ივანე ჯაფარიძე

კაცი, რომელმაც წინაპრების სახლში თავისი გვარის მუზეუმი დააარსა, ანუ როცა ისტორია გრძელდება

1330
(განახლებულია 23:10 15.02.2021)
მისი მომავალი საქმიანობა, გზა და ცხოვრების წესიც კი უკვე დაბადებიდანვე იყო განსაზღრული იმით, რომ ჯაფარიძეების ოჯახში დაიბადა და მამიდა ლეგენდარული პიროვნება, მთამსვლელი ალექსანდრა (შურა) ჯაფარიძე ჰყავდა.

მთელი მისი ცხოვრება მწვერვალებისკენ სწრაფვაა – განგებამ სხვა არჩევანი არც დაუტოვა...

მისი მომავალი საქმეების ათვლაც იმ დღიდან დაიწყო, როცა ეს პასუხისმგებლობა პირველად გააცნობიერა. ბავშვობაში დაწყებული მოგზაურულ-კვლევითი საქმიანობა გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე გააგრძელა. ამის მერე იყო არაერთი მნიშვნელოვანი ექსპედიცია, სამეცნიერო კვლევა, აღმოჩენა, სტატია, ფილმი, ჯილდო, გამარჯვება...

მან შექმნა უნიკალური არქივი, რითიც გადაარჩინა და შთამომავლობას შემოუნახა ქართული ალპინიზმის 88-წლიანი ისტორია, რომლის შემქმნელები მისი წინაპრები არიან. ჭიათურის რაიონის სოფელ ხრეითში, მამაპაპისეულ სახლში მან მთამსვლელ ჯაფარიძეთა მემორიალური სახლ-მუზეუმი გახსნა. ის გახლავთ მთამსვლელთა ეროვნული ფედერაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, არასამთავრობო ორგანიზაცია "მთის მოყვარულთა კავშირის" წევრი. საოცრად ენერგიული ადამიანი თითქმის არასოდეს აკლდება ეროვნული მნიშვნელობის მქონე არც ერთ ამბავსა თუ მოვლენას.

ვფიქრობთ, ივანე ჯაფარიძის ბიოგრაფიას, რომელიც ენციკლოპედიური მნიშვნელობის ფაქტებითაა გაჯერებული, ერთი მასალა ვერ დაიტევს, მაგრამ, მაინც, ჩვენ ვცადეთ...

ივანე ჯაფარიძე
ივანე ჯაფარიძე

- ბატონო ივანე, ბავშვობა და ცნობილი მამიდა - რა ასოციაციები გიჩნდებათ ამ სიტყვებზე?

- ალექსანდრას როგორც გმირს ისე აღვიქვამდი, რადგან მისი სახელი სულ ამ ეპითეტით მესმოდა. მასთან ჩემი პირველი შეხება ოთხი წლის ასაკში მახსოვს და ამით ისიც დავადგინე, რომ მახსოვრობა ოთხი წლიდან მაქვს. ზაფხულობით ალექსანდრა მზია ერისთავთან ერთად პიონერთა სასახლის ტურიზმისა და ალპინიზმის კაბინეტის ასამდე ბავშვს ფეხით დაატარებდა საქართველოს მთასა და ბარში. ლაშქრობის დასასრულს კი თავის მშობლიურ სოფელ ხრეითში რამდენიმე დღით ჩამოიყვანდა ხოლმე...

ივანე ჯაფარიძე
ივანე ჯაფარიძე

- იმდროინდელი რაიმე ამბავი ხომ არ გახსენდებათ?

- 1948 წლის ზაფხულში ჩვენ, როგორც ყოველთვის, მშობლიურ სოფელ ხრეითში ვისვენებდით (სხვა აგარაკი არასდროს გვქონია). მახსოვს ჩვენს ეზოში გაშლილი კარვები და ფოტოსურათის გადაღების ეპიზოდი, როდესაც სასახლის ბავშვები სოფლის მოსახლეობასთან ერთად სურათის გადასაღებად ეწყობოდნენ (იმ დროს ფოტოგადაღება დიდი ფუფუნება იყო). მეც მითხრეს ჯგუფში ჩავმდგარიყავი, მაგრამ გავჯიუტდი და ეს არ გავაკეთე. ალექსანდრა, მზია ერისთავი და დედაჩემი ცოტა მოშორებით იდგნენ. ამ დროს სახლიდან პატარა სამფეხა სკამი გამოვიტანე და მათ წინ მოვკალათდი. 73 წლის წინანდელი ეს მომენტი, მართალია, მუდამ მახსოვდა და მკაფიოდ შემორჩა ჩემს მეხსიერებას, მაგრამ ის გადაღებული ფოტო არასოდეს მინახავს. საინტერესო ისტორიაა, თუ როგორ დაუბრუნდა ჩემს მეხსიერებას ეს მომენტი. საქმე ისაა, რომ 1966 წელს, ჯერ კიდევ მე-5 კურსის სტუდენტმა მუშაობა დავიწყე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიურ ინსტიტუტში, სადაც ჩემს უფროს კოლეგებში ალექსანდრა ჯაფარიძისა და მზია ერისთავის რამდენიმე ნამოწაფარიც აღმოჩნდა პიონერთა სასახლის ტურიზმის და ალპინიზმის კაბინეტიდან. მათ შორის ჩემთვის ძვირფასი და დაუვიწყარი ქალბატონი ელისო კოტეტიშვილი, რომელმაც, გაიგო რა ჩემი ვინაობა, საოცარი სიურპრიზი გამიკეთა და ის ფოტო გადმომცა საჩუქრად, რომელზეც ზემოთ აღწერილი ისტორიაა აღბეჭდილი... 

ალპინიზმის კაბინეტის ბავშვები სოფელ ხრეითში,1948
ალპინიზმის კაბინეტის ბავშვები სოფელ ხრეითში,1948

- თავისთავად ის ფაქტი, რომ ჯერ კიდევ სტუდენტმა მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიურ ინსტიტუტში დაიწყეთ მუშაობა, უკვე გამორჩეულია, საერთოდ, საინტერესო სტუდენტობა გექნებოდათ...

- მართლაც ასე იყო. სტუდენტობის დროს უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე ზაფხულობით მთელი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით არაჩვეულებრივი პრაქტიკები ტარდებოდა. მთელი ხუთი წლის განმავლობაში ზაფხული არ გამიცდენია, ან პრაქტიკაზე ვიყავი, ან გეოლოგებთან ერთად ექსპედიციაში. განსაკუთრებული და გამორჩეული იყო ჩვენი სასწავლო პრაქტიკა ყირიმში, სადაც არა მარტო სპეციალობის მიხედვით, არამედ ისტორიულ-კულტურული თვალსაზრისითაც ბევრი რამ ვნახეთ და დიდი ცოდნაც მივიღეთ. მთელი ნახევარკუნძული ფეხით შემოვიარეთ. ვიხილეთ ისტორიული ქალაქები: სიმფეროპოლი, სევასტოპოლი, იალტა, ალუპკა, ალუშტა, ევპატორია, ბაღჩისარაი. ვინახულეთ ნიკიტის ბოტანიკური ბაღი, ვიყავით ქერჩის (აჯიმუშკაის) კატაკომბებში და ა.შ. ჩამოვიტანეთ საკმაოდ მდიდარი ფოტომასალა, რომელიც შემდეგ უნივერსიტეტში გამოვფინეთ, რამაც სათავე დაუდო მომავალ გამოფენებს და ჩვენი პრაქტიკის ერთგვარ ანგარიშადაც იქცა.

ივანე ჯაფარიძე
ივანე ჯაფარიძე

- რას ეხება თქვენი მეცნიერული კვლევა, რომელიც იმ დროს პირველი აღმოჩნდა პალეონტოლოგიის სფეროში?

