სამკურნალო მცენარეები

ხალხური რეცეპტები რესპირატორული დაავადებების პროფილაქტიკისათვის

549
(განახლებულია 15:29 08.04.2020)
ახალი კორონავირუსის გამოჩენის შემდეგ განსაკუთრებული დარტყმის ქვეშ სუნთქვის ორგანოები აღმოჩნდა, უფრო მეტი სიფრთხილე სასუნთქი გზების დაავადებების და სუსტი იმუნიტეტის მქონე ადამიანებს მართებთ. აუცილებელი ხდება მთელი რიგი პროფილაქტიკური ღონისძიებების გატარება.

რესპირატორული დაავადებების გამოჩენისას ხშირ შემთხვევაში თავს იჩენს ქრონიკული სულის ხუთვები, რომელიც პერიოდულად შეტევებით ვლინდება. ეს შეტევები ბრონქებში დიდი ოდენობით ლორწოს დაგროვებით არის გამოწვეული. ასეთი ხუთვები ბრონქიალური ასთმის შეტევების სახელითაა ცნობილი და მისი გამომწვევი მიზეზები რესპირატორული დაავადებები - ბრონქიტი, პნევმონია და ალერგიაა.

სულის ხუთვები და ხველება ხშირ შემთხვევაში იწყება უეცრად, ღამით. ავადმყოფი ფითრდება, ლოყები, ტუჩები და ცხვირის წვერი ულურჯდება. შეტევა რამდენიმე წუთიდან საათამდეც კი შეიძლება გაგრძელდეს, მანამ, სანამ გამოიყოფა სქელი, წებოვანი ლორწო, რის შემდეგაც ავადმყოფი მშვიდდება.

ბრონქიტის, პნევმონიის და სულის ხუთვების თავიდან ასაცილებლად ხალხური რეცეპტების მთელი არმია გვაქვს ქართულ ფიტოთერაპიაში, რომლებიც მეტად აქტუალური და ძვირფასი ხდება დღევანდელი ვითარების ფონზე.

გთავაზობთ რამდენიმე უებარ რეცეპტს სასუნთქი გზების ლორწოვანი გარსების დაავადებების, ხველის და ყელის ტკივილის პროფილაქტიკისათვის:

ვირისტერფა
© CC0 / Pixabay
ვირისტერფა

 - 2 ჩაის კოვზ (10 გრ) დაქუცმაცებულ ვირისტერფას ფოთლებს დაასხით 100 მლ წყალი და თავდახურული ადუღეთ ნელ ცეცხლზე 1-2 წუთი. აცალეთ გაგრილება, გადაწურეთ და დალიეთ თბილი, ჭამამდე 15 წუთით ადრე. ეს ნახარში შეგიძლიათ სვათ ხანგრძლივი პერიოდის მანძილზე. ვირისტერფას ფოთლები გროვდება ზაფხულის დასაწყისში.

ნიორი
ნიორი

 - „ნივრის კარაქი“ - უებარი საშუალებაა რესპირატორული დაავადებების პროფილაქტიკისათვის. ამისათვის დაგჭირდებათ 5 მსხვილი კბილი  ნიორი, მწიკვი მარილი და 100 გრ კარაქი. გახეხილ ნიორს დააყარეთ მარილი და აზილეთ კარაქში. მიირთვით პურზე გადასმული.

ეს საშუალება ძველ ქართულ ხალხურ მედიცინაში მეტად პოპულარული იყო. საქართველოს მთიანეთში ყოველდღიურ რაციონშიც კი შედიოდა.  

პირშუშხა
ნინო გოცაძის პირადი არქივი
პირშუშხა

 - „პირშუშხას კარაქი“ - არანაკლებ ეფექტური საშუალებაა, რომლის დასამზადებლად დაგჭირდებათ 100 გრამი ნიორი და ამდენივე პირშუშხას ფესურები. გახეხილი ნიორი და პირშუშხა მოათავსეთ ემალის ქვაბში, დაუმატეთ 150 გრამი უმარილო კარაქი და 60 გრამი თაფლი. ჩადგით ქვაბი მდუღარე წყალში 15 წუთით და თან ურიეთ. მიღებული მასა შეინახეთ მინის ქილით მაცივარში. მიირთვით დღეში სამჯერ, ჭამამდე 1 საათით ადრე.

