ბავშვების ხელები

აუტიზმის „ჯადოსნური აბები“ არ არსებობს „მირაკულუმის“ პატარა გამარჯვებები და დიდი გეგმები

91
(განახლებულია 23:09 02.04.2020)
უკვე მესამე წელია, 2 აპრილს, აუტიზმის შესახებ ინფორმაციის გავრცელების საერთაშორისო დღეს, ჩვენს მკითხველს ვუყვებით, როგორ მუშაობს თბილისის ინტეგრაციული მედიცინის ცენტრი „მირაკულუმი“ (ლათ. სიტყვაა, ნიშნავს „საოცრებას“).

ცენტრი დაკავებულია აუტიზმის მძიმე შემთხვევების მკურნალობით – არავერბალური ბავშვებით, რომელთაც აღენიშნებათ ქცევის, კვების, ძილის და სხვა სახის უხეში დარღვევები, არ აქვთ ელემენტარული ყოფითი ჩვევები, არიან სრულიად ასოციალურები.

Слово аутизм на детских деревянных кубиках
აუტიზმი

2019 წელს ქართული „მირაკულუმის“ მუშაობის შედეგებით ჩინელი ინვესტორები დაინტერესდნენ. უკვე ექვსი თვეა, ცინდაოში, კორონავირუსის პანდემიის მიუხედავად, აქტიური მუშაობაა გაჩაღებული ქართული მოდელის მსგავსი „მირაკულუმის“ შესაქმნელად.

Sputnik-საქართველოს“ კორესპონდენტმა ქართული და ჩინური ცენტრების ხელმძღვანელის ანდრეი მაქსიმოვის ინტერვიუ ჩაიწერა. იგი ბოლო სამი თვეა ჩინეთში იმყოფება, როგორც პროექტის კოორდინატორი.

- გვესაუბრეთ „მირაკულუმის“ მოდელის არსზე, თავისებურებებსა და უპირატესობებზე.

- სიამოვნებით, ყველაფერი არც ისე რთულია. ძიებისა და წარუმატებლობის მრავალი წლის შემდეგ ბავშვებთან მუშაობის მეთოდი თავდაყირა ამოვატრიალეთ და პროცესიც დაიწყო.

Андрей Максимов
photo: courtesy of Andrey Maksimov
ანდრეი მაქსიმოვი

ისტორიულად და ტრადიციულად, ოფიციალური მედიცინა აუტიზმს ფსიქიკურ დაავადებებს მიაკუთვნებს. თანამედროვე დიაგნოსტიკაში საერთაშორისო სამედიცინო საზოგადოების დიდი ნაწილი, მათ შორის საქართველო, ხელმძღვანელობს МКБ-10 (დაავადებათა საერთაშორისო კლასიფიკაციაზე) ან DSM-5 (ამერიკული „ფსიქიკურ დაავადებათა დიაგნოსტიკური და სტატისტიკური სახელმძღვანელო“) მეთოდებით. საქართველოში იყენებენ МКБ-10-ს, რომლითაც აუტიზმი მიეკუთვნება F84 კლასს – „ფსიქიკური განვითარების ზოგად აშლილობას“.

დიაგნოზის საფუძველს წარმოადგენს ნეგატიური ქცევა, კომუნიკაბელურობისა და სოციალურობის დარღვევა, სტერეოტიპების დომინირება და სხვ. მუდმივად მზარდი გარეშე მახასიათებლები – ფობიები, აგრესია და თვითაგრესია, ძილისა და კვების დარღვევა. დროთა განმავლობაში დიაგნოსტიკურ სახელმძღვანელოებში ჩნდება ახალი კრიტერიუმები, მაგრამ ისინი ვერ ეწევიან მუტაცია განცდილ და გართულებულ აუტიზმს.

აუტიზმის ფსიქიკურ აშლილობად განხილვას კატასტროფული შედეგები მოსდევს როგორც ბავშვებისთვის, ისე მათი მშობლებისთვის. ექიმი ხშირად დარწმუნებულია, რომ ბავშვების მკურნალობა არ შეიძლება, რადგან ისინი ავად არ არიან. აუტიზმი ხომ განვითარების ამოუხსნელი აშლილობაა?! ნეიროტიპური პაციენტების სიუხვისა და დროის დეფიციტის გამო ხშირად ექიმის ყურადღების მიღმა რჩება ძილისა და კვების დარღვევები, ალერგიები და ჰორმონალური დარღვევები, პანიკური შეტევები და შფოთვა. მედიცინის როლი შემოიფარგლება ნეიროლეპტიკების გამოწერით იმისათვის, რომ ჩააცხროს ბავშვის ან მოზარდის სახიფათო აგრესიულობა. და რადგან განკურნება არ შეიძლება, დახმარების ერთადერთ გზად რჩება ქცევის კორექცია, რაც თბილისის მრავალრიცხოვან ცენტრებში ხდება. „ისინი უბრალოდ ასეთები არიან. გამოსწორება ვერ მოხერხდება და არც არის საჭირო. მიზანშეწონილია, თერაპიის თანამედროვე მეთოდების გამოყენებით, ვასწავლოთ მათ და ჩვენც ვისწავლოთ, როგორ ვიცხოვროთ ერთად“. ძალიან კეთილშობილური, მაგრამ უპერსპექტივო და არასწორი მიდგომაა.

ჩვენი კონცეფციის თანახმად, აუტიზმი, ნეგატიური ქცევა, აგრესია და ასოციალურობა – მეორეულია. მას ვიხილავთ, როგორც დამოუკიდებელი სერიოზული ქრონიკული დაავადებების ან ურთიერთდაკავშირებული მძიმე დაავადებების კომპლექსის შედეგს.

აუტიზმი ტრაგედია არ არის, ტრაგედია უვიცობაა>>

ეს არის უმნიშვნელოვანესი დასკვნა, რომელიც თავდაყირა აყენებს აუტიზმის შესახებ შეხედულებებს. თუ მიზეზი სამედიცინოა, მაშინ შეიძლება აუტიზმის მოქმედების მექანიზმის ძიებაც. თუ მექანიზმის პოვნა და აღწერა შეიძლება, ე.ი. შესაძლებელია მისი მორჩენა ან თუნდაც კორექტირება. სწორედ ამ პრინციპით ხელმძღვანელობს „მირაკულუმი“.

