COVID-19-ის ვაქცინა

ყველაფერი COVID-19-ის რუსული ვაქცინის შესახებ

184
(განახლებულია 18:08 20.08.2020)
COVID-19-ის ახალი რუსული ვაქცინის რეგისტრაციის პროცედურაზე, ცდების შედეგებსა და მოსახლეობის აცრის გეგმებზე სააგენტო Sputnik-ს გამალეის სახელობის ცენტრის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში დენის ლოგუნოვი ესაუბრა.

- გასულ კვირაში თქვენ გადაეცით კლინიკური კვლევების შედეგები ჯანდაცვის სამინისტროს. შედეგები ჯერ გამოქვეყნებული არ არის. გაგვიზიარეთ ამ კვლევების მთავარი დასკვნები.

- ჩვენ გამოვიკვლიეთ ვაქცინის უსაფრთხოება და ეფექტურობა კლინიკური ცდების ჩატარებამდე. შემდეგ ჩავატარეთ ორი კლინიკური კვლევა, რომლის დროსაც, ჯანმრთელი მოხალისეების მონაწილეობით, ვაქცინას ვსწავლობდით უსაფრთხოებისა და იმუნოგენურობის მაჩვენებლების მიხედვით. ამ კვლევების შედეგად ვაქცინამ უსაფრთხოების კარგი პროფილი და მაღალი იმუნოგენურობა გამოავლინა.

ყველა მოხალისეს აღმოაჩნდა ვირუსის გასანეიტრალებელი ანტისხეულები ვაქცინის როგორც მშრალი, ისე თხევადი ფორმების გამოყენებისას. გაანალიზდა ასევე უჯრედული იმუნური პასუხის სხვადასხვა მაჩვენებელი, კერძოდ, ციტოტოქსიკური ლიმფოციტები – ვირუსის საწინააღმდეგო იმუნიტეტის მეტად მნიშვნელოვანი პარამეტრი.

ციტოტოქსიკური ლიმფოციტები, რომლებიც ორგანიზმიდან ვირუსით დაავადებულ უჯრედებს აძევებენ, აღმოაჩნდა ყველა აცრილ მოხალისეს. ამ მხრივ ძალიან კარგი შედეგები მივიღეთ.

უსაფრთხოების თვალსაზრისით: მოსალოდნელი არასასურველი მოვლენები, რომლებიც გამოიხატებოდა ტემპერატურითა და ვაქცინის შეყვანის ადგილის ტკივილით, ყველა მოხალისეს არ გამოუვლინდა. კონკრეტული ციფრები უახლოეს მომავალში გამოქვეყნდება.

- რამდენმა ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა ცდებში პირველი და მეორე ფაზების დროს?

- პირველ და მეორე ფაზებში მონაწილეობდა 38-38 ადამიანი, სულ – 76. ორი პროტოკოლი იმით განსხვავდებოდა, რომ ვაქცინის მოქმედი ნივთიერება ერთი და იგივე იყო, აგრეგატული ფორმა კი - სხვადასხვა.

- რამდენად განსხვავდებოდა მონაწილეთა ასაკი?

- მოხალისეები პირველი და მეორე ფაზებისთვის შეირჩნენ 18-დან 60 წლამდე ასაკობრივი ჯგუფებიდან.  

- პრესაში ხშირად მეორდება, რომ საიმედო უსაფრთხო ვაქცინის შესაქმნელად საჭიროა არანაკლებ წელიწად-ნახევარი. შეგიძლიათ აგვიხსნათ, როგორ მოახერხეს გამალეის სახელობის ცენტრის მეცნიერებმა ვაქცინის შექმნა ასეთ მოკლე დროში, პრაქტიკულად, 5-6 თვეში?

- არასწორია იმის მტკიცება, რომ ჩვენ ვაქცინა „ნულიდან“ მოკლე დროში შევქმენით. ადენოვირუსული ვექტორების ტექნოლოგიის შემუშავების მომენტიდან დაწყებული, პრაქტიკაში მის დანერგვამდე უკვე ოთხი ათწლეული გავიდა.

2015 წლიდან ადენოვირუსული ვექტორების საფუძველზე შექმნილი ვაქცინებით, რომლებიც გამალეის ცენტრში შემუშავდა, 3000-ზე მეტი ადამიანი აიცრა. ამიტომ ეს არ ყოფილა ხუთი თვის ნაშრომი, არავითარ შემთხვევაში.

ადენოვირუსული ვექტორების საფუძველზე ვაქცინები მხოლოდ რუსეთში არ იქმნება. ჩინეთი, კომპანია CanSino და Johnson & Johnson ასევე მუშაობენ ადენოვირუსულ ვექტორებთან. პირველ რიგში, ესაა ებოლას ვირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინები. ეს პლატფორმები ცნობილია და კარგადაა შესწავლილი კლინიკური ცდების ფარგლებში.

ადენოვირუსული ვექტორების საფუძველზე აღნიშნული პლატფორმების უსაფრთხოების სასარგებლოდ, კლინიკური ცდების შედეგების გარდა, შეიძლება იმის დამატებაც, რომ ჩვენ ყველანი ვართ დაავადებული ადენოვირუსებით და არავის არასდროს არ აწუხებს არანაირი შედეგი სომატური დაავადებების სახით.

ჩვენ ვმუშაობთ არა ცოცხალ ადენოვირუსებთან, არამედ ადენოვირუსულ ვექტორებთან. ესაა ვირუსები, რომლებსაც მოცილებული აქვს გენომების ნაწილი და აღარ გააჩნიათ გამრავლების უნარი ადამიანის უჯრედებში. გამოდის, რომ ადენოვირუსებთან ერთად ცხოვრება საშიში არ არის, ხოლო ვექტორებთან ერთად, რომლებსაც გამრავლების უნარი არ გააჩნიათ, სრულებით უსაფრთხოა. ჩემს სიტყვებს ადასტურებს ამ ვექტორების ათობით ათასი კვლევა, მათ შორის, კლინიკური კვლევებიც.

- თქვენმა ვაქცინამ დროებითი რეგისტრაცია გაიარა. რას ნიშნავს ეს?

- რისთვის არსებობს დროებითი რეგისტრაცია? ჩვენ ხომ ჯანმრთელი მოხალისეების დაცვას არ ვისახავთ მიზნად მომდევნო 1,5 წლის განმავლობაში.

თუ ჩვეულებრივ მოსახლეობასთან ვმუშაობთ, რომელთა შორის არიან რისკ-ჯგუფები, ანუ ადამიანები, რომლებიც გადატანილი ინფექციის შედეგად ან დაიღუპებიან ან კიდევ მძიმედ დაავადდებიან, მაშინ საჭირო იყო მექანიზმი, რომელიც საშუალებას მოგვცემდა, ძალიან მკაცრი პირობებითა და შეზღუდვებით ვაქცინა გონივრულ ვადებში ბრუნვაში გამოგვეტანა.

