სამკურნალო მცენარეები

სამკურნალო ნობათი: რომელი მცენარეები და როგორ მოვაგროვოთ შემოდგომაზე

315
(განახლებულია 15:43 01.10.2019)
მწიფე და ბარაქიანი შემოდგომა უხვად გვასაჩუქრებს მცენარეული ნობათით. მოწეული ჭირნახულის დაბინავებასთან ერთად ვიზრუნოთ მწვანე აფთიაქის გამდიდრებაზეც.

სამკურნალო მცენარეთა დიდი ნაწილი გაზაფხულსა და ზაფხულში გროვდება (კვირტები, ყვავილები, ღეროები და ფოთლები – სამკურნალო მცენარეების მიწისზედა ნაწილები), თუმცა არცთუ მცირეა იმ მცენარეთა ჩამონათვალი, რომელთა ფესვებს და ფესურებს, ქერქს, გირჩებს, ნაყოფს, გორგლებს, სტოლონებსა თუ ტუბერებს სწორედ შემოდგომაზე ვაგროვებთ.

მცენარემ რომ არ დაკარგოს სამკურნალო თვისებები, საჭიროა შეგროვების ვადების და დამზადების წესების დაცვა. მიწისზედა მწვანე ნაწილები (ფოთლები და ყლორტები) გროვდება ყვავილობის დაწყებამდე, ან დაყვავილების შემდეგ, ნაყოფი – სრული სიმწიფისას, მიწისქვეშა ნაწილები კი უმეტესად შემოდგომაზე – ვეგეტაციის დასრულების შემდეგ.

ოქტომბერ-ნოემბერში გროვდება:

სამკურნალო ვალერიანა (Valeriana officinalis) - ფესურებს და ფესვებს აგროვებენ სექტემბრის ბოლოს – ოქტომბერში, თესლების ჩაბნევის შემდეგ. რეცხავენ ცივ წყალში, აშრობენ სუფთა ჰაერზე და ახმობენ ფარდულში, სხვენში, ან სპეციალურ საშრობში 35-40°С ტემპერატურაზე. გამომშრალ ფესურებს ინახავენ მჭიდროდ დახურულ ყუთებში, ქილებში, ან ქაღალდის პაკეტებში, კატებისგან დაცულ, გრილ ადგილზე. ვალერიანა ამცირებს არტერიულ წნევას, ამშვიდებს ნერვულ სისტემას, ხსნის კუნთების და ვენების სპაზმებს. იყენებენ ისტერიების, კრუნჩხვების, ძლიერი გულისცემის და გულის ტკივილის დროს.

ოროვანდი (Arctium lappa) - ფესურების ამოთხრას იწყებენ სექტემბრის ბოლოდან გვიან შემოდგომამდე. კარგად რეცხავენ ცივი წყლით, ჭრიან 2-3 სმ სიგრძის ნაჭრებად და აშრობენ სიბნელეში, კარგად განიავებულ შენობაში, ან საშრობში 50-60°С ტემპერატურაზე. ოროვანდის ფესურის ნახარში ააქტიურებს კუჭქვეშა ჯირკვლის მუშაობას, არეგულირებს ნივთიერებათა ცვლას, აუმჯობესებს და წმენდს სისხლს და კანს, აჩქარებს თმის ზრდას. 

მოცვი (Vaccinium) - მცენარის ფოთლებს აგროვებენ ნაყოფის დაკრეფის შემდეგ, სექტემბრის ბოლოს – ოქტომბერში. ფრთხილად ჭრიან ტოტებს, აცლიან ფოთლებს და აშრობენ სიბნელეში, კარგად განიავებულ შენობაში. მოცვის ფოთლების ნახარში გამოიყენება როგორც სიცხის დამწევი და ამოსახველებელი საშუალება, აქვს ანთების საწინააღმდეგო, შარდმდენი და ნაღველმდენი მოქმედება, ამცირებს სისხლში შაქრის დონეს და ამაღლებს იმუნიტეტს.

ასკილი (Rosa canina) - ასკილის ნაყოფის შეგროვება იწყება ზაფხულიდან ოქტომბრამდე. ვარგისია მხოლოდ ნარინჯისფერი და წითელი შეფერილობის, მკვრივი სტრუქტურის მქონე ნაყოფი, რომელსაც აშრობენ განიავებულ შენობაში, საშრობში, ან ყინავენ. თუ გსურთ ორგანიზმის გამდიდრება С ვიტამინით, უმჯობესია აგვისტოს ბოლოს – სექტემბერში აღებული ნაყოფი. გვიან შემოდგომაზე შეგროვებული ნაყოფი კი მდიდარია პექტინით და ხელს უწყობს მომნელებელი ტრაქტის მუშაობას.

