კულმუხო

კულმუხო უებარი საშუალება მრავალი დაავადების სამკურნალოდ

798
(განახლებულია 14:28 20.04.2020)
კულმუხოს განსაკუთრებით აქტიურად იყენებენ ტუბერკულოზის, ბრონქიტის, ზედა სასუნთქი გზების სხვა ანთებითი დაავადებების, გრიპის, ციებისა და მწვავე რესპირატორული დაავადებების დროს. მცენარე ეფექტურია მწეველებში ქრონიკული ხველებისას

კულმუხო (Inula helenium) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა რთულყვავილოვანთა ოჯახისა.

კულმუხოს უძველესი დროიდან იყენებენ, როგორც სამკურნალო საშულებას. მცენარე კურნავს მრავალ დაავადებას, მის შესახებ ცნობები ჯერ კიდევ ჰიპოკრატეს დროს მოიპოვებოდა. ძველი ბერძნები და რომაელები კულმუხოს საჭმელშიც იყენებდნენ.

კულმუხო გავრცელებულია საქართველოშიც. მას ფშავში ლუხუმას, აჭარაში ანდუზას, კახეთში კურმუხოს ეძახიან.

სამკურნალოდ ძირითადად გამოიყენება კულმუხოს ფესურა და ფესვი.

კულმუხოს ფესვი შეიცავს პოლისაქარიდებს, მათ შორის, 40–44%–მდე ინულინს, ინულენინს, ასევე, ფისს, პექტინებს, ცვილს, ეთერზეთებს, ალკალოიდებს, საპონინებს, ორგანულ მჟავებს, კუმარინებს, ფლავონოიდებს.

კულმუხოს სასარგებლო თვისებები

ხალხურ მედიცინაში კულმუხოს მრავალი დაავადების სამკურნალოდ იყენებენ, მათ შორის, ძირითადად, როგორც ამოსახველებელ საშუალებას. აქვს ანთების და მიკრობების საწინააღმდეგო თვისებები. განსაკუთრებით ეფექტურია მცენარე მწეველებში ქრონიკული ხველებისას, ასაკოვან ადამიანებში, ქრონიკული ბრონქიტის, ფილტვების ემფიზემის დროს.

კურკუმა და მისი სასარგებლო თვისებები>>

ზოგიერთ კვლევაში აღნიშნავენ, რომ კულმუხო ეფექტურად მკურნალობს ბრონქული ასთმის დროს.

კულმუხოს აქტიურად იყენებენ ტუბერკულოზის, ბრონქიტის, ტრაქეიტისა და ზედა სასუნთქი გზების სხვა ანთებითი დაავადებების დროს. მცენარე გამოიყენება გრიპის, ციებისა და მწვავე რესპირატორული დაავადებების დროს.

გარდა ამისა, დადგენილია, რომ მცენარეს აქვს ნაღვლმდენი ეფექტი, ასტიმულირებს საჭმლის მონელების პროცესს. კულმუხო ასევე აწესრიგებს ნივთიერებათა ცვლის პროცესს, ამის წყალობით მცენარის მიღება საკმაოდ ეფექტურ შედეგს იძლევა წონაში დაკლების მხრივ.

კულმუხოს ფესვი და ფესურა ფართოდ გამოიყენება წყლულოვანი დავადებების, გასტრიტის, გასტროენტერიტისა და სხვა დაავადებების დროს.

ცნობილია კულმუხოს სისხლდენის შეჩერების უნარი. ბევრი აღნიშნავს, რომ მისი გამოყენება სასარგებლოა ტროპიკული წყლულების, ჭრილობების დამუშავებისას, ცალკეულ შემთხვევებში – ეგზემის დროს. ცნობილია, რომ ავიცენა კულმუხოს რეკომენდაციას უწევდა კანის ქავილის, ნეიროდერმიტის დროს.

პრასი და მისი სასარგებლო თვისებები>>

ბულგარეთში კულმუხოს ფესვს (სპირტის ნაყენზე დამზადებულს) გულისცემისა და ეპილეფსიის დროს იყენებდნენ.

ასევე, სხვადასხვა ქვეყანაში კულმუხო აქტიურად ებრძოდა ყივანახველას, ჭიებს, ის აუმჯობესებს მადას, ხელს უწყობს ნივთიერებათა ცვლას.

