სერგეი ლავროვი

სერგეი ლავროვი: იმედი გვაქვს, რომ ბაიდენის გუნდი მოსკოვთან თანამშრომლობას არჩევს

66
(განახლებულია 20:41 29.12.2020)
რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა საინფორმაციოს სააგენტო РИА Новости-სთან ინტერვიუში 2020 წლის შედეგები შეაფასა.

მინისტრმა განმარტა, რა იყო გასული წლის საერთაშორისო პოლიტიკისთვის მთავარი, რა გაკვეთილები გამოიტანა მსოფლიომ კორონავირუსის პანდემიიდან, შეიკრნენ თუ არა ქვეყნები ერთ მუშტად საერთო საფრთხის წინაშე და ასევე ისაუბრა სხვა მნიშვნელოვან თემებზეც.

— თქვენი აზრით, რომელი საგარეო პოლიტიკური მოვლენები იყო მთავარი გასული წლისთვის და გამოიტანა თუ არა მსოფლიო თანამეგობრობამ კორონავირუსის პანდემიიდან რაიმე დასკვნები — მსოფლიო უფრო გათიშა, თუ, პირიქით, ქვეყნები უფრო ორიენტირებულები გახდნენ თანამშრომლობაზე? 

— საერთაშორისო ურთიერთობებისთვის გასული წელი რთული გამოდგა. შედეგების დაჯამებისას ძალიან ძნელია ისეთი ცნებებით ოპერირება, რა იყო მთავარი წარმატება თუ მთავარი მარცხი. ამასთან აშკარაა, რომ კორონავირუსის პანდემიამ ნეგატიური გავლენა მოახდინა მსოფლიო პოლიტიკასა და დიპლომატიაზე, გლობალურ ეკონომიკაში ღრმა კრიზისის პროვოცირება მოახდინა: ახლა მის აღდგენას ხანგრძლივი და რთული პერიოდი დასჭირდება. ამასთან არსად გამქრალა უკვე არსებული საფრთხეები და გამოწვევები. ისეთები, როგორებიცაა ტერორიზმი, ნარკოტრაფიკი და ტრანსნაციონალური დანაშაულის სხვა სახეობები. მოძველებული კრიზისები კვლავ ფეთქავდა, ჩნდებოდა დაძაბულობების ახალი კერები.

სამწუხაროდ, საერთო პრობლემებს, COVID-19-ის ეპიდემიის ჩათვლით, ჯერჯერობით არ მოჰყოლია საერთაშორისო საზოგადოების ერთ მუშტად შეკვრა მისი ეფექტური კუპირების მიზნით. ამის ძირითადი მიზეზი, რაზეც ჩვენ არაერთხელ ვთქვით, არის ისტორიული დასავლეთის (აშშ-ის თაოსნობით) რიგი სახელმწიფოების ნეგატიური დამოკიდებულება დანარჩენ საერთაშორისო მოთამაშეებთან კონსტრუქციული, თანაბარუფლებიანი თანამშრომლობის დამყარების მიმართ. დასავლელი კოლეგები განაგრძობდნენ არალეგიტიმური ინსტრუმენტების აქტიურად გამოყენებას — ძალისმიერი ზეწოლიდან საინფორმაციო ომებამდე. მათ ყურად არ იღეს გაეროს გენერალური მდივნისა და გაეროს ადამიანის უფლებების უმაღლესი კომისრის მოწოდება, მსოფლიოში ჰუმანიტარული ვითარების ფონზე, შეეჩერებინათ ცალმხრივი სანქციები. კერძოდ, ვირუსთან ბრძოლისთვის აუცილებელი მედიკამენტების, აღჭურვილობისა და კვების პროდუქტების მიწოდებასა და შესაბამის ფინანსურ ტრანზაქციებზე. არც რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინის მოწოდება გაიგონეს, რომელიც საერთაშორისო ვაჭრობაში სავაჭრო ომებისა და სანქციების გარეშე „მწვანე დერეფნების“ შემოღებას ითვალისწინებდა. ოპტიმიზმის საფუძველს ასევე არ იძლეოდა ვაშინგტონის ხაზიც, რომელიც გლობალური სტრატეგიული სტაბილურობისა და შეიარაღებაზე კონტროლის ჩამოშლისკენ იყო მიმართული.

ამ პირობებში ჩვენ ყველაფერს ვაკეთებდით ეროვნული ინტერესების საიმედოდ დაცვისთვის და იმავდროულად განვაგრძობდით კონსტრუქციული დღის წესრიგის წამოწევას. შეგახსენებთ, რომ დიდწილად სწორედ ვლადიმირ პუტინის ძალისხმევის წყალობით მოხერხდა მთიან ყარაბაღში საომარი მოქმედებების შეწყვეტა. რუსეთი ასევე აქტიურად უწყობდა ხელს სირიაში პოლიტიკურ–დიპლომატიური კრიზისის დარეგულირებას, მონაწილეობდა საერთაშორისო ძალისხმევებში, რაც ლიბიის შიდაპოლიტიკური ჩიხიდან გამოყვანას ემსახურებოდა.

რაღა თქმა უნდა, ენერგიულად ვმუშაობდით მსოფლიო ორგანიზაციის ფარგლებშიც. კერძოდ, ვლადიმირ პუტინმა წამოაყენა ინიციატივა, ჩატარებულიყო გაეროს უშიშროების საბჭოს ხუთი მუდმივი წევრი ქვეყნის სამიტი.

მიუხედავად ეპიდემიოლოგიური შეზღუდვებისა, პროდუქტიულად ვთანამშრომლობდით უცხოელ პარტიორებთან ევრაზიაში, აფრიკაში, ლათინურ ამერიკაში — როგორც ორმხრივ, ისე სხვადასხვა მრავალმხრივ მოედნებზე.

რუსეთმა, არის რა ერთ-ერთი ლიდერი საერთაშორისო ჯანდაცვაში, წვლილი შეიტანა COVID-19-თან ბრძოლაშიც, არსებითი დახმარება გაუწია დაზარალებულ სახელმწიფოებს.

2021 წელს რუსეთი განაგრძობს პრაგმატული და პასუხისმგებლიანი საგარეო პოლიტიკის გატარებას, ხელს შეუწყობს უფრო სამართლიანი და დემოკრატიული მრავალპოლარული მსოფლიოს ჩამოყალიბებას. კვლავინდებურად გახსნილები ვიქნებით ურთიერთხელსაყრელი თანამშრომლობისთვის — იმდენად, რამდენადაც ამისთვის ჩვენი პარტნიორები იქნებიან მზად, რაღა თქმა უნდა, რუსეთის ეროვნული ინტერესებისადმი პატივისცემის დაცვით.