მინდა ასევე ხაზი გავუსვა, რომ საუბარი არ არის იძულებით მასობრივ ვაქცინაციაზე, აცრის თაობაზე გადაწყვეტილებას ყველა დამოუკიდებლად იღებს.

- დაახლოებით რამდენი ადამიანი მიიღებს მონაწილეობას მესამე ფაზაში?

- საბოლოო ციფრებზე ვმსჯელობთ, მაგრამ შემიძლია აღვნიშნო, რომ კვლევებში დაახლოებით 30-40 ათასი ადამიანი ჩაერთვება.

ერთ-ერთი სამუშაო ვარიანტი გულისხმობს 2000 ადამიანის მონაწილეობას კლინიკურ ცდებში იმუნოგენურობის პარამეტრების შესაფასებლად, 28 ათასი მოხალისე კი მონაწილეობას მიიღებს კვლევაში ეპიდემიოლოგიური ეფექტურობის შესაფასებლად.

ამჟამად ჩვენ ვასრულებთ პროტოკოლზე მუშაობას, რათა ის შეესაბამებოდეს ყველა ნორმას, მათ შორის, საერთაშორისოს.

- რით განსხვავდება ერთმანეთისგან კლინიკური კვლევების სხვადასხვა ფაზა?

- ჩვენ რუსეთის კანონში არ გვაქვს გაწერილი 1-ლი, მე-2, მე-3 ფაზების ცნებები. ეს პირობითი განსაზღვრებაა, რომელიც საერთაშორისო დონეზე გამოიყენება. პირველი ფაზა არის უსაფრთხოების ფაზა, მას იშვიათად ატარებენ ცალკე – ხშირად ვაქცინებისთვის კლასიკურ პირველ ფაზას მეორესთან ერთად ატარებენ, რომლის დროსაც ფასდება არა მხოლოდ უსაფრთხოება, არამედ ეფექტურობაც.

მესამე ფაზის მსვლელობისას ფასდება ეპიდემიოლოგიური ეფექტურობა.

- რატომ ჩატარდება მესამე ფაზა უკვე დროებითი რეგისტრაციის შემდეგ?

- დროებითი რეგისტრაციის იდეა და არსი ისაა, რომ რისკ-ჯგუფებს შესაძლებლობა მიეცეთ გამოიყენონ ვაქცინა, რაც ადამიანებს დაიცავს ინფექციის მძიმე შედეგებისგან ან სიკვდილისგან. ამასთან, ვაქცინის მოხმარება მკაცრად გაკონტროლდება და დროებითი რეგისტრაცია ნებისმიერ მომენტში შეიძლება შეწყდეს.

მესამე ფაზის მიზანი არის უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის მასშტაბური შეფასება დიდი რაოდენობის მოხალისეებზე, გაკონტროლებული კვლევის ფარგლებში.

- თქვენი მისამართით გაისმა კრიტიკა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის წარმომადგენელთა მხრიდან, რომლებიც აცხადებდნენ, რომ არანაირი სამეცნიერო კვლევები არ უნახავთ. თანამშრომლობთ თუ არა ჯანმოს წარმომადგენლებთან?

- ჩვენთან ასეთი პრაქტიკა დამკვიდრდა - შედეგებს ჯერ ჯანდაცვის სამინისტროს ექსპერტებს ვაცნობთ. მიზანი იყო უსაფრთხო და ეფექტური ვაქცინის მიღება მაქსიმალურად სწრაფად და ეს გაკეთდა. ამის შემდეგ კი შეიძლება მონაცემების გადათარგმნა ინგლისურ ენაზე და სამეცნიერო ნაშრომების წერა.  

ერთი მხრივ, ეს არ უფანტავს ყურადღებას ადამიანებს, რომლებიც ორიენტირებული არიან დასახული ამოცანის შესრულებაზე, მეორე მხრივ, ექსპერტები, რომლებიც ჩვენ მიერ მიღებულ მონაცემებს აანალიზებენ, არ განიცდიან ზეწოლას. როდესაც რამეს ვაქვეყნებთ, თითქოს ვაჩვენებთ: ხედავთ, გამოვაქვეყნეთ, ჩვენს ნათქვამს იმეორებენ და იხილავენ – მოდით, დაგვარეგისტრირეთ. ანუ ჯანდაცვის სამინისტროში განხილვის შემდეგ მონაცემების გამოქვეყნების გადაწყვეტილება შესაძლებლობას გვაძლევს ჩავატაროთ მიუკერძოებელი ექსპერტიზა. ახლა, როდესაც პრეპარატი დავარეგისტრირეთ, უახლოეს დღეებში სტატია ინგლისურ ენაზე გაიგზავნება ავტორიტეტულ საერთაშორისო ჟურნალში, მას ექსპერტები – რედაქტორები და რეცენზენტები შეაფასებენ. ეს ერთი-ორი დღის საქმე არ არის, პროცესს გარკვეული დრო სჭირდება, მაგრამ ნებისმიერ შემთხვევაში მთელი მასალა შეკრებილია და ჩვენ მის გამოქვეყნებას ვაპირებთ. იმედია, უახლოეს მომავალში კრიტიკის საფუძველი აღარ იარსებებს.

- როგორ აპირებთ წარმოების სიმძლავრეების გაზრდას?

- მოსალოდნელია, რომ ვაქცინის მასობრივი დამზადება 2020 წლის სექტემბერში დაიწყება. 2020 წლის ბოლოსთვის კი იგეგმება ვაქცინის წარმოების გაზრდა 200 მილიონ დოზამდე, თუ ამოქმედდება ყველა საწარმოო მოედანი, მათ შორის, საერთაშორისო.

- კლინიკური კვლევების ორგანიზაციების ასოციაცია აკრიტიკებდა გამალეის სახელობის ცენტრის მეცნიერებს იმის გამო, რომ ისინი თავად იკეთებდნენ საკუთარი ვაქცინის პროტოტიპს. მათი თქმით, საერთაშორისო სტანდარტების თანახმად, ეს უხეში დარღვევაა. ამ კრიტიკას როგორ უპასუხებთ?

- ცენტრის მეცნიერებს არაფერი არ დაურღვევიათ. დარღვევა იქნებოდა, მათ ქუჩაში რომ დაეწყოთ მოხალისეების დევნა და ინფორმირებული თანხმობის ხელმოწერისა და დაზღვევის გარეშე შეეყვანათ მათთვის ვაქცინა. ეს ნამდვილად იქნებოდა დარღვევა, რომელზეც ასოციაცია საუბრობდა, ასე რომ მოვქცეულიყავით.