- გეოლოგიურ ინსტიტუტში სამეცნიერო საქმიანობისას საველე-საექსპედიციო კვლევის შედეგად 1972-74 წლებში უფლისციხის ისტორიული ციხე-ქალაქის მიდამოებში აღმოვაჩინე უნიკალური განამარხებული მცენარეული ნაშთები, რის საფუძველზეც აღვადგინე პალეოგეოგრაფიული სურათი და დავადგინე, რომ 20-25 მლნ წლის წინ დღევანდელი გორი-კასპის რაიონის ტერიტორია ზღვით იყო დაფარული, ხოლო ამ ზღვის სანაპიროზე სუბტროპიკული ტყეები იყო. მოპოვებული მასალების შესწავლისა და განზოგადების საფუძველზე 1980 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დავიცავი დისერტაცია, რომელიც ამ თემაზე პირველი ნაშრომი იყო ევროპაში, რადგან ამ ასაკის, ანუ 20-25 მლნ წლის წინანდელი განამარხებული მცენარეული ნაშთები მანამდე ევროპაში ცნობილი არ იყო.

ჟურნალ „ანეულის“ პრეზენტაციაზე
ჟურნალ „ანეულის“ პრეზენტაციაზე

- თქვენი ყველაზე მნიშვნელოვანი აღმოჩენა რასთანაა დაკავშირებული?

- უფლისციხის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლის ცვეთის თავიდან აცილებისა და გამაგრებისთვის საქართველოს მთავრობის დაკვეთით ძეგლთა დაცვის მთავარი სამმართველოს საჭიროებისთვის რეკომენდაციები შევიმუშავეთ. ამასთან ერთად, ჩემთვის და ჩემი კოლეგა მეგობრებისთვის ძალზე მნიშვნელოვანი იყო დავით გარეჯის მიდამოებში გეოლოგიური კვლევების ჩატარება 1983-1990 წლებში. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის კახეთის ექსპედიცია სამუშაოებს ატარებდა დავით გარეჯის მიდამოებში და უნიკალური ფაქტის მოწმე გახდა - ძველი ნაქალაქარის არქეოლოგიური გათხრებისას აღმოჩნდა წიდები და მეტალურგიული წარმოების კერები.

მეგობრებთან ერთად
მეგობრებთან ერთად

- მაშინ უნდა დადგენილიყო მეტალურგიული წარმოებისთვის აუცილებელი რკინა შემოტანილი იყო თუ ადგილობრივი, ასეა?

- ასეა და ამის დასადგენად დავით გარეჯის მიდამოებში ორი წლის განმავლობაში ვაწარმოებდით გეოლოგიურ-საძიებო სამუშაოებს. საბედნიეროდ, მივაკვლიეთ რკინის 40%-იან შემცველ ქანებს, რითიც არქეოლოგებმა დაადგინეს, რომ ამ ტერიტორიაზე მეტალურგიული წარმოება ადგილობრივი ნედლეულის გამოყენებით ხდებოდა. ალბათ ყველა გაიგებს იმ სიხარულსა და განცდას, რაც ამ უნიკალური ძეგლების სიახლოვეს ასეთი აღმოჩენის ავტორებს დაგვეუფლა.

ჭაბუა ამირეჯიბთან ერთად
ჭაბუა ამირეჯიბთან ერთად

- თქვენი 30-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომიდან რომელია გამორჩეული?

- დიახ, 30-ზე მეტი სამეცნიერო შრომა მაქვს გამოქვეყნებული, რომელთა შორის ერთი მონოგრაფიაა. მასში შეჯამებულია ჩემ მიერ მოპოვებული შედეგები, რაც პირველი აღმოჩნდა ევროპაში და განა ეს გამორჩეული არ უნდა იყოს? ძირითადი სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის პარალელურად 1966 წლიდან ნაყოფიერად ვმუშაობ ჟურნალისტიკაში. ჩემი წერილები, ნარკვევები, სტატიები, სისტემატურად იბეჭდება ქართულ თუ უცხოეთში გამომავალ ჟურნალ-გაზეთებში. 1978 წლიდან რადიოსა და ტელევიზიაში სხვადასხვა თემაზე 3000-ზე მეტი გადაცემა, ნარკვევი და სიუჟეტი მაქვს მომზადებული.

ივანე ჯაფარიძე და თენგიზ არჩვაძე
ივანე ჯაფარიძე და თენგიზ არჩვაძე

- თქვენი გადაცემები საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის ტელევიზიისა და რადიოს ოქროს ფონდშია დაცული. რადიოში როგორ აღმოჩნდით?

- რადიოში ჩემი მისვლა ერთმა შემთხვევამ განაპირობა: 70-იან წლებში ჩვენთან, გეოლოგიურ ინსტიტუტში, დირექტორთან, აკადემიკოს პეტრე გამყრელიძესთან მოვიდა ცნობილი ჟურნალისტი ელდარ იბერი, რომელიც იმ დროს სამეცნიერო რედაქციის მთავარ რედაქტორად დანიშნეს. ბუნებრივია, ამ ნიჭიერმა და სიახლის მაძიებელმა კაცმა უნივერსიტეტებსა და სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებში დაიწყო ჟურნალისტური საქმიანობისთვის გამოსადეგი ხალხის ძებნა. მას ისეთი ხალხი აინტერესებდა, ვინც მეცნიერების ამა თუ იმ დარგის არსისა და რაობის, საინტერესო მიღწევების შესახებ გასაგებად, პოპულარული ენით მსმენელისთვის მიწოდებას შეძლებდა. დირექტორმა დამიძახა და სტუმრის წინაშე წარმადგინა. ელდარ იბერთან გასაუბრების მერე, დაპირებისამებრ, მეორე დილით, ვიდრე ის რადიოს ტრადიციულ თათბირზე შევიდოდა, მას მასალა მივუტანე. ამის შემდეგ დავიწყე შტატგარეშე თანამშრომლობა რადიოს სხვადასხვა რედაქციებთან. 

ივანე ჯაფარიძე
ივანე ჯაფარიძე

- ვიცი, რომ 90-იან წლებში თქვენ საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ობიექტები გადაიღეთ...

- 1992 წელს ძმასთან და მეგობრებთან ერთად ავედი კაცხის სვეტზე, გასაბერი ნავით შევედით სოფელ ხრეითში არსებულ ე.წ. „კარიან კლდეში“, სადაც კარსტული წარმოშობის უდიდესი ტბაა. გამოვიკვლიეთ და ვიდეოფირზე აღვბეჭდეთ წითელ წიგნში შეტანილი ეს ობიექტები და საზოგადოებას ორ ფილმად წარვუდგინეთ. ამ ფილმების საფუძველზე საქართველოს ტელევიზიის „პირველ არხზე“ დაფუძნდა სატელევიზიო პროგრამა „ირაო“, რომლის ერთ-ერთი ავტორი და წამყვანი წლების მანძილზე მეც ვიყავი. 1993 წლიდან პროგრამა „ირაო“ დავამკვიდრე საქართველოს რადიოშიც. გარდა ამისა, რადიოში სხვადასხვა დროს არაერთი პროგრამა და გადაცემა დავაფუძნე. საქართველოს ტელევიზიის დილის პროგრამა „ალიონში“ მიმყავდა გადაცემების ციკლი „ვიმოგზაუროთ საქართველოში“, რომლის ავტორი, რეჟისორი და ოპერატორი თავად ვიყავი. ტელევიზიის სპორტულ პროგრამა „ჩემპიონში“ (რომელიც მიჰყავდა კოტე მახარაძეს, და მისი გარდაცვალების შემდეგ – სოსო ლაღიძეს) ვუძღვებოდი მთამსვლელობასა და სახელოვან ქართველ მთამსვლელებთან დაკავშირებულ ყველა გადაცემას.