— თქვენ თქვით, რომ დროა რუსეთმა დასავლეთისკენ მზერა შეწყვიტოს. ნიშნავს თუ არა ეს, რომ შედგება აღმოსავლეთისკენ მიტრიალება, რაზეც უკვე დიდი ხანია მიმდინარეობს მსჯელობა?

— უპირველესად, უნდა ვთქვა, რომ ჩვენ არავის არ ვუმზერთ. ჩვენი საგარეო პოლიტიკა მრავალვექტორული, დამოუკიდებელი ხასიათისაა. დაინტერესებულები ვართ მეგობრული ურთიერთობებით უცხოელ პარტნორებთან – განურჩევლად ყველა გეოგრაფიული მიმართულებით.

ამასთან ჩვენ, რა თქმა უნდა, ვითვალისწინებთ გლობალურ გეოპოლიტიკურ ლანდშაფტზე მომხდარ ტექტონიკურ ძვრებს. მსოფლიო პოლიტიკის ფოკუსი ევროატლანტიკიდან ევრაზიაზე ნაცვლდება, სადაც დინამიურად ვითარდება ამომავალი მსოფლიო ცენტრები. საკუთარ მრავალსაუკუნოვან ტრადიციებზე დაყრდნობით ისინი ამტკიცებენ საკუთარ ეკონომიკურ და ტექნოლოგიურ სუვერენიტეტს. ატარებენ დამოუკიდებელ საგარეო პოლიტიკურ კურსს. და ამ საფუძველზე შთამბეჭდავ შედეგებს აღწევენ სხვადასხვა სფეროში. ამ კონტექსტში კანონზომიერად მიგვაჩნია, რომ რუსეთის ხაზი აღმოსავლეთის ქვეყნებთან თანამშრომლობის გაძლიერებაზე, აზია–წყნარი ოკეანის რეგიონის ქვეყნების ჩათვლით, ხანგრძლივი ხასიათისაა და არ არის დამოკიდებული საერთაშორისო კონიუნქტურის რყევებზე.

ევრაზია დღეს უბრალოდ გეოგრაფიული სივრცე კი არ არის კოლოსალური რესურსული პოტენციალით, რომელიც შეიძლება და უნდა იყოს გამოყენებული იქ მცხოვრები ხალხების საკეთილდღეოდ. ეს ასევე არის დინამიურად განვითარებადი რეგიონი ახალი სატრანსპორტო–ლოგისტიკური დერეფნების ინფრასტრუქტურული პროექტებისა და თანამშრომლობის სხვა მრავლისაღმთქმელი სახეების შექმნის კუთხით. რუსეთი მხარს უჭერს იქ ინტეგრაციული პროცესების მიმდინარეობას და განვითარებას. ამ ამოცანის გადაჭრისკენ არის მიმართული პრეზიდენტ პუტინის ინიციატივა დიდი ევრაზიული პარტნიორობის ჩამოყალიბების შესახებ. ამ მიმართულებით მუშაობა მეტად ენერგიულად მიმდინარეობს.

— როგორ ხედავთ რუსეთისა და აშშ-ის ურთიერთობების პერსპექტივებს ბაიდენის პრეზიდენტობის დროს? შეიცვლება თუ არა რამე და რა კუთხით? უკეთესობისკენ თუ უარესობისკენ?

— სამწუხაროდ, აშშ-თან დეგრადირებადი ურთიერთობების გამოსწორებისა თუ სტაბილიზაციის იმედი არ უნდა გვქოდეს. ამერიკა ანტირუსული ისტერიითაა მოცული და განსაკუთრებულ შანსებს არ ტოვებს იმისთვის, რომ ჩვენ მალე დავუბრუნდებით ნორმალურ ვითარებას.

მიუხედავად ამისა, მით უმეტეს დარწმუნებულები ვართ, რომ რუსულ–ამერიკულ კავშირებს არარეალიზებული პოტენციალი აქვს. ბოლო წლებში არა ჩვენი მიზეზით დაგროვილი პრობლემების აღმოფხვრა რთული იქნება, მაგრამ ამისკენ უნდა ვისწრაფვოდეთ. თუმცა ამისთვის ამერიკული მხარის პოლიტიკური ნებაა საჭირო.

ორმხრივ ურთიერთობებში უამრავი კითხვა დაგროვდა, რომელთაგან ზოგი გადაუდებელი ხასიათისაა და მათზე მუშაობა ახალ ადმინისტრაციას მოუწევს. არ არის აუცილებელი ვეცადოთ, ყველა პრობლემა ხელის ერთი მოქნევით გადაიჭრას. თანამშრომლობა შეიძლება „პატარა ნაბიჯების“ ლოგიკით. ჩვენ ამგვარი მუშაობისთვის მზად ვართ, თუმცა უნდა შევახსენოთ, რომ ეს პატიოსნებისა და ინტერესების ურთიერთგათვალისწინების საფუძველზე უნდა მოხდეს და არა ვაშინგტონის მიერ თავს მოხვეული ამერიკანოცენტრისტული მსოფლიო მოწყობით. იმედი გვაქვს, რომ თეთრ სახლში ახალი გუნდი ისეთ არჩევანს გააკეთებს, რომელიც ამერიკელი ხალხის ინტერესებში იქნება და მოსკოვთან დიალოგის დალაგებისადმი სწრაფვას წარმოაჩენს.

მხოლოდ ამ შემთხვევაში გახდება შესაძლებელი, რომ რუსეთ–ამერიკის კავშირები განვითარების მდგრადი გზისკენ შემობრუნდეს. რაღა თქმა უნდა, ეს პოზიტიურად აისახებოდა საერთაშორისო საქმეებში საერთო კლიმატზე იმის გათვალისწინებით, რომ რუსეთსა და აშშ-ს განსაკუთრებული პასუხისმგებლობა აკისრიათ, როგორც ორ უმსხვილეს ბირთვულ ზესახელმწიფოს და ასევე გაეროს უშიშროების საბჭოს მუდმივ წევრებს.

— არსებობს თუ არა იმის იმედი, რომ ვაშინგტონი და მოსკოვი მოასწრებენ შეიარაღებაზე შეთანხმების გაგრძელებას? მზად არის თუ არა რუსული მხარე წავიდეს შემდგომ დათმობებზე, მაგალითად, პერსპექტიული შეიარაღებების შემუშავების შეჩერებაზე? და რატომაა რუსეთისთვის მიუღებელი აშშ-ის მიერ შემოთავაზებული ვერიფიკაციის რეჟიმი?

