცხოვრების განმავლობაში რამდენიმე ადგილი ვნახე, სადაც ნაგვის სწორად გადაყრა იყო შესაძლებელი — ანუ, ვინც ეძებს, ის პოულობს კიდეც. ასევე, მაღაზიის თაროებზე შეიძლება ისეთი პროდუქტების პოვნა, რომელთა დამზადებისას გადამუშავებული პლასტიკი გამოიყენეს.

რა თქმა უნდა, ყველას მოვუწოდებ, შეიძინონ ეკოლოგიურად სუფთა ნივთები და პროდუქტები. ეს ბევრად სასარგებლოა ჯანმრთელობისა და გარემოსთვის. თუმცა, სამწუხაროდ, ამის შესაძლებლობა ყოველთვის არ არის.

ჟანგბადის უკმარისობა

წარმოიდგინეთ, რომ საღამოს თბილისში სეირნობთ. ყოველ ფეხის ნაბიჯზე რა შეგხვდებათ? რა თქმა უნდა, ავტომობილი — უამრავი! არაფერს ვიტყვი იმაზე, რომ მოძრაობის წესებს აქ საკმაოდ უცნაურად იცავენ… თვითონ ფაქტი, რომ ქალაქში უამრავი ავტომობილი მოძრაობს და უამრავი საცობი იქმნება, უკვე მეტყველებს, რომ რაღაც არის შესაცვლელი.

დღეს თბილისი იხრჩობა გამონაბოლქვითა და ბეტონით. მწვანე საფარი ქრება, ძალიან ცოტაა პარკები და სკვერები. მოსკოვს თუ შევადარებთ, იქაც დიდი და დამღლელი საცობებია, თუმცა ქალაქში მრავალი პარკი და დასვენების ადგილია.

ძველი თბილისელები ხშირად ამბობენ, რომ ადრე ქალაქი უფრო გამწვანებული იყო. ეს ჩანს კიდეც, თუ ძველ ფოტოებს დაათვალიერებს. ქალაქის მშენებლობებთან დაკავშირებით ცოტა რამეს თუ გავაკეთებთ, თუმცა თითოეულ ჩვენგანს შეუძლია, კვირაში თუნდაც ორი დღე უარი თქვას ავტომობილზე. ეს შეამცირებს გზების გადატვირთვას და ქალაქს უფრო მეტ სუფთა ჰაერს მისცემს. თბილისი ეკოლოგიურად უფრო სუფთა ქალაქი გახდება.

Путешественница Светлана Аристархова
© Sputnik / Agnes Papazian
სვეტლანა არისტარხოვა

საქართველო დროთა განმავლობაში გააცნობიერებს რესაიკლინგის მნიშვნელობას, გადახედავს შეხედულებებს პლასტიკის გამოყენებასთან დაკავშირებით და მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ეკოლოგიურად სუფთა ქვეყანა გახდება. ამისთვის მხოლოდ ცოტა მცდელობაა საჭირო.

 

438
თემები:
ეკოლოგია საქართველოში -2018 (45)
ამერიკელი ჯარისკაცები ბაღდადში

მოსაზრება: რა მოუტანა ერაყის ომმა აშშ-სა და მსოფლიოს?

5
(განახლებულია 14:56 13.08.2020)
აშშ-ის ამჟამინდელი ნაციონალური კატასტროფა გამოწვეულია (ან პროვოცირებულია) უპირველესად ერაყის წარუმატებელი ავანტურით.

დმიტრი კოსირევი

და წიგნი, რომელიც ეს-ესაა გამოიცა ამერიკაში, კარგია არა მარტო იმით, რომ დაწვრილებით ააანალიზებს, ვინ და როგორ იღებდა გადაწყვეტილებას ერაყის ინტერვენციის თაობაზე 2003 წელს. ის ასევე აპროვოცირებს დისკუსიას თემაზე, რომ საქმე მარტო მაშინდელი მმართველის, ჯორჯ ბუშისა და მისი გუნდის არაადეკვატურობაშია.  

