კომპიუტერული  მონაცემები

ბექ ბოტი ანუ ხელოვნური ინტელექტი ბექა შეროზიასგან

1346
(განახლებულია 10:05 08.06.2019)
ბექა გიმნაზიის მოსწავლეა. ის ბოტებით ცოტა ხნის წინ დაინტერესდა და  14 წლის ასაკში უკვე შეძლო  ხელოვნური ინტელექტის  შეექმნა. ბექ–ბოტი სხვა ბოტებისგან განსხვავებული და უნიკალურია, ის მოიცავს  როგორც ინტელექტუალურ,  ასევე გასართობ პროგრამებს. ბოტის ფუნქციებს ბექა თავად გაგვაცნობს

ნინი რაზმაძე 

– ბექა, როგორ გაგიჩნდა  იდეა შეგექმნა  ბექ ბოტი?

– ყოველთვის მსურდა ქართველი მომხმარებლისთვის მსგავსი ხარისხიანი კონტენტი შემეთავაზებინა, თუმცა,  არ ვიცოდი რა სახით და როგორ. შემდეგ ვნახე უცხოური ჩატბოტი,  რომელსაც გარკვეული ფუნქციების განხორციელება შეეძლო.  ჩატბოტების თემას ჩავუღრმავდი და გადავწვიტე,  რომ მსგავი რამ მეც შემექმნა.  

ბექა შეროზია
ბექა შეროზია

– რა არის ბოტი და ამ ეტაპზე რა ფუნქციები აქვს?

– ბოტი არის კომპიუტერული სისტემა, რომელსაც გარკვეული ფუნქციების შესრულება ადამიანის გარეშე შეუძლია. ჩემს ბოტს უამრავი ჭკვიანური ფუნქცია აქვს, რომელიც ქართულ ჩატბოტებს საერთოდ არ აქვს და უცხოურზეც იშვიათად თუ გადააწყდებით. მას აქვს პარამეტრების ფუნქცია, რომლის დახმარებითაც შეგიძლიათ ბექ ბოტი ფუნქციონალი სურვილისამიებრ შეცვალოთ. ასევე მას შეუძლია მილიონობით ინფორმაციისა თუ ვიდეოს მოძიება და  ამასთან, სხვა უამრავი ფუნქცია აქვს,  რომლის გაცნობაც შეგიძლიათ ბოტის ძირითად ფუნქციონალში „ბიბ-ძებნა".

– ბექ ბოტის რამდენიმე კონრეტულ ფუნქციაზე მოგვიყევი,  რომ საზოგადოებისთვის უფრო გასაგები იყოს?

– ბექ–ბოტის ყველაზე ჭკვიანი ფუნქცია არის „ბიბ-ძებნა",  რომლის დახმარებითაც ბექ–ბოტი ასრულებს შემდეგ ფუნქციებს: შეუძლია მოძებნოს მილიონობით ვიდეო თუ ინფორმაცია, ამინდის პროგნოზი, მონეტების ძიება, ტურისტული სერვისი, რომლის დახმარებითაც მოგიძებნით ახლომდებარე კვების ობიექტებსა თუ სასტუმროებს, ასევე აქვს ქართულის, რუსულის, ინგლისურის თარგმანი და სხვა  უამრავი ფუნქცია. ყველაზე მოთხოვნადი პარამეტრების ფუნქცია ბიბ-ძებნა და ბიბ-ძებნა 2-ია. 

ბექა შეროზია ოჯახთან ერთად
ბექა შეროზია ოჯახთან ერთად

– როდის გადაწყვიტე მისი შექმნა და რა  დრო დასჭირდა ყოველივე ამას?

– ბოტი დაახლოებით ორი წლის წინ შევქმენი და ინტერნეტში ჩაეშვა პირველივე დღეს – იგი თანდათან ვითარდებობა და ახლაც განვითარების პროცესშია. თავიდან მარტივი ფუნქციებით დავიწყე, დროთა განმავლობაში მეც გავიღრმავე ცოდნა ამ კუთხით და დავიწყე შესაქმნელად ურთულესი ფუნქციების ჩამატება.