კუნელი (Crataegus) - ნაყოფს აგროვებენ სექტემბრიდან პირველ ყინვებამდე. იკრიფება ჯანსაღი, მკვრივი, მუქი წითელი ნაყოფი, რომელსაც აშრობენ კარგად განიავებულ შენობაში, ან საშრობში არაუმეტეს 50°С ტემპერატურისა და ინახავენ თბილ, ბნელ ადგილზე. შეიძლება ნაყოფის გაყინვაც. კუნელის ნახარში ამცირებს არტერიულ წნევას, დევნის ორგანიზმიდან ჭარბ ქოლესტერინს, ხელს უწყობს გულის სისხლძარღვების გაფართოებას, აწესრიგებს ძილს, იხმარება როგორც დამამშვიდებელი და საფაღარათე საშუალება.

მხოხავი ჭანგა (Elytrigia repens) - ფოთლებს, ღეროებს და ფესურებს იყენებენ როგორც ანთების საწინააღმდეგო, შარდმდენი, ოფლმდენი, ამოსახველებელი და მსუბუქი საფაღარათე საშუალება გაციების, ბრონქიტის, ფილტვების ანთების, შარდ- და ნაღველკენჭოვანი დაავადებების, ოსტეოქონდროზის, ფურუნკულოზის, რევმატიზმის, პოდაგრის, კანის ინფექციური დაავადებების დროს. 

დათვის კენკრას (Arctostaphylos uva-ursi) - სამკურნალო მიზნით აგროვებენ მცენარის მიწისზედა, მწვანე ნაწილებს, რომელსაც ამზადებენ გაზაფხულზე, ყვავილობამდე, ან შემოდგომაზე, ნაყოფის მომწიფების შემდეგ. ფოთლებს და ყლორტებს ჭრიან და აშრობენ ფარდულში, ან სხვენზე კარგად განიავებულ ადგილზე. იყენებენ როგორც საფაღარათე საშუალებას. აქვს შარდმდენი და მადეზინფიცირებელი მოქმედება შარდ-კენჭოვანი დაავადებების, ცისტიტის, ურეთრიტის დროს.

ცირცელი (Sorbus aucuparia) - მწიფე ნაყოფს აგროვებენ მშრალ ამინდში და დაკიდებულს აშრობენ ბნელ ფარდულში, ან საშრობში. შეიძლება გაყინვაც – ნაყოფს აცლიან ყუნწებს და ისე ყინავენ. ცირცელი ამაღლებს იმუნიტეტს. გამოიყენება ავიტამინოზების პროფილაქტიკისთვის, აქვს შემახორცებელი და ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება. სხვადასხვა ცხელი სასმელი - კომპოტი, კისელი, ჩაი, რეკომენდებულია ბავშვთა კვებაში, როგორც ვიტამინური დანამატი.

ძახველი (Viburnum opulus) - მწიფე ნაყოფის შეგროვებას იწყებენ ოქტომბრის ბოლოს – ნოემბერში, მშრალ ამინდში და დაკიდებულს აშრობენ ბნელ ფარდულში, ან ღუმელში. შეიძლება გაყინვაც – ნაყოფს აცლიან ყუნწებს და ისე ყინავენ. ნაყენი და ნახარში გამოიყენება ჭრილობების შესახორცებლად, ფურუნკულების, ეგზემის, კანზე წყლულოვანი ჭრილობების მოსაშუშებლად. ცოცხალი ნაყოფის წვენი – ფერიმჭამელების, ჭორფლის, ლიქენის დროს. თბილი ნახარში გამოიყენება ბრონქული ასთმის, გაციების, ხველის, ციებ-ცხელების, ჰიპერტონიის, ხუთვის, ღვიძლის დაავადებების დროს. ნახარში და ჩაი აუმჯობესებს გულის, კუჭის და ნაწლავების მოქმედებას, ამცირებს წნევას, აქვს ძლიერი დამამშვიდებელი და მასტიმულირებელი მოქმედება. აღსანიშნავია, რომ ყინვა სიმწარეს უკარგავს ნაყოფს და ხელს უწყობს მათში სასარგებლო ნივთიერებების მაქსიმალური კონცენტრაციის დაგროვებას.