საუბარია რობერტ დრეიპერის ნაშრომზე „ომის დაწყება. როგორ ჩაითრია ბუშის ადმინისტრაციამ ამერიკა ერაყში“ (To Start a War, by Robert Draper). ავტორს ბუშის ოჯახთან მეგობრული კავშირი ჰქონდა წიგნის წერის დაწყებამდე, მერე კი ექს-პრეზიდენტმა მასთან საუბარზე უარი თქვა. თუმცა არა სხვებმა. დრეიპერმა იმ დროის ასობით ჩინოვნიკის ინტერვიუებს მოუყარა თავი. მოდით, ახლა ჩვენი დროის ადამიანის თვალით შევხედოთ საკითხს: რა მოუტანა ამერიკასა და მსოფლიოს ერაყში ომმა?

ყველაზე აშკარა: 90-იანი წლების ილუზიას, რომ ახლა მსოფლიოში ერთადერთი ზესახელმწიფო არსებობს, რომელიც მართავს მას, ბოლო მოეღო. ეს იმიტომ, რომ ყველამ დაინახა, რომ ზესახელმწიფოს აშკარად სუსტი მოწინაარმდეგის დამარცხება შეუძლია, მაგრამ ასეთი გამარჯვება მოგებულსაც ანადგურებს.

აღმოჩნდა, რომ უახლოეს მოკავშირეებს (გერმანია და საფრანგეთი) და მაშინ ძალიანაც კეთილგანწყობილ პარტნიორებს (რუსეთი) ამგვარ ვითარებაში საკუთარი აზრი შეიძლება ჰქონდეთ, და საჭიროების შემთხვევაში, ამერიკის იგნორირებაც შეუძლიათ.

ისე გამოვიდა, რომ ერაყის ოკუპირების შემდეგ, ამერიკამ, თავისი ფინანსური და სხვა სიმძლავრეებით, ეს ქვეყანა ბედნიერი და აყვავებული ვერ გახადა. ესე იგი, აშშ-ის პოლიტიკური თუ ღირებულებათა სისტემები საექსპორტოდ არ გამოდგება, რაც სწორ აზრზე აყენებს მსოფლიოს ათობით სახელმწიფოს. ანუ აღმოჩნდა, რომ ამერიკის გარეშე არათუ შეიძლება ცხოვრება, არამედ საჭიროცაა.

არსებობს ჯერ კიდევ არც ისე კარგად გამოკვლეული საკითხი ამერიკული საზოგადოების განხეთქილებისა და იდეური რღვევისა, მართვის მთელი სისტემისა, რომ აღარაფერი ვთქვათ ფინანსებზე. და განა დაემართებოდა ქვეყანას მსგავსი კატასტროფა, რომ არა ერაყის ავანტიურა? ნებისმიერ შემთხვევაში, ამაში ერაყმა თავისი წვლილი შეიტანა.  

დრეიპერის წიგნი უპირველესად თითქოს სრულიად შემთხვევით სიუჟეტს წარმოგვიჩენს: ამერიკის დაზვერვის დეგრადაციას. ირკვევა, რომ 90-იანების ბოლოს დაზვერვის ცენტრალურ ბიუროს პრობლემები ჰქონია ბილ კლინტონის ადმინისტრაციასთან. მაგრამ ამ დროს 2001 წლის 11 სექტემბერი მოხდა და უწყების მაშინდელ ხელმძღვანელ ჯორჯ ტენეტს გავლენის აღდგენის იმედი გაუჩნდა.

სხვათა შორის, დაზვერვის ცენტრალური ბიუროს ჩავარდნებს 90-იანებში თავისი მიზეზები ჰქონდა, მაგრამ მერე სასაცილო ვითარება შეიქმნა ― სწორედ ახლო აღმოსავლეთში შეიქმნა ჭკვიანი და უნარიანი სპეციალისტების დეფიციტი. და ტენეტს დაუმტკიცებლის დამტკიცება მოუხდა ― რომ ერაყის ლიდერი სადამ ჰუსეინი ფარულ ალიანსში იყო „ალ-ქაიდასთან“ და აშშ-ს წინააღმდეგ მასობრივი განადგურების იარაღს ამზადებდა.  