პირშუშხას კარაქი კარგად წმენდს რესპირატორულ გზებს და ამაღლებს იმუნიტეტს. სრული კურსის ხანგრძლივობა 2 თვეა და განსაკუთრებით აუცილებელია მათთვის, ვისაც სუსტი ბრონქები და ბრონქიტისა და პნევმონიის რისკის ქვეშ დგას. კურსის ჩატარებისას არ შეიძლება ალკოჰოლის მიღება. ზამთრის ვირუსებისა და ანთებების პროფილაქტიკისთვის განსაკუთრებით კარგია ოქტომბერ-ნოემბერი.

ანისული
© CC0 / Pixabay
ანისული

 -1 სუფრის კოვზ ანისულის თესლებს დაასხით 200 მლ წყალი და ხარშეთ ნელ ცეცხლზე 10-25 წუთის მანძილზე. გააგრილეთ, გადაწურეთ, დაუმატეთ 1 ჩაის კოვზი თაფლი და მწიკვი სოდა.

- საუკეთესო პროფილაქტიკური და სამკურნალო საშუალებაა შავი ბოლოკი - გახეხეთ და გაწურეთ შავი ბოლოკი, დაამატეთ თხელი თაფლი პროპორციით - 250 მლ ბოლოკის წვენი : 100 გრ თაფლი. მიიღეთ 2 სუფრის კოვზი ყოველი ჭამის წინ და საღამოს, ძილის წინ.

 -ბრონქების და ყელის დასალბობი უებარი საშუალებაა ცხელ რძეში გახსნილი გოგლიმოგლი. მიირთვით დღეში 2-3-ჯერ.

- გახეხეთ სტაფილო, დაამატეთ იმავე რაოდენობის რძე და ხარშეთ დაბალ ცეცხლზე. გააგრილეთ, გადაწურეთ, დაამატეთ თაფლი გემოვნებით და მიიღეთ 50 გრამი დღეში 5-6-ჯერ.

გულყვითელა, ანუ კალენდულა
გულყვითელა, ანუ კალენდულა

- ხველისთვის და ყელის ტკივილისთვის უებარი საშუალებაა გულსოსანა (ქერიფქლა, გულყვითელა, თაფლა-თაფლა) და ვირისტერფა. სამკურნალოდ გამოიყენება ყვავილები ჩაის, ან ნახარშის სახით. ნახარშის მოსამზადებლად 1 სუფრის კოვზ ყვავილებს დაასხით 200 მლ წყალი. ჩადგით წყლიან ჭურჭელში და ადუღეთ ნელ ცეცხლზე 15 წუთი. გადაწურეთ და მიიღეთ 1 სუფრის კოვზი დღეში სამჯერ.

- ჩაის დასაყენებლად - 2 ჩაის კოვზ ყვავილებს დაასხით 200 მლ მდუღარე წყალი და დააყენეთ თავდახურულ ჭურჭელში 15 წუთი, შემდეგ გადაწურეთ და დალიეთ 2-3 საათში ერთხელ მთელი დღის მანძილზე. ამავე პროპორციებით მზადდება ვირისტერფას ყვავილების ნახარში და ჩაი.

ძირტკბილას ყვავილი
ძირტკბილას ყვავილი

განსაკუთრებით ეფექტური ზედა სასუნთქი გზების, ყელის ტკივილის, ყელის სიმშრალის, ცხელების და ყივანახველას დროს არის ჩინელი ექიმების მიერ, პირველი კლასის სამკურნალო საშუალებად აღიარებული მცენარე ძირტკბილა, რომელიც ყველა ჩინური სამკურნალო ნაკრების შემადგენლობაში შედის. მას უძველესი დროიდან იყენებდნენ ასირიელი, შუმერი, ეგვიპტელი და ბერძენი ექიმები.