ვინაიდან შემქმნელს უფლება აქვს, საკუთარ თავზე გამოსცადოს ის, რასაც ამზადებს, და ეს არანაირად არ რეგულირდება, აცრას ვიკეთებდით არა იმიტომ, რომ გმირები ვართ და სახელის მოხვეჭა გვინდა, არამედ იმიტომ, რომ ადამიანებს უბრალოდ წითელ ზონაში, ანუ ვირუსთან უწევდათ მუშაობა. მოსკოვში კორონავირუსით ინფიცირებულთა მთელი პლაზმა ჩვენთან მოდიოდა, უნდა გაგვეკონტროლებინა ამ პლაზმის აქტივობა ცოცხალი ვირუსის მიმართ, ანუ ჩვენი თანამშრომლები მუდმივად საფრთხის ქვეშ იყვნენ.

მეტიც, ადამიანების ერთი ნაწილი უკვე აღარ არის ახალგაზრდა, ნაწილს კი თანმდევი დაავადებები აწუხებს.

- შეუძლიათ თუ არა თქვენი ვაქცინის მიღება ადამიანებს, რომლებსაც კორონავირუსი აქვთ გადატანილი? მოსალოდნელია თუ არა ამ შემთხვევაში რაიმე არასასურველი ეფექტები?

- ჩემთვის ამ მხრივ აბსოლუტურად არანაირი პრობლემა არ არსებობს. ჩვენ ყოველ წელს ხელახლა ვიკეთებთ გრიპის ვირუსის აცრას, ამის მიუხედავად, ავად მაინც ვხდებით. არავინ კითხულობს, არის თუ არა ეს პრობლემა, შეიძლება თუ არა მომავალ წელს აცრა, თუ წელს გრიპით იყავი ავად.

- რუსული ვაქცინის შექმნაზე მხოლოდ რუსი მეცნიერები მუშაობდნენ თუ უცხოელი კოლეგებიც მონაწილეობდნენ?

- არა, ეს კონკრეტული ვაქცინა მხოლოდ გამალეის სახელობის ცენტრში იქმნებოდა, უცხოელ კოლეგებთან ერთად არ გვიმუშავია.

თავად ტექნოლოგია – ცოდნისა და სამეცნიერო გამოცდილების უზარმაზარი პლასტია. ბუნებრივია, მსოფლიოში ბევრი ადამიანი მუშაობს მასზე, არის უამრავი პუბლიცისტური ნაშრომი, ჩვენ მათ ვეცნობით, ისინი ჩვენსას ეცნობიან, ეს საერთო სამეცნიერო ველია.

მაგრამ უშუალოდ ვაქცინის შემუშავებაზე, მის შექმნაზე მხოლოდ რუსი მეცნიერები მუშაობდნენ.

184
ნინო ბურჯანაძე

ნინო ბურჯანაძე: არ გაუწიო ანგარიში რუსეთს - დიდი შეცდომაა

46
საქართველოს პარლამენტის ყოფილი სპიკერი მოსკოვთან პირდაპირი მოლაპარაკებების მომხრეა, ის პირობას დებს, რომ არჩევნების გაყალბებას არ დაუშვებს და საზოგადოებრივი აზრის არცერთ გამოკითხვას არ ენდობა

პარტია „ერთიანი საქართველო - დემოკრატიული მოძრაობის“ ლიდერმა, პარლამენტის ყოფილმა სპიკერმა ნინო ბურჯანაძემ, РИА НОВОСТИ-ს ვრცელი ინტერვიუ მისცა და ისაუბრა თავის გეგმებზე მოახლოებული საპარლამენტო არჩევნების კუთხით, თავის მოსაზრებაზე საქართველო-რუსეთის ურთიერთობის პერსპექტივასთან დაკავშირებით და სოხუმთან და ცხინვალთან ურთიერთობის მოგვარების გზებზე, შეაფასა საქართველოს ნატოში გაწევრიანებისა და მიხეილ სააკაშვილის დაბრუნების შანსები.

- საქართველოში 31 ოქტომბერს საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდება, თქვენ და თქვენი პარტია მასში მონაწილეობას მიიღებთ. ადრე რამდენიმე ოპოზიციური პარტია, მათ შორის, მიხეილ სააკაშვილის „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“, საარჩევნო სისტემაში საკონსტიტუციო ცვლილებების მისაღწევად გაერთიანდა. თუმცა თქვენ მასთან ერთად არ შეუერთდით ოპოზიციურ ბლოკს არჩევნების წინ და დეპუტატის ადგილებისთვის დამოუკიდებლად იბრძოლებთ. რატომ? 

- ჩემთვის სააკაშვილი აბსოლუტურად მიუღებელი პოლიტიკოსია და ნებისმიერი მოძრაობა, რომელიც მას თუნდაც ერთი ხმის მიღებაში დაეხმარება ჩემი მხრიდან, დაუშვებელია. თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ თუ „ნაციონალური მოძრაობა“ სიმართლის მხარეს დგას ისეთ საკითხებში, რომლებიც მნიშვნელოვანია ქვეყნისთვის, მე ზუსტად პირიქით ვიმოქმედებ. ეს არაგონივრული იქნებოდა. საკონსტიტუციო ცვლილებებთან დაკავშირებით ჩვენი პოზიციები დაემთხვა. გაერთიანებაში შედიოდნენ ე.წ. პროდასავლური, პრორუსული და ნეიტრალური პარტიები. ყველა გაერთიანდა საკონსტიტუციო ცვლილებების მოთხოვნით. მაშინ ჩამოყალიბებულმა ერთობამ - „ერთად ერთის წინააღმდეგ“ - და ჭრელმა ოპოზიციამ ძალიან პოზიტიური შედეგი მოიტანა - ჩვენ მივიღეთ ახალი საარჩევნო სისტემა. ეს ერთობა მნიშვნელოვანი იყო საერთაშორისო საზოგადოებრიობისთვისაც, რომელიც აქტიურად იყო ჩართული ამ პროცესში. შეგახსენებთ, რომ, პირველ რიგში, მმართველმა პარტია „ქართულმა ოცნებამ“ არ შეასრულა დანაპირები. 2019 წლის ანტირუსული აქციების შემდეგ ხელისუფლება ხალხს არჩევნების ახალი სისტემით ჩატარებას დაპირდა, შემდეგ დავიწყეთ აქტიური ერთობლივი მუშაობა „ქართულ ოცნებასთან“, რათა გადაწყვეტილების დეტალებზე გვემსჯელა და უცებ განაცხადეს, რომ გადაიფიქრეს. ასეთი რამის პატიება არ შეიძლება. სწორედ ამიტომ შეიქმნა ოპოზიციური ერთობა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ვითარება კონტროლს აღარ დაემორჩილებოდა და დაიწყებოდა უფრო ხმაურიანი ქუჩის პროტესტი, რომელიც კარგს არაფერს მოგვიტანდა. ყველა პარტიისთვის მნიშვნელოვანი იყო პარლამენტში მაქსიმალურად დიდი პროპორციული წარმომადგენლობის შესაძლებლობის მოპოვება. „ქართული ოცნების“ დამფუძნებელი ოლიგარქი ბიძინა ივანიშვილია, პარტია ოფიციალურად ქვეყანაში ყველა შემოწირულობის 97%-ს იღებს, ის ერთ რაიონში უფრო მეტს ხარჯავს, ვიდრე მე მთელ კამპანიაში საქართველოს მასშტაბით. აქედან გამომდინარე, ბუნებრივია, გვჭირდებოდა საკანონმდებლო გარანტიები, რათა მეტ-ნაკლებად კონკურენტული ბრძოლა გვეწარმოებინა.

- თქვენ ამტკიცებთ, რომ 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე ხმები მოგპარეს. როგორ ფიქრობთ, იქნება თუ არა არჩევნების შედეგების ფალსიფიცირების მცდელობა ამჯერად?

- არც საქართველოში და არც დასავლეთში ეჭვი არავის ეპარება, რომ 2016 წელს ჩემმა პარტიამ გადალახა ბარიერი, მაგრამ მაშინ შედეგები გააყალბეს. ყველას ესმოდა, რომ ბურჯანაძე პარლამენტის გარეთ შეგნებულად დატოვეს, მაგრამ არავინ დაიცვა „პრორუსი ბურჯანაძე“, ყველასთვის ხელსაყრელი იყო ჩემი არშეშვება საკანონმდებლო ორგანოში. არც დასავლურ საზოგადოებრიობას შეუწუხებია დიდად თავი. მე მარტო ვიყავი და არავითარი მხარდაჭერა არ მქონდა. ახლა, 2016 წლისგან განსხვავებით, ჩვენ, ოპოზიციონერები, დავიცავთ ჩვენს ხმებს ერთად. არის საკითხები, რომლებშიც ჩვენი პარტია რადიკალურად განსხვავდება დანარჩენი ოპოზიციონერებისგან, მაგრამ ახლა ხმების დაცვა საჭიროა ერთად. ამ მიზნით შეიქმნა საგანგებო შტაბი. ჩვენ არ უნდა დავუშვათ გაყალბება, თუ გვინდა რეალურად დემოკრატიული ქვეყნის მიღება, თუ გვინდა, რომ ქუჩის პროტესტები საქართველოში დასრულდეს. მე შეიძლება დავუშვა შეცდომები, მაგრამ არასდროს ვიტყუები. ვცდილობ, ჩემი მოქმედების განჭვრეტა შესაძლებელი იყოს. თუ ივანიშვილი გაბედავს იმის გაკეთებას, რაც 2016 წელს გაკეთდა, მე უბნებზე ცოტა ხმაური მომიწევს.

- გამსვლელი ბარიერი პარტიებისთვის საკმაოდ დაბალია. იმედი გაქვთ, რომ ამჯერად პარლამენტი მრავალპარტიული იქნება?

- ამაში დარწმუნებული ვარ, თუმცა ივანიშვილი კვლავ ცდილობს სისტემით მანიპულირებას. მან შექმნა წვრილი პოლიტიკური პარტიები და აფინანსებს მათ იმ იმედით, რომ პარლამენტში ცოტ-ცოტა ხალხს შეიყვანს, შემდეგ კი იტყვის, რომ ჩვენ მრავალპარტიული საკანონმდებლო ორგანო გვყავს. მაგრამ ეს არ გამოვა. მსოფლიოში უზარმაზარი ეკონომიკური კრიზისი იწყება. ამ კრიზისმა შეიძლება საქართველო გაანადგუროს. გაეროს ოფიციალური ციფრების თანახმად, საქართველოს მოსახლეობის 8,2% შიმშილობს, 3,5 მილიონიანი მოსახლეობიდან 150 ათასი ბავშვი შიმშილის ზღვარზეა. ეს ხომ კატასტროფაა, მით უმეტეს, რომ ქვეყნის მართვის ბერკეტებს ფლობს ადამიანი, რომელსაც ანგარიშზე შვიდი მილიარდი დოლარი აქვს.

- სოციოლოგიური კვლევების თანახმად, თქვენი პარტია ამომრჩეველთა ხმების დაახლოებით 1%-ს აგროვებს. ენდობით ამ კვლევებს?

- არა, რადგან შესანიშნავად ვიცი, როგორ ტარდება ისინი. მე ვენდობი კვლევებს, რომლებშიც სვამენ კითხვებს ზოგად პრობლემებზე, სადაც მოსახლეობა საუბრობს იმაზე, რომ მას ყველაზე მეტად აწუხებს უმუშევრობა, ეროვნული ვალუტის კურსი, შიმშილი და ქვეყნის ტერიტორიული მთლიანობა. პოლიტიკური პარტიების რეიტინგების შესახებ გამოკითხვებს არ ვენდობი. გამოკითხვა ერთსა და იმავე ველზე ტარდება. ამასთან, ჩემი მხარდამჭერები არასდროს ამბობენ, რომ მე მიჭერენ მხარს.

- რატომ?

- ისინი მიეჩვივნენ, თუ აღიარებენ, რომ ჩემი მხარდამჭერები არიან, პრესინგის ქვეშ მოექცევიან. თუ სააკაშვილის მმართველობის დროს ბურჯანაძის მხარდაჭერას შეიძლებოდა მოჰყოლოდა პატიმრობა, ახლა ციხეში არ ჩასვამენ, მაგრამ სამსახურში ნამდვილად არ მიიღებენ. ამ ყველაფერთან ერთად მაქვს არგუმენტი, რომელსაც წყალი არ გაუვა: 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებამდე ყველა კვლევა აჩვენებდა, რომ ჩემი რეიტინგი შეადგენდა 0,1%-ს, მაგრამ რეალურად 11% მივიღე. და ასე ყოველთვის, ყველა არჩევნებზე. სამწუხაროდ, ჩვენ ვერ შევძელით ხალხის მხარდაჭერის სრულად რეალიზება, სხვა შემთხვევაში, მართლაც მესამე ძალა ვიქნებოდით ქვეყანაში.

Нино Бурджанадзе и первая десятка партийного списка движения Единая Грузия
© Sputnik / Alex Shlamov
ნინო ბურჯანაძე და მოძრაობა „ერთიანი საქართველოს“ პარტიული სიის პირველი ათეული

- რამ შეგიშალათ ხელი, გამხდარიყავით მესამე ძალა?

- ჯერ ერთი, ყოველთვის გვდევნიდა ივანიშვილი. ის უზარმაზარ ფინანსურ ზეწოლას ახორციელებდა ჩვენს პარტიაზე, ჩვენ კი არ გვქონდა რესურსები გასაძლიერებლად. ის საბიუჯეტო სახსრებიც წაგვართვეს, რომლებიც საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ დაფინანსების საფუძველზე მივიღეთ. დაიხურა თითქმის ყველა ჩვენი ოფისი, დაახლოებით ორი თვის წინ გავხსენით. ბევრი ჩვენი მხარდამჭერი კითხულობს, ღირს კი არჩევნებზე წასვლა, შევძლებთ კი მათი ხმების დაცვას? რადგან ჩვენს მხარდამჭერებს არაერთხელ გაუცრუვდათ იმედი, მათ დევნიდნენ, მათ ხმებს არ ითვალისწინებდნენ. მაგრამ მათ სიტყვა მივეცი, რომ რადაც უნდა დამჯდომოდა, დავიცავდი თითოეულ ხმას. მინდა, ყველაფერი მშვიდობიანად დასრულდეს. ჩემი სტილი არ არის საარჩევნო უბნებში შეჭრა და სკანდალების მოწყობა, იმედი მაქვს, ამის გაკეთება არ მომიწევს. 

- მოხვდებიან თუ არა პარლამენტში პოლიტიკური ძალები, რომლებიც თქვენთან ერთად მზად იქნებიან რუსეთთან ურთიერთობის მოგვარებისთვის?

- იმედი მაქვს, მარტო არ ვიქნები. იმედია, თანდათანობით პოლიტიკური პარტიები გადახედავენ თავიანთ შეხედულებებს. ერთი მაგიდის ირგვლივ ყველა ოპოზიციური პარტიის ერთდროულად ყოფნას მოჰყვა ის, რომ ბოლო ერთ წელიწადში არ ჩატარებულა არცერთი მიტინგი, სადაც რუსეთის მიმართ შეურაცხმყოფელი ტონი იქნებოდა. კრიტიკული კი, მაგრამ არა შეურაცხმყოფელი. ჩემთვის ეს ძალიან მნიშვნელოვანია.

არცერთი აშკარა ანტირუსული მიტინგი ბოლო დროს არ გამართულა. ყოველთვის ვეუბნები ჩემს ოპონენტებს: აკეთეთ ის, რაც მიგაჩნიათ სწორად, მაგრამ მეც ნუ შემიშლით ხელს იმის კეთებაში, რაც მე მიმაჩნია სწორად. თქვენ ამტკიცებთ, რომ რუსეთთან პირდაპირი დიალოგი აზრს მოკლებულია და აუცილებელია ამის კეთება მხოლოდ საერთაშორისო ასპარეზზე. მე ვფიქრობ, რომ დიალოგი მნიშვნელოვანია საერთაშორისო ასპარეზზეც, მაგრამ განსაკუთრებით აუცილებელია რუსეთთან პირდაპირი დიალოგიც. რეალობა ასეთია, რომ რუსეთი დიდი პოლიტიკური გავლენის მქონე მეზობელია. მეზობლისთვის ანგარიშის არგაწევა - დიდი შეცდომაა.

ჩვენ ანგარიში უნდა გავუწიოთ მეზობლებს, გავითვალისწინოთ ყველა კანონიერი ინტერესი, რომელიც საერთაშორისო სამართალს შეესაბამება, უნდა ვესაუბროთ რუსეთს, რადგან პირდაპირი დიალოგის გარეშე პრობლემები ვერ მოგვარდება. არა იმიტომ, რომ მე ქვეყნის არაერთი საშინაო პრობლემის მოგვარების ძალა და გამოცდილება მაქვს, არამედ იმიტომაც, რომ გარეშე გამოწვევების გადაჭრის ძალაც შემწევს. შემიძლია მოსკოვთან საუბარი და დარწმუნებული ვარ, „ქართულ ოცნებას“ მოსკოვთან დიალოგის დაწყების ნებისყოფა, დამოუკიდებლობა, კომპეტენტურობა რომ ჰქონოდა, პრობლემები აღარ იარსებებდა. უმაღლეს დონეზე შეთანხმებების საფუძველზე შეიძლებოდა რუსეთ-საქართველოს პრობლემების გადაყვანა მათი მოგვარების ფაზაში. ჩვენ დავკარგეთ რვა წელი, დრო ჩვენ სასარგებლოდ არ მუშაობს, ჩვენ წინააღმდეგ მუშაობს. რუსეთთან, აფხაზურ და ოსურ მხარეებთან პირდაპირ დიალოგზე უარი და დროის დაკარგვა დანაშაულია.

Нино Бурджанадзе, лидер движения Единая Грузия
© Sputnik / Alex Shlamov
მოძრაონა „ერთიანი საქართველოს“ ლიდერი ნინო ბურჯანაძე

- თქვენი პარტიის წინასაარჩევნო ლოზუნგია - „აირჩიეთ ძალა და გამოცდილება“. არაერთხელ გითქვამთ, რომ თქვენი გამოცდილებისა და კონტაქტების დახმარებით შეძლებდით საქართველოს წინაშე არსებული პრობლემების მოგვარებას. რა სირთულეების გადაჭრა შეგიძლიათ და არის თუ არა ამ სიაში ეკონომიკური სფერო?

- ეკონომიკური პრობლემები აუცილებლად მოგვარდება. მოსახლეობის უმრავლესობა ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესებას უჩივის. ეკონომიკური ვითარების დასარეგულირებლად საჭიროა სტაბილურობა, სტაბილურობისთვის კი საჭიროა, ქვეყანას მართავდეს პოლიტიკოსი და არა ბიზნესმენი. ეს ქმნის არაჯანსაღ სისტემას, ნეპოტიზმის სისტემას, როდესაც ქვეყანას არაკომპეტენტური ადამიანები მართავენ, რომლებიც ქონების მოხვეჭით არიან დაკავებული.

მესმის, როგორ სასიცოცხლოდ აუცილებელია რუსული ბაზარი ქართული პროდუქციისთვის. დარწმუნებული ვარ, რომ მოლაპარაკებები, რომლებსაც რუსულ მხარესთან წარვმართავ როგორც პოლიტიკურ, ისე ეკონომიკურ სფეროში, ჩვენ რუსული ბაზრის სრულად და სტაბილურად გახსნის შესაძლებლობას მოგვცემს.

ნახეთ, რა მოხდა: დაფრინავდნენ თვითმფრინავები, ჩამოდიოდნენ ტურისტები, ყველა გახარებული იყო, მათ თბილად მასპინძლობდნენ, მაგრამ შემდეგ, 20 ივნისს, დაიწყო ანტირუსული მიტინგები „გავრილოვის ღამის“ შემდეგ და ტურისტებისთვის კარი ერთ წუთში ჩაიკეტა. ამის საფუძველი გახდა პოლიტიკური არასტაბილურობა. არასტაბილურობა კი გამოიწვია იმან, რომ „ქართული ოცნება“ არაკომპეტენტურია და მათ ვერ შეძლეს მოვლენების განჭვრეტა და იმის დანახვა, რა მოხდებოდა, როდესაც რუსეთის დუმის დეპუტატს ჩასვამდნენ საქართველოს პარლამენტის სპიკერის სავარძელში, საიდანაც საქართველოს დამოუკიდებლობა გამოცხადდა.

- რაზეა საუბარი თქვენს წინასაარჩევნო პროგრამაში?

- პროგრამას ახლო მომავალში წარვადგენთ, ის მკაფიო და სერიოზულია. ექსპერტებმა უკვე შეაფასეს ის და ყველა პოლიტიკურ პარტიას შორის საუკეთესოდ ცნეს. ძალიან სერიოზული კონტაქტები მაქვს დასავლეთშიც, აღმოსავლეთშიც, სამხრეთშიც და, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, ჩრდილოეთშიც. რუსეთში იციან, რომ არასდროს ვიტყუები და ვცვლი პოზიციას. კონტაქტების სწორად გამოყენების მეშვეობით მივაღწევ პოზიტიურ გავლენას ეკონომიკურ და პოლიტიკურ ჭრილში.

- შეგიძლიათ ამომრჩევლებს დაპირდეთ, რომ ხელისუფლებაში მოსვლის შემთხვევაში შეძლებთ სიტუაციის გაუმჯობესებას აფხაზეთთან და სამხრეთ ოსეთთან?

- დიახ. მე მეყოფა გამბედაობა, წამოვიწყო პირდაპირი დიალოგი აფხაზეთთან და სამხრეთ ოსეთთან. ისინი ჩემთვის ძალიან ახლობელი ადამიანები არიან. აფხაზებს შესანიშნავად ესმით, რომ ბევრისგან განსხვავებით, აფხაზეთის თემას პიარისა და ინტერესებისთვის არ ვიყენებ, მით უმეტეს, არჩევნების წინ. მე შემიძლია ამის გაკეთება, შემიძლია მკაფიოდ ვთქვა, რა დავაშავეთ და რა შეცდომა დავუშვით. ეს არ ნიშნავს, რომ მხოლოდ ჩვენ, ქართველები ვართ დამნაშავე, მაგრამ რადგან ჩვენ ტიტულოვანი და უფრო მრავალრიცხოვანი ერი ვართ, აუცილებელია, პირველ რიგში, ჩვენ ვაღიაროთ, რა გაკეთდა არასწორად და რატომ ვაწყენინეთ ჩვენს აფხაზ ძმებსა და დებს. ამის გაკეთება შემიძლია. საამისო ნებისყოფაც მაქვს, გამბედაობაც და გამოცდილებაც. ეს არ იქნება მომენტალური გარღვევა, მაგრამ საუბრის და დანგრეული ხიდების აღდგენის დაწყებას შევძლებ. გარდა ამისა, დარწმუნებული ვარ, იმასაც მოვახერხებ, რომ რუსეთმა, თავის მხრივ, დადებითი როლი შეასრულოს ამ პროცესში. რუსეთის მხარეს სურს არა ისეთი საქართველოს ხილვა, რომელიც სავსეა პრობლემებით და დაბოღმილია რუსეთზე, არამედ სურს საქართველო, როგორც კეთილი მეზობელი. პოლიტიკურ ელიტასთან მუშაობა თანდათანობით მოიტანს პოზიტიურ შედეგს.

- ფიქრობთ თუ არა, რომ საქართველომ უარი უნდა თქვას ნატოში გაწევრიანებაზე რუსეთთან ურთიერთობის მოგვარების სანაცვლოდ?

- ნატოს წევრობა არარეალურია. რა იქნება 20 წლის შემდეგ, უცნობია, მაგრამ ახლა ინტეგრაციაზე საუბარი არა მარტო არარეალურია, მაგრამ საქართველოს ინტერესებისთვის საზიანოცაა. დიახ, 2008 წლამდე ინტეგრაციის შანსი არსებობდა, მაშინ სხვა სიტუაცია და სხვა მსოფლიო იყო. ეს სულაც არ ნიშნავს, რომ ჩვენ ალიანსთან თანამშრომლობა უნდა შევწყვიტოთ.

- რას ფიქრობთ საქართველოში მიმდინარე ნატოს მასშტაბურ სამხედრო წვრთნებზე, რომელთა მიმართაც რუსეთის დამოკიდებულება მკვეთრად ნეგატიურია?

- მესმის, ეს გამაღიზიანებელია. ამიტომ მიმაჩნია, რომ პოლიტიკა სწორად უნდა წარიმართოს. ისე, როგორც საქართველოსთვისაა ხელსაყრელი. არა მგონია, ეს წვრთნები რამის მომცემი იყოს ქვეყნის უსაფრთხოებისთვის. საქართველომ უნდა ითანამშრომლოს ნატოსთან, მაგალითად, ავღანეთში მისიის კონტექსტში, როდესაც ჩვენ ყველანი ვიბრძვით ტერორიზმის წინააღმდეგ. საქართველო აღარ უნდა იყოს საჯილდაო ქვა დასავლეთისა და რუსეთის ურთიერთობებში, ჩვენ ძალიან პატარა ქვეყანა ვართ საიმისოდ, ინტერესთა ჭიდილის პოლიგონად რომ ვიქცეთ. საქართველომ ყველაფერი უნდა იღონოს ნორმალური, სერიოზული და პარტნიორული ურთიერთობების შესანარჩუნებლად დასავლეთთან და ასევე ნორმალური ურთიერთობის დასამყარებლად რუსეთთან. ერთი მეორეს არ გამორიცხავს.

Нино Бурджанадзе, лидер движения Единая Грузия
© Sputnik / Alex Shlamov
მოძრაობა „ერთიანი საქართველოს“ ლიდერი ნინო ბურჯანაძე

- როგორ აფასებთ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ გადაწყვეტილებას, წამოაყენოს სააკაშვილის დედის, გიული ალასანიას კანდიდატურა ზუგდიდის მაჟორიტარულ ოლქში?

- ჩვენი პარტია მას მხარს არ დაუჭერს. მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს ადგილები, სადაც ჩვენ, ოპოზიციონერები, შევთანხმდით, რომ არ შევუშლიდით ხელს ერთმანეთს მაჟორიტარულ ოლქებში, ალასანიას მხარს არ დავუჭერთ. მისი კანდიდატურის წამოყენება არასწორად მიმაჩნია.

- გჯერათ, რომ სააკაშვილი შეიძლება საქართველოში დაბრუნდეს?

- არა, არ დაბრუნდება. ეს ის ადამიანი არ არის, რომელიც თავის კეთილდღეობასა და თავისუფლებას კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენებს. მისი ჩამოსვლის შანსი 1%–ია. ხელისუფლებაში ნამდვილად არ დაბრუნდება. ქართველი ხალხი პარტია „ნაცმოძროაბას“ ისეთ მხარდაჭერას არ გამოუცხადებს, რომ ის პირველ ადგილზე გავიდეს და მთავრობა ჩამოაყალიბოს. კოალიციურ მთავრობაშიც კი არასდროს დავუჭერ მხარს სააკაშვილს.

- სწორად მოიქცა, როდესაც 2013 წელს საქართველოდან გაემგზავრა? თუ უნდა დარჩენილიყო და მართლმსაჯულების წინაშე წარმდგარიყო იმ სისხლის სამართლის საქმეებზე, რომლებშიც მას მმართველი ძალა ადანაშაულებს?

- არ უნდა წასულიყო. როდესაც სააკაშვილი და მისი ხელისუფლება თავის დროზე მდევნიდა, როცა აპატიმრებდნენ ჩემს შვილს და არავის შეეძლო ჩემთვის უსაფრთხოების გარანტიის მოცემა, როდესაც ყველა, ვინც მიცავდა, მძღოლებიც კი, დააპატიმრეს, მე არ წავსულვარ. როდესაც ექსპრეზიდენტმა 2013 წელს საქართველო დატოვა, ის უღირსად მოიქცა. სააკაშვილი რომ ქართული მართლმსაჯულების წინაშე წარმდგარიყო, მას ხელისუფლებაში დაბრუნების შანსი ექნებოდა, რადგან ხალხი მალე ივიწყებს ყველაფერს.

Нино Бурджанадзе, лидер движения Единая Грузия
© Sputnik / Alex Shlamov
მოძრაობა „ერთიანი საქართველოს“ ლიდერი ნინო ბურჯანაძე

- არჩევნების შემდეგ მოსკოვში გაემგზავრებით?

- რა თქმა უნდა. იმედი მაქვს, მოსახლეობისგან ისეთ მხარდაჭერას მივიღებთ, რომ შევძლებთ, პარლამენტში პოლიტიკაზე რეალური გავლენა ვიქონიოთ. პარლამენტში მოხვედრა მინდა იმისთვის, რომ კონკრეტული საქმეები ვაკეთო და არა იმისთვის, რომ დეპუტატის სავარძელში უსაქმოდ ვიჯდე. სწორედ ამიტომ მინდა მაქსიმალურად ბევრი ხმის მიღება, რათა ჩვენ საქართველოს საგარეო და საშინაო პოლიტიკაზე მოვახდინოთ გავლენა. მოსკოვში ვიზიტის შემდეგ იმედი მაქვს, მთავრობას რუსეთის მხარესთან უფრო მჭიდრო ურთიერთობებისკენ ვუბიძგებ.

- თქვენს პოლიტიკურ კარიერაზე დაკვირვებისას შეიძლება ითქვას, რომ მაქსიმალურად დიპლომატიურად და ფრთხილად ეპყრობით ყველა მნიშვნელოვან თემას, სიფრთხილით არჩევთ სიტყვებს და შეგიძლიათ ემოციების შეკავება. როგორი ხართ ცხოვრებაში? ასეთივე თავშეკავებული ხართ ოჯახურ და სამეგობრო წრეში?

- არც ისე კარგი ხასიათი მაქვს. მაგრამ ძალიან ვცდილობ, არ ვაწყენინო ადამიანებს. ცოტა ფეთქებადი ვარ, მაგრამ სხვას შეურაცხყოფას არასდროს ვაყენებ. უბრალოდ შემიძლია თავის გაკონტროლება. როდესაც ამდენი ხალხი გიყურებს, უფლება არ გაქვს ემოციები გამოხატო. არასდროს მივდივარ სამსახურში უხასიათოდ. პრობლემები ყველას გვაქვს, მაგრამ მესმის, რომ გარს მახვევიან ადამიანები, რომლებსაც იმედის დანახვა უნდათ. 2011 წელი, 26 მაისი - ღამით დაგვარბიეს: ჩემი შვილი დააკავეს, მეუღლე გაქცეული იყო, სულ მარტოდმარტო, დაცვის გარეშე ვიყავი... ხალხი მოდიოდა საშინელი ტრავმებით. დილის 5 საათის დარბევის შემდეგ მთლიანად წყლით ვიყავი გაწუწული, დილის 9 საათზე კი ოფისში უნდა მივსულიყავი. უხერხული მომეჩვენა მაკიაჟის გაკეთება და დავარცხნა, მაგრამ შემდეგ სარკეში ჩავიხედე და საკუთარ თავს ვუთხარი: არა, ასეთს არ მნახავენ! მაკიაჟი გავიკეთე, თეთრი ბლუზი ჩავიცვი, დავივარცხნე და ოფისში მივედი, რათა დამემტკიცებინა, რომ დიახ, მოხდა, მაგრამ ჩვენ გავუძელით. ვიგრძენი, ადამიანებს, რომლებიც იმ ღამით დაარბიეს, ესიამოვნათ, იმედი რომ მივეცი. დავრწმუნდი: როდესაც პოლიტიკაში ხარ, კეთილი ინებე და თუ გაწყენინებენ და ზოგჯერ ტირილიც მოგინდება, თავი შეიკავე, ძლიერი იყავი. სხვაგვარად არ გამოვა. ადამიანებს თავიანთი პრობლემებიც ეყოფათ. მათ უნდათ შენში იმის დანახვა, რაც უკეთესის იმედს გაუღვივებს.

- თქვენ ეს კარგად გამოგდით.

- გმადლობთ, ვცდილობ. როდესაც არ გამომივა, პოლიტიკიდან წავალ.

 

46
ნინო ბურჯანაძე

ბურჯანაძე: სააკაშვილი საქართველოში არ დაბრუნდება თავის კეთილდღეობას ეჭვქვეშ არ დააყენებს

50
(განახლებულია 16:49 23.09.2020)
საქართველოს ყოფილმა პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ დაბრუნებას აპირებს, ხოლო „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“, არჩევნებში გამარჯვების შემთხვევაში, პრემიერად მისი კანდიდატურა წამოაყენა.

თბილისი, 23 სექტემბერი – Sputnik. საქართველოს პარლამენტის ყოფილი თავმჯდომარე, პარტია „ერთიანი საქართველო – დემოკრატიული მოძრაობის“ ლიდერი ნინო ბურჯანაძე აცხადებს, რომ ყოფილი პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი, თავისი დაპირებების მიუხედავად, სამშობლოში არ დაბრუნდება.

„არა, არ დაბრუნდება. ეს ის ადამიანი არ არის, რომელიც თავის კეთილდღეობასა და თავისუფლებას კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენებს. მისი ჩამოსვლის შანსი 1%-ია. ხელისუფლებაში ნამდვილად არ დაბრუნდება. ქართველი ხალხი პარტია „ნაცმოძრაობას“ იმდენი რაოდენობით არ დაუჭერს მხარს, რომ ის პირველ ადგილზე გავიდეს და მთავრობა ჩამოაყალიბოს. კოალიციურ მთავრობაშიც კი არასდროს დავუჭერ მხარს სააკაშვილს", – განაცხადა ბურჯანაძემ РИА Новости-სთან ინტერვიუში.

პოლიტიკოსის თქმით, როდესაც ექს-პრეზიდენტმა 2013 წელს საქართველო დატოვა, ის უღირსად მოიქცა. ხოლო სააკაშვილი რომ ქართული მართლმსაჯულების წინაშე წამდგარიყო, მას ხელისუფლებაში დაბრუნების შანსი ექნებოდა, რადგან „ხალხი მალე ივიწყებს ყველაფერს“, მიიჩნევს ბურჯანაძე.

„არ უნდა წასულიყო. როდესაც სააკაშვილი და მისი ხელისუფლება თავის დროზე მდევნიდა, როცა აპატიმრებდნენ ჩემს შვილს და როდესაც არავის შეეძლო ჩემთვის უსაფრთხოების გარანტიის მოცემა, როდესაც ყველა, ვინც მიცავდა, მძღოლებიც კი, დააპატიმრეს, მე არ წავსულვარ“, – დასძინა მან.

უფრო ადრე სააკაშვილმა განაცხადა, რომ უკრაინიდან საქართველოში ბრუნდება. მან აღიარა, რომ მისი პრეზიდენტობის დროს ბევრი შეცდომა დაუშვა, თუმცა ახლა საკმარისი გამოცდილება შეიძინა, რომ უფრო ღირსეულად „ემსახუროს თავის ქვეყანას“. საქართველოს ხელისუფლების წარმომადგენლებმა სააკაშვილის განცხადება უარყოფითად შეაფასეს. იუსტიციის მინისტრმა თეა წულუკიანმა პირობა დადო, რომ მას საზღვრის გადმოკვეთისთანავე დააკავებენ.

ინტერვიუს სრული ტექსტი იხილეთ ria.ru-ზე.

50
ნახევარმთვარე

მთვარის კალენდარი: 24 სექტემბერი რისი გაკეთება შეიძლება და რისი არა

0
(განახლებულია 12:24 22.09.2020)
გაეცანით ჩვენს ყოველდღიურ კალენდარს და შეიტყვეთ, რა საქმიანობა იქნება წარმატების მომტანი ამა თუ იმ დღეს ღამის მანათობლის განწყობის მიხედვით.

მთვარეს უზარმაზარი ძალა გააჩნია და დიდი ზეგავლენის მოხდენა შეუძლია ადამიანებზე, რადგან ყველა კოსმოსურ ობიექტს შორის დედამიწასთან ყველაზე ახლოს იმყოფება.

24 სექტემბერი, ხუთშაბათი. ამ დღეს იუპიტერი მართავს. მზარდი მთვარე თხის რქის ნიშანშია.

თხის რქის დღეს კარგად გამოდის მნიშვნელოვანი საქმეების დაგეგმვა და დაწყება. ხელსაყრელი დროა ისეთი სამუშაოს შესრულებისთვის, რომელიც სიზუსტეს, მკაცრ მათემატიკურ გამოთვლებსა და ინსტრუქციების მკაფიო შესრულებას მოითხოვს.

კარგად მიმდინარეობს უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული ოპერაციები, ფინანსური ოპერაციებისგან კი სჯობს, თავი შეიკავოთ. არახელსაყრელია ვალის აღება და გაცემა. არასასურველია ახალ სამუშაოზე გადასვლა. ამ დღეებში შესანიშნავად მუშაობს ლოგიკა, ამიტომ ასეთი პერიოდი არცთუ იღბლიანია შემოქმედებითი ადამიანებისთვის. ჩნდება პასუხისმგებლობის, პრაქტიკულობის, ვალდებულების გრძნობები.

ურთიერთობების გამორკვევა, რომანტიკული პაემანი და ზეიმი, სჯობს, სხვა დროისთვის გადადოთ. როდესაც მთვარე თხის რქის ნიშანშია, ურთიერთობებში ჭარბობს საქმიანი მხარე, ლაკონურობა, სიახლე და უჩვეულო რამ რთულად მიიღება, მეტად ფასობს საიმედოობა და წესრიგი. ურთიერთობებში ხშირად ჩნდება დაბრკოლებები, შესაძლებელია მცირე უსიამოვნებები, დასანანი შეცდომები, დაყოვნებები. ასეთ დღეებში ურთიერთობები უფრო ასაკოვან ადამიანებს შორის ეწყობა. თხის რქის დღეს დაწყებული სასიყვარულო ურთიერთობები თანდათანობით ვითარდება და პრაქტიკულობა ახასიათებს.

ხშირად ეს ურთიერთობები გრძელვადიანი და სტაბილური ხდება, გვირგვინდება ქორწინებით, მაგრამ აქეთ მოვლენები ძალიან ნელა ვითარდება.

რეკომენდებულია მოლაპარაკებების წარმოება, ხელმძღვანელების მხრიდან თანამშრომლებისთვის მადლობის გადახდა, წახალისება, ხოლო ქვეშევრდომებს შეუძლიათ მიმართონ თხოვნით ხელმძღვანელობას, ხელოვნების სფეროს წარმომადგენლების მხარდაჭერა, ახალი პარტნიორების ძებნა, უფრო ინდივიდუალურად მუშაობა, ვიდრე გუნდურად.

არარეკომენდებულია გაძლიერებული მუშაობა, რომელსაც ჯანმრთელობისთვის ზიანის მიყენება შეუძლია.

არცთუ ხელსაყრელი დღეა მგზავრობისთვის.

თმის შეჭრა, შეღებვა: ამ დღეს შეიძლება თმის შეჭრა და შეღებვა. თმის სტრუქტურა გაუმჯობესდება, ბოლოები ნაკლებად გაიყოფა. ძალზე ხელსაყრელი დღეა მანიკურისთვის.

მებაღეობა: კარგი დღეა ბოლქვიანი მცენარეებისა და ზამთრის ბოსტნეულის დარგვისთვის, სარეველისგან გაწმენდისთვის, მავნებლებთან ბრძოლისთვის, რომლებიც მიწაში ცხოვრობენ, იმ ყვავილების მორწყვისა და მათთვის სასუქის მიცემისთვის, რომლებსაც სუსტი ფესვები აქვთ, პიკირებისთვის, ნაყოფიანი ხეების შეწამვლისთვის, გასხვლისთვის, გადარგვისთვის, მოსავლის აღებისთვის.

0