ივანე ჯაფარიძე
ივანე ჯაფარიძე

- თქვენი ოჯახი ყოველთვის იყო ყურადღების ცენტრში და მასთან ბევრი საამაყო ისტორიაა დაკავშირებული. თუ გახსენდებათ ამბავი, რომელმაც უსამართლობის განცდა დაგიტოვათ?

- მახსოვს ერთი ეპიზოდი, რომელიც უკავშირდება 1952 წელს, როცა ეკრანებზე გამოვიდა ერთ-ერთი პირველი ქართული ფერადი მხატვრული ფილმი „მწვერვალთა დამპყრობნი” (რეჟისორი დ. რონდელი). ფილმი ალექსანდრასა და მისი ძმების ალპინისტურ მოღვაწეობას ეხებოდა. თუმცა, სამწუხაროდ, მაყურებელმა მასში სიყალბისა და გამოგონილი ისტორიების საშინელი ნაზავი ნახა. საზოგადოებამ ფილმი არ მიიღო, მიუხედავად იმისა, რომ მასში ქართული თეატრისა და კინოს ვარსკვლავები ნატო ვაჩნაძე, შალვა ღამბაშიძე, გიორგი შავგულიძე, მედეა ჯაფარიძე, ტარიელ საყვარელიძე, გოგი გელოვანი, ზურაბ ლეჟავა, ვახტანგ ნინუა, ლიანა ასათიანი, ალექსანდრე აფხაიძე, ლანა ღოღობერიძე, ლია ელიავა თამაშობდნენ. იმ ფილმში იმდენად უსუსურად, ყალბად და უმწეოდ იყო ნაჩვენები ჩვენი ოჯახის ისტორია, რომ იგი ღირსების შეურაცხყოფად მიაჩნდათ. მახსოვს ამ ფილმთან დაკავშირებით მამაჩემის აღშფოთება და, ალექსანდრასთან საუბრისას, მამიდას ტირილი. მაშინ ჩემს ცხოვრებაში პირველად და უკანასკნელად ვნახე ცრემლიანი ალექსანდრა, მიუხედავად იმისა, რომ ამაზე დიდი ტრაგედიები გადაუტანია...

- თქვენ იმ იშვიათ ადამიანთა რიცხვში ხართ, ვინც თავისი გვარის მუზეუმი დააარსა...

- ალბათ, მართლაც ერთადერთი ვარ. სოფელში, მამაპაპისეულ სახლში გახსნილ მუზეუმში საკუთარი ზურგით ჩავიტანე თბილისიდან ყველა ის ექსპონატი, რომელსაც ათწლეულების განმავლობაში ვინახავდით. გარდა ამისა, „ალიოშა ჯაფარიძის სახელობის საქართველოს ალპურ კლუბში” ჩემი დირექტორობის დროს მეგობრების დახმარებით აღვადგინეთ და განვაახლეთ 90-იანი წლების მოვლენების დროს გაძარცულ-განადგურებული, ყოფილ საბჭოთა კავშირში პირველი ქართული მთამსვლელობის მუზეუმი. ყველა ექსპონატი და მასალა, რასაც ჩვენი ოჯახი ინახავს, ჩემთვის სხეულის ნაწილივითაა. თითოეული ექსპონატი ოჯახის ისტორიის ცალკე გვერდია, რასაც ათწლეულებია დიდი რუდუნებით ვაგროვებ, ვუვლი და ვინახავ.

- ამ მუზეუმს ბევრი გამორჩეული სტუმარი ჰყავდა, თქვენთვის რომელი იყო ყველაზე დასამახსოვრებელი?

- დიდი ემოციური დატვირთვა გვქონდა, როცა მუზეუმის დათვალიერების შემდეგ აღტაცება გამოთქვა მსოფლიო ალპინიზმის ლეგენდამ, ჰიმალაების თოთხმეტივე 8000-იანი მწვერვალის უჟანგბადოდ დამლაშქრავმა რაინჰოლდ მესნერმა. ხოლო როცა იტალიის ალპური კლუბის პრეზიდენტმა სილვიო კალვიმ გაიგო, რომ მთამსვლელ ჯაფარიძეთა უშუალო მემკვიდრე ვიყავი, დიდხანს მესაუბრა და-ძმა ჯაფარიძეთა ღვაწლზე მსოფლიო ალპინიზმის ისტორიაში. ეს ამბავი ჩემთვის იმდენად დიდი და სასიამოვნო მოულოდნელობა იყო, კინაღამ გავგიჟდი. ვერ წარმოვიდგენდი, რომ იტალიაში – ალპინიზმის მექაში ჩვენი ოჯახის წევრების საქმიანობას ასე კარგად იცნობდნენ.

- საბოლოოდ ქართულ ალპინიზმს და ალპინისტებს თქვენ არაერთი ნაშრომი, კვლევა, სტატია, გადაცემა და ფილმი მიუძღვენით…

- დიახ, ასეა. უკვე მრავალი წელია ვიკვლევ ქართული სპორტის, კერძოდ, ალპინიზმის ისტორიის საკითხებს. ჩემს სტატიებს, წერილებსა და ნარკვევებს შეხვდებით სპორტსმენებზე გამოცემულ წიგნებში, ალბომებში, ენციკლოპედიებსა და სპორტულ ცნობარებში. ქართველ მთამსვლელებსა და მთამსვლელობაზე, საქართველოს მთიანეთის პრობლემებზე გამოქვეყნებული მაქვს 200-ზე მეტი წერილი, სტატია, ნარკვევი. შექმნილი მაქვს შვიდი სატელევიზიო ფილმი, რომელთაგან ერთმა - „სუ-ალტო (მიხეილ ხერგიანის ხსოვნას)“ 2001 წელს მოსკოვში მთისადმი მიძღვნილი ფილმების მე-5 საერთაშორისო ფესტივალზე მოიპოვა პრიზი „ალპინისტური ტრადიციების შენარჩუნებისათვის“. ჩემმა ფილმმა 2004 წელს თბილისში გამართულ სამთო, სათავგადასავლო და ექსტრემალური დოკუმენტური ფილმების ფესტივალზე „ნიამორი“ გაიმარჯვა ნომინაციაში „სამთო ექსპედიცია“. ფესტივალ „ნიამორის“ 2008 წლის ლიტერატურულ კონკურსში, ნომინაციაში „დოკუმენტური მოთხრობა - მთამსვლელობის დედამთავარი“ დაიმსახურა ფულადი პრემია და პირველი ადგილი. 1988 წელს ჩემი ავტორობით გამოიცა ბუკლეტი „საბჭოთა ალპინიზმის სახელოვანი წარმომადგენლები“, თანაავტორი ვარ უნიკალური წიგნებისა – „სპორტის ენციკლოპედია“ და „ქართული სპორტის ოქროს წიგნი“, ჩემი შესავალი წერილით იწყება წიგნი–ალბომი „კაცი ლეგენდა“, რომელიც „კლდის ვეფხვს“ – მიხეილ ხერგიანს მიეძღვნა.

- მოკლედ, თქვენ იმ რაოდენობის მასალა შეაგროვეთ და გამოამზეურეთ, რომ ქართველ მთამსვლელთა მემატიანე ხართ...

- რა გითხრათ... მე მხოლოდ ფაქტებს მოგახსენებთ. გარდა იმისა, რაც უკვე მოგახსენეთ, წლების მანძილზე შევკრიბე და თავი მოვუყარე ქართველ მთამსვლელთა უნიკალურ დოკუმენტურ მასალას დღიურების, ჩანაწერების, მწვერვალებიდან მოხსნილი ბარათების, ჯილდოების, სიგელების, ეპისტოლარული მემკვიდრეობის, ფოტო, კინო, ვიდეო და აუდიოჩანაწერების სახით, შევქმენი უნიკალური არქივი, რითიც გადავარჩინე და შთამომავლობას შემოვუნახე ქართული ალპინიზმის თითქმის საუკუნოვანი ისტორია, რომლის ფუძემდებლები ჩემი წინაპრებიც იყვნენ. ყოველივე საფუძვლად დაედო 2010 წელს ჩემი ავტორობით გამოცემულ უნიკალურ წიგნს „მყინვარწვერიდან ევერესტამდე“, რომელშიც გაშუქებულია ქართული ალპინიზმის სახელოვანი ისტორია და გაცოცხლებულია ქართული მთამსვლელობის კორიფეთა სახეები. აღნიშნული წიგნისათვის 2013 წელს ნომინაციაში „ქართული სპორტის ისტორია“ დავით აღმაშენებლის სახელობის ისტორიულ-ლიტერატურული პრემია მომენიჭა.

- მწვერვალზე თქვენი ყველაზე ემოციური ასვლა მინდა გაიხსენოთ...

- მინდა გავიხსენო 2007 წლის 16 მაისს ირანის ისლამურ რესპუბლიკაში მწვერვალ ქარქასზე ასვლა 200 ირანელთან ერთად, რასაც დიდ გამარჯვებად ვთვლი. არასოდეს დამავიწყდება, ასვლის წარმატებით დასრულების ნიშნად მწვერვალზე ხუთჯვრიანი ქართული დროშა რომ ავაფრიალე. ასევე გამარჯვებად ვთვლი ფერეიდანში ჩემ მიერ ჩატანილი 21 ძირი რქაწითელის გახარებას... 

ივანე ჯაფარიძე შვილიშვილთან ერთად
ივანე ჯაფარიძე შვილიშვილთან ერთად

- და, მაინც, რა არის ყველაზე მაღალი „მწვერვალი“, რაც ცხოვრებაში დაიპყარით?

- ადამიანის ცხოვრებაში ალბათ ყველაზე დიდი მწვერვალი ზნეობისა და სიყვარულის ძალაა, რომელიც მუდამ გასაზრდოებს და გაძლიერებს. განა მაღალი მწვერვალი არაა, როცა წინაპრების სახელს უფრთხილდები, შვილებსა და შვილიშვილებს ღირსეულად ზრდი და მომავლისკენ ახედებ?!.

 

1330
ვითარება მთიან ყარაბაღში

მშვიდობასა და ომს შორის ქართველი ექსპერტი კავკასიაში არსებულ ვითარებაზე

44
(განახლებულია 19:21 05.03.2021)
პოლიტიკური კრიზისი საქართველოში, საპრეზიდენტო არჩევნები აშშ-ში, ომი ყარაბაღში და ახალი პოლიტიკური გამოწვევები კავკასიის რეგიონში...

შესაძლებელია თუ არა, საქართველომ დაკარგოს სატრანზიტო უპირატესობა, რამდენად მტკიცეა მშვიდობა ყარაბაღში – ამ და სხვა აქტუალურ თემებზე „Sputnik-საქართველოსთვის“ მიცემულ ექსკლუზიურ ინტერვიუში კავკასიის საკითხთა ექსპერტმა, ანალიტიკოსმა მამუკა არეშიძემ ისაუბრა.

Мамука Арешидзе
© Sputnik / Vladimir Umikashvili
მამუკა არეშიძე

- ქვეყანაში გასული წლიდან განსაკუთრებით დაძაბულია პოლიტიკური ვითარება, რომელსაც ბევრი აფასებს, როგორც პოლიტიკურ კრიზისს. ეთანხმებით ამ შეფასებას?

- თუ ვიმსჯელებთ ქართული პოლიტიკის ტრადიციებით, კრიზისი არ არის. ჩვენთან ასეთი რამ ყოველთვის ხდება – ბრძოლა ხელისუფლებისთვის. ჩვენ ხომ დემოკრატიული ქვეყანა გვაქვს. პოლიტიკური კულტურა კი დაბალია, შედეგად – ყველაფერი ისე ვლინდება, როგორც ახლა.

- პრემიერ გიორგი გახარიას მოულოდნელი გადადგომა, რასაც თანამდებობაზე ირაკლი ღარიბაშვილის დაბრუნება მოჰყვა... რა ხდება მმართველ პარტიაში?

- მოულოდნელობას რაც შეეხება, ვერ დაგეთანხმებით.

როდესაც ღარიბაშვილი 2015 წელს თანამდებობიდან წავიდა, უკვე მაშინ საუბრობდნენ, რომ იგი დაბრუნდებოდა. ის ბიძინა ივანიშვილის ყველაზე ახლო და დაფასებული ადამიანი იყო.

გახარიას წასვლაზე კი ხმები დიდი ხანია დადიოდა. და, მაინც, მისი გადადგომა ნაადრევი და არც ისე კარგად გააზრებული მგონია. მეორე მხრივ, მან მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ნაბიჯი გადადგა, რომელიც გარკვეულწილად შეარბილებს დაპირისპირების დონეს საზოგადოებაში. ეს არ ნიშნავს, რომ მის გადაწყვეტილებას ვეთანხმები, თუმცა მისი მესმის.

- ძალიან ბევრს საუბრობენ საქართველოში მესამე პოლიტიკური ძალის გამოჩენის აუცილებლობაზე. გახარია თუ შეძლებს გახდეს პრეტენდენტი ამ როლზე?

- მესამე ძალის ნიშა თავისუფალია. დღეს მოქმედი ოპოზიციური პარტიები 90%-ით „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ არიან დაკავშირებული და იძულებული არიან მის ორბიტაზე იმოძრაონ. შედეგად ვიღებთ ორ პოლუსს: „ქართულ ოცნებას“ და „ნაციონალურ მოძრაობას“. ცალკე მდგომი „პატრიოტთა ალიანსი“ როგორღაც ჩაიკარგა ამ არეულობაში.

მესამე ძალის გამოჩენას საზოგადოება ითხოვს. სხვა საქმეა, რომ ჩვენს პატარა, დაბალი პოლიტიკური კულტურის მქონე ქვეყანაში ძალიან რთულია, ელოდო ერთბაშად სრულყოფილი პოლიტიკური ორგანიზაციის გამოჩენას. თუმცა პირადად მე ამას ვისურვებდი.

საჭიროა ლიდერის ძალიან ძლიერი ქარიზმა, რომელიც დისტანცირებული იქნება „ოცნებისგანაც“ და „ნაცმოძრაობისგანაც“, საჭიროა ძლიერი გუნდი, და, რასაკვირველია, დიდი ფული.

აქვს თუ არა გახარიას ამის შესაძლებლობა და სურვილი – რთული სათქმელია, მაგრამ პოტენციალი ნამდვილად გააჩნია.

- ახალი პრემიერი ღარიბაშვილი ცნობილია თავისი რადიკალიზმით. რას უნდა ველოდოთ საქართველოს განახლებული მთავრობისგან და როგორ შეიცვლება ოპოზიციისა და მმართველი გუნდის ურთიერთობა?

- ვერ ვიტყვი, რომ ღარიბაშვილი რადიკალური ადამიანია, უფრო სწორი იქნებოდა მისი შეფასება, როგორც ხისტი ადამიანი. თუ გახარია ცდილობდა როგორღაც შეერბილებინა ოპოზიციასთან ურთიერთობა, ღარიბაშვილი ამას არ გააკეთებს. მისთვის მიუღებელია ეს ძალა – „ნაციონალური მოძრაობა“, ამას არც მალავს და მკაცრ ნაბიჯებს გადადგამს. დანარჩენს რაც შეეხება, ღარიბაშვილი შეიძლება უფრო მოქნილი იყოს.

მელიას დაპატიმრებას რაც შეეხება, ძალიან მნიშვნელოვანი მომენტია – ხელისუფლების სისუსტე თუ ძალა. მელიამ დაარღვია კანონი და ამით ამაყობდა.

აქ ხელისუფლებისთვის დაისვა პრინციპული საკითხი – თუ ოპოზიციური პარტიის ლიდერს მისცემდნენ კანონის იგნორირების საშუალებას, რატომ არ შეიძლება ასევე მოქცევა სხვასთან? საჭირო იყო მელიას როგორღაც მოთოკვა და შედეგად მოხდა ის, რაც მოხდა.

როდესაც საქმე მელიას დაპატიმრებამდე მივიდა, ოპოზიციამ ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ მელია, რომლის უკანაც სააკაშვილის ფიგურა და მისი პიარ-იდეები დგას, გამოჩენილიყო მსოფლიო საზოგადოების წინაშე, როგორც მსხვერპლი.

- რამდენად რეალურია რევოლუციური სცენარი საქართველოში? შესაძლებელია სააკაშვილის დაბრუნება?

- ხალხს მთელი ჩვენი პოლიტიკური აბსურდის ატანა ძალიან დიდხანს შეუძლია.

მაგრამ ჩემი აზრია: სააკაშვილის მოსვლა ნამდვილად გამოიწვევს სამოქალაქო ომს. საზოგადოების ის ნაწილი, რომელიც ახლა დუმს, აღარ გაჩუმდება. სააკაშვილი საქართველოს მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილისთვის სრულებით მიუღებელი ფიგურაა.

ზოგიერთი „ნაცმოძრაობასაც“ კი უჭერს მხარს, მაგრამ სააკაშვილის გარეშე.

ყველაზე დიდი საიდუმლო კი ის არის, რომ „ნაცმოძრაობის“ ირგვლივ მოძრავ პოლიტიკურ პარტიებსაც არ სურთ სააკაშვილის დაბრუნება. მათ თავად უნდათ პოლიტიკური პროცესების მართვა.

- როგორ აფასებთ პოლიტიკიდან „ქართული ოცნების“ დამფუძნებლის ბიძინა ივანიშვილის წასვლას?

- „ქართული ოცნების“ დამფუძნებლის დისტანცირება პოლიტიკიდან მხოლოდ მისი გადაწყვეტილება არ არის. აქ მოქმედებდნენ სხვა ძალებიც საქართველოს ფარგლებს გარეთ.

მთელი ეს წლები მრავალი ფიგურა დამოკიდებული იყო ივანიშვილზე და მის ირგვლივ მოძრაობდა. მან თქვა: გაძლევთ შესაძლებლობას იმოქმედოთ, იმუშავეთ. გვერდიდან ვადევნებ თვალს პროცესებს, რომლებსაც თქვენ მართავთ. ვნახოთ, როგორ გაართმევთ თავს.

მეორე მხრივ, ის, რა თქმა უნდა, მართალია. ადამიანმა ძალიან ბევრი ჩადო საქართველოს განვითარებაში. არა მხოლოდ ფინანსური კაპიტალი, არამედ ფიზიკური ძალაც. და თქვა - თუ შეგიძლიათ დამოუკიდებლად მოქმედება, იმოქმედეთ. თუ არ შეგიძლიათ - ესეც თქვით.

- ბოლო დროს საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე მტკივნეული საკითხია დავით-გარეჯი, დაკარგული რუკების საქმის ირგვლივ აგორებული სკანდალი, კარტოგრაფების დაკავება. რა ხდება ამჟამად ამ სადავო თემასთან დაკავშირებით და არსებობს თუ არა გამოსავალი ჩიხიდან?

- ეს ჩიხი არ არის. შეიძლება ითქვას, ახალი გვერდია.

  • საქართველოს აზერბაიჯანთან 440 კილომეტრის სიგრძის საერთო საზღვარი აქვს, რომლის მესამედიც ჯერ კიდევ არ არის დელიმიტირებული.
  • სახელმწიფო საზღვრის დელიმიტაცია-დემარკაციის ქართულ-აზერბაიჯანული ორმხრივი კომისია 1996 წელს შეიქმნა. მისი საქმიანობის პირველი 15 წლის განმავლობაში შესრულდა საზღვრის დასაზუსტებელი სამუშაოების თითქმის 70 პროცენტი, მაგრამ 2007 წლიდან პროცესში დაბრკოლებები გაჩნდა.
  • ერთ-ერთ სადავო მონაკვეთზე მდებარეობს მეექვსე საუკუნის სამონასტრო კომპლექსი დავით-გარეჯი, მაგრამ მის გარკვეულ ნაწილზე აზერბაიჯანის მხარე აცხადებს პრეტენზიას.
  • შარშან საქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ დაიწყო გამოძიება ქართულ-აზერბაიჯანული საზღვრის დემარკაციის პროცესში უცხო სახელმწიფოსთვის საქართველოს ტერიტორიის უკანონოდ გადაცემის შესახებ. საქმეზე დააკავეს კომისიის ორი ყოფილი წევრი - საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელი ივერი მელაშვილი და შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელი ნატალია ილიჩოვა.
  • ბრალდების ვერსიით, დაკავებულებმა დამალეს 1937-1938 წლების რუკები, რის გამოც საქართველო 3,5 ათასი ჰექტარი ტერიტორიის დაკარგვის საფრთხის წინაშე აღმოჩნდა, მათ შორისაა დავით-გარეჯის სამონასტრო კომპლექსის ნაწილი.

მე ვარ ერთ-ერთი იმათგანი, ვინც ამ რუკებს მთელ მსოფლიოში ეძებდა. ასე რომ, შემიძლია ვთქვა, რომ არაფერი მოულოდნელი ხელისუფლებას არჩევნების წინ არ გაუკეთებია. უბრალოდ ყველაფერი დაემთხვა, როდესაც ბიზნესმენმა ხიდაშელმა ჩამოიტანა მოძიებული რუკები.

2005-2007 წლებში კომისიის ქართული მხარის წევრების ელემენტარულ დაუდევრობას ჰქონდა ადგილი. მინდა მჯეროდეს, რომ ეს სწორედ დაუდევრობაა და არა ღალატი. გამუდმებით მაწუხებს კითხვა, რატომ ხელმძღვანელობდნენ ისინი არა საბაზო დოკუმენტებით, არამედ სხვა რუკებით, და ამაზე პასუხს არავინ იძლევა.

ამ საქმეზე დაკავებული მელაშვილი, რასაკვირველია, ცდილობს იმ ადამიანების დაცვას, ვინც იგი თავის დროზე ამ თანამდებობაზე დანიშნა და ვინც მიუთითა, რა მიმართულებით უნდა წარემართა საქმიანობა. არავითარი მსხვერპლი ის არ არის. ეს არის ადამიანი, რომელმაც არასწორი ნაბიჯები გადადგა. ძალიან არასწორი. და ადამიანი, რომლის ქმედებებმაც გამოიწვია სკანდალი, რომელზეც ახლა ვმსჯელობთ.

აზერბაიჯანის მხარეს, რა თქმა უნდა, საკუთარი ინტერესები ამოძრავებს და ეს გასაგებია.

რასაკვირველია, სტრატეგიული პარტნიორები – საქართველო და აზერბაიჯანი უნდა ისწრაფოდნენ ურთიერთგაგებისკენ. მაგრამ სკანდალი არ იქნებოდა, ყველას რომ დაეცვა ის შეთანხმება, რომელსაც 1996 წელს მოეწერა ხელი.

ახლა გარკვეული პაუზაა ყარაბაღის მოვლენების შემდეგ. აზერბაიჯანს თავისი პრობლემები აქვს, საქართველოს – თავისი. ვფიქრობ, გაზაფხულის ბოლოსკენ შეიკრიბება კომისიის ახალი შემადგენლობა. ყოველ შემთხვევაში, საქართველოს მხრიდან იქნება ახალი შემადგენლობა. იმედი მაქვს, რომ საზღვრის დელიმიტაციის შესახებ მოლაპარაკებაზე ვითარება უკეთესობისკენ შეიცვლება. არ ვამბობ, რომ აზერბაიჯანი ორ ნაბიჯს უკან გადადგამს, მაგრამ შეეცდება მაინც დიდი ყურადღებით მიუდგეს საკითხს, რადგან მოძიებული დოკუმენტები უნიკალურია და ისინი მართლაც მეტყველებენ, რომ კომპლექსის ყველა ნაწილი, ბერთუბნის გარდა, საქართველოს კუთვნილებაა.

- ძალიან საინტერესოა ხიდაშელის ფიგურა, როგორ აღმოჩნდა მასთან დაკარგული რუკები?

- ხიდაშელი დიდი ხნის განმავლობაში მუშაობდა მოსკოვში, შემდეგ გადასახლდა შვეიცარიაში. იქ თავის კომპანიასთან ერთად მუშაობდა მიწისძვრების წინასწარი გამოთვლის სისტემების შექმნაზე, იყენებდა რუკებსაც. და როდესაც საკითხი წამოიჭრა, მან თავისი ცოდნა და კონტაქტები გამოიყენა იმ რუკებისა და დოკუმენტების მოსაძებნად, რომლებიც გაურკვეველ ვითარებაში გაქრა საქართველოს არქივებიდან და არა მარტო საქართველოს, არამედ პოსტსაბჭოური სივრცის ბევრი სხვა არქივიდან.

- როგორ გავლენას მოახდენს აშშ-ის პრეზიდენტად ჯო ბაიდენის არჩევა ამ ქვეყანასთან საქართველოს ურთიერთობაზე? შეიცვლება თუ არა აშშ-ის პოლიტიკა საქართველოს მიმართ?

- ეს არავინ იცის. მაგრამ ბევრი რამ კვლავაც საქართველოს მთავრობაზეა დამოკიდებული.

რაც შეეხება აშშ-ის პოლიტიკას, აქ მუდმივი ფორმულა მოქმედებს: ამერიკელებისთვის მნიშვნელოვანია მათი პოლიტიკა შავი ზღვის რეგიონში, განსაკუთრებით, მის აღმოსავლეთ ნაწილში, სადაც მათი საყრდენი ქვეყანა საქართველოა. ეს არ შეიცვლება, ტრამპი იქნება თუ ბაიდენი. უკვე 20-25 წელია, ასე ხდება.

- და, რასაკვირველია, ყარაბაღი. რამდენად მტკიცეა დღეს მშვიდობა ყარაბაღში, რამდენად ქმედითია შექმნილი სქემა? თუ ეს მორიგი აფეთქების გადავადებაა?

- ხშირად მეკითხებიან, ვინ გაიმარჯვა ამ ომში. არა მგონია, რომ მას გამარჯვებული ჰყავდეს. შეიძლება ვისაუბროთ წარმატებაზე: დიდ წარმატებას მიაღწია თურქეთმა, რასაკვირველია, აზერბაიჯანმა, სხვათა შორის, რუსეთმაც. დამარცხდნენ სომხეთი და დასავლეთი, რომელიც მოვლენებში არ მონაწილეობდა. მინსკის ჯგუფიც თამაშგარე მდგომარეობაში აღმოჩნდა.

მაგრამ ეს უბრალოდ წარმატებაა, პროცესი კი, გარწმუნებთ, ჯერ არ დამთავრებულა და დიდხანს არ დამთავრდება. ვინ გაიმარჯვა და ვინ არა, მაშინ გაირკვევა, როდესაც პროცესი დასასრულს მიუახლოვდება.

რაც შეეხება სარჩულს, ტავუშის მოვლენების შემდეგ მოსალოდნელი იყო, რომ აზერბაიჯანი ამაზე არ შეჩერდებოდა. ისიც მოსალოდნელი იყო, რომ თურქეთი შეეცდებოდა სამხრეთ კავკასიაში დაბრუნებას არა მხოლოდ პოლიტიკური, არამედ სამხედრო-პოლიტიკური ფორმით. და დაბრუნდა კიდეც. ზოგიერთი ექსპერტის აზრით, რუსეთიც კი არ იყო მზად მოვლენების ამგვარად განვითარებისთვის, მაგრამ სწრაფად შეძლო ორიენტირება. მთელი მსოფლიო ამ მომენტში დაკავებული იყო პანდემიით, აშშ – თავისი არჩევნებით, სხვა ქვეყნები – საკუთარი პრობლემებით...

ჩემი აზრით, ახალი გამოწვევა ახლო მომავალში მოსალოდნელი არ არის. მაგრამ ნათელია, რომ სომხეთის მხარეც დღევანდელ ვითარებას არ შეეგუება. არა მგონია, რუსეთი მსგავს სიტუაციაში თავს კომფორტულად გრძნობდეს. აქ საქმე აზერბაიჯანს არ ეხება. ძალიან მნიშვნელოვანია, რა ნაბიჯებს გადადგამს თურქეთი. თუ ის შეეცდება ნიშნულს გადააბიჯოს (ის კი ნამდვილად შეეცდება), მაშინ არ ვიცი, რა მოხდება.

- ადრე ამბობდით, რომ მისაღები იქნებოდა, თუ საქართველო ამ ქვეყნებს მოლაპარაკებისთვის ბაზას შესთავაზებდა. მაგრამ საქართველოს მხრიდან წინადადება, ცოტა არ იყოს, იგვიანებს. სწორი გადაწყვეტილება იყო განზე დარჩენა?

- მთლიანად განზე გადგომა არ გამოდის და არც გამოვიდოდა. თუ რუსეთი სხვა პოზიციას დაიკავებდა, არ იშუამდგომლებდა, არამედ სომხეთის მხარეს დაიჭერდა, მაშინ სავსებით სხვა შედეგს მივიღებდით. და ეს აუცილებლად როგორღაც საქართველოს ტერიტორიაზე გადმოინაცვლებდა.

დარწმუნებული ვარ, კონკრეტული ადამიანები მუშაობდნენ იმაზე, რომ აუცილებლობის შემთხვევაში აქ ყოფილიყო საყრდენი ბაზები როგორც ერთი, ისე მეორე მხარისთვის, შესაძლო დივერსიული შეტევების ჩათვლით.

უკვე იგრძნობოდა, რომ ეთნიკურ ჯგუფებში იყვნენ ადამიანები, რომლებიც სათანადოდ იყვნენ მომზადებული... სხვადასხვა უმაღლესი სასწავლებლების სტუდენტებთან მქონდა დისტანციური ლექცია და მათი დაახლოებით 20-30% ადგილობრივი აზერბაიჯანელები და სომხები იყვნენ. სიტყვა ჩამოვარდა რეგიონულ უსაფრთხოებაზე და ძლივს გავაშველე. დარწმუნებული ვარ, რომ ადგილობრივი ეთნიკური ჯგუფების ფსიქოლოგიურ მომზადებაზე ბოლო დროს სხვადასხვა მხარემ ბევრი იმუშავა.

- ამის მიუხედავად, მრავალწლიანი ომი დასრულდა და ახლა ბევრს აღელვებს სატრანსპორტო დერეფნების გახსნის პერსპექტივა. შესაძლებელია საქართველომ სატრანზიტო უპირატესობა დაკარგოს?

- ეს საუბრები კიდევ დიდხანს გაგრძელდება. სატრანზიტო დერეფნის საკითხი სომხეთის ტერიტორიაზე ჯერ ჩანასახის სახით არსებობს, შემდეგ საპროექტო დონეზე გადავა. აზერბაიჯანი და თურქეთი შეეცდებიან ყველაფრის სწრაფად მოგვარებას, მაგრამ ეს არც ისე იოლი გასაკეთებელია.

წარმოიდგინეთ, რომ ერთ მშვენიერ დღეს ამუშავდება გზა, რომელიც სომხეთის ტერიტორიაზე უნდა დაიცვან რუსმა სამშვიდობოებმა. მაგრამ ეს გზა მთელი დატვირთვით მაინც ვერ იმუშავებს, ვიდრე აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის სადავო საკითხები არ მოგვარდება.

დაკარგავს თუ არა საქართველო სატრანსპორტო ფუნქციას, ეს საქართველოს ხელისუფლებაზეა დამოკიდებული: ესაა ტარიფები, ინფრასტრუქტურა, ბევრი სხვა პირობა. ყველა ქვეყანა ცდილობს ისეთი პირობების, ლიბერალური ტარიფების შეთავაზებას, რომ ტვირთმა სწორედ მის ტერიტორიაზე გაიაროს. თუ ჩვენ ამ მიმართულებით არ ვიფიქრებთ, ყოველგვარი სომხური გზის გარეშეც შეიძლება დავკარგოთ სატრანზიტო ფუნქცია.

აზერბაიჯანს სურს რეგიონული ეკონომიკური სატრანსპორტო ჰაბი გახდეს. საქართველოც უნდა იყოს პრეტენდენტი ამ როლზე. ჯანსაღი კონკურენციაა. თუ არსებობს შესაძლებლობა – იმოქმედე და სათანადო დონესაც მიაღწევ.

44
შორენა მიქიაშვილი აღსაზრდელებთან ერთად

სამი შვილის დედა, მისი მოქსოვილი თოჯინების თეატრი და „წყნარი სივრცე" პატარებისთვის

528
(განახლებულია 22:38 02.03.2021)
„პატარებისგან ბევრს ვსწავლობ და ბევრი რამ ოჯახშიც გადმოვიტანე“ – ეს შორენა მიქიაშვილია, თბილისის 123-ე საჯარო ბაგა-ბაღის აღმზრდელი.

შორენამ ორი პროფესია აითვისა – ხატვა და თოჯინების ქსოვა დამოუკიდებლად ისწავლა. როცა პატარების აღმზრდელად დაიწყო მუშაობა, უკვე სამი შვილის დედა იყო. დღეს თვლის, რომ ბაგა-ბაღის აღმზრდელობა მისი მოწოდებაა და ეს არაერთი საინტერესო ინციატივით დაადასტურა კიდეც...

შორენა მიქიაშვილი
შორენა მიქიაშვილი

- შორენა, სანამ ბავშვების გულის კარს შეაღებდით, თანაც ასე ლამაზად, რა გზა გაიარეთ?

- პროფესიით აღმოსავლეთმოცოდნე ვარ არაბული ენის განხრით, ასევე ფილოლოგი - ქართული ენის და ლიტერატურის მასწავლებელი. ოთხი წელი მუსიკალურ სასწავლებელშიც ვსწავლობდი ვოკალის ფაკულტეტზე. ცხრა წელი აფხაზეთის სახელმწიფო კაპელაში ვმღეროდი, ჩემი პირველი პროფესიით არასოდეს მიმუშავია.

შორენა მიქიაშვილი კოლეგასთან ერთად
შორენა მიქიაშვილი კოლეგასთან ერთად

- ბავშვობაში მხატვრობაზე ოცნებობდით, მაგრამ რატომ ვერ აისრულეთ ოცნება?

- ჩემი აუხდენელი ოცნებაა, რომ მხატვარი გავმხდარიყავი. ხატვა ბავშვობიდან მიყვარს, განსაკუთრებით პორტრეტის ხატვა მიზიდავს. შვიდი წლის ასაკში დავხატე ბაბუა, რომელიც ძალიან დავამსგავსე. საერთოდ, ხატვის ნიჭი გენეტიკურად გამომყვა დედის მხრიდან. ახლა ვთვლი, ბევრი რომ მეშრომა, საკუთარ თავს მხატვრობაში ვიპოვიდი და წარმატებული ვიქნებოდი. დაახლოებით ათი წლის ასაკში დედამ შემიყვანა სამხატვრო სკოლაში, სადაც გამოცდები უმაღლესი შეფასებით გავიარე, მაგრამ, სამწუხაროდ, უსახსრობის გამო ექვს თვეზე მეტხანს ვერ შევძელი, რომ სწავლა გამეგრძელებინა.

შორენა მიქიაშვილი ბავშვებთან ერთად
შორენა მიქიაშვილი ბავშვებთან ერთად

- ახლანდელ სამსახურში როგორ იპოვეთ საკუთარი თავი?

- რაც შეეხება ჩემს ახლანდელ სამსახურს, ვიტყოდი, რომ ეს მხოლოდ სამსახური არ არის. ჩემთვის ეს ყველაზე ფაქიზ და ღვთიურ არსებებთან ურთიერთობაა, რაც უდიდეს სიყვარულს და პასუხისმგებლობას მოითხოვს. ბავშვთან მიმართებაში ოდნავი შეცდომაც კი დაუშვებელია, ამიტომ როცა საქმე პატარებს ეხება, საშინლად მომთხოვნი ვარ...

შორენა მიქიაშვილი
შორენა მიქიაშვილი

- როგორ უფერადებს ბავშვებს ცხოვრებას მასწავლებელი, რომელსაც ხატვა უყვარს? 

- ვცდილობ, რომ ბავშვებისთვის ყოველი დღე სიხარულით სავსე იყოს, დღე არ გავა, რომ მინიმუმ ორი შემოქმედებითი აქტივობა არ მქონდეს. ბავშვებს სრულ შემოქმედებით თავისუფლებას ვაძლევ. ხატვას დიდი მნიშვნელობა აქვს, რადგან ისინი არა მარტო ხატავენ, არამედ ხატვის დროს გადმოსცემენ ემოციას, რასაც იმ მომენტში განიცდიან. მე ვხედავ, რომ მათთვის უფრო მნიშვნელოვანია ხატვის პროცესი, ვიდრე შედეგი. ამიტომ მეც ზუსტად ან განწყობით მივყვები ბოლომდე. მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვებმა მეტი შეგრძნებები და ემოციები გამოიმუშაონ. ჩვენთან მოწყენა არასდროსაა. ხშირად ერთად ვცეკვავთ, რადგან ცეკვაც განტვირთვის ერთ-ერთი საშუალებაა, რაც ბავშვებს მეტ თავდაჯერებულობას და სიმხნევეს მატებს.

შორენა მიქიაშვილი
შორენა მიქიაშვილი

- ვიცი, რომ ბაღში ე.წ. „წყნარი სივრცე" გაქვთ, რას ნიშნავს ეს?

- ჯგუფში ბევრი რამ საკუთარი ხელით მაქვს გაკეთებული და ერთი მათგანი სწორედ „წყნარი სივრცეა". ესაა ხე, რომელიც კედელს მიჰყვება და რომლის ფოთლებიც ჭერიდან დაბლა ეშვება. ბუნებასთან ურთიერთობას ხომ სიმშვიდე მოაქვს. ჩვენი „წყნარი სივრცეც“ ბავშვებისთვის ამის შეხსენებაა. ასევე სხვადასხვა სახის წრეებისთვის მოვხატე წარწერები და ამან უდიდესი სიამოვნება მომანიჭა. ამ ყველაფერში ჩემთვის უსაყვარლესი ადამიანი შორენა წერეთელი მეხმარება. ის, რაც იმ გარემოში ხდება, ბევრისთვის წარმოუდგენელი და მიუღწეველია, მე კი, მიუხედავად სირთულეებისა, ეს შევძელი...

შორენა მიქიაშვილი
შორენა მიქიაშვილი

- საბავშვო ბაღში თოჯინების თეატრის შექმნის იდეა როგორ გაგიჩნდათ?

- დიახ, სახლში მუყაოს გამოყენებით გავაკეთე პატარა მინი-თოჯინების თეატრი და ბაღში მივიტანე. თოჯინების თეატრის შექმნის იდეამ კიდევ სხვა საკითხი დააყენა დღის წესრიგში და სხვა წამოწყებას შეუწყო ხელი. ეს არის ქსოვა. თეატრისთვის დამჭირდა თოჯინები და ნელ-ნელა, ნაბიჯ-ნაბიჯ დავიწყე ქსოვის ათვისება. მერე ჩემი მოქსოვილი პატარა თოჯინების საშუალებით დავიწყეთ მინი-სპექტაკლების დადგმა. დღესაც კი, ყოველდღე მე და ჩემი პატარები სულ სიახლის ძიებაში ვართ, რაც ბედნიერებას გვანიჭებს და სიცოცხლით გვავსებს. აქვე გეტყვით, რომ სათამაშოების ქსოვა დროთა განმავლობაში ჩემი ჰობი გახდა, პანდემიის დროს კი დამატებითი შემოსავლის წყაროც.

შორენა მიქიაშვილის მოქსოვილი თოჯინები
შორენა მიქიაშვილის მოქსოვილი თოჯინები

- აქვე ისიც უნდა ვთქვათ, რომ სამი შვილი გყავთ, თქვენმა პროფესიამ მათთან ურთიერთობაც გაგიადვილათ?

- მე 41 წლის ვარ და სამი შვილი მყავს – 11, 9 და 6 წლის არიან. პატარებისგან ბევრს ვსწავლობ და ბევრი რამ ოჯახშიც გადმოვიტანე. ახლა თამამად შეიძლება ვთქვა, რომ შვილებთან დამოკიდებულებას უკვე სულ სხვა თვალით ვუყურებ. ყველაფერი გაცილებით მიადვილდება და უფრო მაბედნიერებს.

შორენა მიქიაშვილი
შორენა მიქიაშვილი

- ხატვის სურვილი და ნიჭი თუ აქვთ?

- მიხარია, რომ ხატვის ნიჭი ჩემს შვილებსაც გამოჰყვათ. სამიდან ერთ-ერთი შესანიშნავად ხატავს. თავისებური ხედვა, ფანტაზია და ფერების აღქმის უნარი აქვს. მიხარია, რომ ისინი ცხოვრებაში ყველაფერს ემოციურად აღიქვამენ. მახსოვს, რომ ჩემმა უფროსმა ქალიშვილმა მარიამ სონგულიამ, როცა ცხრა წლის იყო, თავისუფალი თემაში ასეთი რამ დაწერა: „ზოგჯერ ადამიანი თავს სწირავს და სხვას სიცოცხლეს ჩუქნის. ხან როცა ადამიანს მანქანა ეჯახება, მეორე არ ტოვებს მას და გადაარჩენს. როცა დედები შვილებს აჩენენ, სამყაროს ხალხი ემატება და ესეც გმირობაა“. მიხარია, რომ დედის ამაგს უკვე აქედანვე ხედავს და ასე აფასებს.

შორენა მიქიაშვილი აღსაზრდელებთან ერთად
შორენა მიქიაშვილი აღსაზრდელებთან ერთად

- ვიცი, რომ პანდემიის დროს თქვენი აღსაზრდელები არ დაგიტოვებიათ ყურადღების გარეშე...

- მე ვხვდებოდი, რომ ბავშვებისთვის ბაღის დატოვება მძიმე იქნებოდა, სახლებში გამოკეტვა კი მათ ფსიქოემოციურ განვითარებაზე იმოქმედებდა. ამის გამო პანდემიის დროს გადავწყვიტე, რომ ინტერნეტში ბაღის ჯგუფი შემექმნა. ამ გვერდზე ზოგჯერ სახალისო ვიდეობს ვდებდი, ხან ზღაპრებს ვკითხულობდი, ხან ლექსებს, ხან რაიმე შემოქმედებით-გასართობ ვიზუალურ მასალას, რაც ბავშვებს ძალიან ახარებდა და მათგან სიკეთე პოზიტივის სახით ორმაგად მიბრუნდებოდა. როცა დღეს ამდენ თვალებგაბრწყინებულ პატარას ვხედავ, ბედნიერი ვარ. მათი ენერგია ჩემზე გადმოდის, შეუძლებელია, ეს ვერ იგრძნო და ამან არ შეგავსოს...

 

528
საქართველოს რაგბის ნაკრების ვარჯიში

ლევან მაისაშვილი: „პორტუგალიასთან საინტერესო თამაში უნდა გამოვიდეს“

0
(განახლებულია 13:47 06.03.2021)
მატჩი პორტუგალიასა და საქართველოს შორის მეტოქეთა დაპირისპირების ისტორიაში რიგით 22-ე გახდება, აქედან ქართველებმა 15-ჯერ გაიმარჯვეს

თბილისი, 6 მარტი - Sputnik საქართველოს მორაგბეთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელი ლევან მაისაშვილი მიიჩნევს, რომ მატჩი პორტუგალიასთან, რომელიც ლისაბონში წლევანდელი გათამაშების ევროპის ერთა თასის ფარგლებში გაიმართება, საინტერესო უნდა იყოს. ამის შესახებ „ბორჯღალოსნების“ თავკაცმა კაპიტნების ვარჯიშის შემდეგ განაცხადა.

„ნებისმიერ თამაშს ძალიან მონდომებით და ყურადღებით ვეკიდებით, თუმცა ის ფაქტი, რომ საკვალიფიკაციო წელიწადია, პასუხისმგებლობას აორმაგებს და ეს თამაში მეტად საპასუხისმგებლოა ჩვენთვის. სხვადასხვა თამაშზე შეიძლება გვქონდეს ექსპერიმენტი შემადგენლობის მხრივ, მაგრამ ამან არ უნდა დააზიანოს პროცესი. ამ თამაშისთვის დაბალანსებული გუნდი დავაყენეთ, გამოცდილი და ახალგაზრდა მოთამაშეების ნაზავი. ვფიქრობ, რომ ლისაბონში საინტერესო თამაში უნდა გამოვიდეს“, - აღნიშნა მაისაშვილმა.

Главный тренер сборной Грузии по регби Леван Маисашвили
საქართველოს მორაგბეთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელი ლევან მაისაშვილი

მომავალი მეტოქე საქართველოს ნაკრების კაპიტანმა მერაბ შარიქაძემაც დაახასიათა.

„პორტუგალია რაც დაბრუნდა ჩვენს დივიზიონში (უმაღლესი - რედ.), ბევრად უკეთესი გახდა. ცდილობენ რომ სწრაფად ითამაშონ, თამაში ამაზე აქვთ აგებული. ცდილობენ რომ შეცდომები დააშვებინონ მოწინააღმდეგეს და ეს შეცდომები გამოიყენონ, რაც წინა წელს საკმაოდ კარგად გამოუვიდათ. წელს იმედი გვაქვს და მზად ვართ, რომ ასეთი შეცდომები აღარ დავუშვათ და ასეთი მარტივი ქულები აღარ ვაჩუქოთ. ეს თამაში მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციოა, მაგრამ ამაზე დიდი ფოკუსირება არ ყოფილა იმიტომ რომ ეს თამაში ყველა შემთხვევაში უნდა მოვიგოთ“, - განაცხადა შარიქაძემ.

Капитан сборной Грузии по регби Мераб Шарикадзе
საქართველოს მორაგბეთა ნაკრების კაპიტანი მერაბ შარიქაძე

მატჩი პორტუგალიასა და საქართველოს შორის მეტოქეთა დაპირისპირების ისტორიაში რიგით 22-ე გახდება. „ბორჯღალოსნებმა“ 15-ჯერ მოიგეს, 4-ჯერ წააგეს და ორი შეხვედრა ფრედ დაასრულეს.

თამაში დღეს თბილისის დროით 19:00 საათზე დაიწყება.

 

0