— გვინდა იმედი ვიქონიოთ, რომ აშშ-ის ახალი ადმინისტრაცია, ისევე, როგორც ჩვენ, იმ ფაქტიდან ამოვა, რომ СНБ-ს შეთანხმება, მასში გათვალისწინებული ხუთწლიანი ვადით, ორივე ქვეყნისა და ასევე საერთაშორისო თანამეგობრობის უსაფრთხოების ინტერესებს უპასუხებდა.

მასმედიით გაკეთებული განცხადებებით თუ ვიმსჯელებთ, ბაიდენის გუნდი არ არის დაინტერესებული იმით, რომ СНБ–III თავისი ამბიციების მძევლად აქციოს. თუ ეს მართლაც ასეა, რაშიც ჯერ კიდევ უნდა დავრწმუნდეთ, მაშინ შეთანხმების გაგრძელების შესახებ მოლაპარაკება მისი ვადის ამოწურვამდე, ანუ 2021 წლის თებერვლამდე ჯერ კიდევ არსებობს.

რაც შეეხება აშშ-თან თანამშრომლობას შეიარაღებაზე კონტროლის კუთხით, რისკენაც ჩვენ მათ მოვუწოდებთ კიდეც, ნებისმიერი მოლაპარაკებები, თუ ისინი დაიწყება, მხოლოდ იმ შემთხვევაში მოიტანს ხელშესახებ შედეგებს, თუ ამერიკული მხარე რეალურად გაითვალისწინებს რუსეთის ინტერესებს. აქვე მინდა ხაზი გავუსვა, რომ რუსეთის პოზიციაში არაფერი მოიაზრებს მომავალი შესაძლო შეთანხმების კონტროლზე უარის თქმას. პირიქით: ჩვენ მხარს ვუჭერთ ნებისმიერ შეთანხმებაში საკონტროლო კომპონენტის არსებობას.

სხვა საქმეა, რომ ვერიფიკაციული რეჟიმი სრულად უნდა შეესაბამებოდეს თავის საგანსა და მოცულობას. სწორედ ამაზე არ გამოგვივიდა შეთანხმება აშშ-ის წარმავალ ადმინისტრაციასთან. იმედი გვაქვს, რომ აშშ-ის ახალი ადმინისტრაცია უფრო რაციონალურ და რეალისტურ პოზიციებს აირჩევს.

— მიიღო თუ არა რუსეთმა ღია ცის ხელშეკრულებაში დარჩენილი ქვეყნებისგან დასტური იმის შესახებ, რომ ისინი იღებენ ვალდებულებას არ გადასცენ აშშ-ს მონაცემები და ასევე არ დაუთმონ მათ თავიანთი ტერიტორიები ინსპექციებისთვის?

— ღია ცის ხელშეკრულება პირდაპირ არ ითვალისწინებს, რომ ფრენების დროს აპარატურით მიღებული ინფორმაცია დახურული უნდა იყოს. დაახლოებით 20 წლის წინ ღია ცის ხელშეკრულების წევრმა ქვეყნებმა, ტერორისტული საფრთხეების ზრდის კვალდაკვალ, ამას ყურადღება მიაქციეს და 2002 წელს შესაბამისი გადაწყვეტილება მიიღეს. თუმცა, ისიც განზოგადებულად არის ფორმულირებული. როგორც ჩანს, დღეს აშშ-ის ღია ცის ხელშეკრულებიდან გასვლასთან დაკავშირებით ეს უკვე საკმარისი არ არის. მით უმეტეს იმის გათვალისწინებით, რომ ჩვენთვის ცნობილია აშშ-ის მოთხოვნა თავისი მოკავშირეების მიმართ, რომ გადასცეს ვაშინგტონს რუსეთის თავზე სადაზვერვო ფრენების შედეგები. ამ ახალი ვითარების გათვალისწინებით მოვითხოვეთ კიდეც ხელშეკრულების წევრი ქვეყნებისგან მკაფიო იურიდიული გარანტიები ვალდებულებების კეთილსინდისიერად შესრულების შესახებ.

სიმართლე გითხრათ, პირველი რეაქცია გაუგებარი იყო — დასავლეთის ქვეყნები თითქოს არც თეზისის წინააღმდეგ გამოდიოდნენ, მაგრამ იმავდროულად ცდილობდნენ დავერწმუნებინეთ, რომ არსებული იურიდიული ნორმები სრულიად საკმარისია.

ასეთივე გაუგებარი იყო ჩვენს მეორე მოთხოვნაზე პასუხიც. ჩვენ ვითხოვდით, მოეცათ იმის გარანტია, რომ ჩვენ შევძლებდით შეგვესრულებინა ფრენები ხელშეკრულების მონაწილე ქვეყნების მთელ ტერიტორიაზე, იქ განთავსებული სხვა ქვეყნების ობიექტების ჩათვლით, რომლებიც არ არიან ღია ცის ხელშეკრულების წევრები. ჩვენ გვაქვს ინფორმაცია, რომ აშშ-ს ძალიან არ უნდა, რომ ეს მოხდეს და ცდილობენ დაიყოლიონ მოკავშირეები, რომ წინააღმდეგობა გაგვიწიონ.

ამიტომაც გავაფრთხილეთ ხელშეკრულების პარტნიორი ქვეყნები, რომ ჩვენთვის ნახევარტონი მიუღებელია. თუ ხელშეკრულების წევრი ქვეყნები აშშ-ს აჰყვებიან, მაშინ ჩვენი მკაცრი საპასუხო ზომები არ დააყოვნებს. ჩვენ მზად ვართ განვაგრძოთ თანამშრომლობა ღია ცის ხელშეკრულების ფარგლებში მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ წევრი ქვეყნები უახლოეს დროში პირდაპირ და მყარ იურიდიულ გარანტიებს მოგვცემენ იმისა შესახებ, რომ მზად არიან დაიცვან მოთხოვნები.

ჯერჯერობით ასეთი გარანტიები არ მიგვიღია, ასე რომ, ღია ცის ხელშეკრულების ბედი კვლავ კითხვის ნიშნის ქვეშაა.

— ამ წელს ვადა ამოეწურა გაეროს უშიშროების საბჭოს იარაღის შესახებ ემბარგოს ირანის მიმართ. ამუშავებენ თუ არა მოსკოვი და თეირანი კონკრეტულ გეგმებს სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის გაზრდის შესახებ?

— ამ დროისათვის გაეროს უშიშროების საბჭოს ხაზით ირანთან სამხედრო-ტექნიკურ თანამშრომლობაზე არანაირი შეზღუდვები არ არსებობს. ჩვენს სახელმწიფოებს სრული უფლება აქვთ ითანამშრომლონ ამ მიმართულებით. რუსეთის პოლიტიკა სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სამართლის ნორმებს.

ვიმეორებ: ირანთან სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის წარმოებისას რუსეთი მკაცრად იცავს თავის საერთაშორისო ვალდებულებებს და რეგიონში სტაბილურობისა და უსაფრთხოების პრიორიტეტებით ხელმძღვანელობს.

