კაკალი

კაკლის უღლის სასარგებლო თვისებები

290
(განახლებულია 17:30 05.04.2021)
ყველასთვის კარგად არის ცნობილი, როგორი სასარგებლო პროდუქტია კაკალი, მაგრამ ადამიანებმა ნაკლებად იციან, რომ ასევე მრავალ დაავადებას კურნავს კაკლის უღელი, რომელსაც, სამწუხაროდ, კაკლის გარჩევისას, ჩვეულებრივ, ვყრით.

კაკლის უღელი განსაკუთრებული სამკურნალო ეფექტით გამოირჩევა, ის შეიცავს ორგანიზმისთვის აუცილებელ ორგანულ მჟავებს, ეთერზეთებს, ვიტამინებს, მათ შორის C, P, B1, ბეტა-კაროტინს და იუგლონს.

გაღივებული კაკლის უნიკალური თვისებები>>

კაკლის უღელს ახასიათებს მიკრობების საწინააღმდეგო, ანტიბაქტერიული, შემკვრელი მოქმედება, აძლიერებს ორგანიზმს, აქვს სიმსივნის საწინააღმდეგო თვისებები. მასში დიდი რაოდენობითაა იოდი, ამიტომ ადამიანის ორგანიზმში იოდის დეფიციტის შესავსებად კაკლის უღელი ერთ-ერთი საუკეთესო საშუალებაა. იოდის ნაკლებობა კი, შესაძლოა, ისეთი დაავადებების გამომწვევი მიზეზი გახდეს, როგორიცაა ბაზედოვის დაავადება (დიფუზიური ტოქსიკური ჩიყვი), ჩიყვი, მასტოპათია, ადენომა, მიომა, იმუნიტეტის დაქვეითება.

კაკლის უღლისგან სპირტზე ამზადებენ ნაყენს, რომელიც კარგია ისეთი დაავადებების დროს, როგორიცაა რადიკულიტი და ტკივილი სახსრებში, უძილობა, მეხსიერების დაქვეითება, თავის ტკივილი, ნევროზი. გარკვეული რეცეპტით მომზადებულ ნაყენს ანტისეპტიკური თვისებები გააჩნია. ის ეფექტურია ჭრილობების, ნაკაწრების დამუშავებისა და კანის სხვა დაავადებების დროს, ასევე კონიუნქტივიტის, თვალის სხვა, ინფექციებით გამოწვეული დაავადებების დროს.

ნაყენის მიღება არ შეიძლება, თუ ადამიანს აქვს ურტიკარია (ჭინჭრის ციება), მწვავე გასტრიტი, ასევე არ არის რეკომენდებული ეგზემისა და ნეიროდერმიტის დროს, კვინკეს შეშუპების (ანგიონევროზული შეშუპება) დროს.

კაკლის უღლის ნაყენი ადვილად მზადდება. ამისთვის იყენებენ სპირტს ან არაყს.

არაქისი, იგივე მიწის თხილი – სასარგებლო და მავნე თვისებები>>

გთავაზობთ ნაყენის მომზადების რამდენიმე რეცეპტს:

• პანკრეატიტის სამკურნალოდ: სამი დესერტის კოვზი კაკლის უღლისა და 150 გრამი არყის ნარევი შვიდი დღის განმავლობაში მინის ჭურჭელში გააჩერეთ. მისი მიღების მინიმალური ვადაა 14 დღე, ხოლო მაქსიმალური – სამი თვე. მიღების წესი: 5 წვეთი ნაყენი გახსენით მეოთხედ ჭიქა წყალში და უზმოზე მიიღეთ.

• ათეროსკლეროზის, გულის არითმიის დროს: ქილა გაავსეთ კაკლის უღლით, დაასხით არაყი ისე, რომ უღელი დაიფაროს. შვიდი დღის განმავლობაში შეინახეთ ბნელ ადგილზე. მიღების წესი: გახსენით 30 წვეთი ნაყენი 200 გრამ წყალში და მიიღეთ დღეში ერთხელ.

• შაქრიანი დიაბეტის მკურნალობისთვის: ამისთვის სპეციალური ნაყენი გამოიყენება. დაქუცმაცებულ კაკლის უღელს დაასხით არაყი და ერთი კვირა გააჩერეთ. მიღების წესი: 5 წვეთი ნაყენი ცოტაოდენ წყალში გახსენით და მიიღეთ დღეში ერთხელ, ჯობს – უზმოზე. მკურნალობის კურსი, როგორც წესი, 21 დღიდან სამ თვემდე გრძელდება.

ნუში და მისი სასარგებლო თვისებები>>

• რადიკულიტის სამკურნალოდ: მინის ჭურჭელში მოათავსეთ დაახლოებით 40 გრამი კაკლის უღელი, დაამატეთ 100–150 გრამი არაყი. გააჩერეთ ორი კვირა. შეიზილეთ მტკივნეულ ადგილზე.

• უძილობის, ნევროზების სამკურნალოდ: დაახლოებით 40 გრამი კაკლის უღელი აურიეთ 250 გრამ არაყში. გააჩერეთ ორი კვირა, შემდეგ მიიღეთ დღეში სამჯერ 25–25 წვეთი.