ღვია (Juniperus communis) - სამკურნალო მიზნით აგროვებენ მწიფე გირჩებს, მხოლოდ მათ, რომლებიც ცვივა მცენარის შერხევისას. ჩამოყრილ გირჩებს წმენდენ და აშრობენ 40°С ტემპერატურაზე. ეფექტურია ყაბზობის, ორგანიზმში სითხის შეკავების, თირკმელებში კენჭების და ინფექციების დროს, მადის დაქვეითების და მონელების დარღვევისას. აქვს შარდმდენი, მადეზინფიცირებელი, ამოსახველებელი და ნაღველმდენი მოქმედება.

ნაცარა მურყანი (Alnus incana) - ნაყოფს ფრთხილად კრეფენ (სამკურნალოდ არ გამოდგება თავისით ჩამოცვენილი ნაყოფი) და აშრობენ კარგად განიავებულ სხვენში, ან ფარდულში ოთახის ტემპერატურაზე. ორ დღეში ერთხელ ურევენ, რომ კარგად გაშრეს. აქვს საფაღარათე, ანთების საწინააღმდეგო, სისხლის აღმდგები მოქმედება. ნახარშს იყენებენ ნაწლავების მწვავე და ქრონიკული ანთებების, აგრეთვე, რევმატიზმის და გაციების დროს. 

მთის ჩადუნა (Dryopteris filix-mas) - ფესურებს თხრიან, რეცხავენ ცივი წყლით, აშრობენ და ანაწევრებენ 1-2,5 სმ სისქის და 5 სმ-მდე სიგრძის ნაწილებად. აშრობენ ფარდულში, ან სპეციალურ საშრობში. გამოიყენება ნაწლავური პარაზიტების საწინააღმდეგოდ. აგრეთვე ეგზემის, ჩირქოვანი ჭრილობების, ვარიკოზული დერმატიტის, სახსრების დაავადებების, ცხვირიდან სისხლდენის, ნევრალგიების, კრუნჩხვების და რევმატიზმის დროს.

ვარდკაჭაჭა (Cichorium intybus) – ფესვებს თხრიან, რეცხავენ ცივი წყლით, აშრობენ რბილი ქსოვილით, ჭრიან რამდენიმე ნაწილად და აწყობენ გასაშრობად სუფთა ჰაერზე, ან საშრობში 40°С ტემპერატურაზე. გამომშრალი ფესვები ინახება 2 წელი. ვარდკაჭაჭას ნაყენს და ნახარშს აქვს ანტიმიკრობული, სიცხის დამწევი და საფაღარათე მოქმედება, ამაღლებს მადას, ამცირებს ოფლდენას, აუმჯობესებს მომნელებელი ტრაქტის მუშაობას, აჩქარებს მეტაბოლიზმს, ამშვიდებს ნერვულ სისტემას. ფესვების ნახარშს იყენებენ ეგზემის, ბრონქული ასთმის და კოლიტების დროს.

ოქტომბერსა და ნოემბერში ამზადებენ აგრეთვე ბურბუშელას (Taraxacum Officinale), ფურისულას (Primula), ჩვეულებრივ ღოლოს (Rumex crispus), თავსისხლას (Sanguisorba officinalis), მარწყვა-ბალახს (Potentilla reptans), პირველი ყინვების შემდეგ – ფშნის ეკალს (Ononis), რკოს და სხვა მცენარეების ნაყოფებს.

 

315
ბროკოლი

ბროკოლი, ანუ სატაცურა კომბოსტო და მისი სასარგებლო თვისებები

78
(განახლებულია 17:49 21.09.2020)
ბროკოლი ეფექტურია კიბოს, დიაბეტის, შეკრულობისა და სხვა დაავადებების დროს, მაგრამ მისი მომზადებისა და მიღების დროს გასათვალისწინებელია რეკომენდაციები, რათა ამ ძალზე სასარგებლო პროდუქტისგან უკუშედეგები არ მივიღოთ.

ბროკოლი (ლათ.Brassica oleracea ან Brassica sylvestris) კომბოსტოსებრთა ოჯახის ერთწლიანი ბოსტნეული მცენარეა. იტალიური სიტყვა broccoli ითარგმნება, როგორც კომბოსტოს აყვავებული ყლორტი.

ბროკოლი, ანუ სატაცურა კომბოსტო იტალიაში ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე გაჩნდა. ის დიდი ხნის განმავლობაში ქვეყნის ფარგლებს გარეთ უცნობი იყო. მცენარის შესახებ პირველი ცნობები საფრანგეთში მე-16 საუკუნით თარიღდება, აშშ-ში კი ბროკოლი მხოლოდ მე-20 საუკუნის დასაწყისში „გაიცნეს“.