66
დედა ძუძუს აჭმევს ბავშვს

​​მიიღოს თუ არა მეძუძურმა დედამ ყავა და როგორ ვიკვებოთ სწორად: სპეციალისტის რჩევები

5
(განახლებულია 11:40 18.01.2021)
რა სარგებლობა მოაქვს ძუძუთი კვებას როგორც დედისთვის, ისე ბავშვისთვის, როგორ უნდა იკვებებოდეს მეძუძური დედა, ამ და სხვა საინტერესო საკითხებზე პედიატრმა, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორმა ყარამან ფაღავამ საჯარო ლექციაზე ისაუბრა.

ამასთან, ფაღავა საუბრობს სწორი კვების მნიშვნელოვაზე და რჩევებს გვაძლევს, თუ როგორ მოვამზადოთ ჯანსაღი საკვები.

ყარამან ფაღავა
ყარამან ფაღავა

- მინდა საუბარი დავიწყო ბუნებრუვუ კვებით. დღემდე უამრავი ფორმულა და ნარევი იქმნება, მაგრამ ბუნებრივ კვებაზე უკეთესი პატარებისთვის არაფერი არ არსებობს. ადამიანი ცოტა თავკერძა და ეგოსიტიც არის. ქალბატონების საყურადღებოდ ვიტყოდი, რომ ბუნებრივი კვება მარტო ბავშვისთვის არ არის კარგი. დედისთვისაც ძალიან სასარგებლოა. რამხელა მუშტიც აქვს ქალბატონს, დაახლოებით იმხელა საშვილოსნო აქვს. საშვილოსნო ეს არის ქალისთვის მეორე გული. როდესაც დედა შვილს ძუძუს აძლევს, გამოიყოფა სპეციალური ჰორმონი, ოქსიტოცინი, რომელიც საშვილოსნოსაც შეკუმშავს. მოგეხსენებათ, ტონუსში მყოფი საშვილოსნო ეს არის ჯანმრთელობის ერთ-ერთი კრიტერიუმი.

- ბავშვისთვის რატომ არის კარგი ბუნებრივი კვება?

- დედის რძე საუკეთესო საკვები რომ არის მაგაზე აღარფერს ვამბობ. არის მეორე მომენტიც, პატარა ბავშვს დამცველობითი უნარი, მე ვგულისხმობ იმუნოლოგიური რეაქტიულობა შედარებით დაქვეითებული აქვს და დედის მეშვეობით იგი ღებულობს იმუნოგლობულინებს, ანტისხეულებს, ინეფერონებს და ეს იცავს მას ინფექციისგან. ამიტომაც არის, რომ ექვს თვემდე ჩვილი ბავშვი როგორც წესი არ ხდება ავად. თუ გარეთ ყივნაში შიშველს გაიყვანთ, ან უცხო ადამიანები სახეზე კოცნიან, შესაძლოა დაემართოს ინფექცია, მაგრამ დედის რძის საშუალებით გადასული დამცველობითი ნივთიერებები შესანიშნავად იცავს ბავშვს ასეთი ინფექციებისგან.

როცა დედა შვილს ძუძუს აძლევს, მათ შორის უხილავი სიმები იქმნება. ეს არის სიმები ურთიერთსიყვარულის, ურთიერთსითბოსი და პატივისცემის. მამამ ყოველთვის უნდა დაამტკიცოს თავისი მამობა. დედასა და ბავშვს შორის კი ისეთი კავშირებია, რომ რაც არ უნდა მოხდეს დედას და შვილს შორის ამ კავშირის გაწყვეტა შეუძლებელია.

- როგორ უნდა იკვებებოდეს მეძუძური დედა?

- ერთხელ ჩემმა პაციენტმა მითხრა, შვილოსნობა დასჯა ხომ არ არის, რატომ უნდა ავკრძალო საკვებიო? აბსოლუტურად მართალია. არაფრის აკრძალვა არ გვინდა, ყველაფრის მიღება შეიძლება, ოღონდ საღი აზრიდან გამომდინარე. ერთი აკრძალვა კი არის მაინც, დაუშვებელია მეძუძურმა დედამ მიიღოს ალკოჰოლი. დანარჩენი ყველაფერი შეიძლება, მაგრამ მაინც არსებობს გარკვეული ნიუანსები. მაგალითად, თუ ბავშვს აქვს მეტეორიზმი, ამ დროს არის საკვები, რომელიც დედამ ნაკლებად უნდა მიიღოს. ეს არის ლობიო, კომბოსტო, შაქარი. მე ამას კი არ გიკრძალავთ, უბრალოდ გეუბნებით, თუ ძალიან შეაწუხებს ბავშვს მეტეორიზმი, ეს პროდუქტები მიიღეთ ნაკლები რაოდნობით. თუ ძალიან შეკრულია მოერიდეთ ბრინჯს. მესამე მომენტია ფაღარათი, ამ დროს დედამ ნაკლებად უნდა მიიღოს ზეთიანი, ქონიანი, კრემიანი საკვები და თქვენ წარმოიდგინეთ შავი ქლიავიც. თუმცა კიდევ ვიმეორებ, თუ ბავშვს ყველაფერი წესრიგში აქვს, შესაძლოა დედამ მიიღოს ყველაფერი.

არის ზოგიერთი საკვები, სითხე, რომელიც ზოგჯერ ბავშვს ცოტათი აღაგზნებს. ეს არის ყავა, კაკაო, მაგარი ჩაი, კოკა-კოლა, ზოგჯერ შოკოლადიც კი. მეუღლეების საყურადღებოდ ვამბობ, დედას არაფერს ვუკრძალავთ. მეძუძურმა დედამ რაც არ უნდა მოინდომოს უნდა უშოვნო და მიუტანო. მაგრამ თუ ბავშვი ნამეტანი აღგზნებულია, ნუ დალევს დედა ხუთ ფინჯან ყავას და დალიოს ერთი.  მაგრამ ყველაზე კარგი საზომი არის ბავშვის მდგომარეობა. თუ დალია ერთი, ორი, სამი ფინჯანი და ბავშვი კარგად არის, დედას აქვს უფლება მიიღოს ყავა, თუ ასე ძალიან უყვარს.

- რაც შეეხება მოზარდი ადამიანის კვებას, როგორ უნდა იკვებოს უკვე მოზრდილმა ადამიანმა?