– შენი ბოტი რით განსხვავდება სხვა ბოტებისგან?

– ყველა ჩატბოტს აქვს თავისი უნიკალური ფუნქციონალი და კონტენტი. ისინი განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. ის დიდი ფუნქციონალი, რომელიც ბექ ბოტში არის ჩადებული, საქართველოში არც ერთ ჩატბოტს არ აქვს.

– რა გზა გაიარა და ეხლა რა ეტაპზეა თქვენი შექმნილი ხელოვნური ინტელექტი?

– მას უკვე შეუძლია გადაწყვეტილებების მიღება და მოკლედ რომ ვთქვათ, ამ მხრივ  საკმაო „სიმაღლეზეა". ბექ ბოტმა წარმატების უდიდესი გზა გაიარა. 

ბექა შეროზია
ბექა შეროზია

– როგორ უნდა გახდე ბექ ბოტის მომხმარებელი?

– Facebook–ის საძიებო ველში ვწერთ ბექ ბოტს და ვაჭერთ მესიჯის ღილაკს, მესიჯის ღილაკის დაკლიკების შემთხვევაში თქვენ უკვე ბექ–ბოტის მომხმარებელი ხართ.

 – რამდენად პოპულარულია იგი საზოგადეობაში?

– ჩემს წამოწყებას საზოგადოების მხრიდან ძალიან კარგი გამოხმაურება მოჰყვა და იგი დღემდე პოპულარობით სარგებლობს. ასევე მინდა დავამატო, რომ აღნიშნული ჩატბოტის დახმარებით გავიმარჯვე  „განსხვავებული ნიჭის მქონე მოზარდთა" პროგრამაში. აღნიშნულ პროგრამაში სამეგრელო–ზემო სვანეთის გუბერნატორის ალექსანდრე მოწერელიას რეკომენდაციით მოვხვდი. როდესაც გავიმარჯვე, ჩემს სიხარულს საზღვარი არ ჰქონდა. 

ბექა შეროზია მეგობრებთან ერთად
ბექა შეროზია მეგობრებთან ერთად

– აპირებთ  თქვენს ბოტს სხვა ფუნქციებიც დაუმატოთ?

– ბექ ბოტი ყველანაირად ვითარდება, არ აქვს კონკრეტული კონტენტი, რომლითაც უნდა განვითარდეს. იგი არაა შეზღუდული  და მომხმარებელთა სურვილიდან გამომდინარე, ეტაპობრივად სხვადასხვა ფუნქციას ვამატებ.

– ბექ ბოტის გარდა არის რაიმე,  რასაც უახლოეს მომავალში შემოგვთავაზებ?

– ჯერ–ჯერობით პროექტის დეტალებს არ გავამხელ,  თუმცა,  ვმუშაობ სიახლეებზე,  რა თქმა უნდა, ინოვაციების კუთხით.

 

1346

რაში სჭირდება საქართველოს ხელოვნური ინტელექტი

138
(განახლებულია 20:26 03.06.2020)
თბილისში ხელოვნური ინტელექტის აკადემია გაიხსნა. სასწავლებელი დაფუძნებულია შვედური სტარტაპის „ნეირონის" მიერ, რომელიც 2017 წელს შეიქმნა და ისეთი ხელოვნური ინტელექტის გიგანტი კომპანიის პარტნიორია, როგორიც არის „პელტარიონი".

იმის შესახებ, რატომ გადაწყვიტეს ხელოვნური ინტელექტის აკადემიის საქართველოში გახსნა და რას მისცემს ის ადგილობრივ შრომის ბაზარს, „Sputnik-საქართველოსთან“ კომპანია „ნეირონისა“ და აკადემიის დამფუძნებელი პეტერ სვაეტიჩინი საუბრობს.

პეტერ სვაეტიჩინი, კომპანია ნეირონისა და აკადემიის დამფუძნებელი
photo: courtesy of Peter Svaetichin
პეტერ სვაეტიჩინი, კომპანია ნეირონისა და აკადემიის დამფუძნებელი

- გვიამბეთ თქვენი აკადემიის შესახებ, ვისთვის არის ის, რა არის მისი მიზანი?

- ჩვენი აკადემიის მთავარი მიზანია ხელოვნური ინტელექტის პოპულარიზაცია საქართველოში. ჩვენ გვჯერა, რომ ხელოვნური ინტელექტი შეცვლის სამყაროს და თანამედროვე ინდუსტრიებს, რასაც ის უკვე აკეთებს ბევრ სხვა ქვეყანაში. ამის გათვალისწინებით ჩვენ გადავწყვიტეთ ჩვენი აკადემია გაგვეხსნა ყველა მსურველისთვის. ჩვენი კურსები დაფარავს უამრავ ხელოვნური ინტელექტის, მანქანური სწავლებისა და პროგრამული უზრუნველყოფის შემუშავების საკითხს. გვინდა, რომ ჩვენმა სტუდენტებმა კურსების წარმატებულად დამთავრების შემდეგ ადვილად იპოვონ სამსახური. მაგრამ, ამავე დროს, რადგან აკადემიის კარი ღია იქნება ყველასთვის, ჩვენ შევთავაზებთ არატექნიკურ კურსებს მათ, ვისაც სურს ინფორმაციის მიღება ამ ტექნოლოგიაზე, მის გამოყენებაზე სხვადასხვა ორგანიზაციებსა და ინდუსტრიებში, ტერმინოლოგიაზე, მონაცემთა სწორ დამუშავებაზე და ა.შ. ჩვენ ასევე ვგეგმავთ შევიმუშაოთ კურსები მაღალი კლასების მოსწავლეებისთვის სკოლებში, ვისაც ჩვენ პროგრამირების საფუძვლებს და ალგორითმებს ვასწავლით. 

ჩვენი მიზანია ტექნოლოგიური პროგრესის განვითარება საქართველოში და ხელოვნური ინტელექტი სწორი არჩევანია დასაწყისისთვის! 

ჩვენი ლექტორები შვედი და ქართველი თანამშრომლები არიან, რომელთაც ამ სფეროში რამდენიმეწლიანი გამოცდილება აქვთ. მათ უკვე დაამთავრეს რამდენიმე რეალური ხელოვნური ინტელექტის პროექტი და იციან როგორ უნდა მიუდგნენ საქმეს ასეთ პროექტებზე მუშაობისას, სად უნდა და სად არ უნდა გამოიყენონ ხელოვნური ინტელექტი. 

კურსების გარდა, ჩვენ ასევე ჩავატარებთ სემინარებს, რადგან ვფიქრობთ, რომ ხელოვნური ინტელექტის შესწავლა უნდა მოხდეს პრაქტიკულ ამოცანებზე მუშაობისას. ამისათვის ჩვენ სტუდენტებს შევთავაზებთ იმ პროექტებზე მუშაობას, რომლებიც ჩვენი კომპანიის, Neiron-ის მიერ იყო შემუშავებული.

რაც შეეხება მოთხოვნებს, რა თქმა უნდა, ისინი კურსების მიხედვით სხვადასხვა იქნება. ზოგიერთი კურსის წინაპირობა შეიძლება იყოს კალკულუსისა (მათემატიკური ანალიზი - რედ.) და პროგრამირების სიღრმისეული ცოდნა, ზოგიერთს კი შეიძლება საერთოდ არ ჰქონდეს წინაპირობები.

- რატომ თბილისი და საქართველო, კიდევ რომელ ქვეყნებში არის მსგავსი ტიპის აკადემიები და იქ რა პრაქტიკაა?

- შვედური კომპანია „ბიტრუტი“ საკმაოდ წარმატებული აღმოჩნდა მსგავსი კონცეფციით უკრაინაში. გარკვეულწილად ისინი ჩვენი კომპანიისთვის მაგალითიც იყო. მათ 2014 წელს დაიწყეს და დღეისათვის უკრაინაში 18 IT აკადემია აქვთ, 25000-ზე მეტი კურსდამთავრებულით. Ჩვენ მიგვაჩნია, რომ საქართველო ეფექტიანად მიიღებს ამ კონცეფციას, რადგან მას საკმაოდ კარგი ფიზიკისა და მათემატიკის სწავლების ტრადიციები აქვს. 

შვედეთს კომპიუტერული კომპანიების მიერ საკუთარი აკადემიების გახსნის დიდი ტრადიცია აქვს. შვედეთი და, განსაკუთრებით, სტოკჰოლმი დღემდე არის ტექნოლოგიური სტარტაპების გახსნის ერთ-ერთი ცენტრალური ადგილი მსოფლიოში სილიკონის ველის მსგავსად. ისეთი ცნობილი სტარტაპები, როგორიცაა Skype, Spotify, King (Candy Crush), Mojang (Minecraft), Klarna და iZettle სწორედ სტოკჰოლმში დაფუძნდა. ამ კომპანიებმა შექმნეს სწორედ დიდი მოთხოვნა კვალიფიციურ კომპიუტერულ მეცნიერებათა პროფესიონალებზე და ანაზღაურების რაოდენობაც ცამდე აიყვანეს. ამან წაახალისა მცირე ტექნოლოგიური კომპანიები, რათა გაეხსნათ სასწავლო აკადემიები, რომელთა კურსდამთავრებულები შემდეგ თავად მუშაობდნენ შექმნაზე და ასაქმებდნენ საკუთარ თავს. 

ამიტომაც გვსურს ასეთი მოდელი თბილისშიც დავნერგოთ. საქართველოს აქვს უნიკალური შესაძლებლობა, ფართო რეგიონული ტექნოლოგიური ჰაბის ფუნქცია შეასრულოს. ამასთან თბილისი უნიკალური ქალაქია თავისი ისტორიითა და ტრადიციებით, ტექნოლოგიური ჰაბის ფუნქცია კი უაღრესად მიმზიდველი და თანამედროვე სინერგია იქნება. ამავე დროს საქართველოში დიდი ინტერესია ამ სფეროს მიმართ, ქართველები ძალიან პროგრესული და ადვილად ადაპტირებადი ხალხია და შეუძლიათ სწრაფად აუწყონ ფეხი მიმდინარე ტენდენციებს.

- რამდენად იქნება ქართულ შრომის ბაზარზე ამ აკადემიაში მიღებულ ცოდნაზე მოთხოვნა და ეკონომიკის რომელ სექტორებში?

- ხელოვნური ინტელექტის ინჟინრების პროფესიაზე დღეს მსოფლიოში ყველაზე მაღალი მოთხოვნაა. მოთხოვნა Ხელოვნური ინტელექტის ექსპერტებზე ბოლო წლებში ძალიან გაიზარდა. ამავე დროს შესაბამისი განათლების მიწოდება ბაზარზე არ არის საბაზრო მოთხოვნის ადეკვატური. დიდი გამოწვევაა კვალიფიციური ხელოვნური ინტელექტის ინჟინრის მოძებნა არა მხოლოდ საქართველოში, არამედ მთელ მსოფლიოში. აკადემიის გახსნის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანა იმ კვალიფიცური ინჟინრების მომზადებაა, რომლებიც შემდეგ დასაქმდებიან ჩვენს კომპანიაში, ან იმუშავებენ მსოფლიოს მასშტაბით. „ნეირონის“ აკადემიის დიპლომის მიღება გზას გაუხსნის მის კურსდამთავრებულებს დასაქმების მთელი სპექტრისკენ როგორც საქართველოში, ისე რეგიონსა და მის ფარგლებს გარეთ.  

- რამდენად აქვს სამომავლო პერსპექტივა ამ მიმართულებას განვითარებადი ეკონომიკის მქონე ქვეყანაში და რამდენად დააინტერესებს ეს ქართულ ბიზნესს?

- ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება უმნიშვნელოვანესია, განსაკუთრებით, განვითარებადი ეკონომიკის ქვეყნებისთვის. ხელოვნური ინტელექტის დანერგვა გზას გაუხსნის კომპანიებს – თანაბარი კონკურენცია გაუწიონ თავიანთი ბიზნეს-პრაქტიკით დანარჩენ მსოფლიოს და შეიქმნან საშუალება მეტი განვითარებისთვის. ხელოვნური ინტელექტის დანერგვა ბიზნესში საშუალებას იძლევა დაიზოგოს კომპანიის ხარჯები წარმოების, ადმინისტრირების, ზედამხედველობისა და ხარისხის ავტომატიზაციის გზით. „ნეირონი“ ქართულ კომპანიებს სწორედ სთავაზობს, რომ განახორციელონ მათი საქმიანობის შეფასება, თუ რა მხრივ და როგორ გამოიყენონ ხელოვნური ინტელექტი. „ნეირონის“ ერთ-ერთი მთავარი აქცენტი სოფლის მეურნეობაზე მოდის, სადაც ხელოვნური ინტელექტი ეხმარება მწარმოებლებს უკეთესი, მაღალი ხარისხის პროდუქციის შექმნაში, მიწოდების ხაზის ავტომატიზაციაში, თანხების დაზოგვასა და მეტი მოგების მიღებაში. ჩვენი კომპანია თანამშრომლობს კარტოფილის მასშტაბურ მწარმოებელ Frixx-თან სწორედ აღნიშნული პროექტის ფარგლებში. ეს არის სფერო, რომელშიც ხელოვნურ ინტელექტს შეუძლია საქართველოს ძალიან დაეხმაროს. მაგალითად, ნებისმიერ ბიზნესს, რომელიც კონვეიერულ ხაზს იყენებს წარმოებაში, შეუძლია სარგებელი მიიღოს იმ ტექნოლოგიით, რომელიც ჩვენ შევქმენით. ამავე დროს ჩვენი მიმართულებაა ფარმაცევტიკა და სამედიცინო სფერო, ასევე სადაზღვევო და ღვინის ინდუსტრია, რომელშიც ხელოვნურ ინტელექტს ხარისხის გაზრდითა და ფერმერული მეურნეობების ავტომატიზაციით დიდი სარგებლის მოტანა შეუძლია. 

 

ნატა პატარაია

 

138
სახლი, სადაც „საბურთალოს კლასტერად წოდებული მოვლენები განვითარდა

ექსკლუზიური ინტერვიუ: რა ხდება „საბურთალოს კლასტერის“ სახლში

307
(განახლებულია 20:27 02.06.2020)
ჩვენი ინტერვიუს გმირი ნუცუბიძის პლატოზე სწორედ იმ სახლში ცხოვრობს, სადაც 27 მაისს ერთ-ერთ მაცხოვრებელს და მისი ოჯახს წევრებს კორონავირუსი დაუდგინდათ. მათი კონტაქტების წრე იმდენად დიდი იყო, რომ დედაქალაქი შეაშფოთა.

- მე პირადად ამჟამად კარანტინში ვარ, ვინაიდან უშუალო შეხება მქონდა პირთან, რომელსაც ახალი კორონავირუსი დაუდგინდა ჩვენს სახლში. ტესტირება ჩამიტარდა და კორონავირუსი არ დამიდასტურდა, მაგრამ რადგან უშუალო კონტაქტი მქონდა, კარანტინში გადამიყვანეს.

- გვითხარით როგორ დაიწყო ყველაფერი...

- 27 მაისს, როგორც კი ჩვენი სახლის ერთ-ერთ მაცხოვრებელს კორონავირუსი დაუდგინდა, კორპუსში მოვიდნენ ეპიდსამსახურის წარმომადგენლები და დაიწყეს ამ ადამიანის ოჯახის წევრებისა და მისი კონტაქტების გამოკვლევა და ტესტირება. როგორც იცით, კორონავირუსი მაშინვე დაუდგინდა, თუ არ ვცდები, 10 ადამიანს და ისინი საავადმყოფოში გადაიყვანეს. კორპუსში 22 ოჯახი ცხოვრობს – 80-მდე ადამიანი. რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, ყველა მათგანს შესთავაზეს საკარანტინო ზონაში გადასვლა, თუმცა უმრავლესობამ უარი თქვა და შინ მკაცრ იზოლაციაში, საკუთარ სახლში დარჩენა ამჯობინა.

- ეს ნიშნავს, რომ კორპუსის მცხოვრებთა გადაადგილებას პოლიცია აკონტროლებს?

- პოლიცია კი დგას პერიმეტრზე, მაგრამ ეს სულაც არ ნიშნავს, რომ ისინი შინაპატიმრობაში არიან. ჩვენ ყველანი შეგნებული ადამიანები ვართ და ვიცით, რა შეიძლება მოჰყვეს თითოეული ჩვენგანის გაუფრთხილებელ ნაბიჯს.

- კორპუსის თვითიზოლაცია უკვე რამდენიმე დღეა გრძელდება და, ბუნებრივია, ადამიანებს საკვები და პირველადი მოხმარების ნივთები სჭირდებათ. თუ ხართ საქმის კურსში, როგორ არის გადაწყვეტილი ეს საკითხი?

- საქართველოში უპატრონო არავინაა, ყველას ჰყავს ნათესავები, თუ რამე სჭირდებათ, დარეკავენ და ნათესავები აწვდიან – რა თქმა უნდა, ყველა წესის დაცვით. ამასთან, როგორც ზემოთ აღვნიშნე, ყველა ოჯახს შესთავაზეს საკარანტინო ზონაში გადასვლა, სადაც ყველა პირობა ექნებოდათ, უფასო სამჯერადი კვების ჩათვლით. მათ უარი თქვეს და ეს მათი არჩევანი იყო. ასევე დღეს, ჩემს ხელთ არსებული ინფორმაციით, დევნილთა დეპარტამენტის წარმომადგენლები იყვნენ მისული კორპუსში და იზოლაციაში მყოფ თითოეულ ოჯახს მიაწოდეს საკვები და პირველადი მოხმარების ნივთები.

- ყოველდღიურად თუ მიდიან ექიმები და ამოწმებენ ამ ხალხის ჯანმრთელობის მდგომარეობას?

- თავიდანვე აუხსნეს ხალხს ეპიდმუშაკებმა, როგორ უნდა მოქცეულიყვნენ – თითოეული მათგანი ყოველდღიურად იზომავს სიცხეს და გაფრთხილებული არიან, რომ ნებისმიერი საეჭვო სიმპტომის გამოვლენის შემთხვევაში უნდა დაუკავშირდნენ შესაბამის სამსახურებს. კიდევ გავიმეორებ, ჩვენ შეგნებული ადამიანები ვართ, მაღალი მოქალაქეობრივი პასუხისმგებლობით და არ დავუშვებთ, რომ ჩვენ გამო ადამიანები და ქვეყანა დაზარალდეს.

307
ირინა ნებიერიძე

ტიხრული მინანქარი როგორც მუდმივად განახლებადი ხელოვნება ანუ როცა უფლება არ გაქვს გაჩერდე

0
(განახლებულია 14:48 05.06.2020)
სხვადასხვა დროს ხშირად იცვლიდა საქმიანობის მიმართულებას რადგან თვლის, რომ ხელოვანისთვის ახლის ძიება ყველა ეტაპზე უცილებელია.

ხელნაკეთი ნივთების დასამზადებლად ისეთ მასალებზე მუშაობდა, როგორიცაა, თექა, ბატიკა და გობელენი. ტყავებით, ზღვის კენჭებითა და ნიჟარებით საკუთარი დიზაინით სხვადასხვა სამკაულებსა და აქსესუარებს ქმნიდა. ვიტრაჟი ტიფანის ტექნიკით შეისწავლა. ამჟამად ფინიფტით მუშაობას ეუფლება.

თუმცა ხელოვანი ირინა ნებიერიძე ყველაზე ხანგრძლივად-15 წელი, მაინც ტიხრულ მინანქარზე მუშაობს.

ირინა ნებიერიძე
ირინა ნებიერიძე

- ქალბატონო ირინა, სანამ ტიხრულ მინანქარს დაეუფლებოდით მოგვიყევით როგორი შემოქმედებითი გზა გაიარეთ...

- ხელოვნება ყოველთვის ის სამყარო იყო, სადაც თავს ყველაზე კარგად ვგრძნობდი, ასეა დღესაც. თავის დროზე მოსე თოიძის სახელობის სასწავლებელი დავამთავრე. სამხატვრო აკადემიაში სწავლა ოჯახური მდგომარეობის გამო ვეღარ გავაგრძელე. ამიტომ საბუთები სულხან საბას სახელობის პედ. უნივერსიტეტში, დაუსწრებელზე გადავიტანე. პარალელურად ვმუშაობდი საჯარო სკოლასა და ზესტაფონის სამხატვრო სკოლაში ხატვის მასწავლებლად, სადაც თავის დროზე თავად ვსწავლობდი. ამის მერე მეგობართან ერთად დავაარსე სამხატვრო სკოლა-სტუდია, სადაც სხვადასხვა ასაკის ბავშვებს, აბიტურიენტებს სახვით ხელოვნებას ვასწავლიდი.

ირინა ნებიერიძის ნაშრომი
ირინა ნებიერიძის ნაშრომი

- ტიხრული მინანქრის შესწავლის სურვილი როდის გაგიჩნდათ?

- 15 წლის წინ, როცა ტიხრული მინანქრის შესწავლის შანსი გამიჩნდა, კეთილი ადამიანების ხელშეწყობით დავეუფლე ამ ტექნიკას და დღემდე ამ მიმართულებით ვმუშაობ. მინანქარი ძირითადად ოქროზე, ვერცხლზე, სპილენძზე მზადდება, შეიძლება ასევე ხესთან კომბინაციაც. მე ძირითადად ძველი, ტრადიციული მეთოდით ვმუშაობ. თუმცა ოსტატს განუსაზღვრელი შესაძლებლობა აქვს სხვადასხვა ინოვაციური და თუნდაც ამბიციური იდეების განხორციელებისთვის. ამ მხრივ ძალიან საინტერესოა ტიხრული მინანქარი. ეს მუდმივად განახლებადი ხელოვნებაა. იმდენად საინტერესო მასალაა, რომ სხვა მასალისკენ აღარც ვიხედები. მასზე მუშაობის ტექნიკური საშუალებები ამოუწურავია. ტიხრული მინანქარი შემოქმედებითი კუთხითაც ძალიან საინტერესოა. საერთოდ ტიხრული მინანქრის შესწავლა რა თქმა უნდა ყველას შეუძლია, მთავარია, სურვილი ჰქონდეს. თუმცა მხატვრულად რამდენად ღირებულ ნივთს შექმნი, ეს უკვე ადამიანის ნიჭსა და ფანტაზიის უნარზეა დამოკიდებული.

ირინა ნებიერიძის ნაშრომი
ირინა ნებიერიძის ნაშრომი

-  ძირითადად რომელ სახელოსნოში მუშაობთ?

- უკვე 14 წელია, რაც ვმუშაობ „ფოკანში“ (pokany.) - ეს ფოკას დედათა მონასტერთან არსებული სახელოსნოა, რომლის ხელმძღვანელი, დავით კაკაბაძე გახლავთ. აქ ვამზადებთ მინანქარში შესრულებულ როგორც საეკლესიო ნივთებს, ასევე სხვადასხვა სამკაულებს. დღეს ძირითადად შეკვეთებზე მიწევს მუშაობა და ჩემი იდეების განსახორციელებლად დრო თითქმის არ მრჩება. გამოფენებში მონაწილეობაც ძირითადად ფოკანის სახელოსნოს სახელით მაქვს მიღებული, პერსონალური ჯერჯერობით არ მქონია, მაგრამ იგეგმება. ბოლო დროს შევისწავლე ვიტრაჟი ტიფანის ტექნიკით, რომელიც არანაკლებ საინტერესოა. მოკლედ სულ ძიებაში ვარ.

ირინა ნებიერიძის ნაშრომი
ირინა ნებიერიძის ნაშრომი

- ტიხრულ მინანქრამდე ხელნაკეთ ნივთებს ქმნიდით...

- ხელნაკეთი ნივთების დასამზადებლად სხვადასხვა მასალას ვიყენებდი. ვმუშაობდი: თექაზე, ბატიკაზე, გობელენზე. მქონდა საკუთარი მიგნება- ტყავებით, ზღვის კენჭებით და ნიჟარებით ჩემივე დიზაინით სამკაულებს და ჩანთებს ვაკეთებდი.

ირინა ნებიერიძე
ირინა ნებიერიძე

- ამ ეტაპზე რის შესწავლას აპირებთ?

- დღეს ვეუფლები ფინიფტით მუშაობას, რაც ფერწერული მინანქარია თავისი მდიდარი ისტორიით. ფინიფტს ძირითადად ხატწერაში იყენებენ, ეს არის მინანქარი ტიხრების გარეშე. პუდრისებური მასალაა, რომელსაც სპეციალურ გამხსნელში აზავებენ და მასზე წვრილი ფუნჯით მუშაობ. მსგავსი ტექნიკა რამდენადაც რთულია, იმდენად საინტერესოა. მინიატურებში მისწრებაა.

ირინა ნებიერიძის ნაშრომი
ირინა ნებიერიძის ნაშრომი

- ყველაზე უჩვეულო შეკვეთა რომელი გქონდათ?

- ბევრი განსხვავებული ნივთი მაქვს დამზადებული. ქართველების გარდა უცხოელებისთვისაც ბევრი ნაკეთობა დამიმზადებია. უცნაური შეკვეთებიც მქონია, მაგალითად ერთხელ უცხოეთიდან ლამბაქის ზომის ბროშის დამზადება მთხოვეს...

ირინა ნებიერიძის ნაშრომი
ირინა ნებიერიძის ნაშრომი

- როდესაც ნამდვილ ხელოვნებასთან გვაქვს საქმე აქ ალბათ განწყობა არამეორეხარისხოვანია...

-რა თქმა უნდა განწყობას დიდი მნიშვნელობა აქვს, რადგან შენი განწყობა და ენერგია ყოველთვის გადადის ნაკეთობაში. ამიტომ სანამ სამუშაოს დაიწყებ, ნეგატიური აზრები უნდა გააქრო შენი გონებიდან, წინააღმდეგ შემთხვევაში, შენი ნამუშევარი შეიძლება ისეთი არ გამოვიდეს როგორიც ჩანაფიქრში იყო. დიდი მნიშვნელობა აქვს იმასაც, რომ სახლში, სადაც ცხოვრება გიწევს ბევრი უჩვეულო და ხელით დამზადებული ნივთი იყოს. ჩემი სახლის ინტერიერისთვის მინანქარში დამზადებულ რაიმე პანოს შევიძენდი სიამოვნებით.

ირინა ნებიერიძის ნაშრომი
ირინა ნებიერიძის ნაშრომი

- ხელოვნებასთან მიახლოება სულიერი გადარჩენის ერთ-ერთი გზაა- ეს ეპიდემიის დღეებმაც კიდევ ერთხელ დაადასტურა...

- დიახ, დღევანდელ სიტუაციაში ხელოვნება, მასთან მიახლოება თვითგადარჩენის ტოლფასია. ხელოვნება ხომ ყველასთვისაა?!. თუკი ღმერთმა ადამიანს ნიჭი და ტალანტი მისცა, ჩემი აზრით, მას არა აქვს უფლება, რომ გაჩერდეს და რაიმე არ შექმნას. ხშირად მიწევს რელიგიურ თემატიკაზე მუშაობა. სხვადასხვა წმინდანების გამოსახულებით ბევრი ხატი მაქვს დამზადებული.

ირინა ნებიერიძე
ირინა ნებიერიძე

- ვიცი, რომ სამების ტაძარში ბევრი თქვენი ნამუშევარია...

- დიახ. სამებაში ბევრი ნამუშევრია, თუმცა ამაზე საუბარი მერიდება. მხოლოდ იმას გეტყვით, რომ იმ ტაძარში დაბრძანებული იმედის ხატის დამზადებაში მეც მივიღე მონაწილეობა. ეს ხატი ოქროშია შესრულებული და პატრიარქის კურთხევით ჩვენს სახელოსნოშია დამზადებული.

- რისთვის უნდა ადამიანს იმედი?

- იმისთვის, რომ გადარჩეს... თუმცა იმედი ზოგჯერ ერთგვარი მუხრუჭიცაა, მაგრამ ეს ალბათ უკვე სხვა საუბრის თემაა...       

 

0