და როგორ იქცევა ასეთ დროს ცუდი დაზვერვა? ამზადებს სიყალბეებს და ითხოვს, ირმუნონ ის. სხვათა შორის, სიტუაცია 2003 წელთან შედარებით ძალიან არ შეცვლილა ― „არჩევნებში რუსეთის ჩარევის“ ისტორიაც ღიად უვარგის მასალაზე იგებოდა. მოკლედ, ჭკვიანი დაზვერვა სახელმწიფოს დიდ ფულს უზოგავს, სულელი კი უზარმაზარ პრობლემებს ქმნის.

მაგრამ ერთი უწყების ჩავარდნა მაინც კერძო ამბავია. არანაირი ერაყული კატასტროფა არ იქნებოდა, პირადად ჯორჯ ბუშსა და იმ ადამიანებს, რომლებიც საკვანძო თანამდებობზე დანიშნა პრეზიდენტმა, დაზვერვის ცენტრალური ბიუროსგან ყალბი ინფორმაცია არ მოეთხოვა. დიახ, ტენეტმა თავისი კანტორა იმგვარ სააგენტოდ გადააქცია, რომელიც პუბლიკაზე ჰყიდდა იდეას, რომ სადამი ამერიკის საფრთხე იყო. მაგრამ იმ ეპოქის ყველა საკვანძო პერსონაჟმა აიძულა ის, ასე მოქცეულიყო ― თავდაცვის მინისტრის მოადგილე პოლ ვულფოვიცმა და მისმა ხელმძღვანელმა ზდონალდ რამსფელდმა, ვიცე-პრეზიდენტმა დიკ ჩეინიმ და უპირველესად, თავად პრეზიდენტმა ბუშმა.

რატომ აკეთებდნენ ისინი ამას? იმიტომ რომ გლობალიზმის იდეოლოგები იყვნენ. მათ ჯერ კიდევ თავიანთ წინა თანამდებობებზე ყოფნისას მიაღებინეს კონგრესს „ერაყის გათავისუფლების აქტი“, შექმნეს კომისიები, რომლებიც ადანაშაულებდნენ დაზვერვის ცენტრალურ ბიუროს, რომ ისინი ერაყიდან მომდინარე „საფრთხეებს“ ვერ ხედავდნენ (კიდევ ირანიდან და ჩრდილოეთ კორეიდან). ხოლო როცა ტერორისტებმა ნიუ-იორკს შეუტიეს, ქვეყანა უკონტროლო ისტერიკაში ჩავარდა, რითაც ამ ადამიანებმა ისარგებლეს.

რაც შეეხება ბუშს, მისთვის, წიგნის თანახმად, სადამი ისეთი ურჩხული იყო, რომლის ქვეყნის სათავეში დატოვება არ შეიძლებოდა. ასევე სხვა უცხოელი ლიდერებისაც. ბოლოს და ბოლოს, დადგა მომენტი, როდესაც ამერიკას უნდა ეჩვენებინა, რომ სწორედ ის იყო ის ერთადერთი ზესახელმწიგფო.

შედეგი: დრეიპერის თქმით, ადმინსიტრაციაში არ გამართულა არცერთი დისკუსია იმაზე, დაეწყოთ თუ არა ომი ერაყში. საუბარი მხოლოდ დაწყების დროზე მიდიოდა.

და რა ვითარებაა ის, როდესაც ხელისუფლებაში არიან მზა იდეების მქონე ადამიანები, ხოლო მათ ხელქვეითებს მხოლოდ იმ ფაქტების შერჩევა ევალებათ, რომლებიც ამ იდეებს შეესაბამება?

როდესაც იდეები წინასწარაა მომზადებული, ხოლო ფაქტები მათ უნდა შეესაბამებოდეს, ამას „დერჟავის“ მმართველი კლასის უმეცრება და დეგრადაცია ჰქვია. და ზოგადად მისი განათლებული კლასის დეგრადაცია მთლიანობაში.

პრეზიდენტების, პრემიერებისა თუ მეფეების შეცვლა შესაძლებელია, მაგრამ მთელი ნაციისა ― რთულია. ეს აზრი გამოსჭვივის დრეიპერის წიგნზე გამოხმაურებებში: „ჩვენი საზოგადოება ანტიინტელექტუალურია“, „სკოლები, რომლებიც ვითომ ისტორიას, სოციოლოგიასა და კულტურას ასწავლიან“, ხშირად აგროვებენ ფულს და გაზნათლების ილუზიას ქმნიან...  