- რასაკვირველია, საკვები უნდა იყოს მრავალფეროვანი, ხან ასე უნდა გაამზადო, ხან ისე. გარკვეული წესები არის. ზეთში როდესაც ხარშავ რამეს, ზეთზე თერმული ზემოქმედებით ლიპიდების ზეჟანგები წარმოიქმნება. ლიპიდების ზეჟანგები კანცეროგენია. შებოლილი საჭმელი. ზოგიერთს გვიყვარს, მეც მიყვარს, მაგრამ ესეც კანცეროგენია. ზედმეტად შემწვარი, აი, ქერქი რომ არის კარტოფილის ძალიან შემწვარი, ესეც კანცეროგენია. მომზადების წესი მნიშვნელოვანია. ყველაზე უკეთესი საჭმელი უმი საჭმელია, ასევე ორთქლზე დამზადებული და მოხარშული. პატარა ნიუანსები არის მნიშვნელოვანი.

გაითვალისწინეთ, მარილის მოხმარებისას ზომიერების დაცვა აუცილებელია. ზოგიერთი ძალიან ჭარბად აყრის მარილს. ვინც ამას შეეჩვევა, მერე გემრიელად ეჩვენება. ყველაფერი შეჩვევაზეა. არის ერთი ძალიან საინტერესო ეპიდემიოლოგიური მონაცემი. ჩრდილოეთ და სამხრეთ იაპონიაში შეადარეს არტერიული წნევის სიხშირე და სისხლჩაქცევების მაჩვენებლები. ორივე მათგანი 4-5-ჯერ უფრო ხშირია ჩრდილოეთში. ისინი ბევრ გაყინულ და დამარილებულ თევზს ჭამენ. მარილი, პირველ რიგში, ზემოქმედებს წნევაზე.

არის მეორე მომენტიც- შაქარი. შაქარი საერთოდ არ არის ბუნებრივი საკვები. მარილს და შაქარს აქვს ერთი უპირატესობა, საჭმლის შენახვისთვის გამოდგება. თუ ფაღარათი აქვს დიდს ან მოზრდილს, ამ დროს მარილები იკარგება და მარილიანი საკვები უნდა მიირთვას. თუ ბავშვი არ ჭამს, დღეში ერთხელ ჭამს, ​ჰიპოგლიკემია დაემართა, იქ სწრაფად საჭიროა შაქრიანი საკვები. ისე შაქარი იწვევს სიმსუქნეს, კბილების გაფუჭებას, დიაბეტს. ეს არის რისკ-ფაქტორები, რომლებსაც ჩვენ თვითონ ვუქმნით ჩვენს თავს.

- როგორ უნდა მივხვდეთ, სწორად ვიკვებებით თუ არა?

- არის ძალიან მარტივი დასკვნა. ​სწორად ვიკვებებით იმ შემთხვევაში, თუ ჩვენი წონა წესრიგშია, თუ არ გვაქვს საკვებთან დაკავშირებული დაავადებები, ანემია, ავიტამინოზი, ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემები, თუ არ გვაქვს ნაოჭიანობა, კანის ფერის ცვლილება, თმის მტვრევადობა. გუნება-განწყობა თუ კარგია, ე.ი. სწორად ვიკვებებით. ჩვილ ბავშვებში ძალიან მნიშვნელოვანია წონის მატების მრუდი.

სწორი კვება ჯანმრთელობის საწინდარია. ხშირად ვამბობ, რომ ჯანმრთელობა შესანიშნავი რამ არის, მაგრამ მთავარი სამიზნე ცხოვრებაში ჯანმრთელობა არ არის. ჯანმრთელობა არის იმის წინაპირობა, რომ ჩვენი თავის რეალიზაცია მაქსიმალურად მოვახდინოთ.​ საკვების მიღებაში საკრარული ელემენტებიც არის. გაგახსენებთ: საიდუმლო სერობა, ტრაპეზი, ახლობლებთან ურთიერთობა, შეხვედრა, ერთად პურის გატეხვა. საკვების მომზადება სიყვარულის გამოვლინებაც არის. თუ მეუღლე ცდილობს გემრიელი საჭმელი გაგიკეთოს, გასიამოვნოს, ესეც ხომ სიყვარულის გამოვლინებაა. საკვები, კარგი კვება მარტო ჯანმრთელობა კი არ არის, ეს არის გრძნობები.

 

5
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე
ჰარუნ ჩიმქე

„როცა საქმე ქართულს ეხება, ჩემს თავს არ ვეკუთვნი“- თურქი მეცნიერის სიყვარულად ქცეული საქმე

2561
(განახლებულია 21:00 15.01.2021)
„ქართული ენის სიყვარულმა მე მაქცია სულ სხვა ადამიანად, რომელსაც სახელს ვერ ვარქმევ. რომელიმე დღე რომ არ მქონდეს ქართულთან შეხება, ცუდად გავხდები“- ეს სიტყვები თურქ ქართველოლოგს, მეცნიერს, ჩვენი ენის უბადლო მცოდნესა და მის მოყვარულ ადამიანს, ჰარუნ ჩიმქეს ეკუთვნის...

ძნელია ქართული ენის მიმართ მისი დამსახურებები სრულად ჩამოვთვალოთ, მაგრამ მათგან მნიშვნელოვანს მაინც მოგახსენებთ. ის გახლავთ პირველი ქართველოლოგი თურქეთში, რომელმაც სადოქტორო დისერტაცია ქართულ ენაში საქართველოში დაიცვა. დისერტაციის თემა ბევრი ქართველისთვისაც ისეთი რთული საკითხი იყო, როგორიცაა „ზმნისწინთა სემანტიკური ნიუანსები ახალ სალიტერატურო ქართულში“. ბატონი ჰარუნის ინიციატივით გამოიცა ქართული ენის გრამატიკა თურქულ ენაზე.  

2005 წლიდან ფილოლოგიის დოქტორი, ასისტენტ-პროფესორი ჰარუნ ჩიმქე ქართულიდან თურქულად წიგნების თარგმნას იწყებს. მის მიერ თარგმნილი პირველი წიგნი სხვადასხვა ავტორის მიერ შედგენილი „საქართველოს კულტურა“ გახლავთ. 2011 წელს თარგმნა პოეტ ბესიკ ხარანაულის „წიგნი ამბა ბესარიონისა“, რასაც შვიდი ქართველი მწერლის ნაწარმოებების ნაკრები მოჰყვა. ახლახან დაამთავრა ჭაბუა ამირეჯიბის „დათა თუთაშხიას“ თარგმნა. საქართველოში მინიჭებული აქვს საპატიო დოქტორის წოდება და იაკობ გოგებაშვილის მედალი.

ყველაზე უცნაური და რთული დასაჯერებელი კი ისაა, რომ არა რიგითი შემთხვევა ქართველებს ასეთი დიდი მეცნიერი და ჩვენი ენის მოყვარული ადამიანი არ გვეყოლებოდა...