ბროკოლის კალორიულობა და შემადგენლობა

ბროკოლის კალორიულობა 100 გრამ პროდუქტზე 28 კკალორიაა. მოხარშულში – 35 კკალორია. გაყინულის – 23 კკალორია.

ბროკოლი შეიცავს ცილებს, ცხიმებს, ნახშირწყლებს, ნაცარს, წყალს. ვიტამინებს: А (კომბოსტოს სახეობებს შორის ამ ვიტამინის შემცველობით „რეკორდსმენია“), С, В1, В2, В5, В6, РР, Е, К; უჯრედისს, კალიუმს, ფოსფორს, კალციუმს, მაგნიუმს, რკინას, თუთიას, მანგანუმს, გოგირდს, ფოლიუმის მჟავას, ბეტა-კაროტინს.

ბროკოლი კალციუმის შემადგენლობით ტოლს არ უდებს რძეს – 100 გრამ მოხარშულ კომბოსტოში არის 180 მილიგრამი კალციუმი მაშინ, როცა 100 გრამ რძეში მისი რაოდენობა 120 მილიგრამია; შეიცავს რკინის დღიური ნორმის 10%-ს (ნორმაა 18 მილიგრამი, ბროკოლი შეიცავს 1,8 მილიგრამს); შეიცავს С ვიტამინის თითქმის 100% დღიურ ნორმას – 89,2 მილიგრამი, დღიური ნორმაა 90 მილიგრამი დღეში.

ბროკოლის სასარგებლო თვისებები

ბროკოლი შესანიშნავი დიეტური პროდუქტია ისეთი დაავადებების პროფილაქტიკისა და მკურნალობისთვის, როგორიცაა ონკოლოგიური, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, ნერვული აშლილობები, კუჭ-ნაწლავის სისტემის დაავადებები, ნივთიერებათა ცვლის დარღვევა, პოდაგრა.

ბროკოლი კიბოს წინააღმდეგ

ბროკოლიდან გამოყვეს ანეტოლ-ტრიტიონი, რომელიც ამცირებს სწორი ნაწლავისა და მკერდის კიბოს დაავადებების შემთხვევებს.

იმის შესახებ, რომ ბროკოლი შესანიშნავი პროფილაქტიკური საშუალებაა კიბოს წინააღმდეგ, ცნობილი არცთუ დიდი ხნის წინ გახდა. ჯონს ჰოპკინსის კოლეჯის მედიკოსების მიერ ჩატარებული კვლევების შედეგად დადგინდა, რომ მცენარე შეიცავს განსაკუთრებულ ნივთიერება სულფორაფანს, რომელიც კლავს კუჭის ზოგიერთი სახეობის წყლულის გამომწვევ ბაქტერიებს, აბრკოლებს კუჭის კიბოს განვითარებას.

არაქისი, იგივე მიწის თხილი – სასარგებლო და მავნე თვისებები>>

უფრო მეტიც, სულფორაფანი იმ ბაქტერიებსაც ანადგურებს, რომლებიც ანტიბიოტიკებს არ ემორჩილება. ახლა მეცნიერები ცდილობენ ამ ქიმიურ ნივთიერებაზე დაყრდნობით პრეპარატი შექმნან, რომელსაც ადამიანის ორგანიზმი ოპტიმალურად შეითვისებს.

ბროკოლის სხვა სასარგებლო თვისებები

ბროკოლს აქვს არა მხოლოდ კიბოს საწინააღმდეგო მოქმედება, არამედ ასევე ხელს უწყობს სისხლის შედედებას, ეფექტურია ათეროსკლეროზის საწინააღმდეგოდ, არის დამამშვიდებელი, გამხსნელი და ნაღვლმდენი საშუალება.

ბროკოლი ამცირებს ინფარქტებისა და ინსულტების რისკს. აძლიერებს სისხლძარღვების კედლებს, აფერხებს ქოლესტერინის დაგროვებას ორგანიზმში.

ბროკოლის სისტემატური გამოყენება აბრკოლებს ათეროსკლეროზის განვითარებას, ნაადრევ სიბერეს, მას ორგანიზმიდან გამოაქვს მძიმე ლითონების მარილები.

ბროკოლი მდიდარია უჯრედისით (ნედლი პროდუქტის 100 გრამზე 2,6 გრამი). ის წმენდს ნაწლავებს, აწესრიგებს მის მუშაობას. აქვს გამხსენლი ეფექტი და მისი რეგულარული მიღებით შესაძლებელია ქრონიკული შეკრულობისგან გათავისუფლება.

კომბოსტოს ეს სახეობა ასევე ასტიმულირებს ნაღვლის გამოდევნას, აუმჯობესებს ღვიძლისა და ნაღვლის ბუშტის მუშაობას.

ბროკოლი აწესრიგებს სისხლში შაქრის შემცველობას. ის შეუცვლელი პროდუქტია პირველი და მეორე ტიპის შაქრიანი დიაბეტით დაავადებული ადამიანებისთვის. მის შემცველობაში არსებული სულფორაფანი, რომელიც წარმატებით ებრძვის კიბოს, ასევე ასტაბილურებს შაქრის დონეს.

ვიტამინი В1 არეგულირებს ნერვული სისტემის საქმიანობას. ამ ვიტამინის უკმარისობა კი აუარესებს ნერვული სისტემის, გულის, სისხლძარღვებისა და საჭმლის მომნელებელი სისტემის ფუნქციონირებას. ამიტომ ბროკოლი აუცილებელია იმ ადამიანების რაციონში, ვისაც აქვს ნერვული აშლილობები, არიან ზედმეტად გაღიზიანებული და აქვთ ცუდი მეხსიერება.

ბროკოლი შესანიშნავი პროდუქტია დასუსტებული ადამიანებისთვის, ორსულებისთვის, ბავშვებისა და ასაკოვანი ხალხისთვის.

აუცილებლად გასათვალისწინებელი რჩევები:

ბროკოლის მიღება შეიძლება ნედლი, მოხარშული, ორთქლზე დამზადებული და შემწვარი სახით. მას ასევე იყენებენ, როგორც ერთ-ერთ ინგრედიენტს სუპებში, სოუსებში, ომლეტებში, ბოსტნეულის გარნირებში.

ბროკოლი აუცილებლად კარგად უნდა გაირეცხოს წყლის ჭავლით, რადგან მასში, შესაძლოა, მწერები იყვნენ დაბუდებული.

არ არის რეკომენდებული ბროკოლის დამზადება მიკროტალღურ ღუმელში, გაყინულის გალღობა და შემდეგ ისევ გაყინვა, თბილ ადგილზე შენახვა.

საკვებად იყენებენ როგორც ყვავილედს, ისე ღეროს. ღერო უნდა გათალოთ კანისგან და კანგაცლილი შემდეგ შეგიძლიათ დაამატოთ სუპში ან სხვა კერძში.

ბოლოკი – სასარგებლო, დიეტური და შემადგენლობით მდიდარი სამკურნალო მცენარე>>

ბროკოლის მოხარშვის წესი: ბროკოლი ჩაუშვით მდუღარე, მარილიან წყალში და ხარშეთ 5-7 წუთი. თუ გაყინული იყო, ხარშვის დრო 10-12 წუთამდე გაზარდეთ. მოხარშვის მერე გადაავლეთ ცივი წყალი, რადგან მასზე მაღალი ტემპერატურა კვლავ განაგრძობს გავლენას.

ორთქლზე მომზადებისას გასათვალისწინებელია, თუ როგორ მდგომარეობაში გინდათ მისი მიღება – თუ ხრაშუნა გსურთ, ორთქლზე მოამზადეთ 5-7 წუთი, თუ ისეთი, პირში რომ დნებოდეს – 12-15 წუთი.

შეგიძლიათ ასევე ბროკოლის ბლანშირება, ღუმელში გამოცხობა და ნედლი სახით მიღება (სხვადასხვა სალათში).

ბროკოლს აქვს უკუჩვენებებიც

გაითვალისწინეთ: მისი მიღება ნედლი ან შემწვარი სახით არ შეიძლება კუჭის მაღალი მჟავიანობის დროს, კუჭქვეშა ჯირკვლის დაავადებებისას, გასტრიტისა და წყლულის დროს.

როდესაც ექიმის მიერ დანიშნული გაქვთ დიეტა, რომელიც უხეში უჯრედისის მიღებას გამორიცხავს.

იდეალური ქინოა – ჯანმრთელობის საწინდარი>>

ინდივიდუალური აუტანლობის დროს.

ბროკოლის შეწვისას გამოიყოფა კანცეროგენები და ორგანიზმში გროვდება, ამიტომ რჩევაა – არ შეწვათ ის ბევრი რაოდენობის ცხიმში და მაღალ ცეცხლზე.

78
თემები:
სასარგებლო რჩევები
ყურძენი და წვენი

ყურძნის სასარგებლო თვისებები

519
(განახლებულია 15:30 14.09.2020)
საქართველო ვაზისა და ღვინის სამშობლოდ არის მიჩნეული, მაგრამ ვიცით კი, რატომაა ის სასარგებლო, რამდენი უნდა მიიღოს ის ადამიანმა წელიწადში, რომ ორგანიზმი საჭირო ნივთიერებებით შეავსოს და როდის არ შეიძლება ყურძნის მიღება?

ყურძენი ფოთლოვანი ვაზის კენკროვანი ნაყოფია. მისგან ამზადებენ ღვინოს, ან ხილის სახით იღებენ. მისგან მზადდება მურაბა, ქიშმიში, ძმარი, ყურძნის თესლის ექსტრაქტი, ზეთი.

ყურძენი უძველესი დროიდანაა ცნობილი ადამიანისთვის. ხოლო ის, რომ საქართველო ვაზისა და მევენახეობის სამშობლოა, არქეოლოგიური აღმოჩენებით დასტურდება. მათ შორისაა 8 ათასი წლის ყურძნის წიპწა თუ ღვინის ქვევრები, საწნახელი თუ სხვა იარაღი.

ასევე 8 ათას წელს ითვლის საქართველოში ღვინის დაყენების ტრადიცია, მას ქართულ კულტურაში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს. იუნესკოს გადაწყვეტილებით, 2013 წელს ქვევრის ღვინის დაყენების უძველეს მეთოდს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
საქართველოში ყურძნის 525 ჯიშია, ღვინის სახეობების დათვლა კი პრაქტიკულად შეუძლებელია.

მსოფლიოში ცნობილი ყურძნის ოთხი ათასი სახეობიდან დაახლოებით 500-ს ქართული ფესვები აქვს.

მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ თითოეულმა მოზრდილმა ადამიანმა, იმ ვიტამინებისა და მიკროელემენტების აუცილებელი რაოდენობის მისაღებად, რაც მხოლოდ ყურძენში შედის, წელიწადში 65–70 კილოგრამი ყურძენი უნდა მიირთვას.

ყურძნის კალორიულობა და შემადგენლობა

ყურძნის ენერგეტიკული ღირებულება დაახლოებით 70 კკალორიაა 100 გრამზე, ქიშმიშის – 281 კკალორია, ყურძნის წვენში – 54 კკალორია.

ყურძენი შეიცავს 150-ზე მეტ ბიოლოგიურად აქტიურ ნივთიერებას.

ყურძნის კვებითი ღირებულება (100 გრამზე): ცილები – 0,6 გრამი, ცხიმები – 0,6 გრამი, ნახშირწყლები – 15,5, ნაცარი – 0,6, წყალი – 80,4.

ტყემალი – ბუნების საგანძური ადამიანის ჯანმრთელობისთვის>>

ყურძნის კენკრა შეიცავს: თავისუფალ და ორგანულ მჟავებს 2,5-დან 6 პროცენტამდე. ვაშლის მჟავას – 60%, ღვინის, გლუკონის, ლიმონის, ქარვისა და სხვა მჟავებს – 40%.

კენკრაში არის ადამიანის ორგანიზმისთვის აუცილებელი მინერალური მარილები და მიკროელემენტები: კალიუმი, მანგანუმი, მაგნიუმი, ნიკელი, კობალტი, ალუმინი, კაჟი, თუთია, ბორი, ქრომი და სხვ. ისინი ხშირად არის ფერმენტების, ჰორმონების, ვიტამინების, ცილებისა და სხვა ორგანული კომპლექსების სტრუქტურული ელემენტები.

ყურძენში ადამიანისთვის აუცილებელი ვიტამინების დიდი რაოდენობაა: A – 0,1 მილიგრამი, B1 – 0,05 მილიგრამი, B2 – 0,02 მგ, B3 ან PP – 0,3 მგ, B5 – 0,18 მგ, B6 – 0,6 მგ, B9, ანუ ფოლიუმის მჟავა – 4 მიკროგრამი, C – 6 მილიგრამი, H – 4 მიკროგრამი, K – 0,5–2,0 მიკროგრამი, P – 45 მიკროგრამი. ყურძენი ასევე შეიცავს პექტინის ნივთიერებებს, შეუცვლელ ამინომჟავებს (ლიზინი, ჰისტიდინი, არგინი, მეტიონინი, ლეიცინი), ცვლად ამინომჟავებს (ცისტინი, გლიცინი), რომლებიც ნივთიერებათა ცვლაში აქტიურად მონაწილეობს. კურკაში აღმოჩენილია 20%-მდე მყარი ცხიმი, მთრიმლავი ნივთიერებები, ლეციტინი, ვანილინი, ფლობაფენები.

ყურძნის სასარგებლო და სამკურნალო თვისებები

ყურძენი უნდა მიიღოთ ჭამიდან ჭამამდე, საკვების მიღებიდან 1,5–2 საათის შემდეგ.

ყურძენსა და მისგან მიღებულ პროდუქტებს ადამიანი მრავალი დაავადების სამკურნალოდ უძველესი დროიდან იყენებდა. ცნობილია, რომ მუქი ფერის ყურძენი კარგი ამოსახველებელი საშუალებაა, ამიტომ მას იღებენ პლევრიტის, ბრონქიტის, ფილტვების ტუბერკულიოზის დროს. მას უძველესი დროიდან იყენებდნენ ფილტვებისა და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის სამკურნალოდ.

მარწყვი – უგემრიელესი, სასარგებლო კენკრა>>

ყურძნით მკურნალობის შედეგად წესრიგდება გულის რიტმი, არტერიული წნევა, მალე ქრება შეშუპება, ის ხელს უწყობს ნორმალურ ძილს, სისხლწარმოქმნას, იწმინდება სისხლი, უმჯობესდება ფილტვებისა და სასუნთქი გზების მდგომარეობა.

წითელი ყურძნის კანი შეიცავს ნივთიერება რევერატროლს – ეს ბუნებრივი ფენოლია (კარბოლის მჟავა), რომელსაც კიბოს დაავადების დათრგუნვა შეუძლია სხვადასხვა სტადიაზე.

ყურძენი ორგანიზმს ეხმარება ანემიის, თირკმელების ქრონიკული დაავადებების, ართრიტების, საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებების, სახსრების ტკივილის დროს. ის აუმჯობესებს ნივთიერებათა ცვლას და ორგანიზმიდან შარდის მჟავის გამოდევნას ეხმარება.

ყურძნის წვენს ახასიათებს მატონიზირებელი და ორგანიზმის ზოგადი გაჯანსაღების ეფექტი. მას ურჩევენ, როდესაც ნერვული სისტემა გამოფიტულია, ძალები დაქვეითებული. ის დადებითად მოქმედებს კუნთების ტონუსზე, განსაკუთრებით – გულის კუნთის. მას აქვს ბაქტერიციდული, შარდმდენი, გამხსნელი, ოფლმდენი, ამოსახველებელი თვისებები. ასევე მასში არ არის კანი, რომელიც ნაწლავებში გაზებს წარმოქმნის და მეტეორიზმს იწვევს. ყურძნის წვენის მიღება ჯობს ჭამამდე 1 საათით ადრე დღეში სამჯერ.

ფითრი – „ყველაფრის მკურნალი" პარაზიტი მცენარე>>

ყურძნის ფოთოლი და ტოტები შეიცავს 2%-მდე შაქრებს, დიდი რაოდენობით ორგანულ მჟავებს. მარცვლის კურკაში არის 20%-მდე ცხიმები, მთრიმლავი ნივთიერება ფლაბოფენი, ლეციტინი, ვანილინი და ძმრის მჟავა. ასევე მათში განისაზღვრა ნივთიერებები (პიკგენოლები) ანტიოქსიდანტური აქტიურობით.

ყურძნის ფესვებში არის ბევრი C ვიტამინი, ალკალოიდები, გლიკოზიდები, მთრიმლავი ნივთიერებები. მცენარის ყველა ნაწილი შეიცავს დიდი რაოდენობით მარილებს Si, Na, P, Fe, Cu.

ნორჩი ყლორტები, ულვაში, ფოთოლი შველის თავის ტკივილს, თვალის წვას. ამისთვის ისინი უნდა დააქუცმაცოთ და ქერის ფქვილს შეურიოთ, შემდეგ დაიდოთ მტკივნეულ ადგილზე.

ყურძნის ყლორტებს თუ ეპილეფსიით დაავადებული კისერზე ჩამოიკიდებს, ეს შეტევას შეასუსტებს. ნორჩი ყლორტების ჭამა ხელს უშლის მავნე ანაორთქლის ტვინამდე მიღწევას.

ყურძნის ფოთლების შედედებული წვენი კარგია კუჭისთვის, აჩერებს პირღებინებას, მკურნალობს სისხლიან ღებინებას, ნაწლავების წყლულს, ასევე მოქმედებს ის უკანა ტანში შეყვანისას. წვენი კარგად მოქმედებს ნაყოფზე ორსულებში. გარეგნული მოხმარებისას, თუ მას თმაზე დავიდებთ, თმის ზრდას უწყობს ხელს.

დეკა: ხელს უწყობს წონაში კლებას, აძლიერებს იმუნიტეტს>>

ყურძნის ფოთოლი შველის სისხლიან ხველებას. ტოტების წვენისგან მომზადებული შაქრიანი სიროფი აუმჯობესებს მადას, კარგია ნაბახუსევზე, პირღებინებისას, მაგრამ ხველებისას ეს სიროფი მავნებელია.

თანამედროვე მედიცინაში ყურძნის ახალი ფოთლებით შეკრულობას მკურნალობენ. ფოთლების ცივი ნაყენი გამოიყენება მხედველობის გასაუმჯობესებლად, რევმატიზმისას. ნაყენის დასამზადებლად 350 გრამ ყურძნის ფოთოლს დაასხით სამი ლიტრი ცივი წყალი და გააჩერეთ სამი დღე-ღამე.

ფოთლების ნახარში კარგია თირკმელების კენჭოვანი დაავადებებისას, ასევე პოდაგრისას. ფოთლებს შაქრის დამწევი თვისება აქვს – მას წარმატებით იყენებენ დიაბეტის მურნალობისას. ასევე მიიჩნევენ, რომ ფოთლები ამაღლებს პოტენციას.

გამხმარ ფოთოლს იყენებენ ცხვირიდან სისხლდენის დროს (ისუნთქავენ მას ფხვნილის სახით ნესტოებში), როგორც ანტისეპტიკურ საშუალებას, იყენებენ ჩირქოვანი ჭრილობების სამკურნალოდ.

ყურძნის კურკას აქვს სისხლდენის შეჩერების ეფექტი საშვილოსნოდან სისხლდენის დროს.  

ყურძნის მიღება არ შეიძლება, ან უნდა შეიზღუდოს:

შაქრიანი დიაბეტის დროს, დიარეისას, მწვავე ან ქრონიკული კოლიტის, ენტეროკოლიტის დროს, ტუბერულიოზის მწვავე ფორმებისას, სიმსუქნის მესამე–მეოთხე სტადიებზე, ქრონიკული შეკრულობისას, შეშუპების, ჰიპერტონიის დროს, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების, კუჭის ონკოდაავადებისას.

ინდიელების მაგია, ანუ ჩია – ხელს უწყობს წონაში კლებას და თან უაღრესად სასარგებლოა>>

ყურძნის წვენის მიღება ასევე არ არის რეკომენდებული ორსულობის ბოლო ფაზაში, რადგან სარძევე ჯირვლების მუშაობაზე უარყოფითად მოქმედებს.

აგრეთვე არ უნდა მიიღოთ ყურძენი, თუ ალერგია გაქვთ.

519
თემები:
სასარგებლო რჩევები
საქსოფონი

ჯაზი და ღვინო: კახეთი მუსიკალურ ფესტივალს უმასპინძლებს

0
(განახლებულია 17:34 21.09.2020)
ფესტივალის Jazz and Wine Kakheti სტუმრები ჯაზური მუსიკის ფონზე ქართული სხვადასხვა ღვინის დაგემოვნებას შეძლებენ

თბილისი, 21 სექტემბერი – Sputnik. ფესტივალი Jazz and Wine Kakheti 3 ოქტომბერს კახეთში, წინანდლის მამულში მეოთხედ გაიმართება, იუწყებიან ორგანიზატორები.

ფესტივალის ჰედლაინერია სოულისა და ჯაზის ვარსკვლავი ლისა სიმონი. ამჯერად ფესტივალში ასევე მონაწილეობენ ბექა გოჩიაშვილის ტრიო, რუსა მანველი და დავით მაზანაშვილის ტრიო.

ფესტივალის Jazz and Wine Kakheti ფარგლებში 15–ზე მეტი ღვინის კომპანია ღვინის დეგუსტაციას გამართავს და ფესტივალის სტუმრები სხვადასხვა ღვინის დაგემოვნებას შეძლებენ.

ქვეყანაში კორონავირუსის ეპიდემიის გამო ფესტივალში მონაწილეობისთვის გაიყიდება მხოლოდ ე.წ. სპეციალური ნაკრებები, რაც მოიცავს წინანდლის მამულის ტერიტორიაზე არსებულ სასტუმროებში განთავსებასა და ღონისძიებაზე დასასწრებ ბილეთებს.

ღონისძიება გაიმართება სასტუმროებში Radisson Collection, Tsinandali Estate Georgia.

ფესტივალი Jazz and Wine კახეთში 2017 წლიდან ტარდება. წინა წლებისგან განსხვავებით, როდესაც ფესტივალი რამდენიმე დღე გრძელდებოდა, მეორე წელია, ის მხოლოდ ერთ დღეს მიმდინარეობს.

0
თემები:
საქართველო და კულტურა