მიმინოს „გმირების ძეგლი თბილისში

რა საერთო აქვთ ქართველებსა და სომხებს - სინამდვილეში იმაზე მეტი, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს

665
(განახლებულია 12:51 05.04.2019)
ორ მეზობელ ხალხს - ქართველებსა და სომხებს - გაცილებით მეტი აქვთ საერთო, ვიდრე ერთი შეხედვით შეიძლება მოგვეჩვენოს. ამის შესახებ Sputnik -ისთვის მიცემულ ინტერვიუში სომეხმა ისტორიკოსმა, სომხეთის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელმა არუთუნ ხუდანიანმა ისაუბრა.

გულბაათ რცხილაძე სპეციალურად Sputnik-სათვის.

არუთუნ ხუდანიანი სომხეთ-საქართველოს ისტორიულ ურთიერთობებს იკვლევს. იგი საკითხს გულდასმით სწავლობს და არ მალავს, რომ დიდ პატივისცემასა და სიყვარულს განიცდის კვლევის მთავარი ობიექტის - საქართველოსა და ქართველი ხალხის მიმართ. 

Армянский историк, научный сотрудник Института истории Академии наук Армении Арутюн Худанян
photo: courtesy of Harutyun Khudanyan
სომხეთის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი არუთუნ ხუდანიანი

- ქართული თქმულების თანახმად, სომხებისა და ქართველების წინაპრები - აიკი (აიოსი) და ქართლოსი - ძმები იყვნენ. რამდენად შესაძლებელია სომხეთისა და საქართველოს მრავალსაუკუნოვანი მეზობლობის დახასიათება, როგორც ძმობისა?

- ჩემთვის კაცობრიობის ისტორიიდან არ არის ცნობილი სხვა მსგავსი ფაქტი, როდესაც, სულ მცირე, 2500 წლის განმავლობაში მეზობელი ერები და ქვეყნები მრავალსაუკუნოვანი თანაცხოვრების განმავლობაში თითქმის ყოველთვის ერთად გამოდიოდნენ საერთო მტრის წინააღმდეგ, ჰქონდათ ასეთი მჭიდრო ისტორიულ-კულტურული ურთიერთობა და მრავალი შერეული ქორწინება. ამაზე საუბრისას, ბუნებრივია, უნდა ვაღიაროთ, რომ, სამწუხაროდ, სომხურ-ქართული ურთიერთობების ისტორიაში იყო მომენტები, როდესაც ჩვენი პოლიტიკური ხელისუფალნი შეცდომებს უშვებდნენ, რაც ზოგჯერ ტრაგიკულადაც მთავრდებოდა. მაგრამ ამ ყველაფრის მიუხედავად, ჩვენი ხალხების მეგობრობა ისეთი მტკიცეა, რომ ჩვენ ამ პლანეტაზე ერთმანეთის გარეშე ცხოვრება ვერ წარმოგვიდგენია. უხსოვარი დროიდან ჩვენი ბედი გადაჯაჭვულია და, დარწმუნებული ვარ, ვერაფერი დაანგრევს იმას, რაც საუკუნეებმა გამობრძმიდა.

აიოსისა და ქართლოსის მითი შუა საუკუნეებში გავრცელდა, როდესაც გაქრისტიანების შემდეგ სომხეთსა და ივერიაში ერთიანი ქრისტიანული ეკლესია შეიქმნა. რა თქმა უნდა, ლეგენდის ჩანასახები შეიძლება უფრო ადრეულ ეპოქაში, დიდი ალბათობით, ქრისტიანობამდეც ვეძებოთ. მითი ხომ არ არსებობს ფუძის გარეშე და მის ქვეკონტექსტში ყოველთვის იმალება სიმბოლიკა და ღრმა აზრი, რაც უსაფუძვლო ვერ იქნება.