აჭარაში კულმუხოს თიაქრის სამკურნალოდ იყენებდნენ. ფესვებს წყალში დანაყავდნენ, გაწურავდნენ და ავადმყოფს ასმევდნენ, ხოლო გაცხელებულ ფოთლებს, იმავდროულად, წელზე შემოაფენდნენ. ცეცხლზე შემთბარი, ზოგჯერ კი − მოხარშული ფოთლები იარის სამკურნალოდაც გამოიყენებდა.

ინულინის შემცველობის წყალობით, კულმუხო კარგი საშუალებაა დიაბეტის დროს.

ხალხურ მედიცინაში გამოიყენება არა მხოლოდ კულმუხოს ფესვები, არამედ ფოთოლი და ყვავილედი. მაგალითად, ტიბეტურ მედიცინაში მცენარის მიწისზედა ნაწილს იყენებენ ანგინის, დიფტერიის, კუჭ–ნაწლავის სხვადასხვა დაავადების დროს. ყვავილედს კი იყენებენ პნევმონიის დროს. ასევე, სხვა მცენარეებთან ერთად ეფექტურად მოქმედებს რევმატიზმის, ათეროსკლეროზი, პოდაგრისას.

ქუნჯუთი, ანუ სეზამი და მისი სასარგებლო თვისებები>>

მონღოლეთში მცენარის ყვავილედს იყენებენ პოლიართრიტის დროს, სურავანდის სამკურნალოდ, თავის ტკივილისას, ტვინში სისხლის მიმოქცევის დარღვევებისას.

მიწისზედა ნაწილის ნაყენი გამოიყენება თირკმელებისა და ნაღვლის ბუშტის კენჭოვანი დაავადებებისას, შეშუპების, პირის ღრუს ლორწოვანი ანთების, ძირმაგარას, ღია ჭრილობების, წყლულების დროს,

მცენარის თესლი გამოიყენება, როგორც ორგანიზმის გასაძლიერებელი, მატონიზირებელი საშუალება. თესლისა და ფოთლების ნაყენი და ნახარში ანტისტრესული მოქმედებით ხასიათდება, იცავს ორგანიზმს სხვადასხვა ტოქსიკური ნივთიერების ზემოქმედებისგან (მათ შორის, ალკოჰოლისა და ნარკოტიკების).

ტრადიციულ ჩინურ მედიცინაში კულმუხო იყენებენ გულმკერდის დაზიანებებისას, გვერდების მჩხვლეტი ტკივილისას.

კულმუხოს იყენებენ კოსმეტოლოგიაშიც, როგორც სახის კანის გამწმენდ, მატონიზირებელ, გამაახალგარდევებელ საშუალებას. ასევე გამოიყენება თმისთვის – აძლიერებს თმას და ებრძვის ქერტლს.

შვრია და მისი სასარგებლო თვისებები>>

კულმუხოს ეთერზეთები გამოიყენება, როგორც ამოსახველებელი და ანტისეპტიკური საშუალება შარდმდენი გზების დაავადებების დროს.

კულმუხოს მიღება არარეკომენდებულია

კულმუხო საკმაოდ ალერგიული მცენარეა, ამიტომ მისი გამოყენებისას ეს უნდა გაითვალისწინოთ. არ შეიძლება მისი მიღება თირკმელების დაავადებების, ორსულობისა და ძუძუთი კვების დროს.

კულმუხოს ნაყენისა და ნახარშის დამზადების რამდენიმე რეცეპტი

ფილტვების ანთების დროს: 2 ჩაის კოვზ დაქუცმაცებულ კულმუხოს ფესვს დაასხით ნახევარი ლიტრი მდუღარე წყალი, გააჩერეთ 30 წუთი, შემდეგ გადაწურეთ და კვლავ დადგით ცეცხლზე ადუღებამდე. დაუმატეთ 100 გრამი ცხელი რძე. მიიღეთ დღეში რამდენჯერმე ნახევარი ან მესამედი ჭიქის ოდენობით დაუმატეთ 1 ჩაის კოვზი თაფლი და ამდენივე კარაქი.

დიაბეტის დროს: 5 სუფრის კოვზ კულმუხოს დაქუცმაცებულ ფესვს დაასხით 1 ლიტრი მდუღარე წყალი, ადუღეთ წყლის ორთქლზე 10 წუთი. შემდეგ დაუმატეთ 2 სუფრის კოვზი ლობიოს ქერქი და კიდევ გააჩერეთ წყლის აბაზანაზე 10 წუთის განმავლობაში. დაუმატეთ კიდევ 1 ლიტრი ანადუღარი წყალი და გააჩერეთ 3 საათი. გადაწურეთ. მიიღეთ დღეში 5–6–ჯერ 200 გრამის ოდენობით, კვირაში 4–5 დღის განმავლობაში.

თხილი, მისი ნაჭუჭი, ფოთოლი და ქერქი – სასარგებლო თვისებები>>

კულმუხოს ნაყენისთვის აიღეთ ერთნაირი რაოდენობის მცენარის თესლი და 70%–იანი სპირტი. გააჩერეთ 3 კვირა. გადაწურეთ და მიღეთ დღეში სამჯერ 10–15 წვეთის ოდენობით ჭამის შემდეგ.

798
თემები:
სასარგებლო რჩევები (220)
თუთის ნაყოფი

თუთის სამკურნალო თვისებები

305
(განახლებულია 15:41 01.06.2020)
თუთა, თეთრიც და შავიც, სამკურნალოა. ხალხურ მედიცინაში სამკურნალოდ გამოიყენება თუთის ნაყოფი, ფოთლები, ფესვები, ქერქი.

თუთა, თუთის ხე (Morus) 15–20 მეტრი სიმაღლის ხეა ტკბილი ნაყოფით. გვხვდება 24 სახეობის, რომლებიც გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილში, სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ნაწილობრივ აფრიკაში.

ბალი - გემრიელი და სასარგებლო ხილი>>

საქართველოში იზრდება თუთის ორი სახეობა – თეთრი თუთა (Morus alba) და ხართუთა (Morus nigra). ბუნებრივ პირობებში ცოცხლობს 200-300, იშვიათად 500 წელი. საქართველოს კუთხეებში თუთას სხვადასხვა სახელი ჰქვია: ბჟოლა, ბჟოლი, ჟალღა, ჟოლი, მამალ გაჰრაჲ, მრეში, ფურცელი, ფურცლითუთა, ჯალღა, ჯორაბჟოლა.

თუთა, თეთრიც და შავიც, სამკურნალოა. ხალხურ მედიცინაში სამკურნალოდ გამოიყენება თუთის ნაყოფი, ფოთლები, ფესვები, ქერქი.

თუთის სასარგებლო თვისებები

თუთის ნაყოფი კარგია გულ-სისხლძარღვთა დაავადების დროს. ცნობილია, რომ უკრაინაში გულის მანკითა და მიოკარდიით დაავადებულები ერთი თვის განმავლობაში დღეში 4-ჯერ 300-400 გ მწიფე თუთას ჭამდნენ და სამი კვირის შემდეგ გულის ტკივილს აღარ გრძნობდნენ, მოუწესრიგდათ გულის რიტმიც.

ნაყოფი კარგი სტიმულატორია სისხლის წარმოსაქმნელად. იყენებენ პირის ღრუსა და ლორწოვანი გარსის ანთებისა და ყელის ტკივილის დროს. თუთა სამკურნალოდ გამოიყენება როგორც ახალი, ისე გამხმარი სახით. ამზადებენ ასევე მის მურაბას.

ჰიპერტონიისა და გულ-სისხლძარღვთა სხვადასხვა დაავადების დროს რეკომენდებულია თუთის ფესვების ნახარში. ფესვების ნახარში ასევე გამოიყენება ბრონქიტის, ბრონქიალური ასთმის დროს, ის აჩქარებს ჭრილობის შეხორცებას.

თუთის წვენი კარგია ცენტრალური ნერვული სისტემის დაავადებების დროს, ეხმარება სტრესის, ნერვული დააბულობისა და დეპრესიის მოხსნას.

ერთი მუჭა თუთა ძილის წინ კარგი საშუალებაა მათთვის, ვისაც უძილობა აწუხებს.

თუთის მიღება კარგია გონებრივი და ფიზიკური გადაღლილობისას.

თუთის ფოთლის ჩაი გამოიყენება ავიტამინოზის, სისხლის უკმარისობის, შაქრიანი დიაბეტის დროს. ახალი ფოთლების ნახარში კარგია მეძუძური დედებისთვის.

თუთის ფოთლებს ქართულ ხალხურ მედიცინაში ოდითგან იყენებდნენ როგორც ოფლმდენ, შარდმდენ, კუჭში შემკვრელ და ჭრილობების შემახორცებელ საშუალებას.

ფითრი – „ყველაფრის მკურნალი" პარაზიტი მცენარე>>

რჩევები:

თუთის მიღება არ შიძლება მათთვის, ვისაც ალერგია აქვს. შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულები უნდა მოერიდონ თუთის მიღებას.

თუთა ცუდად ერწყმის სხვა პროდუქტებს, ამიტომ მისი მიღება რეკომენდებულია ძირითად კვებებს შორის და მშიერ კუჭზე.