• ფარისებრი ჯირკვლის სამკურნალოდ: 200–250 გრამ კაკლის უღელს დაასხით 500 გრამი არაყი. ნარევი გააჩერეთ ორი კვირა. მიღების წესი: სამჯერ დღეში 30–30 წვეთი.

• მასტოპათიის სამკურნალოდ: 30 კაკლის უღელი მოათავსეთ გაუმჭვირვალე ჭურჭელში, დაასხით 150 გრამი არაყი. ნაყენი გააჩერეთ 10 დღე. მიღების წესი: ორი თვის განმავლობაში ყოველდღიურად, დღეში ერთხელ მიიღეთ წყალში გახსნილი 15 წვეთი ნაყენი.

კაკლის უღლის მეტი კონცენტრაციის მისაღწევად მას სპირტზე ამზადებენ. სპირტზე დამზადებული კაკლის უღელი გამოიყენება შემდეგი დაავადებების დროს:

• ეგზემა. 1 კილოგრამი კაკლისგან გამოცლილი უღელი მოათავსეთ მინის ჭურჭელში და აურიეთ 500 მილილიტრ სპირტში; დადგით შვიდი დღე ბნელ ადგილზე, შემდეგ გაწურეთ. მიიღეთ დღეში ერთხელ სადილის კოვზით.

წყლის კაკალი – იდუმალი, ლამაზი, მივიწყებული სამკურნალო მცენარე>>

• კუჭის წყლული. ერთ ლიტრ 40-გრადუსიან სპირტში მოათავსეთ 200 გრამი კაკლის უღელი. კარგად დახურულ ჭურჭელში, ბნელ ადგილზე 21 დღე გააჩერეთ. მიიღეთ დღეში ერთხელ სადილის კოვზით.

• ონკოლოგიური დაავადებები. 25 კაკლის უღელი მოათავსეთ ჭურჭელში (არ უნდა იყოს ლითონის ჭურჭელი), დაამატეთ 70%-იანი 200 მილილიტრი სპირტი. ერთი კვირა გააჩერეთ ისეთ ადგილზე, სადაც მზის სხივი არ მოხვდება. ნახევარ ჭიქა წყალში გახსენით 15–20 წვეთი ნაყენი და დღეში სამჯერ მიიღეთ.

• საშვილოსნოს ფიბრომიომა. აურიეთ 25 კაკლის უღელი და 70%–იანი სპირტი მუქი ფერის, გაუმჭვირვალე ჭურჭელში, გააჩერეთ 7 დღე. მიიღეთ 30 გრამ წყალში გახსნილი 15–15 წვეთი დღეში სამჯერ, ორი თვის განმავლობაში.

გარდა სპირტზე დამზადებული ნაყენისა, კაკლის უღლისგან შეგიძლიათ მოამზადოთ ჩაი და ისე მიიღოთ.

კაკაო და მისი სასარგებლო თვისებები>>

ნაყენი მრავალი დაავადების სამკურნალოდ და პროფილაქტიკისთვის გამოიყენება, მაგრამ მას უკუჩვენებებიც აქვს, ამიტომ ჯობს, კაკლის უღლის ნაყენი ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ მიიღოთ.

290
თემები:
სასარგებლო რჩევები (503)
ენდრო

ენდრო სამკურნალო მცენარე და მისი სასარგებლო თვისებები

43
(განახლებულია 09:36 18.04.2021)
ენდრო ჩვენთვის, ძირითადად, ასოცირდება აღდგომასთან და კვერცხის შეღებვასთან, მაგრამ ამ მცენარეს უძველესი დროიდან იყენებენ სამკურნალოდ.

ენდრო (Rubia tinctorum) ენდროსებრთა (Rubiaceae) ოჯახის მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. აქვს სუსტი, წვრილი, ბღაუჭა, მცოცავი ღეროები, რომელთა სიგრძე რამდენიმე მეტრს აღწევს. მთავარი ფესვი საკმაოდ ძლიერია, სიღრმეში დატოტვილი. ფესვის ზედა ნაწილიდან იზრდება მხოხავი, მერქნისებრი მრავალთავა ფესურა, რომელზეც კვირტებია განლაგებული. ფოთლები ვიწროკვერცხისებრი, წაწვეტებული ფორმისაა, ხრტილისებრი ბღაუჭა კბილებით. ღეროები და ფოთლები შებუსულია. ყვავილედი გაშლილი, რთული საგველაა. ყვავილები წვრილია და ყვითელი გვირგვინი აქვს. მწიფე ნაყოფი შავი ფერისაა, წვნიანი და კენკროვანი. ენდრო ყვავილობს ივნისიდან სექტემბრამდე. ნაყოფი მწიფდება ოქტომბერ–ნოემბერში.

ენდრო გავრცელებულია მთის ფერდობებზე, იზრდება თითქმის ყველა სახის ნიადაგზე.

მასთან შერეული სხვადასხვა დასადედებელ-ფერმჭერის საშუალებით (ნაცარი, შაბი, გამხმარი შვინდის ნახარში, მურყნის ქერქის ნახარში და სხვა) იღებდნენ წითელი ფერის ფართო სპექტრს. ენდროთი იღებებოდა ბამბის, შალის, მატყლის მრავალფეროვანი საფეიქრო ნაწარმი. იგი იძლეოდა მდგრად ფერებს.

ენდრო საქართველოში უძველესი დროიდან იყო ცნობილი. ინტენსიური წარმოების გამო საექსპორტო საგანსაც წარმოადგენდა. საქართველოდან იგი აქლემებით გაჰქონდათ აღმოსავლეთ ქვეყნებში. ქართული ენდრო წარმატებით უწევდა კონკურენციას საერთაშორისო ბაზარზე აზიურ და კაპრის ენდროს. მისი პლანტაციები საქართველოში გაშენებული იყო სხვადასხვა ადგილზე (თელავი, სიღნაღი, აწყური, ქუთაისი). XIX საუკუნის 70-იანი წლებიდან ხელოვნური საღებავის — ანილინის მიღების შემდეგ ენდროს აღარ იყენებდნენ. ამჟამად ველური სახითაა გავრცელებული ქართლ-კახეთსა და იმერეთში.

სამკურნალო მცენარეები. კვრინჩხი (ღოღნაშო)>>

ენდრო შეიცავს ორგანულ მჟავებს, პექტინებს, შაქარსა და სხვა ნივთიერებებს. მედიცინაში გამოიყენება ენდროსშემცვლელი პრეპარატები, რომლებიც შლიან ფოსფატურ და ოქსალატურ ქვებს თირკმელებსა და შარდის ბუშტში. აქვს შარდმდენი და სპაზმოლიტური მოქმედება.

ენდრო აყუჩებს ტკივილის შეგრძნებას შარდის გამოყოფის დროს, ტკივილს თირკმელებში, აუმჯობესებს წყალ–მარილოვან ცვლას.

მედიცინაში გამოიყენება ენდროს ფესურა და ფესვები.

ხალხურ მედიცინაში გამოიყენება ენდროს ნაყენი და ნახარში; ოფიციალურ მედიცინაში კი იყენებენ ენდროს ექსტრაქტს წვეთებსა და აბებში, ნაყენს, ფხვნილსა და ფიტოჩაის მცენარეებისგან. ასევე, მცენარის ფესვებისგან ამზადებენ მალამოს (კვერცხის გულთან და შაბთან ერთად), რომელსაც გარეგანი დაზიანებების, მოტეხილობის დროს ხმარობენ.

მზესუმზირა და მისი სასარგებლო თვისებები>>

ენდროს ნახარში კარგად მოქმედებს ზედა და ქვედა კიდურებიდან მარილების გამოდევნაზე ისეთი დაავადებების დროს, როგორიცაა პოდაგრა, ართრიტი, ოსტეოქონდროზი, პოლიარტრიტი. ნახარში ასე მზადდება: 1 ჩაის კოვზ კარგად დაქუცმაცებულ (თითქმის ფხვნილის ფორმით) ენდროს დაასხით 1,5 ჭიქა მდუღარე წყალი. შემდეგ დადგით ცეცხლზე და ადუღეთ 10 წუთი. გადაწურეთ, გააგრილეთ. მიიღეთ დღეში სამჯერ, ნახევარი ჭიქა ჭამიდან 40 წუთის შემდეგ.

ნაყენი გამოიყენება ნაღვლის ბუშტის კენჭოვანი დაავადებებისა და ქოლეცესტიტის დროს, როგორც ტკივილგამაყუჩებელი, დიურეტული (შარდმომგვრელი) და სპაზმოლიტური საშუალება.
ენდროს წვეთებს მედიცინაში იყენებენ თირკმელებისა და საშარდე გზების ანთებითი დაავადებების დროს.

სხვადასხვა ქვეყანაში ენდროს ხალხურ მედიცინაში გამოიყენებენ სხვადასხვა დაავადებების სამკურნალოდ, როგორიცაა ამენორეა (მენსტრუაციის უქონლობა), ანურია (თირკმელების მიერ შარდის გამოყოფის შეწყვეტა), გულის სარქვლის უკმარისობა, ელენთის, სასუნთქი სისტემის, ნაწლავთა და ძვლის ტუბერკულოზის, რაქიტის, ოსტეომიელიტის, ანემიის, ასციტის, დიზენტერიის, იშიასისა და პოდაგრის შემთხვევებში.

მჟაუნა და მისი უნიკალური სასარგებლო თვისებები>>

ენდროს საფუძველზე დამზადებული პრეპარატებს ადამიანის ორგნიზმი, მთლიანობაში, კარგად იტანს, მხოლოდ ყურადღება უნდა მიექცეს, რომ მისი მიღების დროს შარდი მოწითალო ფერის ხდება. თუ სიწითლე ინტენსიურია, ენდროზე დამზადებული პრეპარატის დოზა უნდა შემცირდეს.

ასევე, ენდროს მიღება არაა რეკომენდებული კუჭის მომატებული მჟავიანობის დროს.

 

სტატია მომზადებულია RCDA-ს მასალებზე დაყრდნობით

43
თემები:
სასარგებლო რჩევები (503)
Golden Tulip Borjomi

თუ საოცარი ბუნებით ტკბობა გსურთ, ბორჯომს უნდა ესტუმროთ პატარა სამოთხე საქართველოში

427
(განახლებულია 14:47 07.04.2021)
საქართველო რომ მდიდარია უნიკალური კურორტებით, ამაზე არაერთხელ გვისაუბრია. იმუნიტეტის გაძლიერება, ორგანიზმის გაკაჟება, ან უბრალოდ სულიერი განტვირთვა, განსაკუთრებით, პანდემიის დროს ძალიან მნიშვნელოვანია თითოეული ადამიანისთვის.

ამისთვის ერთ-ერთი საუკეთესო ადგილი კურორტი ბორჯომია, სადაც ყველა პირობაა შექმნილი იმისთვის, რომ ნაყოფიერად დაისვენოთ, სუფთა ჰაერი ისუნთქოთ, ამასთან უნიკალური სამკურნალო წყლის აბაზანებით გაიკაჟოთ სხეული. ჟურნალისტმა და მწერალმა დადუნა ნადარაიამ ახლახან იმოგზაურა ამ ულამაზეს კურორტზე და ჩვენს მკიხველს საკუთარი ემოციები და რჩევები გაუზიარა.

დადუნა ნადარაია. ბათუმი
photo: courtesy of Daduna Nadaraia
დადუნა ნადარაია. ბათუმი

- მიმდინარე პანდემიამ, შიდაიზოლაციამ, შეზღუდვებმა, ქვეყანაში ისედაც მძიმე სიტუაცია კიდევ უფრო დაამძიმა, რამაც ყველა ადამიანზე მოახდინა გავლენა, მათ შორის ჩემზეც. რთული და დამღლელი დღეების შემდეგ თბილისთან ახლოს ბუნებაში ყოფნა და განტვირთვა მინდოდა, ამიტომ არჩევანი ბორჯომზე შევაჩერე და კურორტისკენ ავიღე გეზი. მინდა დაწვრილებით გიამბოთ, თუ როგორ დამხვდა ეს ულამაზესი კურორტი წვიმიანი მარტის თვის ბოლოს.

დილიდან წვიმდა. ქალაქი და მის გარშემო მდებარე უალამაზესი მთები ნისლში იყო ჩაძირული. ვფიქრობ, ნებისმიერი  ტურისტისათვის სასიამოვნოა ნისლიან ქალაქში ფეხით სიარული. მინდოდა თითოეული წუთით დავმტკბარიყავი, არც ერთი წამი არ დამეკარგა, ამიტომ ბარგი სასტუმროში დავტოვე და, რადგან წვიმას უკვე გადაეღო, ქალაქში სასეირნოდ გავეშურე.

დადუნა ნადარაია
photo: courtesy of Daduna Nadaraia
დადუნა ნადარაია

- სანამ თქვენს ემოციებს გაგვიზიარებთ, რას ურჩევთ ბორჯომში დასვენების მსურველებს, სად დარჩნენ ღამის გასათევად, დასასვენებლად?

- მე პირადად სასტუმრო „ბორჯომი პალასში“ გავჩერდი. ეს სასტუმრო ერთ-ერთი საუკეთესოა. ხედი ჩემი ფანჯრიდან, სასტუმროს ინტერიერი, კვება, მომსახურება, აუზი, სპა და სხვადასხვა გამაჯანსაღებელი პროცედურები – ყველაფერი  იდეალურია. პანდემიის გამო ფასდაკლებით სამ ადამიანზე ნომრის ღირებულება 250 ლარს შეადგენდა. ფასში შედიოდა დილის საუზმე, სადილი, ვახშამი. უგემრიელესმა კერძებმა და მომსახურებამ ძალიან მოგვხიბლა მე და ჩემი მეგობრები.

თუმცა ქალაქში არაერთი საოჯახო ტიპის სასტუმროა, რომელიც გამოირჩევა მომსახურების ხარისხით და შედარებით დაბალი ფასებით. ამასთან, ბორჯომში შესაძლებელია, ადგილობრივებისგან იქირაოთ პატარა, კომფორტული აპარტამენტები, რაც გაცილებით იაფი დაგიჯდებათ. აქ ფასები 30-დან 150 ლარამდე მერყეობს, გააჩნია პირობებს, კვებას და ა.შ.

- მიმდინარე პანდემიამ თითოეულ ადამიანს დაასვა დაღი. რამდენად იცავენ ქალაქში რეკომენდაციებით გათვალისწინებულ ზომებს, მითითებებს? მაღაზიებში, სასტუმროებში, კვების ობიექტებში არის თუ არა უსაფრთხოების ზომები დაცული?

- რეკომენდაციით გათვალისწინებული ნორმები დაცული იყო როგორც ქალაქში, ასევე სასტუმროში, მაღაზიებში და ა.შ. ვფიქრობ, ამ თვალსაზრისით ბორჯომში მოგზაურობა სასიამოვნო და უსაფრთხოა. რა თქმა უნდა, ქალაქის ქუჩებში სეირნობისას სევდა შემოგაწვება, რადგან პანდემიის გამო ტურისტები არ არიან, მაგრამ ამ რეალობის შეცვლა მხოლოდ იმით შეგვიძლია, რომ თითოეულმა ჩვენგანმა ზუსტად შევასრულოთ რეკომენდაციით გათვალისწინებული წესები და შევეცადოთ დღეები გავაფერადოთ ბუნებაში გასვლით, მოვერიდოთ თავშეყრის ადგილებს.

სასტუმრო ,,ბორჯომი პალასი
photo: courtesy of Daduna Nadaraia
სასტუმრო ,,ბორჯომი პალასი"

- რას ურჩევთ ჩვენს მკითხველს, რა ადგილები დაათვალიერონ ბორჯომში?

- საბედნიეროდ, ბორჯომი მდიდარია საოცარი, თვალისმომჭრელი მთებით, ტბებით და ეროვნული პარკებით. ლაშქრობის მსურველებს შეგიძლიათ მოინახულოთ ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი, ნეძვის აღკვეთილი, ლომის მთა, კახისის ტბა, წეროს ტბა, მეღრუკის ხეობა. სამწუხაროდ, უამინდობის გამო ამ ადგილების დათვალიერება ვერ შევძელი. ბორჯომი ასევე გამოირჩევა კულტურული ძეგლების სიმრავლით. აქ შეძლებთ მოინახულოთ ისეთი უძველესი ისტორიული და კულტურული ძეგლები, როგორიცაა მწვანე მონასტერი, ტიმოთესუბნის მონასტერი, ფოთოლეთის ეკლესია, დაბის წმინდა გიორგის ეკლესია, პეტრეს ციხე, დვირის ციხე, ყვიბისის ბერის საყდრების ეკლესია და ა.შ.

მწვანე მონასტერი
მწვანე მონასტერი

ულამაზესი სანახავია მწვანე მონასტერი, რომელიც ბორჯომიდან რამდენიმე კილომეტრში, დაბურული ფოთლოვანი ტყის შუაგულში მდებარეობს. ძეგლი მეცხრე საუკუნით თარიღდება. მეცნიერთა აზრით, ის ცნობილი ქართველი მოღვაწის, წმინდა გრიგოლ ხანძთელის მოწაფეების – ქრისტეფორესა და თევდორეს აშენებულია.

ბორჯომთან ახლოს არის ულამაზესი ტიმოთესუბნის ღვთისმშობლის სახელობის მონასტერი, რომელიც მე-12–მე-13 საუკუნეების მიჯნაზე აუგიათ სოფელ ტიმოთესუბანში. ტაძარი თვალწარმტაც ბუნებაშია ჩაკარგული. მას პანდემიამდე უამრავი დამთვალიერებელი სტუმრობდა. იმედია მომავალში კვლავ უამრავი ქართველი და უცხოელი ტურისტი შეძლებს მის მონახულებას.

ბორჯომის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი
ბორჯომის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

ბორჯომიდან ისე არ წამოხვიდეთ, რომ არ მოინახულოთ ღირსი სერაფიმე საროველის ეკლესია, რომელიც სადგერში მეუფე სერაფიმეს (ჯოჯუა) ლოცვა-კურთხევით აშენდა. ტაძრის მახლობლად სენაკი დგას. სენაკის შესასვლელში წერია: „ეს კელია არის ასლი იმ კელიისა, რომელშიც სიცოცხლის უკანასკნელი წლები გატარა ღირსმა მამა სერაფიმე საროველმა“. ტაძრის ტერიტორიაზე ნახავთ უზარმაზარ ქვას, რომელიც ანალოგია წმინდა სერაფიმეს ქვისა. როცა ბოროტი ცდილობდა მამა სერაფიმეს გონების ამღვრევას, წმინდა მამა კიდევ უფრო ამკაცრებდა ღვაწლს – ყოველ ღამით ის უზარმაზარ ქვაზე ადიოდა და ხელაპყრობით წარმოსთქვამდა იესოს ლოცვას: „უფალო იესო ქრისტე, ძეო ღვთისაო, შემიწყალე მე ცოდვილი.” ასე ლოცულობდა წმინდანი 1000 დღე-ღამის განმავლობაში.

ბორჯომის პარკი
photo: courtesy of Daduna Nadaraia
ბორჯომის პარკი

აუცილებლად ესტუმრეთ ბორჯომის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმს, რომელიც მუდამ ამშვენებდა და ამშვენებს ბორჯომის იერსახეს თავისი ულამაზესი არქიტექტურით. შენობა წმინდა ნინოს ქუჩაზე 5 ნომერში მდებარეობს. ის ერთ-ერთი უძველესი მუზეუმია საქართველოში. მდიდარია უნიკალური კოლექციებითა და ისტორიით. აქ თავმოყრილი ასეული წლების განმავლობაში შეგროვებული 40 ათასზე მეტი ექსპონატი.

ეს თემა ამოუწურავია. კიდევ ბევრი ადგილის ჩამოთვლა შეიძლება, თუმცა ეს ძალიან შორს წაგვიყვანს.

ბორჯომის პარკი
photo: courtesy of Daduna Nadaraia
ბორჯომის პარკი

- ქალაქში შიდა გადაადგილება რამდენად მოწესრიგებულია?

- თვითონ ქალაქი იმდენად პატარაა, რამდენიმე საათში მთელ ქალაქს შემოივლი ფეხით. რაც შეეხება რაიონებს, საზოგადოებრივი ტრანსპორტი საკმაოდ ხშირი ინტერვალით მოძრაობს და ეს პროლემას არ უქმნის არც ადგილობრივებს, არც სტუმრებს. ავტოსადგურიდან თითქმის ყველა მიმართულებით გადის სამარშუტო ტაქსი და ავტობუსი.

მინერალური წყლის წყარო ბორჯომში
© Sputnik / Alexander Imedashvili
მინერალური წყლის წყარო ბორჯომში

- თუ ადამიანს ფოტოს გადაღება უყვარს, რომელია ბორჯომში ყველაზე ფოტოგენური ადგილები?

- ალბათ პირველი, რაც ამ დროს მახსენდება, არის „სილამაზის ხიდი“, რომელიც ქალაქს ბორჯომის პარკთან აკავშირებს. ხიდი განსაკურებით ლამაზი სანახავია ღამით. ამასთან, პარკში უამრავი ადგილია, სადაც საოცარი ფოტოების გადაღებას შეძლებთ.

ულამაზესი ექსტერიერი აქვს და არაერთი ფოტოგრაფის ობიექტივში მოხვედრილა „ფირუზას“ შენობა. ეს არის ცნობილი სანატორიუმი ბორჯომში, ბარათაშვილის ქუჩაზე, ბორჯომის პარკის მიმდებარედ. ფირუზისფერი სახლი, ირანის გენერალური კონსულის - მირზა რიზა ხანის დასასვენებელი სახლი იყო, რომელიც კონსულს  1892 წელს აგარაკად აუშენებია. კონსულის გარდაცვალების შემდეგ, უნიკალური არქიტექტურის სახლი სანატორიუმად გადაკეთდა. 2016 წლიდან კი სპარსი სპეციალისტების მიერ რესტავრირებული „ფირუზა“ ქსელური სასტუმრო გახდა. სპარსული სტილის ფირუზისფერი, ლამაზად მოჩუქურთმებული შენობის ფასადი ყველა გამვლელ-გამომვლელს თვალს სჭრის. აივნის შიგნით, კედლები და ჭერი, ლამაზი, სარკესავით მბრწყინავი ორნამენტებითაა დაფარული. სახლს პატარა აბრა აქვს, რომელსაც აწერია: "მირზა რიზა ხანი".

თუ ბუნებაში ფოტოების გადაღება გიყვართ, აუცილებლად უნდა ახვიდეთ პლატოზე, საიდანაც ქალაქის ულამაზესი ხედი იშლება. აქ არის ე.წ. ეშმაკის ბორბალი, საიდანაც არა მარტო ბორჯომი, არამედ მისი სოფლებიც ხელის გულივით მოსჩანს. პლატოზე ასვლა როგორც მანქანით, ისე საბაგიროს საშუალებით შეგიძლიათ. თუმცა არც ფეხით ასვლა წარმოადგენს პრობლემას.

დადუნა ნადარაია
photo: courtesy of Daduna Nadaraia
დადუნა ნადარაია

- როგორ დასრულდა თქვენი მოგზაურობა ბორჯომში?

- ჩემი მოგზაურობა ბორჯომში ძალიან ლამაზად დაიწყო და  დასასრულიც ასეთი ჰქონდა. დილით სასტუმროს ვერანდაზე მივირთვი ყავა, ვტკბებოდი ხედებითა და პოზიტივით ვიყავი სავსე. შემდეგ გამოვედი სასტუმროდან, ჩავისუნთქე სუფთა ჰაერი. ციოდა, მაგრამ ჩიტები სასიამოვნოდ ჭიკჭიკებდნენ. შუადღისას ბორჯომის პარკისკენ ავიღე  გეზი. დავაგემოვნე ცხელი, ძალიან გემრიელი გლინტვეინი. თეთრი, ხელით ნაქსოვი შარფი შევიძინე, მოვიხვიე მხარზე, ბორჯომის პარკში დავკრიფე კლდეებზე შეფენილი ყოჩივარდები და ბორჯომის წყლები მივირთვი. ქალაქში რამდენიმე ადგილობრივი ტურისტი შევნიშნე პარკთან და გამახარა ამ ფაქტმა. მოგეხსენებათ, საქართველოში პანდემიამ რთულ მდგომარეობაში ჩააგდო ტურიზმის სფერო. ამიტომ მიმაჩნია, რომ ხელი უნდა შევუწყოთ ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკას და როდესაც განტვირთვას და მოგზაურობას მოვისურვებთ, ისევ ჩვენს რეგიონებს ვესტუმროთ, დასამახსოვრებელი წუთები ვაჩუქოთ საკუთარ თავს და საყვარელ ადამიანებს.

427
თამარ ფეიქრიშვილი

 ექსპერიმენტები ხატვის გაკვეთილზე და 15 წუთიანი ინტერვალი „დაბადებიდან დაბადებამდე“   

0
(განახლებულია 14:53 19.04.2021)
რუბრიკაში „კლასგარეშე საკითხავი მასწავლებლებისთვის“-მეხუთე საჯარო სკოლის და ხელოვნების სტუდია „კრეატივის" სახვითი ხელოვნების პედაგოგს, მხატვარს, თამარ ფეიქრიშვილს გავესაუბრეთ.

„საუკეთესოა პედაგოგი, რომელიც ბავშვის მისწრაფებებს და სურვილებს ანგარიშს უწევს და ყოველ გაკვეთილს პატარა ზეიმად აქცევს“- ეს თამარის მოსაზრებაა, რომელსაც პრაქტიკულადაც ახორციელებს. რაც მთავარია, მოსწავლეებს საკუთარ მაგალითზე უჩვენებს, რომ ხელოვნება ცხოვრებისთვის აქტუალურ თემებს ყოველთვის უნდა ეხმაურებოდეს.

აქედან გამომდინარე, ალბათ დროული იყო, რომ ფოლკლორის ცენტრში ახლახან გამართული გამოფენა სიცოცხლის მარადიულობის თემას მიეძღვნა. თამარ ფეიქიშვილისა და ასევე მხატვრისა და პედაგოგის, ციცი ოსიყმაშვილის ნამუშევრები გამოფენაზე „გენეზისი“ სწორედ ამ თემას ასახავდა. ეს არ იყო თამარის პირველი გამოფენა. მასალაში მისი პედაგოგიური და შემოქმედებითი საქმიანობის ისტორიას გაეცნობით.

თამარ ფეიქრიშვილი
თამარ ფეიქრიშვილი

- თამარ, ვისი გავლენა იყო პროფესიის არჩევა?

- პედაგოგის პროფესიისადმი ჩემი ინტერესი ოჯახიდან მოდის. მასწავლებლის პროფესიის არჩევა დედასთანაა დაკავშირებული, რადგან ის პროფესიით მასწავლებელია. როცა ვხედავდით როგორ ასწორებდა რვეულებს და როგორი პასუხისმგებლობით ეკიდებოდა თავის საქმეს, ეს ჩვენზეც მოქმედებდა. ბავშვებისგან მაქსიმუმს მოითხოვდა, რათა რაც შეიძლება მეტი ცოდნა-განათლება მიგვეღო. დედამ ასევე ძალიან კარგად იცის სახვითი ხელოვნება და კარგადაც ხატავს.

თამარ ფეიქრიშვილი გაკვეთილზე
თამარ ფეიქრიშვილი გაკვეთილზე

- თქვენი პედაგოგიური ნათლობა სად მოხდა?

- ჩემი პედაგოგიური ნათლობა სკოლა „მოძღვარში“ მოხდა. როცა ჯერ კიდევ პატარა გოგო დამწყები პედაგოგის სტატუსით აუდიტორიაში შევედი, ცოტა დავფრთხი, რადგან მოზრდილი ასაკის გოგონებისთვის უნდა მესწავლებინა. მათი ჩემდამი დამოკიდებულება ცოტა სკეპტიკური იყო. ალბათ გარკვეული ეჭვი არსებობდა შევძლებდი თუ არა მათთვის ცოდნის ისე გადაცემას, როგორც ამას ჩემი უფროსი კოლეგები, კვალიფიციური პედაგოგები ახერხებდენენ. ჩემი აზრით, ეს შევძელი. გაკვეთილზე მაქსიმალურად ვიხარჯები და ამიტომ მოსწავლეებისგანაც ასევე მკაცრად ვთხოვ.

თამარ ფეიქრიშვილი
თამარ ფეიქრიშვილი

- სახვით ხელოვნებას როგორ ასწავლით, რაიმე თქვენეული მეთოდი თუ გაქვთ?

- თავიდან ძალიან რთული მხატვრული ხერხებით ვცდილობდი ცოდნის გადაცემას, მაგრამ მერე დავაკვირდი და მივხვდი, რომ უნდა შემეცვალა სწავლების მეთოდი. საჭირო იყო, რომ ხატვა მათთვის გასაგები ფორმით, ეტაპობრივად მესწავლებინა, რადგან ეს უფრო მომგებიანი და შედეგის მომცემი იქნებოდა. ვაკვირდებოდი თანდათან როგორ იზრდებოდნენ ისინი და ითვისებდნენ ჩემ მიერ მიწოდებულ ინფორმაციას. რაც შეეხება ინდივიდუალურ მეთოდებს, ის ყველა პედაგოგს აქვს და არც მე ვარ გამონაკლისი.

გამოფენაზე
გამოფენაზე

- კონკრეტულად თქვენ შემთხვევაში რაში გამოიხატება ინდივიდუალური მეთოდი?

- პირველ გაკვეთილზე აუცილებელია, რომ ბავშვმა საგნების განაწილება, ანუ კომპოზიციის ათვისება ცარიელი სიბრტყიდან დაიწყოს. თავიდანვე არასწორმა სწავლებამ შეიძლება ბავშვი სხვა მიმართულებით წაიყვანოს. ასევე აუცილებელია, რომ მან კარგად აითვისოს ჩანახატის შესრულების კულტურა და იგრძნოს ესკიზისა და ეტიუდის როლი, რომელიც ასე მნიშვნელონია ხელოვანისთვის.

თამარ ფეიქრიშვილის შემოქმედება
თამარ ფეიქრიშვილის შემოქმედება

- ხატვის გაკვეთილების ჩატარება ალბათ გაცილებით საინტერესოა  საკლასო ოთახის მიღმა, თქვენი ყველაზე ორიგინალური გაკვეთილი გაიხსენეთ...

- საინტერესოდ ჩატარებული გაკვეთილი იყო სამხატვრო სკოლაში, სადაც უფროსი კლასის მოსწავლეებთან ერთად ექსპერიმეტალური კომპოზიცია შევქმენი. წარმოიდგინეთ, ხუთი ადამიანი ინდივიდუალური ხელწერით, სხვადასხვა რაკურსიდან ქმნიდა ერთ ნახატს, რომელიც საბოლოოდ ჯამში, იმდენად საინტერესო და შთამბეჭდავი გამოვიდა, რომ ეს კადრები ჩემი მეხსიერებიდან არასოდეს წაიშლება.

თამარ ფეიქრიშვილის შემოქმედება
თამარ ფეიქრიშვილის შემოქმედება

- თუმცა აქ მარტო ხატვის ხერხების ათვისებაზე არ არის საუბარი...

- დიახ, ასეთი გაკვეთილების მერე, ისინი გარე სამყაროსაც სხვა თვალით უყურებენ და აღიქვამენ. მით უმეტეს კარგია მათთვის რადგან ჩაკეტილი სივრციდან გარეთ გადიან. ამიტომ ყველაზე ნაყოფიერი ჩემი აზრით, მაინც პლენერია. რადგან მოზარდები ყველაფერს აკვირდებიან და ყველა დეტალს უფრო კარგად ითვისებენ. ასევე მნიშვნელოვანია კონკურსები, რა დროსაც ბავშვი იგებს საკუთარ შესაძლებლობებს. მისთვის დამატებითი მოტივაცია და სტიმულის მიმცემია, როცა მის ნახატებს დამთვალიერებელი და შემფასებელი ჰყავს.

თამარ ფეიქრიშვილის ნამუშევრები
თამარ ფეიქრიშვილის ნამუშევრები

- თამარ ფეიქრიშვილის მხატვრობა ალბათ მისი პედაგოგიური საქმიანობისგან ცალკე განსახილველია...

- მე ვხატავ პოპ-არტის სტილში, ანუ კომპოზიციებს ვქმნი ძველი, უსარგებლო ნივთებისგან, ესაა საყოფაცხოვრებო თუ სამშენებლო ნარჩენები, რომელსაც ჩემი ნამუშევრებისთვის სულ ვაგროვებ. განსაკუთრებით მიყვარს ინსტალაციური ხელოვნება. ჩემში შთაგონება, შესაძლოა, ყველაზე უმნიშვნელო ნივთმაც კი გამოიწვიოს.

თამარ ფეიქრიშვილის შემოქმედება
თამარ ფეიქრიშვილის შემოქმედება

-სულ ახლახან ფოლკლორის ცენტრში, წარმატებით გაიმართა თქვენი და ციცი ოსიყმაშვილის ერთობლივი გამოფენა სახელად „გენეზისი“...

- დღეს პანდემია ისევ მძვინვარებს, მაგრამ ჩვენ რეგულაციები არ შეგვეხო და გამოფენის ჩატარება მოვასწარით. ორივე სახვითი ხელოვნების პედაგოგები ვართ. ეს გამოფენა მივუძღვენით მარადიულ სიცოცხლეს, დედის თემას, რაც დღეს, ისე როგორც არასდროს, აქტუალურია. მე მყავს ტყუპის ცალი ძმა, რომელიც 15 წუთით ჩემზე გვიან დაიბადა. კონკრეტული ნამუშევრების შექნის იდეა მისგან წამოვიდა. სწორედ ამ 15 წუთიანი ინტერვალის თემა „დაბადებიდან დაბადებამდე“ აისახა ჩემს ნამუშევრებში.

ციცი ოსიყმაშვილი და თამარ ფეიქრიშვილი გამოფენაზე
ციცი ოსიყმაშვილი და თამარ ფეიქრიშვილი გამოფენაზე

- ადრე რომელ გამოფენებში გაქვთ მონაწილეობა მიღებული?

- გავიხსენებ ეკოლოგიურ თემაზე მიძღვნილ გამოფენას, რომელზეც მოვაწყვე პერფორმანსები, რაც ჯანსაღი ცხოვრების წესს და გარემოს დაცვის საკითხებს გამოხატავდა. იმ გამოფენის სახელი იყო „ზურგს უკან მესმის" სტერეოტიპების რღვევასა და სწორი საზოგადოებრივი აზრის ფორმირებას მიეძღვნა გამოფენა„გარღვეული სივრცე", ბავშვობაზე იყო გამოფენა სახელად „დადა და ნოსტალგია". ასევე მინდა ვახსენო გამოფენა ,,გავდივარ", რომელიც მეგობრების მცირეწლოვანი დაღუპული შვილების ხსოვნას მივუძღვენი...

თამარ ფეიქრიშვილის შემოქმედება
თამარ ფეიქრიშვილის შემოქმედება

- როდესაც გაკვეთილზე შედიხართ თქვენი, როგორც მხატვრის მიზანი რა არის?

- მინდა ბავშვებში, ახალი სიტყვა და კრეატიული ხედვა გაჩნდეს, რაც თავისუფალი აზროვნებით მიიღწევა -ამისთვის საპილოტე ჯგუფი შევქმენი. იქ პატარები შერეულ ტექნიკაში შექმნილი ნამუშევრებით საინტერესო იდეებს გადმოსცემენ. ერთი მოსწავლის ყველაზე შთამბეჭდავ ნახატს ერქვა „გავთავისუფლდეთ წარსულის გადმონაშთებისგან". ეს იყო ნახატი-ინსტალაცია, კედლიდან გამოყოფილი, გათავისუფლებული ხელებით, რომელიც ამ თემას საინტერესოდ წარმოაჩენს. ხელოვნება მათ თავისუფალი აზროვნების ჩამოყალიბებაში ეხმარება და ეს კი გაცილებით მნიშვნელოვანია...

 

 

0