სომეხმა ისტორიკოსმა მოვსეს ხორენაცმა ჯერ კიდევ V საუკუნეში, სხვადასხვაენოვან წერილობით წყაროებსა და ზეპირ სომხურ გადმოცემებზე დაყრდნობით, შექმნა სომეხი ხალხის ისტორია. ისტორიის დასაწყისში იგი ამბობს, რომ აიკი (აიოსი), ბიბლიური თორგომის (თარგამოსის) ვაჟი, ბაბილონის გოდოლის დანგრევის შემდეგ ოჯახთან ერთად დაბრუნდა ქვეყანაში, სადაც მისი წინაპრები ცხოვრობდნენ, დაამარცხა ბაბილონის მმართველი ნიმროდი და დააფუძნა სომეხი ერი და სომხეთი. ქართველი ისტორიოგრაფის, ლეონტი მროველის მიერ IX – XI საუკუნეებში ჩაწერილ ლეგენდაში აიოსი თარგამოსის შვილად და ქართლოსის, ასევე სხვა კავკასიელი ხალხების წინაპრების უფროს ძმადაა მოხსენიებული. ამ ლეგენდის ქრისტიანულ წარმომავლობაზე მეტყველებს ყველა დეტალი, განსაკუთრებით ქართლოსის, აიოსისა და სხვათა სისხლით ნათესაობა, რაც, თავის მხრივ, მიუთითებს მათ სულიერ სიახლოვესა და სომხების, ქართველებისა და დანარჩენი მკვიდრი მოსახლეობის ერთობაზე, განსაკუთრებით საერთო მტრის წინააღმდეგ.

უკვე ჩვენს დროში საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა, განსაკუთრებით, გენეტიკურ მეცნიერებათა განვითარების დონე შესაძლებლობას გვაძლევს, გამოვიკვლიოთ ის ჰაპლოჯგუფები, რომელთაგან დღევანდელი სომხები და ქართველები წარმოიშვნენ. ბოლო მონაცემებით, სომხებსა და ქართველებს შორის გენეტიკური მსგავსება გამოიკვეთა. მაგალითად, J2 და G2 ჰაპლოჯგუფები ხშირად ორივე ერში გვხვდება. ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ძველად რეგიონში ცხოვრობდნენ ტომები, რომელთა ნაწილმა შეადგინა სომხების ეთნოგენეზი, მეორე ნაწილმა კი - ქართველებისა. უფრო მარტივად რომ ვთქვათ, ჩვენს ძარღვებში, ძირითადად, ერთი და იგივე სისხლი ჩქეფს.

Армянский историк, научный сотрудник Института истории Академии наук Армении Арутюн Худанян
სომხეთის მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი არუთუნ ხუდანიანი

- რომელ დადებით და ნეგატიურ მომენტებს გამოყოფდით სომხეთ-საქართველოს ისტორიულ ურთიერთობებში?

- ელინური ეპოქიდან მოყოლებული, სომხეთსა და იბერიას პოლიტიკური და კულტურული ურთიერთობა აკავშირებდა, დინასტიათაშორის ქორწინება კი მიღებული პრაქტიკა იყო. ამან ხელი შეუწყო ორი ხალხის ელიტისა და, შესაბამისად, ქვეყნებისა და ხალხების მეგობრობის განმტკიცებას. მაგრამ ჩვენი ერების ყველაზე ნათელი მომენტი, რასაკვირველია, იყო ქრისტიანობის მიღება, რამაც, როგორც არასდროს, ისე დაგვაახლოვა. ამ ორ ქვეყანაში თითქმის ერთდროულად შეიქმნა დამწერლობა, ქრისტიანული ნაგებობების, ეკლესიებისა და ტაძრების არქიტექტურა. სომხები და ქართველები ყოველთვის იბრძოდნენ თავიანთი ქრისტიანული სარწმუნოების დასაცავად. ქრისტიანული იდენტობისთვის ბრძოლა ხშირად დიდ მსხვერპლს მოითხოვდა. მაგალითად შემიძლია მოვიშველიო შუშანიკი, რომელიც როგორც სომხური, ისე ქართული ეკლესიის წმინდანად არის შერაცხული, ასევე მისი მამა, ღვაწლმოსილი მხედართმთავარი ვარდან მამიკონიანი. ორივემ სიცოცხლე ქრისტიანობას შესწირა. იაკობ ცურტაველის გადმოცემით, ცურტავის ეკლესიაში ლიტურგია და ღვთისმსახურება ორ - ქართულ და სომხურ ენებზე ტარდებოდა.