ჰარუნ ჩიმქე
ჰარუნ ჩიმქე

 - ბატონო ჰარუნ, ნუთუ მართლა შემთხვევას უნდა ვუმადლოდეთ იმას, რომ დღეს თქვენ ამ სფეროში ხართ?

- მე მოგიყვებით როგორ და რა მოხდა სინამდვილეში და თავად გადაწყვიტეთ. როცა 1995 წელს, საქართველოში თანატოლებთან ერთად ჩამოვედი, მიზნად მქონდა ინგლისური ენისა და ლიტერატურის სპეციალობაზე მესწავლა. თუმცა, გეგმა ერთია და სინამდვილე – მეორე. გარკვეული ბიუროკრატიული პრობლემების გამო არჩეულ სპეციალობაზე მოხვედრა ვერ მოვახერხე და გადავწყვიტე, თურქოლოგიაზე შემეტანა საბუთები. ჩემი ეს გადაწყვეტილება ბევრისთვის მიუღებელი აღმოჩნდა. ზოგ შემთხვევაში, სიცილსაც იწვევდა: თურქმა აქ რა უნდა ისწავლოსო. ქართულად ჩატარებული ლექციები უფრო მეტი გვქონდა, ვიდრე თურქულად. მეორე სემესტრის ერთ დღეს პრორექტორთან, ბატონ ვახტანგ ამაღლობელთან გაბრაზებული მივედი. ის, თავისი გვარის შესაბამისად, მართლა ამაღლებული სულის ადამიანი იყო. მან ამიხსნა, რომ მე არა მარტო თურქული ენის სპეციალობაზე ვიყავი, არამედ ქართულზეც ვსწავლობდი, ანუ ორპროფილიან (ქართულ-თურქულ) სპეციალობაზე მოვხვდი. გამოდის, რომ დაახლოებით ექვსი თვის შემდეგ გავიგე, სინამდვილეში რაში ყოფილა საქმე. სწავლა გავაგრძელე ქუთაისში, აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. თავიდან იქაც ძალიან მიჭირდა, აღარ ვიცოდი, რა უნდა მექნა, მაგრამ რაც დრო გადიოდა, შედარებით უკეთესად ვსწავლობდი. სანთლის შუქზე საათობით მეცადინეობამ შედეგი გამოიღო.

ჰარუნ ჩიმქე და ვახტანგ ამაღლობელი
ჰარუნ ჩიმქე და ვახტანგ ამაღლობელი

- ვინ იყვნენ ის ადამიანები, ვინც დახმარება გაგიწიათ?

- საოცრად კეთილგანწყობილი ლექტორები და თანაკურსელები გვყავდა. ისინი ცდილობდნენ, რომ ჩვენთვის ყველაფერში დახმარება გაეწიათ და ეს გვიმსუბუქებდა გამოუვალ სიტუაციას. ყველა თანაკურსელით უზომოდ კმაყოფილი ვარ, მაგრამ მინდა ორი მათგანი განსაკუთრებით გამოვყო. ესენი არიან: ია სუსარეიშვილი და ლუიზა მაკარიძე, რომლებიც, სამწუხაროდ, ნაადრევად წავიდნენ იმიერში. ორივე ერთმანეთზე ნიჭიერი და კეთილშობილი იყო. ნათელი მათ ლამაზ სულს... ისიც აუცილებლად უნდა აღვნიშნო, რომ არც ერთ თანაკურსელს დახმარებაზე უარი არასოდეს უთქვამს.

ჰარუნ ჩიმქე და ცირა ბარბაქაძე
ჰარუნ ჩიმქე და ცირა ბარბაქაძე

- როდის გადაწყვიტეთ, რომ ქართული ენა საფუძვლიანად შეგესწავლათ?

- პირველი კურსის მეორე სემესტრის ბოლოსკენ უკვე მქონდა მიღებული გადაწყვეტილება, რომ ქართული ენის სპეციალისტთან დამატებით მევლო. ამისთვის პირველი ნაბიჯი გადავდგი და ჩვენი კურსის ქართული ენის გრამატიკის ლექტორს, ჩემს საყვარელ ადამიანს, ქალბატონ ჟუჟუნა ფეიქრიშვილს ვუთხარი ჩემი ჩანაფიქრი. მან გამომიცხადა, რომ მისი დაკავებული განრიგიდან გამომდინარე, თვითონ ვერ ჩამიტარებდა ქართული ენის გაკვეთილებს დამატებით, მაგრამ რამდენიმე დღეში გამაცნო ჩემი მომავალი მასწავლებელი ქალბატონი რუსუდან საღინაძე, რომელიც არა მარტო ქართული ენის მასწავლებელი, არამედ, ჩემი სულიერი დედა, უახლოესი ადამიანი და ყველაფერი გახდა.

ჰარუნ ჩიმქე
ჰარუნ ჩიმქე

- ქართული ენის გრამატიკა საკმაოდ რთულია და ამის გამო ხომ არ გქონიათ სურვილი, რომ სწავლისთვის თავი დაგენებებინათ?

- რამდენიმე გაკვეთილის შემდეგ სასაწარკვეთილებაში ჩავვარდი. ვიფიქრე, რომ ამ ყველაფერს ვერ გავუმკლავდებოდი. მეცადინეობისთვის თავის დანებება ყველაზე კარგი საშუალება იყო. ქალბატონ რუსუდანს ავუხსენი, რომ არ შემეძლო ამდენის სწავლა. მან ღიმილით ამიხსნა, რომ ქართულს უფრო გამარტივებული მეთოდით მასწავლიდა. ამის მერე რაც უფრო გადიოდა დრო, მით უფრო კარგად ვსწავლობდი. უნივერსიტეტის დამთავრებამდე დამატებით გაკვეთილებზე სიარული არ შემიწყვეტია. მალე ქალბატონმა რუსუდანმა ქართული ენისადმი მიძღვნილ ღონისძიებებშიც ჩამრთო. მისივე ხელმძღვანელობით უკვე მესამე კურსიდან სტუდენტთა საუნივერსიტეტო თუ ეროვნულ სამეცნიერო კონფერენციებში ვმონაწილეობდი. უნივერსიტეტის მაშინდელმა რექტორმა, ბატონმა ავთანდილ ნიკოლეიშვილმა მითხრა, თუ ასპირანტურაში გავაგრძელებდი სწავლას, მზად იყო გვერდში ყველანაირად დამდგომოდა. ბატონი ავთანდილის ძალიან მადლობელი ვარ.

ჰარუნ ჩიმქე
ჰარუნ ჩიმქე

- რომელი იყო ნაწარმოები, რომელიც პირველად თარგმნეთ ქართულიდან თურქულად?