ჩვენი სპეციალისტები თანამედროვე კვლევების საფუძველზე ეძებენ და პოულობენ აუტიზმის პირველწყაროს, ქრონიკულ დაავადებებს. შემდეგ კი სხვადასხვა მიმართულების საერთაშორისო ექსპერტების დახმარებით ცდილობენ პათოლოგიების ამ ურთიერთგადახლართული „გორგალის“ დაშლას. თანმიმდევრულად ამცირებენ ქრონიკული ინფექციების კერებს, ჰორმონალური, ენდოკრინული, იმუნური სისტემების დარღვევებს, აღადგენენ ვიტამინებისა და მიკროელემენტების ბალანსს.   

ამ პროცესს „მირაკულუმი“ ახმარს თანამედროვე სარეაბილიტაციო და მაკორექტირებელი თერაპიის საერთაშორისო არსენალს. დანამდვილებით შეიძლება ითქვას, რომ თუ ბავშვი ჯანმრთელია, თერაპიის ეფექტი ათჯერ მეტია. ეს სავსებით ლოგიკურია როგორც პროფესიული, ისე ყოფითი თვალსაზრისით.

- გამოდის, თქვენი „მირაკულუმი“ მარტოდმარტო ებრძვის მთელ მსოფლიოს, ყველა ექიმსა და მეცნიერს? თქვენ მართალი ხართ, მთელი მსოფლიო კი ცდება! თქვენი მსჯელობა ეჭვებს ბადებს.

- არავითარ შემთხვევაში. ეს დასკვნები – ჩვენი პირადი მიღწევა არ არის. ეს გახლავთ ახალი, ინტეგრაციული, ფუნქციური მედიცინის დამსახურება. სამწუხაროდ, ჯერ არ არსებობს საერთაშორისო ტერმინი. მაგრამ ეს არის მედიცინა, რომელიც ადამიანს იხილავს როგორც მთლიან ორგანიზმს, რომლის სისტემების ურთიერთმოქმედება ეფუძნება ბიოქიმიურ პროცესებს. შესაბამისად, ყოველგვარი პათოლოგია გამოწვეულია ბიოქიმიური (მეტაბოლური) გზების დარღვევებითა და ბლოკირებით.

Детский сад – совместный проект Фонда Мы – другие! и Центра интегративной медицины Miraculum
© Sputnik / Vladimir Umikashvili.
საბავშვო ბაღი – ფონდის „ჩვენ განსხვავებულები ვართ" და ინტეგრაციული მედიცინის ცენტრ „მირაკულუმის" ერთობლივი პროექტი

ბოლო ათწლეულის საერთაშორისო კვლევებმა დაამტკიცა, რომ ნერვული სისტემა და ტვინი მჭიდროდ უკავშირდება ორგანიზმის ყველა სისტემას, პირველ რიგში, საჭმლის მომნელებელს, იმუნურს, ენდოკრინულს და ჰორმონალურს. ნერვული სისტემის მუშაობის შეფერხება შეიძლება გამოიწვიოს კუჭ-ნაწლავის სისტემის პრობლემებმა, ხოლო ნერვული სისტემის პრობლემებმა, თავის მხრივ, შეიძლება გამოიწვიოს ცვლილებები სხვა სისტემებში. ეს უკვე დამტკიცებულია, მაგრამ სრულფასოვნად არ არის ასახული ოფიციალურ კლინიკურ პრაქტიკაში.

ოფიციალური და ინტეგრაციული მედიცინა ერთიმეორისგან მკაცრად გამიჯნული არ არის. მეორე გამომდინარეობს პირველიდან. მაგრამ ეს ახალი სამედიცინო პარადიგმა იბრძმედება, როგორც ყოველთვის, ძველისა და ახლის სასტიკ ბრძოლაში.

„მირაკულუმს“ დამოუკიდებელი კვლევები არ ჩაუტარებია. ჩვენ სხვების მიღწევებს თავი მოვუყარეთ ერთ სისტემაში და შევქმენით აუტიზმის დიაგნოსტირებისა და მკურნალობის მუშა მოდელი. და, რაც მთავარია, გამოვიყენეთ ის პრაქტიკაში. უფრო ზუსტად, ეს არის ჩემი მეუღლის, „მირაკულუმის“ მეცნიერ-ხელმძღვანელის ალექსანდრა მაქსიმოვას დამსახურება. არ არსებობს იმაზე ძლიერი მოტივაცია, ვიდრე არის დედის ბრძოლა თავისი შვილისთვის ყველა ხელმისაწვდომი საშუალებით. ჩვენ აუტისტი შვილის მშობლები ვართ.

- კიდევ ერთი არადელიკატური კითხვა – თუ ინტეგრაციული მედიცინა აუტიზმთან ბრძოლის ასეთი ეფექტური მეთოდია, რატომ არ მართავს ის მთელ სამყაროს?

- ამას რამდენიმე მიზეზი აქვს: „მეინსტრიმის“ წინააღმდეგობა და კადრების სიმცირე, რომლებიც მზად იქნებიან, ხანგრძლივი დროის განმავლობაში გაიღონ მსხვერპლი, დათმონ კარიერა, მატერიალური კეთილდღეობა, მოისმინონ ბრალდებები დილეტანტობაში, თაღლითობაში... ეს ყველაფერი საკმარისად გამოვცადეთ საქართველოში, ჩინეთშიც იგივე გამოწვევა გველოდება.

მაგრამ ეს არ არის მთავარი მიზეზი. ინტეგრაციული მედიცინის წარმატება მუდმივად განიცდის დისკრედიტაციას მისი „მხარდამჭერების“ მხრიდან. ხშირია, მაგალითად, აგრესიული დედების თავდასხმები. მათი ასეთი ქცევა გამოწვეულია სავალალო გამოცდილებითა და იმედგაცრუებით აუტისტურ სპექტრზე მომუშავე სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციასთან თანამშრომლობის შედეგად.

Детский сад – совместный проект Фонда Мы – другие! и Центра интегративной медицины Miraculum
© Sputnik / Vladimir Umikashvili.
საბავშვო ბაღი – ფონდის „ჩვენ განსხვავებულები ვართ" და ინტეგრაციული მედიცინის ცენტრ „მირაკულუმის" ერთობლივი პროექტი

ყველაფერი DAN-ვებგვერდების (Defeat Autism Now - დავამარცხოთ აუტიზმი დღეს) „დამსახურებაა“. 2013-2016 წლებში პოპულარულმა DAN-გურუებმა აშშ-შიც მოახერხეს ინტეგრაციული მედიცინის ჩანასახების დისკრედიტაცია. ზოგიერთი ასეთი გვერდი დღესაც აქტიურია. იმავე ტერმინებს იყენებენ, რომლებითაც ინტეგრაციული მედიცინა ხელმძღვანელობს: ბიომედიცინა, ბიოქიმია, ორგანიზმის მთლიანობა, სისტემური კვლევები, ვიტამინებისა და მიკროელემენტების ბალანსი... მოუმზადებელი ადამიანისთვის რთული და ხშირად შეუძლებელია ტყუილ-მართლის გარჩევა. განსაკუთრებით, თუ ვსაუბრობთ პოპულარულ ფორმატში და არა სამედიცინო, პროფესიული ენით, რომელიც მშობლებისთვის ნაკლებ მოსახერხებელია.