მცენარე გამოირჩევა სამკურნალო მოქმედების ფართო სპექტრით: აქვს ბაქტერიციდული, ამოსახველებელი, ანთების საწინააღმდეგო, ლორწოს გამათხიერებელი, შარდმდენი, საფაღარათე, საერთო მატონიზირებელი და აღმდგენი მოქმედება. აღიზიანებს ლორწოვან გარსებს, აძლიერებს მომნელებელი ორგანოების სეკრეციას, აწესრიგებს მონელებას. აძლიერებს ორგანიზმის იმუნიტეტს. ელასტიურს ხდის და აუმჯობესებს კანის ფერს, აქრობს კანზე ანთებითი პროცესებით გამოწვეულ გაღიზიანებებს, აჯანსაღებს და აძლიერებს თმას. იცავს კბილის ემალს დაზიანებისგან. ძლიერი ანტიოქსიდანტია, დევნის ორგანიზმიდან შლაკებს, ეფექტურია კვებითი და ქიმიური მოწამვლისას.

ძირტკბილას ფესვები
ძირტკბილას ფესვები

ზემოჩამოთვლილი თვისებების წყალობით, მცენარე ფართოდ გამოიყენება როგორც ხალხურ, ისე თანამედროვე მედიცინაში არა ერთი დაავადების სამკურნალოდ.

ზედა სასუნთქი გზების, ყელის ტკივილის, ყელის სიმშრალის და ცხელების დროს მიიღეთ ეს საშუალებები:

- 1 სუფრის კოვზი დაქუცმაცებული, ან წვრილად დაჭრილი ძირტკბილას ფესვი და ამავე რაოდენობის ქინძის თესლი ჩაყარეთ ემალის ქვაბში, დაასხით 2,5 ლიტრი წყალი და ხარშეთ დაბალ ცეცხლზე სანამ ნახარში არ განახევრდება. მიიღეთ მთელი დღის მანძილზე.

- დააქუცმაცეთ 30 გრამი ძირტკბილას ფესურები, 30 გრამი ფიჭვის კვირტები, 15 გრამი კამის თესლი, 20 გრამი ტუხტის ფესურები, 15 გრამი ორკბილა - ამ მცენარეების 2 სუფრის კოვზი ნარევი ჩაყარეთ ემალის, ან შუშის ქილაში, დაასხით 200 მლ მდუღარე წყალი, ჩადგით მდუღარე წყლის აბაზანაში და ხარშეთ ნელ ცეცხლზე 10-15 წუთით. აცალეთ გაგრილება 30-45 წუთი, გადაწურეთ და მიიღეთ მეოთხედი (50 მლ) დღეში 4-ჯერ. სითბოს შესანარჩუნებლად შეინახეთ თერმოსში.

 

549
თუთის ნაყოფი

თუთის სამკურნალო თვისებები

226
(განახლებულია 15:41 01.06.2020)
თუთა, თეთრიც და შავიც, სამკურნალოა. ხალხურ მედიცინაში სამკურნალოდ გამოიყენება თუთის ნაყოფი, ფოთლები, ფესვები, ქერქი.

თუთა, თუთის ხე (Morus) 15–20 მეტრი სიმაღლის ხეა ტკბილი ნაყოფით. გვხვდება 24 სახეობის, რომლებიც გავრცელებულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ ნაწილში, სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ნაწილობრივ აფრიკაში.

ბალი - გემრიელი და სასარგებლო ხილი>>

საქართველოში იზრდება თუთის ორი სახეობა – თეთრი თუთა (Morus alba) და ხართუთა (Morus nigra). ბუნებრივ პირობებში ცოცხლობს 200-300, იშვიათად 500 წელი. საქართველოს კუთხეებში თუთას სხვადასხვა სახელი ჰქვია: ბჟოლა, ბჟოლი, ჟალღა, ჟოლი, მამალ გაჰრაჲ, მრეში, ფურცელი, ფურცლითუთა, ჯალღა, ჯორაბჟოლა.

თუთა, თეთრიც და შავიც, სამკურნალოა. ხალხურ მედიცინაში სამკურნალოდ გამოიყენება თუთის ნაყოფი, ფოთლები, ფესვები, ქერქი.

თუთის სასარგებლო თვისებები

თუთის ნაყოფი კარგია გულ-სისხლძარღვთა დაავადების დროს. ცნობილია, რომ უკრაინაში გულის მანკითა და მიოკარდიით დაავადებულები ერთი თვის განმავლობაში დღეში 4-ჯერ 300-400 გ მწიფე თუთას ჭამდნენ და სამი კვირის შემდეგ გულის ტკივილს აღარ გრძნობდნენ, მოუწესრიგდათ გულის რიტმიც.

ნაყოფი კარგი სტიმულატორია სისხლის წარმოსაქმნელად. იყენებენ პირის ღრუსა და ლორწოვანი გარსის ანთებისა და ყელის ტკივილის დროს. თუთა სამკურნალოდ გამოიყენება როგორც ახალი, ისე გამხმარი სახით. ამზადებენ ასევე მის მურაბას.

ჰიპერტონიისა და გულ-სისხლძარღვთა სხვადასხვა დაავადების დროს რეკომენდებულია თუთის ფესვების ნახარში. ფესვების ნახარში ასევე გამოიყენება ბრონქიტის, ბრონქიალური ასთმის დროს, ის აჩქარებს ჭრილობის შეხორცებას.

თუთის წვენი კარგია ცენტრალური ნერვული სისტემის დაავადებების დროს, ეხმარება სტრესის, ნერვული დააბულობისა და დეპრესიის მოხსნას.

ერთი მუჭა თუთა ძილის წინ კარგი საშუალებაა მათთვის, ვისაც უძილობა აწუხებს.

თუთის მიღება კარგია გონებრივი და ფიზიკური გადაღლილობისას.

თუთის ფოთლის ჩაი გამოიყენება ავიტამინოზის, სისხლის უკმარისობის, შაქრიანი დიაბეტის დროს. ახალი ფოთლების ნახარში კარგია მეძუძური დედებისთვის.

თუთის ფოთლებს ქართულ ხალხურ მედიცინაში ოდითგან იყენებდნენ როგორც ოფლმდენ, შარდმდენ, კუჭში შემკვრელ და ჭრილობების შემახორცებელ საშუალებას.

ფითრი – „ყველაფრის მკურნალი" პარაზიტი მცენარე>>

რჩევები:

თუთის მიღება არ შიძლება მათთვის, ვისაც ალერგია აქვს. შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულები უნდა მოერიდონ თუთის მიღებას.

თუთა ცუდად ერწყმის სხვა პროდუქტებს, ამიტომ მისი მიღება რეკომენდებულია ძირითად კვებებს შორის და მშიერ კუჭზე.

226
თემები:
სასარგებლო რჩევები
გარდენიას შემოდგომა

არომატული ბოსტანი ჩვენს ბაღებსა და აივნებზე

70
(განახლებულია 14:57 31.05.2020)
საქართველოს სამზარეულო რომ მდიდარია საკმაზ-სანელებელი მწვანილეულით, ყველასათვის კარგად არის ცნობილი.

ბოლო წლებში განსაკუთრებით აქტუალური გახდა არომატული კუთხეების მოწყობა ეზოებსა და აივნებზე. დაიწყეთ პრაქტიკული გამოყენების მცენარეების მოშენება, რომლებიც სილამაზით არ ჩამოუვარდება, ზოგიერთი ბევრად აღემატება კიდეც პოპულარულ დეკორატიულ მცენარეებს და მათი ჩამონათვალი არც თუ მცირეა.

ჯერ კიდევ დროა დათესოთ და საკუთარ ეზოსა თუ აივანზე მოიყვანოთ ეკოლოგიურად სუფთა მწვანილეული კულტურები: რეჰანი, ანისული, სუსამბარი, ქონდარი, იმერული ზაფრანი, როზმარინი და სხვები, რომლებიც სასიამოვნო არომატს მოფენს და სხვა დეკორატიულ მცენარეებთან ერთად, გაგილამაზებთ ინტერიერს და კერძებსაც.

ქვემოთ მოყვანილია მწვანილეული და სანელებელი მცენარეები, რომლებიც არ არიან მომთხოვნი ნიადაგების მიმართ და ხარობენ ნებისმიერი ტიპის მიწებზე. თუმცა, განოყიერებულ და ზომიერად ნოტიო ბაღის მიწებზე ავლენენ მაღალდეკორატიულობას და მოსავლიანობაც უკეთესი აქვთ. ნებისმიერი მათგანი თამამად შეგიძლიათ დათესოთ ხის ყუთებსა და ქოთნებში - აივნებზე და ფანჯრის რაფებზე.

იმერული ზაფრანა
Flickr
იმერული ზაფრანა

ხავერდულა, იმერული ზაფრანი (Tagetes spp., ქართლური – კაკია; გურული – ხაფრანა, ნარგიზი;
კახური – ნარგიზი, სუსამბარი, ზაფრანა; იმერული – ყვითელი სურნელი, ხარჩოს ყვავილი;
მეგრული – ქორთული პირი, ყვინთელი კოჭა, ყვინთელი პირი, ჭითა პირა) - ქართული სამზარეულოს შეუცვლელი სანელებელი, მაღალდეკორატიული იმერული ზაფრანი ულამაზესია სხვა მცენარეებთან კომპოზიციაშიც და სუფთა ნათესების სახითაც. ყვავილობას იწყებს ზაფხულიდან გვიან შემოდგომამდე, თითქმის დეკემბრამდე. მზისა და ნარინჯისფერი, სპეციფიური სურნელის ხავერდულა შესანიშნავია მიქსბორდერებში, კლუმბებში, რაბატებში, როკარიუმებსა და ბორდიურებში. არის როგორც ჯუჯა, ისე მაღალი ფორმები, კომპაქტური მჭიდრო ბუჩქებით. იოლად ხარობს და ადვილად ეგუება გადარგვას ყვავილობის ფაზაშიც კი. ლანდშაფტის დიზაინერებს ეს მცენარე უყვართ მისი გამძლეობის, იოლი ადაპტაციის, ხანგრძლივი და უხვი ყვავილობის, სისავსის შექმნის გამო.

ითესება 1,5-3 სმ. სიღრმეზე, გვიანი დათესვისას 5 სმ. სიღრმეზე. აუცილებელია მცენარეებს შორის 20-40 სმ. მანძილის დაცვა ჯიშის სიმაღლის მიხედვით. არ არის მომთხოვნი ნიადაგების მიმართ, ხარობს ნებისმიერი ტიპის ნიადაგებზე. მაგრამ მდიდრულად გამოიყურება და უხვად მოყვავილეა ნაყოფიერ მიწაზე.

გაითვალისწინეთ, იმერული ზაფრანი აფრთხობს აბეზარ და პარაზიტ მწერებს. მათ შორის დაავადებების გამომწვევებს.

რეჰანი - Ocimum basilicum „Red Ruby“
რეჰანი - Ocimum basilicum „Red Ruby“

რეჰანი (Ocimum basilicum L., კახური - რიანდი; იმერული - შაშკვლამი; გურული, აჭარული - შაშტამი, შეშტრამი, შაშტრამი, ჟაშკვლამი; სულხან-საბა-ორბელიანი - შაშპრა) - ზაფხულის ასოციაციას ქმნის საზაფხულო სალათების უცვლელი მწვანილი, ულამაზესი მუქი ბორდოსფერი, პრიალა, თითქოსდა ჩახუჭუჭებული, მონიკბულფოთლებიანი, მაღალდეკორატიული არომატული რეჰანი. სითბოსმოყვარული კულტურაა. ვეგეტაციის მანძილზე იჭრება 2-3-ჯერ. თესავენ მაისის შუა თვეში, მწკრივებად 15 °С და უფრო მაღალი ტემპერატურის დროს,  0,5-1,5 სმ. სიღრმეზე, მცენარეებს შორის 25 სმ. დაცილებით. ღია გრუნტში დათესვისას უკეთ ხარობს სამხრეთ ექსპოზიციის ნაკვეთებზე, ჩრდილოეთის ქარებისგან დაცულ ადგილზე, ნაყოფიერ, კარგად დრენირებულ ქვიშნარ და თიხნარ მიწებზე.

სოინჯი
© CC0 / Pixabay
სოინჯი

სოინჯი (Nigella sativa L., N. Damascena L. გურული – შავკაკალა; აჭარული – სისამი, ცისამი;
მეგრული – უჩა კაკალი; სულხან-საბა–ორბელიანი, დავით ჩუბინაშვილი – იკვლივი; რაფიელ ერისთავი – სურიჯა; დავით ჩუბინაშვილი – ჩორაქოთი; ივანე ჯავახიშვილი – ჩიტისთვალა, სონიჯი, სოლინჯი) - ულამაზესი ცისფერი ყვავილებით მოწინწკლული ნემსისებურ-ნაზფოთლებიანი მცენარე უჩვეულოდ მიმზიდველია ყვავილნარებში. ბორდიურებში, ჯგუფურ ნარგავებში, რაბატებში, კლუმბებში, მიქსბორდერებში. განსაკუთრებით იქცევს ყურადღებას ყვავილობისას. თესვის სიღრმეა 1,5-2,0 სმ. მცენარეებს შორის 20 სმ. დაცილებით. არ არის მომთხოვნი ნიადაგების მიმართ, იზრდება დამლაშებულ მიწებზეც.

სუნელს „შავი კვლიავის“ სახელით იცნობენ. მარწყვის არომატის მსგავსი მძაფრი  სანელებელი აკეთილშობილებს ბოსტნეულის სალათების, კონსერვების, მწნილეულების, მარინადების, ფუნთუშების, პურპროდუქტების, ყველის და ჩაის გემოს.

წიწმატის სახეობა Garden cress
© CC BY-SA 3.0 / Wikipedia / Garden cress
წიწმატის სახეობა Garden cress

წიწმატი (Lepidium sativum L. გურული – წიწმარიტა; მეგრული – წიწმარტე) - უკეთ ხარობს ცალკე კვალში დათესვისას. ითესება 1,0-1,5 სმ. სიღრმეზე, მობნევით, 20 სმ. დაცილებით. უპრეტენზიო  წიწმატი ხარობს ნებისმიერი ტიპის ნიადაგებზე.  ამოსვლას იწყებს დათესვიდან 3-4 დღეში.

წიწმატის ქორფა ფოთლები და ყლორტები გაზაფხულის საჭმელი მწვანილია, ოდნავ მწარე, სპეციფიკური გემოს და არომატის მწვანილი იკრიფება 5-6 ფოთლის ფაზაში, ყუნწების გაუხეშებამდე.

თავშავა (Origanum vulgare L. ქართლური – შავბალახა; მოხევური – ოსური ჩაი; ლეჩხუმური – თავყვავილა; მესხური – ლეილაღა, მარნიჭი, მარმიჭი; ზემორაჭული – ჩაის პიტნა; აჭარული – ისხანი, ჩაიოთი) - ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც ორეგანო. ერთ ადგილზე ხარობს 4-5 წელი, შემდეგ სასურველია გადარგვა. ყვავილობისას ქმნის ნაზ ვარდისფერ ფონს. ირგვება 40-60 სმ დაცილებით, თესვის სიღრმე 1,0-1,5 სმ. უპრეტენზიოა ნიადაგების მიმართ.

სანელებლად გამოიყენება ნორჩი ფოთლები, ნედლი, ან მშრალი სახით. ორწლიანი და მეტი ასაკის მცენარეებს მასობრივი ყვავილობისას ჭრიან მიწიდან  15-20 სმ. სიმაღლეზე. 

პიტნა
© CC0 / Pixabay
პიტნა

პიტნა (Mentha, ივანე ჯავახიშვილი – პიტნაკი; მეგრული – პიტინე; სვანური – მინთოორ, მინთუ) - ულამაზესი არომატული პიტნა ყველა ბაღის მშვენებაა. იმის მიუხედავად, რომ უყვარს წყალი, იოლად ხარობს ნაკლებად ნოტიო ნიადაგებზეც, როგორც ცალკეული დაჯგუფებების სახით, ისე სხვა კულტურებთან ერთად. ცხელ მშრალ ზაფხულში ყვავილობის გახანგრძლივებას ხელს უწყობს მორწყვა. იჭრება ვეგეტაციის დროს 2-3-ჯერ მიწიდან 10-12 სმ. სიმაღლზეზე. ერთ ადგილზე ხარობს 5 და მეტი წელი. სასურველია დარგვა 30 სმ. დაცილებით. ფესურების დარგვის სიღრმე 6-8 სმ. უკეთ გრძნობს თავს მსუბუქ, ნოტიო, ნაყოფიერ ნიადაგებზე.

როზმარინი
როზმარინი

როზმარინი (Rosmarinus officinalis) -  მარადმწვანე ბუჩქოვანი, მაღალდეკორატიული, არომატული სანელებელი მცენარე კარგად გრძნობს თავს ჩვენს პირობებში ღია გრუნტში ზამთრის შეფუთვის გარეშე. სასურველია მცენარეებს შორის 60 სმ. მანძილის დაცვა. უპირატესობას ანიჭებს მშრალ, კირქვიან, წყალგამტარ. კარგად დრენირებულ ნიადაგებს.

სანელებლად გამოიყენება ფოთლები, რომელსაც მძაფრი, მოტკბო არომატი და სასიამოვნო მწარე გემო აქვს.

კვლიავი (Carum carvi L., ქართლური, ზემორაჭული – ზირა; მოხევური, მთიულური – მკვლიავი;
ფშავური, ხევსურული – კვლია; სულხან-საბა–ორბელიანი – ზირაკი; სვანური – გიცრულ) – ითესება მცენარეებს შორის 30 სმ. დაცილებით,  2,0-2,5 სმ (თიხნარზე), ან 3,5 სმ (ქვიშნარზე) სიღრმეზე. უპრეტენზიო კვლიავი უკეთ გრძნობს თავს ნაყოფიერ, ქვიშნარ და მსუბუქ თიხნარ ნიადაგებზე.

სანელებლად გამოიყენება  ახალგაზრდა ნორჩი ფოთლები და თესლები.


 

 

 

70
ნოდიკო ტატიშვილი

„თითქოს კორპუსი გა­და­ყი­რავ­და, დღეს გადავრჩით, მაგრამ...“ - ნოდიკო ტატიშვილი შემთხვევაზე

0
(განახლებულია 10:43 02.06.2020)
პოპულარული ქართველი მომღერალი გაზგასამართი სადგურის აფეთქებას შეესწრო. ნახეთ რას ყვება ნოდიკო ტატიშვილი

თბილისი, 2 ივნისი – Sputnik. მომღერალი ნოდიკო ტატიშვილი იმ გაზგასამართ სადგურთან ცხოვრობს, სადაც 1 ივნისს, საღამოს საათებში ძლიერი აფეთქება მოხდა. „რუსთავი 2“-თან საუბარში მომღერალმა აღნიშნა, რომ ისეთ ადგილას, სადაც ამდენი საცხოვრებელი შენობა დგას, გაზგასამართი სადგურის არსებობა დაუშვებელია.

„შთაბეჭდილება დამრჩა, რომ აფეთქების შემდეგ ჩემი კორპუსი გადაყირავდა. სასწაული აფეთქების ხმა იყო. მე მგონია, რომ დღეს გადავრჩით, მაგრამ ხვალ რა იქნება, არ ვიცი, ეს თუ ასე დარჩება", - აღნიშნა ნოდიკო ტატიშვილმა.

ნუცუბიძის პლატოზე, ელგუაჯა ამაშუკელის ქუჩაზე გაზგასამართი სადგური 1 ივნისს აფეთქდა. საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ინფორმაციით, აფეთქებას მსხვერპლი არ მოჰყოლია, დაშავდა ერთი ადამიანი, რომელიც გაზგასამართ სადგურზე მუშაობდა. დაშავებული საავადმყოფოშია გადაიყვანილი.

ტელევიზიების მიერ გავრცელებულ კადრებში ჩანს, რომ გაზგასამართი სადგურის გვერდით მდებარე საცხოვრებელ კორპუსში მინები ჩაიმსხვრა, ასევე, დაზიანდა ავტომობილი.

აფეთქების გამომწვევი მიზეზი ჯერ-ჯერობით უცნობია. ადგილზე პოლიცია და საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური მუშაობდა.

0
თემები:
სელებრითების ცხოვრება