- ჩემი მთარგმნელობითი საქმიანობა უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ ერთ-ერთ ორენოვან ჟურნალში სულხან-საბა ორბელიანის იგავების რამდენიმე ნიმუშის თარგმნით დაიწყო. ამ საქმეშიც ჩემი ქართული ენის მასწავლებელი და შემდგომში უკვე სადოქტორო დისერტაციის ხელმძღვანელი, ქალბატონი რუსუდანი მეხმარებოდა. სხვადასხვა დროს ვთარგმნე: „ქართული მოთხრობები“, დათო ტურაშვილის „გურჯი ხათუნი“, ზვიად კვარაცხელიას „ფორმა 100“, ნინო სადღობელაშვილის „თავშესაფარი“, შოთა არველაძის „გუშინ“, გიორგი სოსიაშვილის „მარტოსულთა ზამთარი“ და რეზო თაბუკაშვილის „13 დღე“.

ჰარუნ ჩიმქე და დათო ტურაშვილი
ჰარუნ ჩიმქე და დათო ტურაშვილი

- ქართველოლოგიაში წარმატებული საქმიანობისთვის საპატიო დოქტორის წოდება მოგენიჭათ, თუმცა ეს არ არის ერთადერთი აღიარება, რომელი ქართული ჯილდოა თქვენთვის ყველაზე ძვირფასი?

- პირველი საპატიო დოქტორის წოდება მომანიჭეს 2012 წელს, იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გაწეული სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობის, ქართველოლოგიაში წარმატებული კვლევითი მუშაობისა და თურქეთ-საქართველოს კულტურულ-საგანმანათლებლო ურთიერთობის განმტკიცებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის. იაკობ გოგებაშვილის მედალი 2015 წლის 27 ნოემბერს, გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის დაარსების 80 წლისადმი მიძღვნილ საიუბილეო საღამოზე გადმომეცა. 2019 წლის 20 ივნისს კი გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტის აკადემიური საბჭოს გადაწყვეტილებით, საპატიო დოქტორის წოდება მომანიჭეს. სამივე ჯილდო ჩემთვის ფასდაუდებელია.

ჰარუნ ჩიმქე საქართველოში
ჰარუნ ჩიმქე საქართველოში

- თქვენ მუშაობდით ისეთ ურთულეს საკითხზე, როგორიცაა, ქართული ენის ზმნისწინის კვლევა. მგონი, ბევრ ქართველზე კარგად იცით ჩვენი ენა...

- პირველ კურსზე როდესაც ქართულად ორ სიტყვას ერთად ძლივს ვამბობდი, მეუბნებოდნენ: „რა კარგად იცი ქართულიო!“- ეს სიტყვები მეხივით მეცემოდა. სინამდვილეში კარგად ვიცოდი ერთი რამ - რომ არ ვიცოდი ქართული. მართალი ხართ, დღესაც ბევრი ადამიანი მეუბნება იმავე ფრაზას - „ბევრ ქართველზე კარგად იცით ეს ენაო“. რა თქმა უნდა, ამ ქებას დღესაც არ ვიღებ, შეიძლება გრამატიკა ბევრ ადამიანზე უკეთ ვიცოდე, მაგრამ ქართული სალაპარაკო ენა ქართველზე უკეთესად არასოდეს მეცოდინება... რაც შეეხება, ზმნისწინებზე მუშაობას, ქართული ენის შესწავლისას, მოსამზადებელი კურსებიდანვე, თავისი სირთულითა და მრავალფეროვნებით სწორედ ზმნისწინებმა მიიქცია ჩემი ყურადღება, თუმცაღა, ქართულ ზმნაში ადვილი და მარტივი საკითხი არც არსებობს. 2010 წელს დავიცავი დისერტაცია თემაზე „ზმნისწინთა სემანტიკური ნიუანსები ახალ სალიტერატურო ქართულში“. აქვე მინდა აღვნიშნო, რომ 2016 წელს, თბილისში, ამავე სახელწოდებით ჩემი დისერტაცია მონოგრაფიის სახით გამოვეცი.

ჰარუნ ჩიმქე და მისი ხელმძღვანელი რუსუდან საღინაძე
ჰარუნ ჩიმქე და მისი ხელმძღვანელი რუსუდან საღინაძე

- თქვენი ინიციატივით ქართული ენის გრამატიკა თურქულად გამოიცა...

- ჯერ კიდევ მესამე კურსიდან დავიწყე იმაზე ფიქრი, რატომ არ შეიძლება ქართული ენის გრამატიკა იყოს თურქულადაც-მეთქი. მინდოდა, რომ ქართული ენის შესწავლით დაინტერესებულ თურქებს საშუალება ჰქონოდათ, უფრო მოკლე დროში უკეთეს პირობებში ესწავლათ. 2012 წლიდან რეალურად შევუდექი ჩემი ოცნების განხორციელებას. რა თქმა უნდა, ეს ძალიან საპასუხისმგებლო საქმე იყო და მარტო ვერ შევძლებდი. ამიტომ ჩემი გეგმა ვუთხარი თავისი საქმის პროფესიონალს, ქართული ენის დიდ ქომაგს, ქალბატონ რუსუდან საღინაძეს. იმანაც დიდი ენთუზიაზმით მიიღო ეს წინადადება. შემდეგ ორივეს საერთო გადაწყვეტილებით, ასევე დიდ მეცნიერს, ქალბატონ ჟუჟუნა ფეიქრიშვილსაც შევთავაზეთ ერთობლივი მუშაობა. ხუთი წლის განმავლობაში დიდი შრომის შედეგად გამოვეცით სამეცნიერო ხასიათის ნაშრომი „ქართული ენის გრამატიკა (ქართული ენა – ფონეტიკა, მორფოლოგია)“. ეს თურქეთის ისტორიაში ქართული ენის პირველი გრამატიკა იყო და ჩვენს სიხარულს საზღვარი არ ჰქონდა...

ჰარუნ ჩიმქე და ბესიკ ხარანაული
ჰარუნ ჩიმქე და ბესიკ ხარანაული

- ბატონო ჰარუნ, მკითხველს შევახსენოთ ის მნიშვნელოვანი ფაქტი, რომ რიზეს რეჯეფ ტაიფ ერდოღანის უნივერსიტეტში დღეს ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობა არსებობს...

- დიახ, ეს 2011 წელს მოხდა და მე ბედნიერება მხვდა წილად, რომ მის სათავეებთან ვყოფილიყავი. რიზე მეოთხე ქალაქია, სადაც უკვე რამდენიმე წელია, სტუდენტები ამ სპეციალობას ეუფლებიან. 2015 წელს რიზეს უნივერსიტეტში მოწვეულ ორ არაჩვეულებრივ სპეციალისტთან, ფილოლოგიის დოქტორ, პროფესორ რუსუდან  საღინაძესთან (აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი) და ფილოლოგიის დოქტორ, ასოცირებულ პროფესორ მაია კიკვაძესთან (ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი) ერთად შევადგინეთ ოთხწლიანი სასწავლო პროგრამა და საფუძველი ჩავუყარეთ სტუდენტთა მიღებას სპეციალობაზე, რომელსაც დიდი წვლილი შეაქვს ქართულ-თურქული ურთიერთობების განვითარებასა და განტკიცებაში.

ჰარუნ ჩიმქე და მისი მეგობარი, მინდია თავდიშვილი მეუღლესთან ერთად
ჰარუნ ჩიმქე და მისი მეგობარი, მინდია თავდიშვილი მეუღლესთან ერთად

- როგორც ჩანს, ქართული ენა თქვენთვის მარტო მეცნიერულად შესწავლის საგანი არ არის...

- ქართული ენა ჩემთვის და ალბათ, ბევრი უცხოელისთვისაც, აუღებელი ციხე-სიმაგრეა, აუთვისებელი განძია. რაც უფრო სიღრმეებში ჩადიხარ, მიზანს მით უფრო ვერ აღწევ. დასასრული საერთოდ არ ჩანს. ჩემი აზრით, ქართული ენის ღირსება ის არის, რომ ადამიანი, რომელიც იწყებს მისი სითბოს დაგემოვნებას, ვეღარ სცილდება მას და მის გარეშე აღარ შეუძლია. სხვანაირად რომ ვთქვა, ქართული ენის სიყვარულმა მე მაქცია სულ სხვა ადამიანად, რომელსაც სახელს ვერ ვარქმევ. რომელიმე დღე რომ არ მქონდეს ქართულთან შეხება, ცუდად გავხდები... 

ჰარუნ ჩიმქე და შოთა არველაძე
ჰარუნ ჩიმქე და შოთა არველაძე

- როგორ ფიქრობთ, ქართულმა ენამ შეგცვალათ?

- ერთხელ ჩემმა მეგობარმა, რომელთანაც ერთად საქართველოში მივემგზავრებოდი, მითხრა: „როცა ქართველებს ესაუბრები, სხვა ადამიანი და უფრო მოლაპარაკე ხდებიო“- სწორი შენიშვნა იყო! ბუნებით ძალიან მოლაპარაკე ადამიანი არ ვარ, მაგრამ, როცა ქართულად ვინმეს ვესაუბრები, უხილავი ძალა მემატება. შეიძლება ეს ქართველი ხალხისა და ქართული ენის სიყვარულით აიხსნას, სხვა ახსნა ამას ნამდვილად არ აქვს. ქართული ენის სწავლას ბოლო არ უჩანს. ხანდახან ვფიქრობ, ნეტავ, ოდესმე შევძლებ ამ ენის სრულყოფილად დაუფლებას?... ასე რომ, დავით გურამიშვილის ნათქვამის „კენწეროში გატკბილდებისო“ იმედით ვარ. საკუთარ თავს შევამჩნიე, როცა საქმე ქართულს ეხება, ჩემს თავს არ ვეკუთვნი და უარს ვერავის ვეუბნები. ამ საქმეში გულს ვდებ და მინდა სიცოცხლის ბოლომდეც ასე გავაგრძელო...

2561
თბილისის ინფექციური საავადმყოფო

მალე თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს „ახალმოსახლეობა“ აღინიშნება

0
(განახლებულია 11:15 18.01.2021)
ჯანდაცვის სამინისტრო ჯერჯერობით არ აზუსტებს, კონკრეტულად რომელი შენობა იყიდეს ინფექციური საავადმყოფოსთვის, მაგრამ პირობას დებს, რომ მალე მის პრეზენტაციას გამართავს

თბილისი, 18 იანვარი – Sputnik. ახალი შენობა თბილისის ინფექციური საავადმყოფოსთვის უკვე ნაყიდია და კლინიკის ექიმები პირველი პაციენტების მიღებას უკვე წლის ბოლოს შეძლებენ, განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა ეკატერინე ტიკარაძემ.

მთავრობის ჟესტი: თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს შენობისთვის 40 მლნ ლარი გამოიყოფა>>

„ინფექციური საავადმყოფოსთვის შენობა-ნაგებობა შეძენილია და იმედი მაქვს, წლის ბოლოსთვის ის იქნება ისე აღჭურვილი, რომ პაციენტების ახალ შენობაში მიღებას შეძლებს“, – განაცხადა ტიკარაძემ.

მისი თქმით, წელს სახელმწიფო კლინიკების ინტენსიური გაძლიერება დაიწყო. როგორც ტიკარაძემ აღნიშნა, რესპუბლიკურ საავადმყოფოს, რომელიც ამ სისტემის მთავარი ღერძი უნდა ყოფილიყო, პანდემიამდე 96 საწოლი ჰქონდა. ამ კლინიკის განახლება უკვე დასრულდებულია და მისი პრეზენტაცია უახლოეს მომავალში გაიმართება. მინისტრმა ასევე განაცხადა, რომ იგეგმება ბათუმის ინფექციური საავადმყოფოს განახლება და აღჭურვა, ასევე ჩხობაძის საავადმყოფოსი ქუთაისში.

საქართველოს მთავრობამ თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს შესაძენად გასულ წელს 40 მლნ ლარი გამოყო.

ტერიტორია, რომელზეც კლინიკა მდებარეობს, 2009 წელს გაიყიდა. ის კომპანია „ავერსი-ფარმამ“ შეიძინა. ამის შემდეგ ცენტრის თანამშრომლებს არაერთხელ დაუჩივლიათ, რომ პაციენტების სამკურნალოდ სათანადო ინფრასტრუქტურა არ გააჩნიათ და ვერც შენობას არემონტებენ, ვინაიდან ის კერძო მფლობელობაშია. ობიექტი იმ პირობით გაიყიდა, რომ ინფექციური საავადმყოფო ახალ ფართსა და შენობას მიიღებდა, მაგრამ მას შემდეგ წლები გავიდა, დაპირება კი დაპირებად დარჩა - ცენტრი იძულებული იყო, ძველ ადგილზე უუფლებოდ დარჩენილიყო.

ამ დროისთვის ინფექციური საავადმყოფო საყოველათაო ყურადღების ცენტრშია. მან პირველმა დაიწყო კორონავირუსით ინფიცირებული პაციენტების მიღება და კვლავ წამყვანია COVID-19–ით დაავადებული ადამიანების მკურნალობის საქმეში, თუმცა მედპერსონალს ამორტიზებული შენობის მძიმე პირობებში უწევს მუშაობა.

0