რა არის გამოსავალი? არ უნდა დავიზაროთ და დედებს ავუხსნათ, რომ „ჯადოსნური აბები“ არ არსებობს, საჭიროა ბევრი ფიქრი იმაზე, თუ როგორი არჩევანი გავაკეთოთ. ეს რთული პროცესია, რომელსაც ყველა ვერ გაართმევს თავს.

ჩვენი „მირაკულუმის“ სლოგანია – „აუტიზმი – ტრაგედია არ არის. ტრაგედია – უმეცრებაა!“ ამის ღრმად მწამს.

- როგორ დააინტერესეთ ჩინელი ინვესტორები, მით უფრო, რომ ჩინეთში ბიომედიცინის მიმართ, თქვენივე სიტყვებით, ასეთი ნეგატიური დამოკიდებულებაა?

- ინვესტორი, მით უმეტეს, ჩინელი, ყოველთვის პრაგმატულია. „მირაკულუმს“ უნიკალური კონკურენტული უპირატესობა აქვს – პრაქტიკული შედეგი. თანაც გარანტირებული შედეგი, რომლის ახსნა და გაზომვაც შესაძლებელია. ხანმოკლე დროში და მინიმალური რესურსებით უკვე გვაქვს მცირე, მაგრამ დამაჯერებელი სტატისტიკა პატარა პაციენტებისა.

ბოლო წელიწად-ნახევარში ცენტრში 102-მა ბავშვმა იმკურნალა. მშობლების თითქმის მესამედს არ შეუსრულებია მათთვის გაწერილი პროტოკოლი სხვადასხვა მიზეზის გამო – „ძვირია“, „არ გვჯერა“, „ვერ დავიცავთ დიეტას და მკაცრ სამედიცინო პროტოკოლს“. კიდევ 21 ოჯახი სამედიცინო პროტოკოლის საწყის ეტაპზეა, როდესაც ჯერ ადრეა შედეგების შეფასება.

რჩება 50 ბავშვი, რომელიც ერთი წლის განმავლობაში ინდივიდუალურ სამედიცინო პროტოკოლს ასრულებდა. 17 მათგანს დიაგნოზი „აუტიზმი“ ძირითადი კრიტერიუმების მიხედვით მოეხსნა. ეს არ ნიშნავს დიაგნოზის ფორმალურ, ოფიციალურად მოხსნას. დიაგნოზი ჩვენ არ დაგვისვამს და ვერც მოვხსნით. ეს მხოლოდ იმას ნიშნავს, რომ ბავშვი აღარ ავლენს აუტისტურ ნიშნებს. ის კომუნიკაბელური და სოციალურია, თამაშობს ბავშვებთან, გიყურებს თვალებში, აღარ შფოთავს, არ ავლენს აგრესიას, თავისუფალია ფობიებისგან. იგი არ განსხვავდება თანატოლებისგან.

საქართველოში აუტიზმის უნიკალური ცენტრი აშენდება>>

11 ბავშვის დიაგნოზი შეიცვალა განვითარების შეფერხებით. საჭიროა თერაპიის კურსი, მაგრამ უკვე ნათელია, როგორ უნდა დაეწიოს თანატოლებს. კიდევ 10-ს სტაბილური გაუმჯობესება აღენიშნება, რეგრესის გარეშე. და, ბოლოს – 17 ბავშვს აღარ აქვს დარღვეული ძილი, კვება, ქცევა და სხვ. ამ ჯგუფში ყველაზე ბედნიერი და მადლიერი დედები და მამები არიან, რადგან მათ შვილებს აუტიზმის ყველაზე მძიმე ფორმა ახასიათებდა. გზის დასაწყისში ამ მშობლებს არ ჰქონდათ ოპტიმისტური მოლოდინი და მათთვის შედეგი – ნამდვილი საოცრებაა. მსოფლიოში არ არსებობს მსგავსი სტატისტიკა და ნებისმიერი სპეციალისტი იტყვის, რომ „ეს სიცრუეა“. მაგრამ არ იქნება მართალი, რადგან ამ სტატისტიკის შემოწმება მარტივად შეიძლება მშობლებთან.

Детский сад – совместный проект Фонда Мы – другие! и Центра интегративной медицины Miraculum
© Sputnik / Vladimir Umikashvili.
საბავშვო ბაღი – ფონდის „ჩვენ განსხვავებულები ვართ" და ინტეგრაციული მედიცინის ცენტრ „მირაკულუმის" ერთობლივი პროექტი

ჩინელებმა სტატისტიკა შეისწავლეს, შეამოწმეს და მიმზიდველი წინადადებით მოგვმართეს. მათ არ მიაქციეს ყურადღება იმას, რომ „მირაკულუმი“ ბევრისთვის ცნობილი არ არის.

- რას ნიშნავს თქვენთვის ჩინური პროექტი – მასშტაბი, ახალი შესაძლებლობები, მსოფლიო ბაზარზე გასვლა?

- დიახ, რა თქმა უნდა. ჩვენთვის გამოყოფენ რესურსებს, რომლებიც რამდენიმე წლით შეამცირებს „მირაკულუმის“ მოდელის დახვეწის, ტირაჟირებისა და გლობალურ დონეზე გატანისთვის საჭირო დროს. ცინდაოში პირველ ეტაპზე ამუშავდება 32 სარესურსო ჯგუფი, თითოში 7 ბავშვით, ოროთახიან საკლასო ოთახებში (დარბაზი სწავლისთვის და განტვირთვის ოთახი).

მოგვიანებით ასეთი საკლასო ოთახების რაოდენობა ათასს მიაღწევს. პროექტით გათვალისწინებულია იდეალური ინფრასტრუქტურა, ინტენსიური და მრავალფეროვანი რეაბილიტაცია, უშველებელი სენსორული ზონები, სპორტული დარბაზები და აუზები, ადაპტირებული სათამაშო მოედნები, კონტაქტური ზოოპარკი და მრავალი სხვა.