აშშ-სა და მის მოკავშირე ქვეყნებში განათლების დეგრადაციაზე საუბარი 90-იან წლებში დაიწყეს სერიოზულად, საიდანაც, როგორც ვხედავთ, იზრდება კიდეც „ერაყული“ და სხვა პრობლემების ფესვები. და ეს საუბრები მალე არ დასრულდება.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

5
ამერიკელი სამხედროები

მოსაზრება: „იანკი, Go home!“ - რა დაიწყო სირიაში

442
(განახლებულია 20:14 11.08.2020)
სამხედრო ბაზებსა და პატრულებზე თავდასხმა, სარაკეტო დარტყმები და ფუგასების აფეთქებები ― აშშ-ის არმიის ჯარისკაცებს სირიაში მყუდროებას მარტო ტერორისტული დაჯგუფებები არ ურღვევენ.

ნიკოლაი პროტოპოპოვი

კიდევ ვინაა უკმაყოფილო ამერიკელების ყოფნით არაბულ რესპუბლიკაში?

ამ დღეებში სარაკეტო დარტყმების სამიზნე აშშ-ის სამხედრო ბაზა გახდა ჰასეკეს პროვინციაში, სადაც ამერიკელებმა აეროდრომი მოაწყვეს მოიერიშე და სატრანსპორტო ვერტმფრენებისა და თვითმფრინავებისთვის. სირიული მედიის მონაცემებით, ბაზას უცნობი შეიარაღებული ფორმირებები დაესხნენ. ბოლო თვეებში ამერიკელებს სირიაში გამუდმებით ესვრიან და მათ დანაკარგები ჰყავთ. „უცნობების“ შეტევების მიმართ განსაკუთრებით მოწყვლადები მობილური პატრულები არიან.  ასე მაგალითად, მაისის ბოლოს აშშ-ის არმიის სამხედროებითა და „სირიის დემოკრატიული ძალების“ მებრძოლებით სავსე ავტომობილებს პროვინცია დეირ-ეზ-ზორში ავტომატებით, ტყვიამფრქვევებითა და ყუმბარებით შეიარაღებული ჯგუფი დაესხა თავს. დაიჭრა სამი ამერიკელი და ხუთი „დემოკრატიული ძალების“ მებრძოლი.

აპრილში ელ-ჰასაკის პროვინციაში თავდასხმების მთელი სერია მოხდა. კერძოდ, ჯავშანავტონობილი „ჰამერს“, რომელსაც ამერიკელი სამხედროები და „სირიის დემოკრატიული ძალების“ მებრძოლები გადაჰყავდა, „უცნობებმა“ შეუტიეს. დაიწრა რამდენიმე ადამიანი. მსგავსი ინციდენტის შედეგად დეირ-ეზ-ზორში დაიღუპნენ ამერიკელი ოფიცერი და ასევე „დემოკრატიული ძალების“ მებრძოლები. ხოლო კიდევ ერთი შეტევის შედეგად, ორი სამხედრო უგზოუკვლოდ დაიკარგა.

ხშირად პატრულების მარშრუტზე ასაფეთქებელი მოწყობილობები ფეთქდება. მაგალითად, ივლისში დასახლება საბჰაში საავტომობილო კოლონა აფეთქდა. ყველაზე მეტი დანაკარგები ამერიკელებს გასული წლის იანვარში ჰქონდათ, თუმცა პენტაგონში ჯიუტად უარყოფენ სირიაში მომხდარ თავდასხმებს და ასეთ ინფორმაციებს ფეიკურს უწოდებენ.

ბრძოლა რესურსებისთვის

სამხედრო ექსპერტი იური ლიამინი РИА Новости-სთან საუბარში აღნიშნავს, რომ ამერიკულ სამხედრო ობიექტებსა და პატრულებს შესაძლოა ადგილობრივი ტომები ესხმოდნენ თავს, რომლებიც აშშ-სა და მისი მოკავშირეების ოკუპაციაში აღმოჩნდნენ.

„ეს სირიის აღმოსავლეთსა და ჩრდილო-აღმოსავლეთში მცხოვრები არაბები არიან. ახლა ისინი ფაქტობრივად ქურთების ხელში არიან, რომლებსაც ამერიკელები უჭერენ მხარს. ბუნებრივია, ხალხი უკმაყოფილოა, ისინი კატეგორიულად ეწინააღმდეგებიან ამჟამინდელ მდგომარეობას, მიაჩნიათ რა, რომ რეგიონს დამასკი უნდა აკონტროლებდეს“, ― განმარტა ლიამინმა.  

„ქვეყანაში უკვე მრავალი წელია, სამოქალაქო ომი მიმდინარეობს, მოსახლეობას უამრავი იარაღი აქვს, თანაც არა მარტო ცეცხლსასროლი, არამედ ნაღმმტყორცნებიცა და მძიმე ტყვიამფრქვევებიც, ასევე ჩინური თუ არაბული წარმოების ზალპური ცეცხლის 107 მმ-ანი სისტემები აქვთ, რომლებიც ძალიან გავრცელებულია სირიასა და ერაყში“, ― ამბობს ლიამინი.

ექსპერტ ალექსანდრ პერენჯიევს მიაჩნია, რომ ამერიკულ სამხედროებზე თავდასხმები შესაძლოა სირიის რესურსებისთვის კოალიციისშიდა ბრძოლების ნაწილი იყოს.

„ეს, ფაქტობრივად, არის შეჯახება თავად მძარცველებს შორის. ერთი მხრივ, არის პენტაგონი, ხოლო მეორე მხრივ, სხვადასხვა ფინანსურ-სამრეწველო ჯგუფები, რომლებიც კერძო სამხედრო კომპანიების ინტერესებს ლობირებენ“, ― ამბობს პერენჯიევი.

მისი თქმით, სირიის თამაშში არც პენტაგონია დამოუკიდებელი ძალა, ის აშშ-ის გარკვეულ ჯგუფებს წარმოადგენს. ასეთი ფარული დარტყმები იმაზე მოწმობს, რომ სირიის წიაღისეულისთვის ბრძოლა ძლიერდება.  

„სირიის არმიას რომ შეეტია, პენტაგონი მაშინვე აღიარებდა ამას, ― ამატებს პერენჯიევი. ― მაგრამ როდესაც ამბობენ „უცნობი ჯაგუფებიო“, ესე იგი, უბრალოდ არ სურთ გაამჟღავნონ საიდუმლო, შიდა ომი. ამასთან, დარწმუნებული ვარ, ამერიკელებმა კარგად იციან, ვისგანაც ხვდებათ“.

ხალხის მრისხანება

კიდევ ერთი საშიშროება ამერიკელებისთვის ― ეს სახალხო წინააღმდეგობაა, რომლის მთავარი მიზანიც, როგორც პრეზიდენტი ბაშარ ასადი ამბობდა, ეს სირიის ტერიტორიების გათავისუფლებაა უცხოური ოკუპაციისგან.

ივნისში ქალაქ თელ-აბიადის მცხოვრებლებმა პიკეტი მოაწყვეს სასაზღვრო გადასასვლელზე, ცდილობდნენ რა, არ დაეშვათ თავიანთი ხორბლის უკანონო გატანა. ინციდენტის წინ სირიის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ პროთურქმა ბოევიკებმა და აშშ-ის მოკავშირე ბანდფორმირებებმა არაერთხელ გადაწვეს ხორბლისა და სხვა მარცვლეული კულტურების ყანები სახელმწიფოში ვითარების დესტაბილიზაციის მიზნით. აშშ-ის სამხედრო სარდლობა და მათი მოკავშირეები მიზანმიმართულად ართულებენ ჰუმანიტარულ ვითარებას სირიისჩრდილოეთში, რათა მოსახლეობა ოფიციალური ხელისუფლების წინააღმდეგ განეწყოთ.

ამერიკელების გამო ხშირად იღუპებიან მშვიდობიანი მოქალაქეები. მაისში ამერიკელმა სამხედროებმა მძღოლი დაცხრილეს დეირ-ეზ-ზორის პროვინციაში, რომლის მანქანამაც თითქოს მთავარი ავტომაგისტრალიდან გადაუხვია „კონიკოს“ ნავთობსაბადოს მახლობლად. სამხედროებმა ეს საფრთხედ მიიჩნიეს და ცეცხლი გახსნეს. ხოლო თებერვალში ქალაქ კამიშლიდან ახლოს მდებარე ბლოკპოსტზე სირიელმა სამხედროებმა აშშ-ის არმიის კოლონა გააჩერე, რომელიც შეუთანხმებელი მარშრუტით მოძრაობდა. ამერიკელებმა ადგილობრივებთან კონფლიქტის პროვოკაცია მოახერხეს და უწესრიგო სროლა აუტეხეს მათ. მაშინ 14 წლის ფეისალ ხალიდ მუჰამადი დაიღუპა და კიდევ ერთი ადამიანი დაიჭრა. ინციდენტის დარეგულირება მხოლოდ მას შემდეგ გახდა შესაძლებელი, რაც საქმეში რუსი სამხედროები ჩაერივნენ, რომლებმაც ავტოკოლონა ბაზირების პუნქტისკენ გაიყვანეს.

რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

442
მტირალი მამაკაცი

იტირე - ანუ რა უნდა ქნა, როცა ყელში „ბურთი გეჩხირება“

0
(განახლებულია 16:18 13.08.2020)
რუბრიკა „ფასილიტატორის“ სტუმარია ფსიქოლოგიის მაგისტრი, ბავშვთა ფსიქოდიაგნოსტიკოსი, ფსიქოკონსულტანტი, პროექტ „მომავლის კონსტრუქტორის“ წამყვანი, სპეციალური მასწავლებელი სკოლაში ანა ჯუღელი.

ტირილი ემოციის გამოხატვის ერთ-ერთი ფორმაა. ჩვილი ბავშვი გარესამყაროსთან ურთიერთობას ტირილით ამყარებს. ამ გზით ცდილობს საკუთარი ფიზიოლოგიური მოთხოვნილებების დაკმაყოფილებას. შემდეგ, როდესაც ბავშვი იზრდება და უკვე მეტყველებით შეუძლია მოთხოვნილებებისა და სურვილების დაფიქსირება, ტირილი სხვა ფუნქციას იძენს.

ანა ჯუღელი
photo: courtesy of Ana Jugheli
ანა ჯუღელი

აღსანიშნავია, რომ ადამიანი სამი სახის ცრემლს გამოყოფს, ესენია:

ბაზალური (ძირითადი) - საცრემლე ჯირკვლები ამ სახის ცრემლს მუდმივად აწარმოებენ. ის უზრუნველყოფს თვალის ტენიანობის შენარჩუნებას.

რეფექსური - გამღიზიანებლისგან გამოწვეული ცრემლი. მაგ., თვალში რაიმეს მოხვედრით, ქარით, კვამლით და ა.შ. გამოწვეული. ცრემლი ამ დროს თვალის დამცავის ფუნქციას იძენს.

ემოციური - ემოციის ტალღის მოწოლისას გამოყოფილი ცრემლი.

როდესაც ტირილზე ვსაუბრობთ, როგორც წესი, ემოციური ცრემლები იგულისხმება.

ტირილი ადამიანის ფიზიოლოგიური რეაქციია გარკვეულ ემოციურ სტიმულებზე - მაგალითად, ტკივილზე, იმედგაცრუებაზე, სიხარულზე და ა.შ.

ადამიანს ტირილის საშუალებით შეუძლია განიმუხტოს მოზღვავებული ემოციისგან. ტირილის დროს გამოიყოფა სტრესის ჰორმონი, რაც ხელს უწყობს სტრესისგან განთავისუფლებას.

ცრემლების მეშვეობით ადამიანს შეუძლია მიიღოს თანაგრძნობა. ამ შემთხვევაში ცრემლებს მეორადი სარგებელი აქვს.

ადამიანი ბავშვობიდანვე ირჩევს ქცევის გარკვეულ სტრატეგიებს, რომელთა საშუალებითაც ერგება გარემოს, სოციუმს, რომელთა საშუალებითაც იღებს სხვადასხვა ტიპის სარგებელს. ერთ-ერთი ასეთი სტრატეგია შეიძლება იყოს ტირილი.

თუ კი იტირებს, იცის რომ აუცილებლად მიიღებს სასურველს (ბავშვობიდანვე განმტკიცებული აქვს ეს ქცვევა). მსგავსი ტიპის ქცევა შენარჩუნებული იქნება იქამდე, ვიდრე ის „მუშაობს“. თუ კი ამ ქცევით სასურველს ვეღარ მიიღებს, მოუწევს სხვა სტრატეგიის შემუშავება.

აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ხშირად, ტირილი ბავშვობიდანვე იკრძალება. ტირილი მიაჩნიათ სისუსტედ, მხოლოდ გოგონებისთვის დამახასიათებელ ქცევადაც კი. ჩვენ ხშირად სტერეოტიპების მსხვერპლად ვიქცევით, ამის გამო ადამიანი ზრდასრულობაშიც არ აძლევს საკუთარ თავს ტირილის უფლებას.

უნდა გვახსოვდეს, რომ ტირილი ადამიანს როგორც ფსიქიკის, ასევე ფიზიოლოგიური განტვირთვისთვის სჭირდება. ალბათ გქონიათ შემთხვევა, როდესაც ტირილი გინდათ, შეგრძნება გაქვთ, რომ ყელში „ბურთულა გაგეჩხირათ“ და ვერაფერს უხერხებთ. ტირილის შემდეგ კი ეს ბურთულა ქრება და თქვენც შედარებით მსუბუქად გრძნობთ თავს.

ტირილისას ადამიანს შეუძლია გააცნობიეროს საკუთარი გრძნობები და ემოციები, ისე რომ არ დათრგუნოს ისინი. გრძნობების იგნორირებამ შეიძლება ადამიანი მიიყვანოს გაუცნობიერებელ ნეგატიურ განცდებამდე, რომლებიც, გარკვეული დროის შემდეგ, ხშირად სომატურ ჩივილებად ვლინდება. 

ტირილი ხშირად სიტუაციის სხვაგვარად დანახვის საშუალებას გვაძლევს. ის არ შველის მძიმე სიტუაციებს, არ ცვლის არსებულ რეალობას, თუმცა იძლევა ემოციური განმუხტვის საშუალებას და შემდეგ, თითქოს საჭირო ხედვა და რესურსიც კი უჩნდება ადამიანს კონკრეტულ სიტუაციაში მოქმედებისთვის.

ასევე, საინტერესოა ის ფაქტი, რომ ადამიანები თავად წყვეტენ სად იტირონ. იტირონ სხვების თანდასწრებით თუ იტირონ, როდესაც მარტო დარჩებიან.

„ნუ ტირი, ნუ აჩვენებ სხვებს რომ სუსტი ხარ“, „დიდი ბიჭები არ ტირიან“, „შენ უკვე დიდი გოგო ხარ, ნუ ტირი“ - დარწმუნებულები ვართ, რომ ხშირად მოგისმენიათ მსგავსი ფრაზები, ან შეიძლება თავადაც გითქვამთ სხვებისთვის.

გვახსოვდეს, რომ ტირილი ბუნებრივი ადამიანური რეაქციაა მოზღვავებულ ემოციურ სტიმულებზე, რომელსაც ბევრი სასარგებლო ფუნქცია აქვს. შენდეგ ჯერზე თუ ცრემლები მოგადგებათ, ნუ მოგერიდებათ, ნუ შეგრცხვებათ და მიეცით თავს ტირილის უფლება, ნახავთ, როგორ დაგამშვიდებთ ის - შეძლებთ ცხოვრებას პოზიტიური თვალით შეხედოთ.

თუმცა, აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ხშირი ტირილი შეიძლება დეპრესიული მდგომარეობის ნიშანი იყოს - თუ ტირით ძალიან ხშირად, მიზეზის გარეშე და ტირილი უკონტროლოა, აუცილებელია დროულად მიმართოთ სპეციალისტს.

 

0
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე