პირშუშხა

პირშუშხა - არა მარტო სანელებელი

2812
(განახლებულია 20:18 13.08.2017)
რუბრიკაში ქართული სანელებლების შესახებ, ბიოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი ნინო გოცაძე მორიგ სანელებელს - პირშუშხას წარმოგიდგენთ.

პირშუშხას გვარი 3 სახეობას აერთიანებს. იგი ბუნებრივად გავრცელებულია აზიაში, ციმბირსა და კავკასიაში. საქართველოში გავრცელებულია ჩვეულებრივი პირშუშხა, რომელიც გამოიყენება კულინარიული და სამკურნალო მიზნით. ველურად იზრდება მდინარის ნაპირებსა და ტენიან ადგილებზე.

ჩვეულებრივი პირშუშხა (A. lapathifolia Gilib.; Cochlearia armoracia L.) ჯვაროსანთა ოჯახის (Cruciferae) მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა  მსხვილი, ხორცოვანი, გრძელი ფესვებით, 50-150 სმ. სიგრძის, სწორი, დატოტვილი ღეროებით, განსხვავებული ფორმის, დანაკვთული, ან დაუნაკვთავი ფოთლებით და თეთრი, წვრილი ყვავილებით. 60 სმ-მდე სიგრძის ფესვთანური ფართო და მოგრძო-ოვალური ფოთლები მთლიანია. ქვედა ფოთლები — მოგრძო-ლანცეტა, ფრთისებრ დანაკვთული, შუა — მოგრძო-ლანცეტა, მთლიანი. ზედა — ხაზური ფორმის.  ნაყოფი — ოვალური, კვერცხისებური ან მოგრძო, 5-6 მმ. სიგრძის, გაბერილი ჭოტაკია, ორ მწკრივად განლაგებული 4 თესლით.  

პირშუშხა
ნინო გოცაძის პირადი არქივი
პირშუშხა

პირშუშხას გვარი 3 სახეობას აერთიანებს. იგი ბუნებრივად გავრცელებულია აზიაში, ციმბირსა და კავკასიაში. საქართველოში გავრცელებულია ჩვეულებრივი პირშუშხა, რომელიც გამოიყენება კულინარიული და სამკურნალო მიზნით. ველურად იზრდება მდინარის ნაპირებსა და ტენიან ადგილებზე. 

 ერთ-ერთი უძველესი კულტურა პირშუშხა, როგორც ცხარე და არომატული სანელებელი, პოპულარული ჯერ კიდევ ძველ ეგვიპტეში, რომსა და საბერძნეთში იყო, რასაც მოწმობს არქეოლოგიური კვლევები და ისტორიული წყაროები. დღეს ეს მცენარე კულტივირებულია ყველა კონტინენტზე, როგორც ბოსტნის კულტურა და ფართოდ გამოიყენება არა ერთი ქვეყნის კულინარიაში.  

პირშუშხა
ნინო გოცაძის პირადი არქივი
პირშუშხა

ბოტანიკოსთა ნაწილი მცენარის ევროპულ წარმოშობაზე მიუთითებს, ნაწილი კი თვლის, რომ პირშუშხა სლავური წარმომავლობისაა, რაც პირშუშხასგან დამზადებული არაერთი სლავური ხალხური კულინარიული რეცეპტით დასტურდება. სლავურ ქვეყნებში მცენარეს უძველესი დროიდან იყენებენ სანელებლად, ბოსტნეულის დაკონსერვებისა და სამკურნალო მიზნით. პირშუშხას ნაყენით ამზადებდნენ ბურახს, როგორც ენერგიის მომცემ და მასტიმულირებელ სასმელს გრძელი, დამქანცველი მგზავრობის შემდეგ.

აქვე, აღსანიშნავია, რომ პირშუშხა საქართველოს ადგილობრივი ფლორის წარმომადგენელია და მისი გამოყენება ქართულ სამზარეულოში უხსოვარი დროიდან ხდება. 

პირშუშხა
ნინო გოცაძის პირადი არქივი
პირშუშხა

პირშუშხა დიდი რაოდენობით შეიცავს მკვეთრი, სპეციფიკური არომატის და გემოს მქონე, ბუნებრივი ბაქტერიციდული მოქმედების ფიტონციდებით მდიდარ ეთერზეთებს, რის გამოც ხალხურ მედიცინაში ფართოდ გამოიყენება არა ერთი მწვავე ინფექციური დაავადების სამკურნალოდ. ფესვში დიდი ოდენობითაა ანტიმიკრობული მოქმედების ცილოვანი ნივთიერება ლიზოციმი, ასკორბინის მჟავა, თიამინი, რიბოფლავინი, კაროტინი, ცხიმოვანი ზეთები, სახამებელი, ნახშირწყლები, გლიკოზიდები, ფისები და მინერალური მარილები (კალიუმი, კალციუმი, მაგნიუმი, რკინა, სპილენძი, ფოსფორი, გოგირდი და სხვ.). ფოთლები შეიცავს დიდი რაოდენობით ასკორბინის მჟავას, კაროტინს და ალკალოიდებს. თესლებში უხვადაა ცხიმოვანი ზეთები და ალკალოიდები. 

სანელებლად პირშუშხას გახეხილი, ან დაქუცმაცებული ფესვები და ფოთლები გამოიყენება. ფესვებში დიდი ოდენობით არის სპეციფიკური, ცხარე გემოს და პიკანტური არომატის მქონე გლიკოზიდი სინიგრინი, რომელიც დიდი ოდენობით არის აგრეთვე მდოგვში (Sinapis spp.). ამ ნივთიერების გამო, ეს ორი მცენარე გემური თვისებებით ახლოს დგას ერთმანეთთან.  

ისტორიული წყაროები მოგვითხრობს, რომ პირშუშხა პოპულარული იყო უცხოელ არისტოკრატებში, რომლებიც ნაპოლეონის იმპერატორობის დროს, რუსეთში ემიგრაციაში იმყოფებოდნენ. სწორედ მათი დამსახურებაა, გერმანულ და ავსტრიულ სამზარეულოებში პირშუშხას პიკანტური სანელებლების მრავალფეროვნება.  

გერმანიაში პირშუშხას კულტივირება XVI საუკუნიდან დაიწყეს, როგორც სანელებლად, ისე ალკოჰოლური სასმელების (შნაფსი, ლუდი), დამზადების მიზნით. ორი საუკუნის შემდეგ, მცენარემ ფრანგულ სამზარეულოში, მოგვიანებით — სკანდინავიის ქვეყნებისა და ინგლისის სამზარეულოშიც დაიმკვიდრა საპატიო ადგილი. 

ფართო გამოყენება აქვს პირშუშხას რუსულ სამზარეულოში. როგორც თევზის კერძების განუყოფელი ტრადიციული სანელებელი — არაჟანთან ერთად. ცხელი კერძებისთვის კი — განსაკუთრებული „რუსული გემოს“ მისანიჭებლად. 

პირშუშხა
ნინო გოცაძის პირადი არქივი
პირშუშხა

ქართულ სამზარეულოში პირშუშხას ძმრიანი სოუსი ღორის მუჟუჟის აუცილებელი ინგრედიენტია. მცენარის ფოთლები ფართოდ გამოიყენება კიტრის, პომიდვრისა და სხვა ბოსტნეულის მწნილების დასამზადებლად.

პირშუშხას სანელებლად იყენებენ სუფთა სახით, გრეთვე,  მრავალფეროვანი სოუსებისა და საწებლების მოსამზადებლად. განსაკუთრებულ პიკანტურ გემოს იძლევა გახეხილი ფესვის ნაზავი არაჟანთან სხვადასხვა კერძების სოუსისთვის — ლაბას („ხალადეცი“), შემწვარი გოჭის, მოხარშული ბურვაკის, გარდა ამისა, მაიონეზთან ერთად — შემწვარ და ჩაშუშული თევზის, სალათებისა და კოტლეტისთვის. ძმრით შეზავებული პირშუშხა შესანიშნავი სანელებელია ცივად მომზადებული თევზის და ხორცის კერძების, ლორისა და შებოლილი ხორცისთვის. მცენარის ფესვებს იყენებენ ბურახის, პირშუშხას არყის „ხრენოვუხა“ და „ხრენოვინა“ — პირშუშხას, პომიდვრის და ნივრის მარილიანი სოუსის, ხაჭოს, იოგურტის და სხვა სოუსების მოსამზადებლად.

მცენარე გამოიყენება კიტრის, პომიდვრის, სოკოს, ჭარხლის და კომბოსტოს დამწნილებისას. 

რაც შეეხება მცენარის სამკურნალო თვისებებს, იგი ორგანიზმზე დადებითად მოქმედებს: ამაღლებს მადას,  აუმჯობესებს  საჭმლის მომნელებელი სისტემის მოქმედებას, დევნის ორგანიზმიდან შარდმჟავას,  არეგულირებს მეტაბოლიზმს,  დიდი ოდენობით С ვიტამინის შემცველობის წყალობით, ზრდის ორგანიზმის მდგრადობას მწვავე რესპირატორული ვირუსული ინფექციების მიმართ, ამიცრებს სახსრების ტკივილს. 

პირშუშხა
ნინო გოცაძის პირადი არქივი
პირშუშხა

გემური და სამკურნალო თვისებებით, განსაკუთრებით სასარგებლოა პირშუშხას და ჭარხლის ნარევი. ჭარხლის მოტკბო გემო იდეალურად ეხამება  პირშუშხას მძაფრ, ცხარე გემოს. მიიღება სპეციფიკური, სასიამოვნო გემური თვისებების სოუსი. ორივე მცენარეს აქვს ანტიბაქტერიული მოქმედება, რომლის წყალობითაც ეს ნარევი ხალხურ მედიცინაში აქტიურად გამოიყენება ინფექციური დაავადებების სამკურნალოდ.

ხალხური მედიცინა პირშუშხას გრიპის, ანგინის, კბილის ტკივილის, ბრონქიტის, სურავანდის, მალარიის, გასტრიტის, ღრძილების და ყურის ანთების, ფიზიკური და გონებრივი გადაღლილობის დროს იყენებს. პირშუშხას ნახარში — დიზენტერიის, ლამბლიოზის და ჰიპერტონიული დაავადებების სამკურნალოდ. პირშუშხას კომპრესები კი ეფექტურია რადიკულიტის, პოდაგრის, რევმატიზმის, კანის სოკოვანი დაავადებების და წყლულოვანი ჭრილობების სამკურნალოდ. კოსმეტოლოგიაში პირშუშხას ნაყენი უხსოვარი დროიდან გამოიყენება კანზე ჭორფლის, ლაქებისა და ნამზეურის გასაუფერულებლად.

ბევრი მებაღე თავს არიდებს პირშუშხას დათესვას ბაღში, რამდენადაც მცენარის მძლავრი ფესვები მყარად ემაგრება ნიადაგს, სწრაფად მრავლდება და იკავებს დიდ ფართობს, მისი მოსპობა კი შემდეგ არცთუ მარტივია. 

მცენარის მძლავრი ფესვები კარგად იკავებს მიწას და არ აძლევს საშუალებას წვიმისა და მიწისქვეშა წყლებს, მოხდეს ნიადაგის ჩარეცხვა. ამას მოწმობს კიდეც ევროპის ქვეყნებში არსებული პრაქტიკა. როდესაც ტყეების მასობრივი გაჩეხვის შედეგად ნიადაგის ეროზია დაიწყო, ისედაც მწირი ნიადაგი სწრაფად ჩაირეცხა და გაჩნდა დიდი ხრამები. დახრამულ ადგილებზე გააშენეს პირშუშხა.  რამდენიმე წელიწადში ნიადაგის ეროზიამ იკლო, დაბზარული ხრამები კი მიწით ამოივსო.

ეს კიდევ ერთი დადებითი თვისებაა პირშუშხასი — მას სხვა სასარგებლო თვისებებთან ერთად ძლიერ გამოხატული ნიადაგდაცვითი თვისება გააჩნია.

 


2812
წიწმატის სახეობა Garden cress

უკაპრიზო და ძალზე სასარგებლო წიწმატი

247
(განახლებულია 14:45 13.07.2020)
წიწმატს უამრავი სიკეთის მოტანა შეუძლია ადამიანებისთვის – ავიტამინოზთან წარმატებული ბრძოლით დაწყებული, ონკოლოგიური დაავადებების პრევენციით დამთავრებული.

წიწმატი (Lepidium sativum) კომბოსტოსებრთა ოჯახის მცენარეა. მის სამშობლოდ ირანი მიიჩნევა. მას ჯერ კიდევ ძველ საბერძნეთში, რომსა და ეგვიპტეში მიირთმევდნენ. ახლა ის მოჰყავთ ევროპაში, აზიის, აფრიკის, ამერიკისა და ავსტრალიის კონტინენტებზე. იზრდება საქართველოშიც.

წიწმატს მრავალი ქვეყნის კულინარიაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია. საქართველოში მცენარეს ძირითადად ცოცხლად მიირთმევენ.

ზოგიერთ აფრიკულ ქვეყანაში წიწმატის ცხიმიანი სახეობებისგან სპეციალურ ზეთს ამზადებენ, რომელიც გამოიყენება მედიცინაში, კოსმეტოლოგიასა და კულინარიაში.

წიწმატის კალორიულობა, შემადგენლობა

წიწმატის კალორიულობა 100 გრამზე არის 32 კკალორია.

მის შემადგენლობაშია ცილები, ცხიმები, ნახშირწყლები, ვიტამინები А, В, С, Е, К, D, მინერალური ნივთიერებები – რკინა, კალიუმი, კალციუმი, ფოსფორი, იოდი, დარიშხანი, თუთია, გოგირდი და სხვ.

წიწმატის სასარგებლო თვისებები

ამ არომატული ბოსტნეულის ქორფა ფოთლები გაზაფხულზე ვიტამინების ნაკლებობას ებრძვის, თან ის ადრეულ გაზაფხულზე ამოდის, ამასთან, იმდენად არაჭირვეულია, რომ ნიადაგის გარეშეც შეიძლება მისი მოყვანა (თესლი მოათავსეთ დოლბანდში და რეგულარულად მორწყეთ, 7–10 დღეში ის უკვე ამოვა).

მკურნალობა ხალხური მეთოდებით. პიტნა>>

წიწმატს სამკურნალოდ სხვადასხვა დაავადების დროს იყენებენ. მისი დაბალანსებული შემადგენლობა საშუალებას იძლევა მივიღოთ კანის, სასუნთქი გზების, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაავადებებისას. ასევე ამ მცენარის მეშვეობით მკურნალობდნენ ბრონქიტის მძიმე ფორმას.

წიწმატის ნახარში გამოიყენება სისხლნაკლებობის, შაქრიანი დიაბეტის, ონკოლოგიის, შარდსასქესო ორგანოებში კენჭების შემთხვევებში, ხოლო წყალში გახსნილი წვენი – გასტრიტის, კოლიტის, პაროდონტოზისას.

წიწმატის წვენი ასევე ეფექტურია თირკმლების მწვავე და ქრონიკული დაავადების, სიყვითლის დროს და შეკრულობისას.

წიწმატისა და მცენარეული ზეთის გამოყენებით ამზადებენ მალამოს, რომელიც დამწვრობისთვის არის კარგი. ამ მალამოს, დამწვრობის გარდა, იყენებენ ცხიმგროვების, მეჭეჭების დროს.

მკურნალობა ხალხური მეთოდებით. ძირტკბილა>>

მცენარის აქტიური ნივთიერებები ორგანიზმზე ახდენს შარმდენ, ანტიჰელმინთურ (ჭიების საწინააღმდეგო) მოქმედებას; აბრკოლებს ცინგას (სურავანდი) და მის შემდგომ განვითარებას ბლოკავს. ამისთვის უნდა არა მარტო მიიღოთ მწვანილი, არამედ მისი ახალი წვენი ღრძილებში შეიზილოთ (დღეში სამჯერ). მუდმივი მოხმარების შედეგად სისხლი იწმინდება მავნე ნივთიერებებისგან, ტოქსინებისა და შლაკებისგან.

ამსუბუქებს მდგომარეობას მწვავე და ქრონიკული ნეფრიტის დროს.

მისი ყოველდღიური გამოყენება ხსნის დაღლილობას, სისუსტეს, ორგანიზმს სიმხნევე ემატება, წესრიგდება საჭმლის მონელების პროცესი, ნივთიერებათა ცვლა, გვარდება ყაბზობის პრობლემა.

ამას გარდა, ხალხურ მედიცინაში შაქართან ერთად გასრესილ წიწმატის ფოთლებს იყენებენ პოდაგრის, რევმატიზმის, ღვიძლისა და ნაღვლის ბუშტის, კუჭისა და შარდსასქესო სისტემის დაავადებების დროს.

წიწმატი გამოიყენება კოსმეტოლოგიაშიც. მასში შემავალი ნივთიერებები, ვიტამინების, მინერალური ნივთიერებებისა და ფიტონუტრიენტების ერთობლიობა დადებითად მოქმედებს ადამიანის კანზე.

წიწმატის ფესვების ნახარშს, ნაყენსა და ქორფა ფოთლების წვენს იყენებენ ასციტის (მუცლის წყალმანკი), სურავანდის, შაქრიანი დიაბეტის, კოლიტების, ზედა სასუნთქი გზების ქრონიკული კატარის დროს.

მკურნალობა ხალხური მეთოდებით: გოჯი ბერი>>

გამოიყენება ასევე წიწმატის თესლი, რომლისგანაც ამზადებენ ზეთს, ასევე ურევენ სალათებსა და კერძებში. გემოთი წააგავს მდოგვს.

როგორ მოვამზადოთ წიწმატის ნაყენი, მალამო

ნაყენის დასამზადებლად აიღეთ 30 გრამი ქორფა ფოთოლი, დაასხით 1 ლიტრი მდუღარე წყალი. გააჩერეთ ორი საათი. გადაწურეთ და მიიღეთ ერთი ჭიქის ოდენობით დღეში ორჯერ.

ეფექტურია ახალი ყვავილისა და ფოთლების ნახარში. აურიეთ ახლად მოკრეფილი ნედლეული, 20 გრამს დაასხით 1 ჭიქა მდუღარე წყალი. დადგით წყლის აბაზანაზე და ადუღეთ 30 წუთი. შემდეგ გააგრილეთ (ისე, რომ აბაზანიდან არ გადმოდგათ, უბრალოდ გამორთეთ ცეცხლი). მიიღეთ 2 სუფრის კოვზი დღეში სამჯერ, ჭამის შემდეგ.

მაღალი არტერიული წნევის მკურნალობა ხალხური საშუალებებით>>

მალამო ამგვარად მზადდება: 3 სუფრის კოვზი წვენი და 50 გრამი ზეთი შეურიეთ კარგად, რომ მიიღოთ ერთგვაროვანი მასა. შესაძლებელია ოდნავ შეთბობა.

წიწმატის მავნე ზემოქმედება და რეკომენდაციები

წიწმატის წვენის ზედმეტი რაოდენობით მიღება არ შეიძლება. მას შეუძლია თირკმელებისა და კუჭის ლორწოვანი გარსის გაღიზიანება.

წიწმატზე დამზადებული პრეპარატები აუცილებლად მიიღეთ წყალთან ერთად.
წიწმატის ფოთლები, როგორც მწვანილი, უნდა მიიღოთ ქორფა სახით. გამხმარი თავის სასარგებლო თვისებებს კარგავს.

წიწმატი ბოლომდე კარგად გამოკვლეული არ არის, ამიტომ მისი უკუჩვენებებიც, შესაბამისად, ნაკლებია.

247
თემები:
სასარგებლო რჩევები
სტევია

სტევია ჯანმრთელი ცხოვრების საწინდარი

373
(განახლებულია 19:20 06.07.2020)
პარაგვაის უნივერსიტეტში ჩაატარეს კვლევა და დაადგინეს, რომ ამ ქვეყნის მოსახლეობას არ აწუხებს გაცხიმოვნება და შაქრიანი დიაბეტი, რადგან თითოეული მცხოვრები წელიწადში 10 კილოგრამამდე სტევიას მოიხმარს.

სტევია (ლათინურად Stévia) თაფლოვანი, ანუ ტკბილი მცენარეა. ის ასტრასებრთა, ან რთულყვავილოვანთა ოჯახის წარმომადგენელია, აქვს დაახლოებით 260 ბალახისა და ბუჩქის სახეობა. გავრცელებულია სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში.

სტევია პირველად მე-16 საუკუნეში გამოიკვლია ექიმმა და ბოტანიკოსმა სტევუსმა (ლათ. Petrus Jacobus Stevus, ესპ. Pedro Jaime Esteve), რომელიც ვალენსიის უნივერსიტეტში მუშაობდა. სწორედ მისი გვარიდან მიიღო დასახელება ამ მცენარემ.

თანამედროვე ბრაზილიისა და პარაგვაის ტერიტორიაზე გუარანის ტომის ინდიელები ასწლეულების განმავლობაში იყენებდნენ სტევიის ზოგიერთ სახეობას საკვებში, განსაკუთრებით Stevia rebaudiana-ს, რომელსაც ka"a he'ê-ს, ანუ ტკბილ ბალახს ეძახდნენ და, გარდა საკვების დატკბობისა, სხვადასხვა დაავადების, მათ შორის გულძმარვის სამკურნალოდ იყენებდნენ.

1931 წელს ფრანგმა ქიმიკოსებმა ბრიდელმა და ლავიემ სტევიიდან გამოყვეს გლიკოზიდები, რაც მცენარეს ტკბილ გემოს აძლევს. ექსტრაქტები, რომლებსაც ეწოდა სტევიოზიდები (steviosides) და რებაუდიოზიდები (rebaudiosides), საქაროზაზე 250-300-ჯერ უფრო ტბილი აღმოჩნდა. ის არ მოქმედებს სისხლში გლუკოზის რაოდენობაზე და, ამდენად, დიაბეტით დაავადებულებისთვის მისი მიღება რეკომენდებულია.

იდეალური ქინოა – ჯანმრთელობის საწინდარი>>

სტევია განსაკუთრებით აქტუალური გახდა ბოლო პერიოდში. მეცნიერებმა მასზე განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილეს დაბალნახშირწყლოვანი და დაბალშაქრიანი დიეტების მოთხოვნილებასთან დაკავშირებით.

ცნობილია, რომ შაქარი ნახშირწყლებია, რომლებსაც ორგანიზმი წამიერად შთანთქავს, ხოლო ზედმეტს ცხიმებად აქცევს და ადამიანის სიმსუქნესა და გაცხიმოვნებას იწვევს. დანიელმა დიეტოლოგებმა შაქარი უკვე დიდი ხანია „მსუბუქი" ნარკოტიკების რიგს მიაკუთვნეს, რადგან აქვს ორმაგი ეფექტი: ა) ტკბილი გემო ენდორფინების (სიხარულის ჰორმონები) გამომუშავებას ასტიმულირებს; ბ) შაქარი ორგანიზმის სისტემაში იმგვარად „ეწყობა", რომ მისი მოხმარების მეტ სურვილს იწვევს. თანაც, შაქარი სოკოებისა და პარაზიტების „საყვარელი" საკვები გარემოა.

საქართველოში სტევია ახლა იხვეჭს პოპულარობას, მაგრამ შაქრის შემცვლელის სახით უკვე ფართოდ გამოიყენება იაპონიაში, აშშ-სა და კანადაში მას საკვების დანამატის სახით ხმარობენ.

1970-იანი წლების დასაწყისში იაპონელებმა დაიწყეს სტევიას კულტივირება, როგორც ხელოვნური დამატკბობლების – ციკლამატისა და საქარინის ალტერნატივის. სტევიის კომერციული გამოყენება იაპონიაში 1977 წლიდან დაიწყო და დღემდე გრძელდება. მას იყენებენ სასურსათო პროდუქტებში, უალკოჰოლო სასმელებში. სტევიის მთელი ბაზრის 40% სწორედ იაპონიაზე მოდის.

ამჟამად სტევია მოჰყავთ და კვების პროდუქტებში აქტიურად იყენებენ აღმოსავლეთ აზიაში, მათ შორის ჩინეთში, კორეაში, ტაივანში, ტაილანდსა და მალაიზიაში, ასევე სენ-კიტსისა და ნევისში, ბრაზილიაში, პარაგვაიში, ურუგვაიში, ისრაელში, უკრაინაში და რუსეთის სამხრეთით.

უაღრესად სასარგებლო კენკრა, რომელიც კოსმონავტებისა და მფრინავების მენიუში შედის>>

სტევიის (Stevia rebaudiana) ღეროს სიმაღლე 60-დან 100 სანტიმეტრამდე მერყეობს. მასზე განთავსებულია პატარა მრავალრიცხოვანი ფოთლები. თითოეული ბუჩქი 600-დან 1200-მდე ფოთოლს იძლევა.

ამ მცენარის მთავარი სიტკბო სწორედ ფოთოლშია თავმოყრილი – 10-15-ჯერ მეტი სიტკბო, ვიდრე საქაროზაში. ეს აიხსნება იმ ნივთიერებებით, რომლებიც არის მხოლოდ ამ მცენარეში და არსად სხვაგან. ესენია დიტერპენული გლიკოზიდები, რომელთაგან მთავარია სტევიოზიდები და რებაუდიოზიდები. სტევიისგან მიღებული ტკბილის შეგრძნება ნელა დგება, მაგრამ უფრო დიდხანს გრძელდება. ამასთან სტევიის ტკბილ ნივთიერებებს პრაქტიკულად ნულოვანი კალორიულობა აქვს.

სტევიის უპირატესობებია:

• 150-300-ჯერ მეტად ტკბილია შაქარზე;

• აქვს პრაქტიკულად ნულოვანი კალორიულობა. მაგალითად, 100 გრამ შაქარში 387 კ/კალორიაა, ხოლო 100 გრამ სტევიაში (მშრალ ბალახში) – 18 კ/კალორია, ანუ 21,5-ჯერ ნაკლები. მშრალ ექსტრაქტში – დაახლოებით 0 კ/კალორია;

• 100%-ით ნატურალური პროდუქტია;

• შაქრისგან განსხვავებით, არ წარმოადგენს ბაქტერიებისა და პარაზიტების საკვებს, არამედ პირიქით, გამოირჩევა სოკოსა და ბაქტერიების საწინააღმდეგო აქტიურობით;

• არ იწვევს ინსულინის აქტიურ გამოყოფას, რადგან არ ცვლის სისხლში გლუკოზის დონეს, პირიქით, მის ნორმალიზებას უწყობს ხელს;

• არ ვნებს ორგანიზმს დიდი ხნის განმავლობაში გამოყენებისას (ამაზე მეტყველებს გუარინის ტომის ათასწლოვანი პრაქტიკა, ასევე იაპონიაში ჩატარებული ძალზე სერიოზული კვლევები);

• კარგად იხსნება წყალში;

• მდგრადია მაღალი ტემპერატურისა და ტუტეების მიმართ, რაც კულინარიაში გამოყენების შესაძლებლობას იძლევა;

• დაბალი დოზირება, რადგან სიტკბოს მაღალი კოეფიციენტი აქვს.

საპონინების შემცველობის წყალობით სტევიას ასევე აქვს ჰომეოპათიური მოქმედება, აძლიერებს კუჭის სეკრეციას, რაც, თავის მხრივ, ყველა ჯირკვლის სეკრეციას აძლიერებს. აქვს მსუბუქი შარდმდენი მოქმედება, აუმჯობესებს მდგომარეობას კანის დაავადებების დროს, ასევე აქვს ეფექტი რევმატიზმის დროს; კარგია შეშუპებისას, ახასიათებს ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება და ხელს უწყობს ორგანიზმში სხვა სასარგებლო ნივთიერებების უკეთ ათვისებას.

პარაგვაის უნივერსიტეტში ჩაატარეს კვლევა და დაადგინეს, რომ პარაგვაის მოსახლეობას არ აწუხებს ისეთი დაავადებები, როგორიცაა გაცხიმოვნება და შაქრიანი დიაბეტი, რადგან თითოეული მცხოვრები წელიწადში 10 კილოგრამამდე სტევიას მოიხმარს.

სტევია:

• ამცირებს სისხლში შაქრისა და ცუდი ქოლესტერინის დონეს;

• აუმჯობესებს, აღადგენს ქსოვილებს, უჯრედებს;

• სტევიას აქვს უნარი, წინააღმდეგობა გაუწიოს კიბოს უჯრედების განვითარებას, აქვს ანთების საწინააღმდეგო მოქმედება;

• ხელს უწყობს სისხლძარღვების გამაგრებას, არტერიული წნევის ნორმალიზებას;

• დადებითად მოქმედებს ღვიძლსა და კუჭქვეშა ჯირკვალზე;

• ახორცებს წყლულებს კუჭსა და ნაწლავებში;

• აწესრიგებს ნივთიერებათა ცვლას, ებრძვის ჭარბწონიანობის, შაქრიანი დიაბეტის, პანკრეატიტის, ათეროსკლეროზის განვითარებას;

• სტევიოზიდის გამოყენებით მცირდება მიდრეკილება ალკოჰოლისა და თამბაქოს მიმართ;

• ებრძვის პარაზიტების განვითარებას;

• აჩერებს კარიესის განვითარებას;

• შესანიშნავი საშუალებაა ბრონქიტის წინააღმდეგ;

• აუმჯობესებს თმის, კანის, ფრჩხილების მდგომარეობას;

• ამაღლებს იმუნურ სისტემას;

• წონაში დაკლებაში ეხმარება.

სტევიასთან დაკავშირებით არსებობდა მეცნიერების მოსაზრებები, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში მან, შესაძლოა, ადამიანის ორგანიზმზე უარყოფითად იმოქმედოს, თუმცა, საბოლოოდ, სტევიის ნეგატიური ზემოქმედება არ დამტკიცდა.

კურკუმა და მისი სასარგებლო თვისებები>>

სტევია საქართველოში გასული საუკუნის 80-იან წლებში უკრაინიდან შემოვიდა. სტევია ამჟამად მოჰყავთ ლანჩხუთში და ოზურგეთში.

373
თემები:
სასარგებლო რჩევები
თელასი

„თელასი": თბილისის რომელ უბნებს შეეზღუდება ელექტროენერგიის მიწოდება 15 ივლისს

0
(განახლებულია 09:50 15.07.2020)
გადაუდებელი სარემონტო სამუშაოების გამო დედაქალაქის სხვადასხვა უბნებში ელექტროენერგიის მიწოდება დროებით შეიზღუდება.

თბილისი, 15 ივლისი — Sputnik. სააქციო საზოგადოება „თელასი" იუწყება, რომ 15 ივლისს გადაუდებელი სარემონტო სამუშაოების გამო დედაქალაქის სხვადასხვა უბანში ელექტროენერგიის მიწოდება დროებით შეიზღუდება.

საბურთალოს რაიონი

10:00 საათიდან 18:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: სოფელი დიღმის, დიღმის სასწავლო მეურნეობის, ფერაძის და სოლოღაშვილის ქუჩების მაცხოვრებლებს.

11:00 საათიდან 14:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: ვაჟა-ფშაველას გამზირის მაცხოვრებლებს.

ჩუღურეთის რაიონი

10:00 საათიდან 18:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: ცოტნე დადიანის ქუჩის მაცხოვრებლებს.

ვაკის რაიონი

10:00 საათიდან 18:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: დაბა წყნეთის მაცხოვრებლებს.

11:00 საათიდან 18:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: ტიციან ტაბიძის, რაზმაძის, აბაშელის, არაყიშვილის, მარუხის გმირთა და კოკა კლდიაშვილის ქუჩების მაცხოვრებლებს.

10:0 საათიდან 10:30 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: წყნეთის ხევის, მიხეილ თამარაშვილის და წყნეთის ქუჩების მაცხოვრებლებს.

კრწანისის რაიონი

10:00 საათიდან 18:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: გორგასლის, შოთა ნიშნიანიძის და გულიას ქუჩების მაცხოვრებლებს.

11:00 საათიდან 13:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: კოტე აფხაზის, ალექსანდრე დიუმას და პუშკინის ქუჩების მაცხოვრებლებს.

ისნის რაიონი

11:00 საათიდან 18:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: ბერი გაბრიელ სალოსის გამზირის, ჩოლოყაშვილის, ხევის, სახალხოს, ლერწმის და ჩარხის ქუჩების მაცხოვრებლებს.

დიდუბის რაიონი

10:00 საათიდან 18:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: წერეთლის გამზირის და კარალეთის ქუჩის მაცხოვრებლებს.

10:00 საათიდან 13:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: ლუბლიანას ქუჩის მაცხოვრებლებს.

გლდანის რაიონი

10:00 საათიდან 17:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: ქერჩის ქუჩის მაცხოვრებლებს.

სამგორის რაიონი

10:00 საათიდან 18:00 საათამდე შეზღუდვა შეეხება: ნავთლუღი-2 დასახლების, პოლიციის, ელენე მეტრეველის, ჭიჭინაძის და გრიგოლ ლორთქიფანიძის ქუჩების მაცხოვრებლებს.

კომპანია ბოდიშს უხდის მომხმარებლებს შექმნილი დისკომფორტის გამო. სამუშაოების დასრულების შემდეგ აბონენტებს ელექტრომომარაგება აღუდგება.

0
თემები:
თბილისი დღეს