იქ, სადაც დღეს ცნობილი ჯვრის ეკლესიაა აღმართული, იდგა წმინდა ჯვარი, რომელთანაც მოსალოცად მისული ქართველებიცა და სომხებიც იყრიდნენ მუხლს. ისტორიას შემონახული აქვს წმინდა ნინოს, იგივე წმინდა ნუნეს სახელი, რომელიც სომხურ წყაროებში მოხსენიებულია, როგორც სომხეთსა და იბერიაში ქრისტიანობის გამავრცელებელი დებიდან ერთ-ერთი.

სომხეთ-საქართველოს ურთიერთობების ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული მომენტი დავით აღმაშენებლის მეფობას უკავშირდება, რომელმაც კავკასია თურქ-სელჩუკებისგან გაათავისუფლა. მნიშვნელოვანი ძვრები მოხდა ასევე „პანკავკასიური იმპერიის“ შემქმნელი თამარის მეფობისას, როდესაც სომხური წარმომავლობის (სხვადასხვა წყარო მხარგრძელების სხვადასხვა წარმომავლობაზე უთითებს; რედ.) მხედართმთავრის, მხარგრძელის მეთაურობით ქართულ-სომხურმა ჯარმა სომხეთის მნიშვნელოვანი ნაწილი გაწმინდა სელჩუკებისგან და ქართული სამეფოს შემადგენლობაში სომხური სამთავრო შექმნა. არ შეიძლება არ გავიხსენოთ ერეკლე მეორე, რომელმაც ქართულ მიწაზე სომხები შეიფარა. და, რასაკვირველია, იმ დროის ცნობილი აშუღი საიათნოვა, რომელიც საქართველოს სამეფო კარზე ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა.

სამწუხაროდ, ამ ყველაფერთან ერთად იყო უარყოფითი მომენტებიც, კერძოდ, განხეთქილება ორ ეკლესიას შორის, ნაციონალისტური მოვლენები უკვე XIX საუკუნეში, ქართველთა და სომეხთა შეტაკებები XX საუკუნის დასაწყისში, რომლებმაც ორ მოძმე ხალხს ღრმა ჭრილობები დაუტოვა.

 

- თქვენი აზრით, როგორ იცნობენ სომხეთის ისტორიას საქართველოში და საქართველოს ისტორიას სომხეთში სტუდენტები და ახალგაზრდები?

- ჩემი დაკვირვებით, სომხებიც და ქართველებიც, განსაკუთრებით, ახალგაზრდობა, ერთმანეთის ისტორიასა და კულტურას კარგად არ იცნობს. ამ ვითარების გამოსასწორებლად სერიოზულად დაფიქრება და კონკრეტული ნაბიჯების გადადგმაა საჭირო. განსაკუთრებით, სსრკ-ს დაშლის შემდეგ სომხეთში თითზე ჩამოსათვლელი ახალგაზრდა ქართველოლოგია. ვფიქრობ, აუცილებელი და დროულია აღნიშვნა, რომ შარშან პირადი ძალისხმევითა და მეგობრებისა და კოლეგების დახმარებით სომხეთის მეცნიერებათა აკადემიის ფუნდამენტურ ბიბლიოთეკაში შევქმენი ქართული სეგმენტი, სადაც თავი მოვუყარე 150 წიგნს, ძირითადად, უახლეს გამოცემებს. მაგრამ, ბუნებრივია, ეს ძალიან ცოტაა და მინდა, ჩემს კოლეგებსა და მკითხველს ვთხოვო, შეძლებისდაგვარად დაგვეხმარონ ამ მნიშვნელოვან საქმეში.

- ქართულ-სომხურ ურთიერთობებთან დაკავშირებით რაიმე გეგმები ან იდეები თუ გაქვთ?

- ერევნის ცენტრში, მრგვალ პარკში აღმართულია სომხურ-ასირიული, სომხურ-ებრაული, სომხურ-იეზიდური, სომხურ-რუსული მეგობრობისადმი მიძღვნილი მონუმენტები. კიდეც ვფიქრობდი, რაოდენ სამწუხაროა, რომ არ გვაქვს სომხურ-ქართული მეგობრობისადმი მიძღვნილი ძეგლი! ყველაზე ხანგრძლივი და ახლო ურთიერთობა ხომ ქართველებთან გვაკავშირებს. გარდა ამისა, ჩვენთან არის პატარა, მაგრამ ძალიან აქტიური ქართული სათვისტომო „ივერია“. ვფიქრობ, კარგი იქნებოდა, თუ სომხეთის ახალი ხელისუფლება, კერძოდ, ერევნის მერია, ამ პარკში გამოყოფდა ერთ ლამაზ კუთხეს, სადაც გააკეთებდა პატარა სკვერს ორი ხალხის მრავალსაუკუნოვანი მეგობრობის სიმბოლური ძეგლით. ამ ღონისძიებაში ორი ქვეყნის სკოლის მოსწავლეებსაც შეუძლიათ მონაწილეობის მიღება. მაგალითად, შეიძლება ექსკურსიის მოწყობა სომხეთში, სადაც ქართველი მოსწავლეები საქართველოდან ჩამოტანილ ხეებს დარგავენ და სომეხ მეგობრებს მოსავლელად დაუტოვებენ.

- რამდენად ხშირია თქვენი ურთიერთობა ქართველ კოლეგებთან? მათთან მუშაობა იოლია თუ პირიქით - რთული? როგორ აფასებენ საქართველოსთან თქვენს მჭიდრო კავშირს სამშობლოში?

- შეიძლება ითქვას, რომ ჩემი ქართველი კოლეგების ნაწილი ჩემთვის მეტად ახლობელი ადამიანები არიან, რომლებთანაც მუდმივად მაქვს ურთიერთობა. მეგობრებთან მუშაობა, მოგზაურობა და ქეიფი ყოველთვის იოლი და სასიამოვნოა. ჩემი ოჯახი, ახლო მეგობრები და ნათესავები, კოლეგები - ნიჭიერი ადამიანები და ინტელიგენტები არიან. საქართველოსა და ქართველების მიმართ ჩემს სიყვარულს ძალიან პოზიტიურად აფასებენ. ეს ხომ, სულ მცირე, არ აზიანებს, არამედ პირიქით, აძლიერებს ჩვენს ერებს შორის მეგობრობას. დიდი მადლობა!

 

665
ნიკოლოზ მებაღიშვილი

„ვერ გაექცევა ვალდებულებებს, ვისაც ასხია მხრებზე მანტია“, ანუ ლირიკული იურისპრუდენცია

430
(განახლებულია 21:06 07.07.2020)
იურისტი ნიკოლოზ მებაღიშვილი წარმოშობით მუხრანიდანაა, სადაც ბავშვობის წლები გაატარა. იურისპრუდენციაზე ადრე პოეზიით დაინტერესდა.

ლექსებსაც ბავშვობიდან წერს. დღეს ადვოკატთა ასოციაციის წევრია და მის ანგარიშზე არაერთი მოგებული პროცესია.

დაძაბული სამუშაო დღის შემდეგ თითქმის ყოველდღე ახერხებს, რომ საოცრად ლირიკული და ემოციური ლექსები წეროს, ზოგ შემთხვევაში საკმაოდ უჩვეულო – იურიდიული ტერმინების გამოყენებითაც...

ნიკოლოზ მებაღიშვილი
ნიკოლოზ მებაღიშვილი

   

- ბატონო ნიკოლოზ, პროფესიული არჩევანი რა ნიშნით გააკეთეთ, იქნებ ეს ოჯახური ტრადიციაა?

- ეს პროფესია ყოველთვის, ადრეული ასაკიდან იწვევდა ჩემში ინტერესს, ამიტომ პროფესიული არჩევანის გაკეთება არ გამჭირვებია. მამა ეკონომისტი გახლდათ, დედა – მასწავლებელი, ასე რომ, ოჯახური ტრადიცია ამ მხრივ არ ყოფილა განმსაზღვრელი.

ნიკოლოზ მებაღიშვილი
ნიკოლოზ მებაღიშვილი

- მართალია, საკმაოდ პრაგმატული პროფესია აირჩიეთ, მაინც პოეზიის ერთგული დარჩით...

- ლექსების წერა ახლა არ დამიწყია, ბავშვობიდან ვწერ. პოეზია ჩემი გულივით იყო და მეც ყოველთვის სავსე ვიყავი მისით. ყველა ჩემი ლექსი უზომოდ დიდი გრძნობების მოზღვავებითაა ნაკარნახევი. ვწერ იმას, რაც მტკივა, რაც მაწუხებს, რაც მაშფოთებს და მაღელვებს. რაზეც ცრემლები მომდის, რაც მტკივა ძალიან...

ნიკოლოზ მებაღიშვილი
ნიკოლოზ მებაღიშვილი

- შეიძლება ითქვას, რომ ახალი ჟანრი შექმენით პოეზიაში. ჩვენი მკითხველისთვის უფრო გასაგები რომ იყოს რას გეკითხებით, მცირე ამონარიდს შევთავაზებ თქვენი ერთი ლექსიდან:

„ასე დასრულდა ეს გარინდება,

ვკითხულობ სარჩელს დასაბუთებულს,

და ხვალინდელ დღეს, დამეფიცება -

არ ველოდები განსაკუთრებულს.

რა სამყაროა ან რა მიწაა?

ვეფხვის ზოლებით წვება ბუნება,

და როგორც ჭადრაკს თითქმის წაგებულს,

საქმესაც უნდა შემობრუნება…

ზოგჯერ ბრალმდებლის, ზოგჯერ დამცველის,

ხან მოსამართლის გხვდება მისია,

და რაც გამარცხებს თითქმის ყოველთვის -

სწორედ ის მცირე კომპრომისია…

აი, დაიწყო მისი პროცესი,

ახლა დრო უფრო მეტად ზანტია,

ვერ გაექცევა ვალდებულებებს,

ვისაც ასხია მხრებზე მანტია“…

- რაც შეეხება ახალ ჟანრს, არ ვიცი რა გიპასუხოთ. იურიდიულ ამბებსა და საქმეებზე ამ ფორმით წერა, ვფიქრობ, განსხვავებულია და საინტერესო მათთვის, ვისაც პოეზია უყვარს. პირველი თუ ვარ, ვერ გეტყვით, მსგავს თემებზე და ამ ფორმით შეიძლება სხვა პოეტებიც წერენ.

ნიკოლოზ მებაღიშვილი
ნიკოლოზ მებაღიშვილი

- თქვენი დაცვის ქვეშ მყოფმა პირებმა თუ იციან მათი ადვოკატის ამ ნიჭის შესახებ?

- დიახ, ჩემი დაცვის ქვეშ მყოფებმა იციან, რომ პოეტი ვარ. ყოფილა შემთხვევა, რომ მათთვის ლექსებიც წამიკითხავს. რაც ჩემი მხრივ იმის მცდელობა ყოფილა, რომ მათთვის რამდენადმე შემემსუბუქებინა მეტისმეტად მძიმე ფსიქოლოგიური მდგომარეობა. ჩემი აზრით, გამომსვლია კიდეც, რადგან ჩვენ საქმეში შინაგან მზადყოფნას, რომ საკუთარ უდანაშაულობაში დაარწმუნო სხვები, დიდი მნიშვნელობა აქვს.

- ყველაზე წარმატებული რომელი საქმე გახსენდებათ?

- წარმატებული საქმეები ბევრი მქონია, თუმცა, გასაგებ მიზეზთა გამო მათი გახსენებისგან თავს შევიკავებ.

ნიკოლოზ მებაღიშვილი
ნიკოლოზ მებაღიშვილი

- საკმაოდ დაძაბული საქმიანობა გაქვთ და ლექსების წერას რა სიხშირით ახერხებთ?

- ლექსებს ყოველდღე ვწერ. ჩემთვის ლექსის გარეშე ჩავლილი დღე მკვდარია. პოეზია ჩემი გულია, სუნთქვაა, სუნთქვის გარეშე ხომ ვერ ძლებს დიდხანს ადამიანი? პოეზიაც ასეა ჩემი სულისთვის. წერისთვის იმპულსი და ინსპირაცია კი ღმერთს ყოველდღე მოაქვს ჩემთვის...

ნიკოლოზ მებაღიშვილი
ნიკოლოზ მებაღიშვილი

- ბოლოს რა ლექსი დაიწერა ამგვარი იმპულსის წყალობით?

- სულ რამდენიმე დღის წინ დაწერილ ლექსს გაგაცნობთ:

„მე მინდა ლოცვა, ო, წმინდა ლოცვა,

ლოცვა - სიჩუმით, ლოცვა - დუმილით,

რომ იქნებ ყველა ვნება დაშანთო

შენი ღვთიური ნება-სურვილით...

არ მინდა ბგერა, სიჩუმით გეტყვი:

ამოუხსნელი თრთოლვის მარწუხებს,

რომელი სიტყვით გამოითქმება

რაც ასე ძლიერ მწვავს და მაწუხებს?!

ამაო სოფლად რა დამრჩენია?!

ყოფიერება გულს არ მსახურებს,

სიტყვა გრძნობასთან ისე მცირეა,

როგორც კლდეებთან თეთრი საყურე...

და სინანულით გაფენილ დღეებს,

ოჰ, რა გაუძლებს, ველი ნათებას,

რომის დიდების ვინ ახსნის მზეებს?!

ყველა გზა შენსკენ მოემართება...

არ დაიღლება გული ოცნებით,

სიჩუმეც ზოგჯერ ხომ ასე კივის!

და, აბა, სიტყვას სად შეუძლია

რაც შეუძლია ცრემლებს და ტირილს...

მე მინდა ლოცვა, ო, წმინდა ლოცვა,

ლოცვა - სიჩუმით, ლოცვა - დუმილით,

რომ იქნებ ყველა ვნება დაშანთო

შენი ღვთიური ნება-სურვილით“...

- თქვენს ლექსებში ლირიზმის გარდა იუმორიც არის...

- იუმორი ნიჭიერ, ხალას ადამიანს ყოველთვის და ყველა სფეროში ეხმარება, გამონაკლისი არც იურისპრუდენციაა. სასამართლო პროცესებზე როდესაც დაძაბული პაუზა დგება ხოლმე, ვცდილობ, რომ ის ზომიერი იუმორით განვმუხტო.

ნიკოლოზ მებაღიშვილი
ნიკოლოზ მებაღიშვილი

- საქართველოში რა არის საჭირო იმისთვის, რომ წარმატებული ადვოკატი იყო?

- ვფიქრობ, ადვოკატი რომ წარმატებული იყოს, საქართველოში კი არა, ყველა ქვეყანაში საჭიროა, პირველ რიგში, პატიოსანი, წესიერი და მაღალი მორალის მქონე ადამიანი იყოს. დიდი გამარჯვებები მხოლოდ წესიერებითა და დაუღალავი შრომით მიიღწევა – ამაში ღრმად ვარ დარწმუნებული.

 

430
ლაშა ბოსტაშვილი

ის, რაც უნდა იცოდეს ბიზნესმა სააგენტოს „აწარმოე საქართველოში“ პროგრამების შესახებ

160
(განახლებულია 17:26 03.07.2020)
ახალი კორონავირუსის პანდემიამ გამოწვევების წინაშე არა მხოლოდ ქართული ბიზნესი, არამედ ის სახელმწიფო უწყებაც დააყენა, რომლის ერთ-ერთი მიზანიც ქვეყანაში სამეწარმეო გარემოს გაუმჯობესებაა.

იმაზე, რა ცვლილებები შევიდა სააგენტოს „აწარმოე საქართველოში“ ბიზნესის მხარდასაჭერად შემუშავებულ პროგრამებში და რამდენად პასუხობენ ისინი არსებულ გამოწვევებს, „Sputnik-საქართველოსთან“ უწყების მეწარმეობის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი ლაშა ბოსტაშვილი საუბრობს.

- რა მნიშვნელოვანი კომპონენტები დაემატა სააგენტოს „აწარმოე საქართველოში“ პროგრამებს?

- ზოგადად, ყველა ჩვენი პროგრამა მიმართულია იქითკენ, რომ მეწარმეებისთვის გაზარდოს ფინანსებზე ხელმისაწვდომობა, შესაბამისად, კორონავირუსის პანდემიით გამოწვეული კრიზისიდან გამომდინარე, სააგენტომ ძალიან ბევრი პროგრამა განაახლა და დანერგა მნიშვნელოვანი კომპონენტები, რომლებმაც ფინანსებზე ხელმისაწვდომობა უნდა გაზარდონ. მაგალითად, ცვლილებები შევიდა იმ საკრედიტო-საგარანტიო მექანიზმში, რომელიც ჯერ კიდევ გასულ წელს შეიქმნა და რომლის ბიუჯეტიც მაშინ 20 მილიონი ლარი იყო. ამ თანხით სახელმწიფოს მეწარმის მიერ აღებული ახალი სესხის 70%-ის უზრუნველყოფა უნდა მოეხდინა. თუმცა, 2019 წელს როგორც ბიზნესის მხრიდან, ასევე ბანკებიდან ინტერესი ფაქტობრივად ნულოვანი იყო. ახლა კი, როდესაც ქვეყანა კორონავირუსის პანდემიის შედეგად ახალი გამოწვევების წინაშე დგას, ამ პროდუქტით სარგებლობას საჭიროებენ ბიზნესიც და საფინანსო ინსტიტუტებიც. წელს ამ კომპონენტის ბიუჯეტი უკვე 300 მლნ ლარია, ხოლო ბანკებმა, თავის მხრივ, დაახლოებით 2,1 მლრდ ლარის მოცულობის საკრედიტო პორტფელი უნდა შეკრან. 13 კომერციულ ბანკთან უკვე გვაქვს ხელშეკრულება და პროგრამის იმპლემენტაციის პროცესიც უკვე დაწყებულია. აღსანიშნავია ისიც, რომ ამჯერად სახელმწიფო ახალი სესხის შემთხვევაში 90%-ის უზრუნველყოფას მოახდენს. გარდა ამისა, პროგრამას წელს კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტი დაემატა, რომელიც ძველი სესხის რესტრუქტურიზაციის შემთხვევაში სახელმწიფოს მხრიდან 30%-იან გარანტიაში შესვლას გულისხმობს. უფრო გასაგები რომ იყოს, ნებისმიერი ბიზნესის წარმომადგენელს, რომელსაც აქვს სესხი, შეუძლია მიმართოს ბანკს მისი რესტრუქტურიზაციის მოთხოვნით, რის შემდეგაც „აწარმოე საქართველოში“ 50 ათასი ლარიდან 5 მლნ ლარამდე სესხის 30%-იან უზრუნველყოფას მოახდენს.

კიდევ ერთი უმნიშვნელოვანესი სიახლე ის არის, რომ საგენტოს პროგრამებით სარგებლობა უკვე ვაჭრობის დარგის წარმომადგენლებსაც შეუძლიათ, კერძოდ, მათ შეუძლიათ 50 ათასი ლარიდან 5 მლნ ლარამდე მოცულობის სესხის აღება და მისი გამოყენება საოპერაციო ხარჯებისთვის. მაგალითად, კომუნალურების, ხელფასების, იჯარის გადასახდელად.  

- რამდენად დააინტერესებს ბიზნესს სააგენტოს განახლებული პროგრამები?

- 2014 წლიდან მოყოლებული 359 საწარმო არის დაფინანსებული და 153 სასტუმრო არის სუბსიდირებული სახელმწიფოს მიერ. 2019 წლის დეკემბერში სააგენტომ რიგი პროგრამების ოპტიმიზაცია მოახდინა, მაგალითად, თუ ადრე 24 თვით სესხის 10%-ის სუბსიდირება ხდებოდა, 2019 წლის დეკემბრიდან სახელმწიფოს კონტრიბუციამ 7 პროცენტამდე დაიწია. გარდა ამისა, შევწყვიტეთ ისეთი დარგების მხარდაჭერა, როგორიცაა სამშენებლო მასალების, ავეჯის და მინერალური წყლების წარმოება, რადგან ეს სექტორები უკვე ინერციით ვითარდებოდნენ და აღარ საჭიროებდნენ სახელმწიფოს მხრიდან იმხელა მხარდაჭერას, რომელსაც ახორციელებდა სააგენტო.

თუმცა, ახლა სხვა გამოწვევევების წინაშე დგას საქართველოს ეკონომიკა და ორმაგად არის გაზრდილი ბიზნესის მხრიდან ინტერესიც. შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე, ჩვენ დავაბრუნეთ ყველა დარგი, გარდა სოფლის მეურნეობის პირველადი წარმოებისა, რათა არ მომხდარიყო კვეთა სოფლის მეურნეობის სამინისტროსთან, რადგან მათაც აქვთ საკმაოდ მნიშვნელოვანი პროგრამები. გარდა ამისა, გავზარდეთ სესხის ლიმიტი 50 ათასიდან 10 მლნ ლარამდე. თანადაფინანსებების ვადა კი 24 თვიდან 36 თვემდე. ასევე გაიზარდა ჩვენი კონტრიბუციაც, რომელიც ადრე 7% იყო, ამჟამად კი 11.25%-ს შეადგენს (რეფინანსირების განაკვეთს პლუს 3 პროცენტი). კონკრეტული ქეისები მუშავდება ბანკებშიც და, როგორც კი შესაბამისი ინსტიტუტი მოახდენს ჩვენი პროგრამებით გათვალისწინებული სესხების დამტკიცებას, სააგენტოს არაფერი უშლის ხელს – ყოველთვიური კონტრიბუციის გადარიცხვა დაიწყოს. 

ნატა პატარაია

 

160
მთის მდინარე

წვიმა, სეტყვა, წყალდიდობა - საქართველოში ამინდი გაუარესდება

0
(განახლებულია 12:47 11.07.2020)
აღმოსავლეთ საქართველოში მოსალოდნელი უხვი ნალექის გამო სინოპტიკოსები მოსახლეობას შესაძლო წყალდიდობის შესახებ აფრთხილებენ

თბილისი, 11 ივლისი - Sputnik. საქართველოს მთელს ტერიტორიაზე 11 ივლისს მოსალოდნელია წვიმა ელჭექით, ნათქვამია გარემოს ეროვნული სააგენტოს განცხადებაში.

„11 ივლისს საქართველოში შენარჩუნებული იქნება წვიმა, აღმოსავლეთ საქართველოს ზოგიერთ რაიონში ძლიერი, შესაძლებელია აღინიშნოს ელჭექი და სეტყვა“, - ნათქვამია განცხადებაში.

მოსალოდნელი უხვი ნალექის გამო გარემოს სააგენტო იუწყება აღმოსავლეთ საქართველოში შესაძლო წყალდიდობებზე პატარა მდინარეებზე, ხოლო მთაში შესაძლებელია ზვავები და მეწყრული პროცესების ფორმირება.

ხანმოკლე წვიმა ელჭექით მოსალოდნელია ასევე დედაქალაქშიც. თბილისში ღამით მოსალოდნელია პლუს 19 გრადუსი, დღისით - 26 გრადუსი. დედაქალაქში ქარი წამში 8-13 მეტრი სიჩქარით დაუბერავს.

0
თემები:
ამინდი საქართველოში