305
თემები:
სასარგებლო რჩევები (220)
გარდენიას შემოდგომა

არომატული ბოსტანი ჩვენს ბაღებსა და აივნებზე

75
(განახლებულია 14:57 31.05.2020)
საქართველოს სამზარეულო რომ მდიდარია საკმაზ-სანელებელი მწვანილეულით, ყველასათვის კარგად არის ცნობილი.

ბოლო წლებში განსაკუთრებით აქტუალური გახდა არომატული კუთხეების მოწყობა ეზოებსა და აივნებზე. დაიწყეთ პრაქტიკული გამოყენების მცენარეების მოშენება, რომლებიც სილამაზით არ ჩამოუვარდება, ზოგიერთი ბევრად აღემატება კიდეც პოპულარულ დეკორატიულ მცენარეებს და მათი ჩამონათვალი არც თუ მცირეა.

ჯერ კიდევ დროა დათესოთ და საკუთარ ეზოსა თუ აივანზე მოიყვანოთ ეკოლოგიურად სუფთა მწვანილეული კულტურები: რეჰანი, ანისული, სუსამბარი, ქონდარი, იმერული ზაფრანი, როზმარინი და სხვები, რომლებიც სასიამოვნო არომატს მოფენს და სხვა დეკორატიულ მცენარეებთან ერთად, გაგილამაზებთ ინტერიერს და კერძებსაც.

ქვემოთ მოყვანილია მწვანილეული და სანელებელი მცენარეები, რომლებიც არ არიან მომთხოვნი ნიადაგების მიმართ და ხარობენ ნებისმიერი ტიპის მიწებზე. თუმცა, განოყიერებულ და ზომიერად ნოტიო ბაღის მიწებზე ავლენენ მაღალდეკორატიულობას და მოსავლიანობაც უკეთესი აქვთ. ნებისმიერი მათგანი თამამად შეგიძლიათ დათესოთ ხის ყუთებსა და ქოთნებში - აივნებზე და ფანჯრის რაფებზე.

იმერული ზაფრანა
Flickr
იმერული ზაფრანა

ხავერდულა, იმერული ზაფრანი (Tagetes spp., ქართლური – კაკია; გურული – ხაფრანა, ნარგიზი;
კახური – ნარგიზი, სუსამბარი, ზაფრანა; იმერული – ყვითელი სურნელი, ხარჩოს ყვავილი;
მეგრული – ქორთული პირი, ყვინთელი კოჭა, ყვინთელი პირი, ჭითა პირა) - ქართული სამზარეულოს შეუცვლელი სანელებელი, მაღალდეკორატიული იმერული ზაფრანი ულამაზესია სხვა მცენარეებთან კომპოზიციაშიც და სუფთა ნათესების სახითაც. ყვავილობას იწყებს ზაფხულიდან გვიან შემოდგომამდე, თითქმის დეკემბრამდე. მზისა და ნარინჯისფერი, სპეციფიური სურნელის ხავერდულა შესანიშნავია მიქსბორდერებში, კლუმბებში, რაბატებში, როკარიუმებსა და ბორდიურებში. არის როგორც ჯუჯა, ისე მაღალი ფორმები, კომპაქტური მჭიდრო ბუჩქებით. იოლად ხარობს და ადვილად ეგუება გადარგვას ყვავილობის ფაზაშიც კი. ლანდშაფტის დიზაინერებს ეს მცენარე უყვართ მისი გამძლეობის, იოლი ადაპტაციის, ხანგრძლივი და უხვი ყვავილობის, სისავსის შექმნის გამო.

ითესება 1,5-3 სმ. სიღრმეზე, გვიანი დათესვისას 5 სმ. სიღრმეზე. აუცილებელია მცენარეებს შორის 20-40 სმ. მანძილის დაცვა ჯიშის სიმაღლის მიხედვით. არ არის მომთხოვნი ნიადაგების მიმართ, ხარობს ნებისმიერი ტიპის ნიადაგებზე. მაგრამ მდიდრულად გამოიყურება და უხვად მოყვავილეა ნაყოფიერ მიწაზე.

გაითვალისწინეთ, იმერული ზაფრანი აფრთხობს აბეზარ და პარაზიტ მწერებს. მათ შორის დაავადებების გამომწვევებს.

რეჰანი - Ocimum basilicum „Red Ruby“
რეჰანი - Ocimum basilicum „Red Ruby“

რეჰანი (Ocimum basilicum L., კახური - რიანდი; იმერული - შაშკვლამი; გურული, აჭარული - შაშტამი, შეშტრამი, შაშტრამი, ჟაშკვლამი; სულხან-საბა-ორბელიანი - შაშპრა) - ზაფხულის ასოციაციას ქმნის საზაფხულო სალათების უცვლელი მწვანილი, ულამაზესი მუქი ბორდოსფერი, პრიალა, თითქოსდა ჩახუჭუჭებული, მონიკბულფოთლებიანი, მაღალდეკორატიული არომატული რეჰანი. სითბოსმოყვარული კულტურაა. ვეგეტაციის მანძილზე იჭრება 2-3-ჯერ. თესავენ მაისის შუა თვეში, მწკრივებად 15 °С და უფრო მაღალი ტემპერატურის დროს,  0,5-1,5 სმ. სიღრმეზე, მცენარეებს შორის 25 სმ. დაცილებით. ღია გრუნტში დათესვისას უკეთ ხარობს სამხრეთ ექსპოზიციის ნაკვეთებზე, ჩრდილოეთის ქარებისგან დაცულ ადგილზე, ნაყოფიერ, კარგად დრენირებულ ქვიშნარ და თიხნარ მიწებზე.

სოინჯი
© CC0 / Pixabay
სოინჯი

სოინჯი (Nigella sativa L., N. Damascena L. გურული – შავკაკალა; აჭარული – სისამი, ცისამი;
მეგრული – უჩა კაკალი; სულხან-საბა–ორბელიანი, დავით ჩუბინაშვილი – იკვლივი; რაფიელ ერისთავი – სურიჯა; დავით ჩუბინაშვილი – ჩორაქოთი; ივანე ჯავახიშვილი – ჩიტისთვალა, სონიჯი, სოლინჯი) - ულამაზესი ცისფერი ყვავილებით მოწინწკლული ნემსისებურ-ნაზფოთლებიანი მცენარე უჩვეულოდ მიმზიდველია ყვავილნარებში. ბორდიურებში, ჯგუფურ ნარგავებში, რაბატებში, კლუმბებში, მიქსბორდერებში. განსაკუთრებით იქცევს ყურადღებას ყვავილობისას. თესვის სიღრმეა 1,5-2,0 სმ. მცენარეებს შორის 20 სმ. დაცილებით. არ არის მომთხოვნი ნიადაგების მიმართ, იზრდება დამლაშებულ მიწებზეც.

სუნელს „შავი კვლიავის“ სახელით იცნობენ. მარწყვის არომატის მსგავსი მძაფრი  სანელებელი აკეთილშობილებს ბოსტნეულის სალათების, კონსერვების, მწნილეულების, მარინადების, ფუნთუშების, პურპროდუქტების, ყველის და ჩაის გემოს.

წიწმატის სახეობა Garden cress
© CC BY-SA 3.0 / Wikipedia / Garden cress
წიწმატის სახეობა Garden cress

წიწმატი (Lepidium sativum L. გურული – წიწმარიტა; მეგრული – წიწმარტე) - უკეთ ხარობს ცალკე კვალში დათესვისას. ითესება 1,0-1,5 სმ. სიღრმეზე, მობნევით, 20 სმ. დაცილებით. უპრეტენზიო  წიწმატი ხარობს ნებისმიერი ტიპის ნიადაგებზე.  ამოსვლას იწყებს დათესვიდან 3-4 დღეში.

წიწმატის ქორფა ფოთლები და ყლორტები გაზაფხულის საჭმელი მწვანილია, ოდნავ მწარე, სპეციფიკური გემოს და არომატის მწვანილი იკრიფება 5-6 ფოთლის ფაზაში, ყუნწების გაუხეშებამდე.

თავშავა (Origanum vulgare L. ქართლური – შავბალახა; მოხევური – ოსური ჩაი; ლეჩხუმური – თავყვავილა; მესხური – ლეილაღა, მარნიჭი, მარმიჭი; ზემორაჭული – ჩაის პიტნა; აჭარული – ისხანი, ჩაიოთი) - ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც ორეგანო. ერთ ადგილზე ხარობს 4-5 წელი, შემდეგ სასურველია გადარგვა. ყვავილობისას ქმნის ნაზ ვარდისფერ ფონს. ირგვება 40-60 სმ დაცილებით, თესვის სიღრმე 1,0-1,5 სმ. უპრეტენზიოა ნიადაგების მიმართ.

სანელებლად გამოიყენება ნორჩი ფოთლები, ნედლი, ან მშრალი სახით. ორწლიანი და მეტი ასაკის მცენარეებს მასობრივი ყვავილობისას ჭრიან მიწიდან  15-20 სმ. სიმაღლეზე. 

პიტნა
© CC0 / Pixabay
პიტნა

პიტნა (Mentha, ივანე ჯავახიშვილი – პიტნაკი; მეგრული – პიტინე; სვანური – მინთოორ, მინთუ) - ულამაზესი არომატული პიტნა ყველა ბაღის მშვენებაა. იმის მიუხედავად, რომ უყვარს წყალი, იოლად ხარობს ნაკლებად ნოტიო ნიადაგებზეც, როგორც ცალკეული დაჯგუფებების სახით, ისე სხვა კულტურებთან ერთად. ცხელ მშრალ ზაფხულში ყვავილობის გახანგრძლივებას ხელს უწყობს მორწყვა. იჭრება ვეგეტაციის დროს 2-3-ჯერ მიწიდან 10-12 სმ. სიმაღლზეზე. ერთ ადგილზე ხარობს 5 და მეტი წელი. სასურველია დარგვა 30 სმ. დაცილებით. ფესურების დარგვის სიღრმე 6-8 სმ. უკეთ გრძნობს თავს მსუბუქ, ნოტიო, ნაყოფიერ ნიადაგებზე.

როზმარინი
როზმარინი

როზმარინი (Rosmarinus officinalis) -  მარადმწვანე ბუჩქოვანი, მაღალდეკორატიული, არომატული სანელებელი მცენარე კარგად გრძნობს თავს ჩვენს პირობებში ღია გრუნტში ზამთრის შეფუთვის გარეშე. სასურველია მცენარეებს შორის 60 სმ. მანძილის დაცვა. უპირატესობას ანიჭებს მშრალ, კირქვიან, წყალგამტარ. კარგად დრენირებულ ნიადაგებს.

სანელებლად გამოიყენება ფოთლები, რომელსაც მძაფრი, მოტკბო არომატი და სასიამოვნო მწარე გემო აქვს.

კვლიავი (Carum carvi L., ქართლური, ზემორაჭული – ზირა; მოხევური, მთიულური – მკვლიავი;
ფშავური, ხევსურული – კვლია; სულხან-საბა–ორბელიანი – ზირაკი; სვანური – გიცრულ) – ითესება მცენარეებს შორის 30 სმ. დაცილებით,  2,0-2,5 სმ (თიხნარზე), ან 3,5 სმ (ქვიშნარზე) სიღრმეზე. უპრეტენზიო კვლიავი უკეთ გრძნობს თავს ნაყოფიერ, ქვიშნარ და მსუბუქ თიხნარ ნიადაგებზე.

სანელებლად გამოიყენება  ახალგაზრდა ნორჩი ფოთლები და თესლები.


 

 

 

75
რუსეთის სამხედრო პოლიცია სირიაში

მოსაზრება: რაში სჭირდება რუსეთს სამხედრო ბაზების გაფართოება სირიაში

0
(განახლებულია 12:48 02.06.2020)
სირიაში სამხედრო ბაზების გაზრდით რუსეთი საკუთარ საერთაშორისო პოზიციებს იმყარებს და ხმელთაშუა ზღვისპირეთსა და ახლო აღმოსავლეთზე კონსტრუქციულ გავლენას იფართოვებს  

ალექსანდრ ხროლენკო

რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა 29 მაისს რუსეთის თავდაცვისა და საგარეო საქმეთა სამინისტროებს დაავალა, მოელაპარაკონ სირიის წარმომადგენლებს რუსული ბაზებისთვის დამატებითი უძრავი ქონებისა და აკვატორიების გადაცემის თაობაზე. შეთანხმების მიღწევის შემდეგ უწყებებმა სირიის მხარესთან ხელი უნდა მოაწერონ მას რუსეთის ფედერაციის სახელით.  ეს არის არა იმპულსური გადაწყვეტილება, არამედ გამოცდილი სტრატეგიისა და ტაქტიკის განვითარების გაგრძელება – ვითარებისა და საერთაშორისო სამართლის ნორმების შესაბამისად. 

პასუხობს რა დროის გამოწვევებს, რუსეთს აუცილებლად ესაჭიროება სამხედრო–პოლიტიკური გავლენის გაძლიერება ხმელთაშუა ზღვისპირეთსა და ახლო აღმოსავლეთში და ასევე სამხედრო კონტინგენტის ათობით წლის განმავლობაში შენარჩუნება სირიაში. უპირველესად, საერთაშორისო სტაბილურობის მხარდასაჭერად. დღეს, ირანის ჯარების უდიდესი ნაწილის გაყვანისა და ლიბანური ჰესბოლას შინ დაბრუნების შემდეგ, რუსული დაჯგუფება ერთადერთ უცხურ ძალად რჩება, რომელიც წარმატებით და ლეგიტიმურად ებრძ ვის სირიაში ტერორისტულ ორგანიზაციებს. ტაქტიკური კუთხით, რუსული სამხედრო ობიექტების ტერიტორიული გაფართოება აუცილებელია უსაფრთხოების პერიმეტრის საიმედო დაცვისთვის ტარტუსში, ჰმეიმსა და შესაძლოა სხვა წერტილებშიც.

სირიაში ორი მსხვილი რუსული სამხედრო  ობიექტი მოქმედებს — ჰმეიმის ავიაბაზა და მატერიალურ–ტექნიკური უზრუნველყოფის პუნქტი ტარტუსში. შეგახსენებთ: დამასკის ოფიციალური თხოვნით, 2015 წლის სექტემბერში ჰმეიმში შეიქმნა რუსეთის სამხედრო კოსმოსური ძალების საავიაციო ჯგუფი და „ისლამური სახელმწიფოს“ წინააღმდეგ ოპერაცია დაიწყო. მოგვიანებით, 2017 წელს მოსკოვმა და დამასკმა ხელი მოაწერეს კიდევ ერთ დოკუმენტს, რომლის თანახმადაც ტარტუსში 11 რუსულ ხომალდ შეეძლო ბაზირება. გარდა ამისა, მოიაზრება პორტის ხომალდსარემონტო შესაძლებლობების გაფართოებაც.

რეგიონული სტაბილურობა

თქმა არ უნდა, სირია იწონებს რუსეთის სამხედრო გაფართოებას საკუთარ ტერიტორიაზე — ხმელეთსა და ზღვაზე. თანაც იმდენად ღიად და მტკიცედ, რომ დასავლეთის ცალკეული მცდელობები, გაუფუჭოს რუსეთს რეპუტაცია დეზინფორმაციით, თითქოს დამასკსა და მოსკოვს შორის რაღაც განხეთქილება არსებობს სამხედრო და სახმედრო–ტექნიკური თანამშრომლობის სფეროში, აშკარად საცოდავად გამოიყურება. 

რუსეთისა და სირიის ურთიერთქმედება — ეს არის გზა მშვიდობისა და სტაბილურობისკენ ცხოვრების ყველა სფეროში. ეს კარგად ესმით რეგიონულ მოთამაშეებს. მეორე მხრივ, ხმელთაშუა ზღვისპირეთში აშშ–ის სამხედრო–საზღვაო ძალების მე–6 ფლოტის ყოფნა და სირიის ნავთობმომპოვებელი ზოგი რაიონის ოკუპაცია (გაეროსა და არაბული რესპუბლიკის რაიმე სანქციის გარეშე) ,  არის მრავალწლიანი სამხედრო–პოლიტიკური ტურბულენტობისა და მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის საფრთხის წყარო. 

რუსეთის შეიარაღებული ძალების გენერეალურმა შტაბმა 1 ივნისს აშშ–ის საჰააერო დაზვერვას რუსული სამხედრო ობიექტების სიახლოვეს აგრესიული და რუსეთთან მოლაპარაკებების საწინააღმდეგო უწოდა. და მაინც, ამერიკელებსა და სხვა „პარტნიორებს“ რაღაც დროის წინ გაუჩნდათ დაუსჯელობის შეგრძნება ახლო აღმოსავლეთსა და ხმელთაშუა ზღვაში — იშვითად თუ ჩაივლის კვირა ისე, რომ რუსულმა გამანადგურებლებმა აშშ–ის სამხედრო–საზღვაო ძალების მე–6 ფლოტის მზვერავი თვითმფრინავები არ ჩაიჭირონ. რუსეთის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის მონაცემებით, მაისში ასეთი 17 ეპიზოდი მოხდა. ყველა შემთხვევაში რუსული ავიაციის გაფრენები საჰაერო სივრცის გამოყენების შესახებ საერთაშორისო წესების შესაბამისად ხორციელდება — გამანადგურებელ Су-35–ს მანევრები მხოლოდ მიანიშნებენ ამერიკულ მზვერავ თვითმფრინავებს, საით არ უნდა გაფრინდნენ.

მსოფლიოში ფართოდ გახმაურდა ეპიზოდი, როდესაც ბრიტანულმა წყალქვეშა ნავმა სირიის ტერიტორიაზე ფრთოსანი რაკეტებით შეტევა სცადა, თუმცა ამის გაკეთება ვერ შეძლო, ვინაიდან რუსულმა სუბმარინებმა აიძულეს მას მანევრირება, ბოლოს კი საერთოდაც აიძულეს, გასულიყო პოზიციური რაიონიდან. 

შეეხო რა სირიის პრობლემატიკას, აშშ–ის სპეცწარმომადგენელმა სირიის საკითხებში ჯეიმს ჯეფრიმ ამ დღეებში განაცხადა: „ჩემი ამოცანაა, ვაქციო ის ჭაობად რუსეთისთვის“.

რუსეთის მრავალმხრივი მონაწილეობით სირიის დარეგულირების ოთხწლიანი პოზიტიური დინამიკის გათვალისწინებით,  „დაჭაობების“ ამოცანა ნამდვილად ვერ შესრულდება ხილულ პერსპექტივაში. მოსკოვის სამომა ვლო გეგმე ბი უკიდურესად ნათელია. პრეზიდენტმა პუტინმა მანამდე განაცხადა:

„ჩვენ იქ ვართ იმისთვის, რომ და ვიცვათ საკუთარი ინტერესები ამ რეგიონში. სამხედროები იქ დარჩებიან მანამ, სანამ ეს ჩვენს ინტერესებში იქნება“.

ლოგიკურია ვივარაუდოთ, რომ უახლოეს 50 წელში რუსული ჯარების გამოყვანა არ იგეგმება, ხოლო სირიის საოპერაციო სივრცის გაფართოება რუსეთს საშუალებას მისცემს, უფრო ეფექტურად ირეაგიროს რეგიონში ვითარების ცვლილებაზე.

ახალი იარაღი

რა თქმა უნდა, სირია რუსული იარაღის გამოსაცდელი პოლიგონი არ არის, მაგრამ ისე გამოვიდა, რომ სწორედ სირიული ოპერაციების დროს მოხერხდა მოწინავე ნიმუშების გამოცდა.

სირიის სამხედრო მოქმედებების თეატრში პირველად გამოიყენეს რუსეთის სამხედრო–საზღვაო ფლოტის ფრთოსანი რაკეტები „კალიბრი“, წყალზედა ხომალდები და სუბმარინები. 

რუსეთის შორეულმა ავიაციამ ასევე პირველად გამოიყენა ტერორისტების წინააღმდეგ უახლესი ზეზუსტი სტრატეგიული ფრთოსანი რაკეტები Х-101, რომელთა ფრენის სიშორე 5000 კილომეტრია. სამხედრო ძლიერების ეს დემონსტრაცია არის მკაფიო სიგნალი არაკეთილისმსურველებისთვის.

სირიის არაბულ რესპუბლიკაში დამტკიცდა ბომდამშენ Су-34–ის მაღალი ეფექტურობა. წარმატებით გაიარეს გამოცდა საბრძოლო პირობებში მეხუტე თაობის მძემე მრავალსამიზნიანმა გამანადგურებელმა Су-57–მა, უახლესმა ტანკმა Т-14 „არმატამ“, რადიო–ელექტრონული ბრძოლის სისტემებმა და კიდევ ბევრმა სხვამ.

უახლესი რუსული შეიარაღები სირიაში პრაქტიკული გამოყენება კანონზომიერად იწვევს პოტენციური უცხოელი მყიდველების ინტერესს: სულ უფრო იზრდება რიგი  ბომბდამშენ Су-34–ის შეძენაზე. ეგვიპტესთან, ინდოეთთან, ჩინეთთან და სხვა ქვეყნებთან  მოლაპარაკებების შემდეგ, მოსკოვმა წინასწარი განაცხადები მიიღო Т-14 „არმატას“ შესყიდვაზე. შესაძლოა სირიის ოპერაცია საბოლო ჯამში არა მარტო ურთიერთსასარგებლო გამოდგეს მოსკოვისა და დამასკისთვის, არამედ მოგებიანიც.

და კიდევ ერთი ფასდაუდებელი შენაძენი რუსეთისთვის: საბრძოლო მოქმედებებში რუსულმა ჯარებმა უნიკალური გამოცდილება მიიღეს, რასაც ისინი ვერანაირი სწავლების დროს ვერ მიიღებდნენ.

P.S. რედაქცია შესაძლოა არ ეთანხმებოდეს ავტორის მოსაზრებებს!

0