მაგრამ ინფრასტრუქტურა მთავარი არ არის. მთავარია – შესაძლებლობა და რესურსები „მირაკულუმის“ მოდელის ლოგიკის დახვეწისა და სრულყოფისთვის. იმის დამატება, რაც ვერ შევძელით საქართველოში რესურსების, კადრებისა და აუცილებელი აღჭურვილობის არარსებობის გამო. ცინდაოში პროტოკოლს დაემატება რეაბილიტაციისა და სწავლების ინდივიდუალური პროტოკოლი. თერაპია შეირჩევა ინდივიდუალურად, ბავშვების აღქმის თავისებურებების გათვალისწინებით.

ნეიროფსიქოლოგი ნეიროფიზიოლოგთან ერთად შეადგენს სარეაბილიტაციო და სასწავლო პროგრამას იმისგან დამოუკიდებლად, რომელი ზონებია დაზიანებული და დაბლოკილი, სად მიმდინარეობს ნეიროანთება და სად არის აუცილებელი განსაკუთრებული სიფრთხილის გამოჩენა. ეს პროგრამა განსაზღვრავს, რომელ ზონასთან როგორ უნდა ვიმუშაოთ, რა ინტენსივობითა და რამდენ ხანს. რამდენადაც ჩემთვისაა ცნობილი, ტვინთან ამ ფორმით ჯერ არავის უმუშავია.

- კორონავირუსი ხომ არ შეგიშლით ხელს?

- რა თქმა უნდა, შეგვიშლის! მაგრამ პროექტი მაინც წინ მიიწევს, მშობლებთან და ბავშვებთან კონსულტაციები კი ონლაინ-რეჟიმში გადავიყვანეთ.

სხვათა შორის, ამას წინათ ჩავატარეთ პირველი ონლაინ-კონსულტაცია, რომლის მსვლელობისას ერთმანეთს დაუკავშირდნენ ცინდაო, სეული და თბილისი. ჩემი მეუღლე ამჟამად თბილისშია და განაგრძობს როგორც თბილისელ, ისე უცხოელ ბავშვებთან მუშაობას დისტანციურად.

ისე კი, მგონი, ამ კორონავირუსმა ყველა, ცოტა არ იყოს, გადარია. 26 მარტს Autism Speaks-მა განაახლა აუტიზმის სტატისტიკის ორწლიანი მონაცემები და გაირკვა, რომ დაავადებულთა დონე 10%-ით გაიზარდა, ანუ 54 ნეიროტიპურ ბავშვზე ერთი აუტისტური სპექტრის ბავშვი მოდის.

- დღევანდელი კრიზისის პირობებში ხომ არ გაგიჩნდათ საქართველოში დაბრუნებისა და პროექტის გაგრძელების სურვილი, ოჯახის ჩინეთში წაყვანის ნაცვლად?

- ჩინეთი ჩვენთვის მარტივი გადაწყვეტილება არ ყოფილა. რასაკვირველია, ჩინეთში უზარმაზარი შესაძლებლობებია, მაგრამ, მერწმუნეთ, იქ არანაკლები პრობლემებია. ენობრივი ბარიერი, უცხო, უჩვეულო მენტალობა და ცხოვრების წესი, მედიცინის თვალსაზრისით ჩვენთვის უცნობი აზიური მეტაბოლიზმის თავისებურებები და მრავალი სხვა.

გადაწყვეტილების მთავარი მიზეზი გახდა ის, რომ „მირაკულუმი“ საქართველოში რჩება „მარტოდმარტო ბრძოლის ველზე“. საქართველოში ჩვენი საყრდენი იყვნენ მშობლები და ქართული ეკლესია, რისთვისაც მათი უზომოდ მადლიერი ვართ.

პროფესიონალთა საზოგადოებას, რომელსაც ჩვენ, გასაგები მიზეზების გამო, ვაღიზიანებდით, ჩვენთვის ხელი არ შეუშლია, რისთვისაც მათი მადლობელი ვართ. ზოგჯერ ინტერესსაც ავლენდა. შარშან თბილისში ორი წარმატებული კონფერენცია ჩავატარეთ. მაგრამ ამ ინტერესმა ვერა და ვერ გადაინაცვლა პრაქტიკულ სიბრტყეში. ნათელი გახდა, რომ მარტოდმარტო და ასეთი ტემპებით ჩვენი მოდელი კიდევ მრავალი წელი ვერ გახდებოდა ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი მიღწევა.

ეს ბუნებრივია. ვფიქრობ, როდესაც „მირაკულუმი“ საქართველოში დაბრუნდება გლობალური ბრენდის სახით, ქართველ ექიმებთან და სპეციალისტებთან ურთიერთგაგების პრობლემები არ გვექნება.

ამასთან, გეტყვით, რომ ჩვენ არასდროს დაგვავიწყდება ის კომფორტული და სასიამოვნო გარემო საქართველოში, როდესაც იქმნებოდა და იხვეწებოდა „მირაკულუმის“ მოდელი. აქვე შემიძლია პირობა მოგცეთ, რომ მიუხედავად საქართველოს მცირე მასშტაბებისა, ის ყოველთვის იქნება „მირაკულუმის“ საერთაშორისო ექსპანსიის პრიორიტეტთა შორის.

91
იუნესკოს შტაბბინა

რუსეთის მუდმივი წარმომადგენელი იუნესკოში: ეს ძირეულად ეწინააღმდეგება იუნესკოს პრინციპებს

31
(განახლებულია 21:37 19.05.2020)
კიევის სანქციები რუსული კულტურული და საგანმანათლებლო ორგანიზაციების წინააღმდეგ უკრაინას მსოფლიო საზოგადოებას უპირისპირებს, რომელიც, განსაკუთრებით პანდემიის პირობებში, მთელი ძალებით ცდილობს, შეუნარჩუნოს ადამიანებს წვდომა  კულტურის ძეგლებსა თუ მუზეუმებზე.

აღნიშნულ თემაზე РИА Новости-სთან ინტერვიუში ისაუბრა რუსეთის მუდმივმა წარმომადგენელმა იუნესკოში ალექსანდრ კუზნეცოვმა.

 

— გასული კვირის ბოლოს უკრაინამ სამწლიანი სანქციები დაუწესა რუსული კულტურისა და მეცნიერების დაწესებულებებს. სანქციების სიაში მოხვდნენ რუსული გეოგრაფიული საზოგადოება, ერმიტაჟი, პუშკინის მუზეუმი, ლომონოსოვის უნივერსიტეტი, არქეოლოგიის ინსტიტუტი და სხვ. როგორ შეაფასებდით კიევის ამ გადაწყვეტილებას?

— ეს, რა თქმა უნდა, რუსოფობიული, გამოქვაბულისდროინდელი აქციაა კიევის ხელისუფლების მხრიდან, რაც დაუშვებელია არა მარტო საერთაშორისო ურთიერთობებში, არამედ წესიერ საზოგადოებაში. ამაზე უკვე მრავალი კომენტარი გაკეთდა რუსეთის წარმომადგენლების მხრიდან და მათი სიტყვები რომ არ გავიმეორო, ვიტყვი, როგორ აღიქმება ეს იუნესკოს პრიზმიდან. 

ახლა, როგორც ცნობილია, ორგანიზაცია აქტიურად მუშაობს იმაზე, რომ კორონავირუსის პანდემიის შედეგებმა საფრთხე არ შეუქმნას მსოფლიო კულტურის ფასეულობებს. კერძოდ, არ უნდა დავუშვათ, რომ მილიონობით ადამიანმა დაკარგოს წვდომა ისტორიულ ძეგლებზე, მუზეუმებზე, თეატრებსა თუ საკონცერტო დარბაზებზე.

ამ ფონზე კი გამოდის, რომ უკრაინა თავისი ნაბიჯებით მსოფლიო კულტურულ საზოგადოებას უპირისპირდება. ეს იმას ჰგავს, ჯოხით შეიარაღებული ველური სიმფონიური მუსიკის კონცერტზე რომ მივიდეს და იქ სკანდალი მოაწყოს. და ეს საწყენია: წარსულში უკრაინას შესამჩნევი წვლილი შეჰქონდა იუნესკოს მოღვაწეობაში, დღეს კი ის მხოლოდ და მხოლოდ რუსეთთან კონფრონტაციის თემასთან ასოცირდება.  

სხვა სფეროებში ის უბრალოდ არ ჩანს. იქმნება შთაბეჭდილება, რომ რუსოფობიული წამოწყებების არსენალი თანდათან იწურება. და დგება კითხვა: რა იქნება შემდეგ? თუ ახლა თავდასხმის ობიექტები არა მარტო რუსეთის, არამედ მსოფლიო კულტურის უმსხვილესი ცენტრებია, როგორიცაა ერმიტაჟი, რა იქნება მერე? ბოლოს რა, მაიდანზე ნაცისტების მსგავსად დაწვავენ რუსი კლასიკოსების წიგნებს?

— რა შედეგები შეიძლება მოუტანოს ამ გადაწყვეტილებამ საერთაშორისო თანამშრომლობას?

— განსაკუთრებულ შედეგებს საერთაშორისო თანამშრომლობისთვის მე ვერ ვხედავ. ცოტა ხნის წინ ორგანიზაციის გენერალურ დირექტორს ოდრი აზულეს ვესაუბრე და მივედით დასკვნამდე, რომ ყველას ერთის საფიქრალი აქვს: როგორ შევინარჩუნოთ კულტურის ობიექტებზე წვდომა მაშინ, როცა ყველაფერი დაკეტილია, შევინარჩუნოთ ცოდნა მსოფლიო კულტურის შესახებ, მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ. სწორედ ამაზე იქნება, ჩემი აზრით, უახლოეს პერიოდში მთელი ჩვენი ძალისხმევა კონცენტრირებული. მათ შორის, რუსეთის აქტიური ჩართულობით.

— იუნესკომ უარი თქვა, გაეკეთებინა კომენტარი უკრაინის ხელისუფლების ნაბიჯებზე და ამის მიზეზად დაასახელა მოთხოვნა, რომელიც წევრი ქვეყნების საკითხებისადმი მიუკერძოებელ მიდგომას მოითხოვს. როგორ ფიქრობთ, უნდა ჩაერიოს თუ არა ორგანიზაცია საქმეში, მით უმეტეს, თუ ის პირდაპირაა დაკავებული კულტურის საკითხებთან?

— ამაში მე იუნესკოს სამდივნოს პოზიციას არ ვიზიარებ, რის თაობაზეც არაერთხელ მითქვამს მათთვის. მიმაჩნია, რომ ეს ორმაგი სტანდარტების გამოვლენაა. რატომაა, რომ როცა ისეთი რამ ხდება, რაც, დავუშვათ, დასავლეთს არ მოსწონს, ამას მოჰყვება ხოლმე იუნესკოს სამდივნოს რეაქცია, ხოლო როცა ჩვენ მათ თავად იუნესკოს ძირითადი ფასეულობებისა და პრინციპების დარღვევის საშინელ მაგალითებზე მივმართავთ, სამდივნო დუმს და არ რეაგირებს? 

საუბარია არა მარტო ისეთ აქციებზე, რომელზეც ახლა ვმსჯელობთ. არანაკლებ სერიოზული რაღაცეები ხდება განათლების სფეროშიც — როცა კიევის ხელისუფლება ცდილობს გააძევოს რუსული ენა ქვეყნის განათლების სფეროდან. ეს ძირეულად ეწინააღმდეგება არა მარტო იუნესკოს პრინციპებს, არამედ იმ კონკრეტულ იურიდიულ დოკუმენტებსაც, რომლებიც ამ ორგანიზაციამ მიიღო, მაგალითად, განათლების სფეროში დისკრიმინაციასთან ბრძოლის კონვენციას. ჩვენ არაერთხელ გავამახვილეთ ყურადღება კიევის მხრიდან ამ კონვენციის წარმოუდგენელ დარღვევებზე, მაგრამ, სამწუხაროდ, რექცია ამას აქამდე არ მოჰყოლია.  

— უკრაინული სანქციები შეეხო სამეცნიერო არქეოლოგიურ ორგანიზაციებსაც, ყირიმის ინსტიტუტებსაც და ყირიმის ფედერალურ უნივეტსიტეტსაც. იმის გამო, რომ ნახევარკუნძული რუსეთს შეუერთდა, იუნესკომ უარი თქვა ყირიმთან მუშაობაზე. ხომ არ აღდგენილა თანამშრომლობა?

— ისეთი შთაბეჭდილება მექმნება, რომ კიევში უბრალოდ არ იციან, რას სჩადიან. ამ ეგრეთ წოდებულ სანქციებში ყირიმის კულტურისა და განათლების ობიექტების ჩართვა მხოლოდ ხაზს უსვამს იმას, თუ რაოდენ დიდია ზიზღი და გულგრილობა იმ ობიექტების მიმართ, რომლებიც თითქოს მათ ტერიტორიაზე მდებარეობს. მაგრამ ვფიქრობ, რომ ამ სანქციებს არანაირი პრაქტიკული მნიშვნელობა არ აქვს. იმიტომ რომ უკვე დიდი ხანია, კიევის ზეწოლითა და მისი დასავლელი მფარველების ყოველგვარი თანამშრომლობა იუნესკოს პარტნიორებთან ყირიმში სრულიად შეწყვეტილია. ეს ეხება მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ისეთ ძეგლსაც, როგორიცაა „ხერსონეს თავრიდული“. აქედან შეიძლება გაკეთდეს დასკვნა, რომ არც დასავლეთის ქვეყნებს, არც უკრაინას მისი ბედი საერთოდ არ აინტერესებთ. მათთვის მთავარია, რომ იუნესკოში გამუდმებით ზედაპირზე ტივტივებდეს ყირიმის ტერიტორიული კუთვნილების საკითხი, უარყოფილი იყოს ისტორიული არჩევანი, რომელიც 2014 წელს გაკეთდა, როდესაც ყირიმის მოსახლეობის უმრავლესობამ ნახევარკუნძულის რუსეთთან მიერთებას დაუჭირა მხარი.

ამ საკითხზე დიდი ხანია ვმუშაობთ და ყოველთვის ერთსა და იმავეს ვხედავთ — ეს წმიდა წყლის პოლიტიკანობაა.

მაგრამ პრობლემა ის კი არაა, რომ ამა თუ იმ ტერიტორიის კუთვნილების საკითხს არანაირი კავშირი არ აქვს იუნესკოს მანდატთან. ეს მხოლოდ წამლავს ორგანიზაციის ატმოსფეროს, ახვევს რა თავს პოლიტიზაციას, რაც მისთვის არა მარტო არადამახასიათებელია, არამედ საერთოდაც დამღუპველია, ვინაიდან ჟანგი მას შიგნიდან ჭამს.

 

31
კოლექტიური უსაფრთხოების შეთანხმების ორგანიზაციის ლიდერები

სტანისლავ ზასი: ნატოსა და CSTO-ს შორის სამხედრო კონფლიქტის საფრთხე არ არსებობს

54
(განახლებულია 20:35 15.05.2020)
კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაცია უკვე 18 წელია მოქმედებს. უმსხვილეს სამხედრო-პოლიტიკურ ბლოკში შედის ექვსი ქვეყანა - რუსეთი, ბელარუსი, სომხეთი, ყირგიზეთი, ყაზახეთი და ტაჯიკეთი.

კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციის გენერალური მდივანი სტანისლავ ზასი, რომელიც ამ თანამდებობაზე საქმიანობას წლის დასაწყისიდან შეუდგა, მასმედიისთვის მიცემულ ინტერვიუში „რია ნოვოსტის“ კორესპონდენტს ესაუბრა იმის თაობაზე, არსებობს თუ არა კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციასა და ნატოს შორის სამხედრო კონფლიქტის საფრთხე, როგორია ორგანიზაციის მიღწევები და გაფართოების პერსპექტივები, ასევე როგორ ებრძვის ორგანიზაცია კორონავირუსის პანდემიას და შეიცვლება თუ არა მსოფლიოში სამხედრო-პოლიტიკური ვითარება ეპიდემიის დასრულების შემდეგ.

- კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციას შეიძლება „სრულწლოვანება“ მივულოცოთ - 15 მაისს მას 18 წელი უსრულდება. მაგრამ, როგორც ვიცით, თავად შეთანხმებას ხელი ჯერ კიდევ 1992 წელს მოეწერა, 10 წლის შემდეგ კი ორგანიზაცია შეიქმნა. როგორ აფასებთ დღეს ორგანიზაციის როლს მსოფლიოში საერთაშორისო უსაფრთხოების დაცვის თვალსაზრისით მისი პასუხისმგებლობის ზონაში?

- დღეს კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაცია - ბოლომდე შემდგარი საერთაშორისო ორგანიზაციაა. შექმნილია აუცილებელი ნორმატიულ-სამართლებრივი ბაზა, მძლავრი სამხედრო შემადგენელი - ორმხრივი რეგიონული დაჯგუფებები, ცენტრალური აზიის რეგიონის სწრაფი რეაგირების კოლექტიური ძალები, ოპერატიული რეაგირების კოლექტიური ძალები, სამშვიდობო ძალები, კოლექტიური საავიაციო ძალები. ყოველწლიურად ჩვენ ექვს-რვა სხვადასხვა სამხედრო და სპეციალურ წვრთნას ვატარებთ. კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციის ფორმატში გამოწვევებსა და საფრთხეებთან ბრძოლის სფეროში მიმდინარეობს საერთაშორისო ოპერაციები: ანტინარკოტიკული - „არხი“ (Канал), უკანონო მიგრაციასთან ბრძოლა - „არალეგალი“ (Нелегал), ტერორიზმთან ბრძოლა - „დაქირავებული“ (Наемник) და სხვ. საერთო ჯამში, კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციის ძალოვანი კომპონენტი საკმარისია დასახული ამოცანების შესასრულებლად. თუმცა პრიორიტეტს, რასაკვირველია, პოლიტიკურ მეთოდებს ვანიჭებთ. ჩვენი ორგანიზაციის წესდებაში ასეთი ნორმაა შეტანილი და მინდა ამაზე ყურადღება გავამახვილო. 

კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციამ თავისი ადგილი დაიკავა საერთაშორისო ორგანიზაციების, სტრუქტურების, კავშირების სისტემაში, რომლებიც უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საკითხებით არიან დაკავებული. ჩვენ მჭიდრო თანამშრომლობა გვაკავშირებს გაეროს სტრუქტურებთან, უპირველეს ყოვლისა, ტერორიზმთან, ნარკოტიკებთან ბრძოლის სფეროში, ასევე სამშვიდობო მიზნების მიმართულებით. ვთანამშრომლობთ ასევე ეუთოსთან. პარტნიორული ურთიერთობა გვაქვს დსთ-სთან, შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციასთან, საერთაშორისო წითელ ჯვართან. კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაცია მოერგო უსაფრთხოების დაცვის საერთაშორისო სისტემას და თავისი ნიშა დაიკავა.

დღესაც და მომავალშიც ორგანიზაცია შეძლებს გარანტირებული პასუხი გასცეს მისი პასუხისმგებლობის ზონაში დესტაბილიზაციის, მშვიდობისა და უსაფრთხოების დარღვევის ნებისმიერ მცდელობას. დღეს ორგანიზაციის პასუხისმგებლობის ზონაში გაცილებით სტაბილური ვითარებაა, ვიდრე მსოფლიოს მრავალ სხვა რეგიონში. ეს თითოეული წევრი სახელმწიფოსა და ზოგადად ორგანიზაციის დამსახურებაა.

- შესაძლებელია, ამ სტაბილურობამ და სიმტკიცემ ორგანიზაციაში ახალი წევრები მოიზიდოს?

რა თქმა უნდა, ეს ორგანიზაციის ერთ-ერთი მიმზიდველი ორიენტირია. ამჟამად ჩვენ ორგანიზაციის პარტნიორებისა და დამკვირვებლების მექანიზმის ამუშავების ეტაპზე ვართ. იმედი გვაქვს, რომ გამოჩნდებიან ორგანიზაციებიც და ქვეყნებიც, რომლებიც უკვე იურიდიულადაც გახდებიან ჩვენი პარტნიორები და დამკვირვებლები. ამისთვის ნიადაგი მომზადებულია. მიმდინარეობს შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებების პარლამენტში რატიფიკაციის პროცესი. ტაჯიკეთის გარდა, ყველა სახელმწიფომ დაასრულა რატიფიკაცია.

- პირველ რიგში, ვის განიხილავთ პარტნიორი ან დამკვირვებელი ქვეყნების სტატუსში და აქვს თუ არა ვინმეს შემოტანილი განაცხადი? 

 - განაცხადების დრო ჯერ არ დამდგარა, რადგან საკითხი ჯერ არ არის რატიფიცირებული. გეგმები, რა თქმა უნდა, არსებობს. ორგანიზაციის წესდებით გათვალისწინებულია, რომ „ორგანიზაციის წევრი შეიძლება გახდეს ნებისმიერი სახელმწიფო, რომელიც მის მიზნებსა და პრინციპებს იზიარებს და მზადაა იტვირთოს ვალდებულებები, რომელთაც მოქმედი წესდება და ორგანიზაციის ფარგლებში გაფორმებული სხვა საერთაშორისო შეთანხმება და გადაწყვეტილება შეიცავს“. მაგრამ სამხედრო-პოლიტიკური ბლოკის გაფართოებას უფრო ფრთხილად, აკურატულად უნდა მივუდგეთ. ვფიქრობ, ესეც პერსპექტივაა.

- როგორ მიმდინარეობს კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციის ქვეყნების თანამშრომლობა კორონავირუსის პანდემიასთან ბრძოლაში? როგორ გადააქვს თავად ორგანიზაციას პანდემია და არიან თუ არა თანამშრომლებს შორის COVID-19-ით ინფიცირებულები?

- პანდემია - ჩვენი ქვეყნებისთვის სერიოზული საფრთხეა. ეს საკითხი ბოლომდე კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციის კომპეტენციას არ განეკუთვნება. ჩვენ, როგორც არ უნდა იყოს, სამხედრო-პოლიტიკური ორგანიზაცია გვაქვს. მაგრამ ამის მიუხედავად, ამ საფრთხის მიღმა არ ვრჩებით.

ტელეფონით ვესაუბრე კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციის წევრი სახელმწიფოების უსაფრთხოების საბჭოს მდივნებს კორონავირუსის გავრცელებასთან დაკავშირებულ ვითარებაზე. გავცვალეთ მოსაზრებები თითოეულ წევრ სახელმწიფოში პანდემიასთან ბრძოლის ღონისძიებებზე. შევთანხმდით კონსულტაციების გაგრძელებაზე კოლექტიური რეაგირების ზომების შესამუშავებლად ორგანიზაციის პასუხისმგებლობის ზონაში ვითარების მკვეთრად გაუარესების შემთხვევაში.

რა თქმა უნდა, პანდემია - ახალი საფრთხეა. მაგრამ კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციის სამართლებრივი ველი ამ ტიპის საფრთხეებზე რეაგირების შესაძლებლობას იძლევა.

- პანდემიამ, როგორც უკვე აღნიშნეთ, კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციის საქმიანობაში ცვლილებები შეიტანა. შეეხო თუ არა ეს ცვლილებები ორგანიზაციის წევრების წვრთნების გრაფიკს? 

- პირველ რიგში, კარგად უნდა გვესმოდეს წვრთნების მნიშვნელობა. ესაა შეიარაღებული ძალებისა და ძალოვანი სტრუქტურების ერთობლივი მოქმედებისთვის მომზადების უმაღლესი ფორმა. იმედი გვაქვს, მოვახერხებთ თუ ყველა სწავლების არა, მათი ნაწილის ჩატარებას მაინც. იგეგმებოდა რვა ერთობლივი სწავლების ჩატარება. ყველა სექტემბერ-ოქტომბრისთვის იყო დაგეგმილი. ტრადიციულად, წვრთნები ყოველთვის ამ პერიოდში იმართება. ჯერჯერობით არაფერი გადაგვიდია და გრაფიკს მივყვებით. მომავალში ვითარებიდან გამომდინარე ვიმოქმედებთ. თუ სწავლების მონაწილეთა ჯანმრთელობას ან სიცოცხლეს რეალური საფრთხე შეექმნება, წვრთნების გადადება მოგვიწევს.

- როგორ აფასებთ კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციის ფარგლებში შეიარაღებული ძალებისა და ძალოვანი სტრუქტურების თანამშრომლობის დღევანდელ დონეს?

- ვაფასებ, როგორც ძალიან მაღალს. ორგანიზაციის დაარსების დღიდან მოყოლებული, 18 წლის განმავლობაში, უზარმაზარი სამუშაო შესრულდა წევრ სახელმწიფოთა ყველა ძალოვანი სტრუქტურის თანამშრომლობის გასაძლიერებლად. გავიარეთ გზა ცალკეული ამოცანების ერთობლივად, როგორც წესი, ორმხრივ საფუძველზე, გადაჭრის ღონისძიებებიდან უფრო მაღალ დონემდე - შეიარაღებული ძალებისა და სხვა ძალოვანი სტრუქტურების მრავალმხრივ კომპლექსურ თანამშრომლობამდე.

- ახლა ბევრს საუბრობენ იმაზე, რომ სამყარო პანდემიის შემდეგ აღარ იქნება ისეთი, როგორიც ადრე. თქვენ როგორ აფასებთ პერსპექტივას და რა უნდა შეიცვალოს, თქვენი აზრით, ორგანიზაციის მუშაობაში?

- დიახ, დღეს ისმის ასეთი მოსაზრებები. ამაზე ისაუბრეს, მაგალითად, გერმანიის კანცლერმა ანგელა მერკელმა, აშშ-ის ყოფილმა სახელმწიფო მდივანმა ჰენრი კისინჯერმა და არაერთმა სხვა პოლიტიკოსმა. ყველა ამ ავტორიტეტული სახელმწიფო მოღვაწის მიმართ ჩემი ღრმა პატივისცემის მიუხედავად, ასეთი გლობალური დასკვნების საფუძველს ვერ ვხედავ.

ჩვენი ორგანიზაცია - სამხედრო-პოლიტიკური ბლოკია. ჩვენ, უპირველეს ყოვლისა, ორიენტირებული ვართ საერთაშორისო და რეგიონულ სამხედრო-პოლიტიკურ ვითარებაზე. მე ვერ ვხედავ წონიან არგუმენტებს, რომ ის როგორღაც არსებითად და, მით უმეტეს, უფრო კარდინალურად შეიცვლება პანდემიის შემდეგ.

- იხილება თუ არა კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციაში ნატოსთან სამხედრო კონფლიქტის ალბათობა და თუ ემზადებიან ორგანიზაციის წევრი სახელმწიფოები ასეთი რისკისთვის?

- ნატოსთან სამხედრო კონფლიქტის უშუალო რისკი არ არსებობს. უთანხმოების, მსხვილი საერთაშორისო პრობლემებისა და გამოწვევების გადაწყვეტისადმი განსხვავებული მიდგომების შემთხვევაშიც კი - საფუძველი ასეთი კონფლიქტისთვის არ ჩანს. მეტსაც გეტყვით, ჩვენ იმედი გვაქვს, რომ ნატოს სახელმწიფოთა პოლიტიკურ ელიტასა და საზოგადოებას, ჩვენ მსგავსად, შესანიშნავად ესმის, რამდენად კატასტროფული იქნება ასეთი გლობალური კონფლიქტის შედეგი.

ამასთან, კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციაში კარგად აქვთ გააზრებული ევროპის კონტინენტსა და მთელ მსოფლიოში მიმდინარე სამხედრო-პოლიტიკური მოვლენების მთელი სირთულე. ცვლილებებთან დაკავშირებული ნებისმიერი ვითარება სერიოზული დაკვირვებისა და  ანალიზის ქვეშაა. კოლექტიური უსაფრთხოების შესახებ შეთანხმების ორგანიზაციის საზღვრების მახლობლად ნატოს სამხედრო ძალისა და სამხედრო ინფრასტრუქტურის გაძლიერება და ერთობლივი მანევრების მასშტაბებისა და ინტენსივობის (ყოველწლიურად 40-მდე მსხვილი სამხედრო სწავლება იმართება) ზრდა არ შეიძლება შეშფოთებას არ იწვევდეს.

ეს ყველაფერი ობიექტურად მოითხოვს ორგანიზაციის ადეკვატურ რეაქციას და მუდმივ მზადყოფნას შესაძლო კრიზისულ სიტუაციებზე. ამასთან დაკავშირებით მუშავდება რეაგირების პოლიტიკურ-დიპლომატიური ღონისძიებები, ძლიერდება ორგანიზაციის სამხედრო შემადგენელი, მიმდინარეობს უწყვეტი მუშაობა ჯარების საბრძოლო შესაძლებლობების ამაღლებისა და მართვის სისტემების სრულყოფისათვის.

ხაზგასმით უნდა აღინიშნოს, რომ ყველა ეს ზომა მიმართულია მხოლოდ ორგანიზაციის წევრ-სახელმწიფოთა კოლექტიური უსაფრთხოების, ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის დასაცავად.

54
პარლამენტის სხდომა

დასახელდა პარლამენტში ბიუჯეტის ახალი ვერსიის წარდგენის ვადა

0
(განახლებულია 09:58 02.06.2020)
ბიუჯეტის პროექტი უკვე შეთანხმებულია საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან და მასში მთავრობის ანტიკრიზისული გეგმის ფარგლებში ყველა სახის დახმარებაა შეტანილი

თბილისი, 2 ივნისი – Sputnik. საქართველოს მთავრობა ბიუჯეტის კორექტირებულ ვერსიას პარლამენტში 5 ივნისს წარადგენს, განუცხადა ჟურნალისტებს  საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარე ირაკლი კოვზანაძემ.

„წინასწარი ინფორმაციით, 5 ივნისს აპირებს მთავრობა, ფინანსთა სამინისტრო, რომ კორექტირებული ვერსია წარმოადგინოს. ბიუჯეტი განხილვა მომავალი კვირიდან დაიწყება“, – განუცხადა კოვზანაძემ ჟურნალისტებს.

მისი თქმით, საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტმა, საბიუჯეტო კოდექსიდან და პარლამენტის რეგლამენტიდან გამომდინარე, დოკუმენტის განხილვის გრაფიკი მოამზადა, რაც საშუალება იძლევა საპარლამენტო  კომიტეტებში მისი განხილვა დაიწყოს.

ბიუჯეტის პროექტი უკვე შეთანხმებულია საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან და მასში შეტანილია ყველა სახის დახმარება მთავრობის ანტიკრიზისული გეგმის ფარგლებში, როგორც ადრე საქართველოს პრემიერ–მინისტრმა გიორგი გახარიამ აღნიშნა.

საქართველოს ეკონომიკა პანდემიისა და გლობალური კრიზისის ფონზე მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა. საერთაშორისო ორგანიზაციები წელს უარყოფით ეკონომიკურ ზრდას პროგნიზირებენ, თუმცა, ამავდროულად,  აღნიშნავენ, რომ უკვე 2021 წლისთვის საქართველო ცხოვრების ჩვეულ რიტმს დაუბრუნდება. საერთაშორისო ორგანიზაციების მონაცემებით, საქართველოს ეკონომიკა საშუალოდ -4%-მდე დაეცემა.

საქართველოს ეკონომიკის ვარდნა – მშპ კატასტროფულად მცირდება>>

ამასთან, კოვზანაძემ აღნიშნა, რომ ანტიკრიზისული გეგმის შესასრულებლად, რომელიც გულისხმობს სახელმწიფოს მიერ როგორც კრედიტების სუბსიდირებას, ისე მოსახლეობის ფინანსურ დახმარებას, 3 მილიარდი ლარია საჭირო.

პრემიერმა აღნიშნა, რომ საქართველო პირველი ქვეყანაა, რომელიც საერთაშორისო სავალუტო ფონდისგან დახმარებას მიიღებს.

0
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა