საქართველოს ეკონომიკა ყველაზე წარმატებული მიმართულებები

170
(განახლებულია 15:39 16.07.2019)
საქართველოს მშპ-ის ზრდამ 2019 წლის პირველ კვარტალში, გასული წლის იმავე პერიოდთან შედარებით, 4,9% შეადგინა.
საქართველოს ეკონომიკის ზრდის დინამიკა
© Sputnik / Konstantin Ivanov.

საქართველოს ეროვნული ბანკის ინფორმაციით, ქვეყნის ეკონომიკის ზრდის ძირითადი მიზეზებია ექსპორტის, ტურიზმით მიღებული შემოსავლების და უცხოეთიდან ფულადი გზავნილების შემოდინების ზრდა.

მიმდინარე ფასებით 2019 წლის იანვარ-მარტში მთლიანმა შიდა პროდუქტმა დაახლოებით 3,7 მილიარდი დოლარი შეადგინა. დეფლატორმა საანგარიშო პერიოდში 2,4% შეადგინა.

2019 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის თანახმად, ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი წელს 4,5%-ს შეადგენს. რაც შეეხება მომდევნო წლების პროგნოზს, ვარაუდობენ, რომ 2022 წელს ეკონომიკის ზრდა 6% იქნება.

საერთაშორისო სავალუტო ფონდი 2019 წელს საქართველოს ეკონომიკის ზრდას 4,6%-ის დონეზე პროგნოზირებს. ამასთან, როგორც ფონდში აღნიშნეს, მოსალოდნელია, რომ ინფრასტრუქტურაში განხორციელებული მნიშვნელოვანი ინვესტიციები გადაწონის შედარებით დაბალ საგარეო მოთხოვნას და დაკრედიტების შედარებით ნელ ზრდას.

მსოფლიო ბანკმა, თავის მხრივ, საქართველოს ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 2019 წელს გააუარესა 5%-დან 4,6%-მდე. მსოფლიო ბანკის პროგნოზით, 2019 წელს ეკონომიკური ზრდის ტემპი შენელდება და 4,6%-ს შეადგენს, ხოლო 5%-მდე აღდგება 2021 წლისთვის.

 

170

ვისთან ვაჭრობს საქართველო კორონავირუსის პირობებში

65
(განახლებულია 14:04 08.08.2020)
საქართველოს ეკონომიკა ჯერ კიდევ განიცდის ახალი კორონავირუსის პანდემიის წნეხს – ექსპორტის შემცირებამ ეკონომიკას შეიძლება 200 მილიონიდან 1 მილიარდ დოლარამდე ზარალი მიაყენოს, იმის მიხედვით, თუ როგორ განვითარდება მოვლენები.
ინფოგრაფიკა: საქართველოს საგარეო ვაჭრობა
© Sputnik / Konstantin Ivanov.

საქართველოს საგარეო სავაჭრო ბრუნვა 2020 წლის პირველ ნახევარში, გასული წლის იანვარი–ივნისთან შედარებით, 18,2%-ით შემცირდა, ნათქვამია „საქსტატის“ მასალებში.

ექსპორტი 2020 წლის დასაწყისიდან ეცემა – იანვარი-ივნისში ქვეყნიდან 1,5 მლრდ დოლარის ქართული პროდუქცია გაიტანეს, რაც 2019 წლის იმავე პერიოდთან შედარებით 16%-ით ნაკლებია.

იმპორტმა 2020 წლის პირველ ნახევარში დაახლოებით 3,6 მლრდ დოლარი შეადგინა, რაც 2019 წლის იმავე პერიოდთან შედარებით 19,1%-ით ნაკლებია.

საქართველოს უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა მითითებულ პერიოდში დაახლოებით 2,05 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რაც მთელი საგარეო სავაჭრო ბრუნვის 40,5%-ია. 

საქართველოს ყველაზე დიდი სავაჭრო პარტნიორები 2020 წლის პირველ ნახევარში არიან თურქეთი, რუსეთი და ჩინეთი — ამ ქვეყნებთან სავაჭრო ბრუნვამ 2020 წლის იანვარი-ივნისში 1,8 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა, რაც მთლიანი სავაჭრო ბრუნვის 35,9%-ია.
საქართველოს სავაჭრო პარტნიორების ათეულში შედიან ასევე: აზერბაიჯანი – 450,9 მილიონ დოლარზე მეტი, სომხეთი – დაახლოებით 282,5 მლნ დოლარი, უკრაინა – 250,3 მილიონ დოლარზე მეტი, აშშ – დაახლოებით 233,6 მლნ დოლარი, გერმანია – დაახლოებით 198,4 მილიონი დოლარი, ბულგარეთი – 209 მლნ დოლარზე მეტი, იტალია – 93,4 მლნ დოლარზე მეტი.

საქართველოს ასევე ვაჭრობს ევროკავშირისა და დსთ–ის ქვეყნებთან.

ქართული საინვესტიციო კომპანია Galt&Taggart-ის მონაცემებით, კორონავირუსის პანდემიასთან დაკავშირებით დაწესებული შეზღუდვების გამო, ექსპორტის შემცირებამ ეკონომიკას შეიძლება 200 მილიონიდან 1 მილიარდ დოლარამდე ზარალი მიაყენოს, იმის მიხედვით, თუ როგორ განვითარდება მოვლენები.

65
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა

ფულადი გზავნილები საქართველოში კორონავირუსის პერიოდში

167
(განახლებულია 16:56 24.07.2020)
2020 წლის პირველ ნახევარში ქართულ კომერციულ ბანკებში ელექტრონული სისტემებით ფულადი გადარიცხვების მოცულობა, წინა წელთან შედარებით, 4,6%-ით შემცირდა და დაახლოებით 769 მლნ დოლარი შეადგინა, ნათქვამია საქართველოს ეროვნული ბანკის მასალებში.
რამდენი ვალუტა გადმოაგზავნეს საქართველოში
© Sputnik / Konstantin Ivanov.

ფულადი გადმორიცხვების მოცულობით ლიდერობს რუსეთი – იანვარი-ივნისში რუსეთიდან საქართველოში გადმორიცხული თანხის მოცულობამ დაახლოებით 146 მილიონი დოლარი შეადგინა. ეს ქართულ კომერციულ ბანკებში ელექტრონული სისტემებით ფულადი გადარიცხვების 19%-ია. წლის დასაწყისიდან რუსეთიდან გადმოირიცხა 26,6%-ით ნაკლები თანხა, ვიდრე გასული წლის ანალოგიურ პერიოდში.

ლიდერი ქვეყნების ექვსეულში არიან იტალია, საბერძნეთი, აშშ, ისრაელი და თურქეთი.

2020 წლის ივნისში, კორონავირუსის პანდემიის დაწყებიდან პირველად, ქართულ კომერციულ ბანკებში ელექტრონული სისტემებით ფულადი გადარიცხვების მოცულობა 17,8%-ით გაიზარდა და დაახლოებით 169,2 მლნ დოლარი შეადგინა.

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი კობა გვენეტაძე მიიჩნევს, რომ პოზიტიური ტენდენციები ივნისში ფულადი გადმორიცხვების დინამიკაში დადებით გავლენას მოახდენს როგორც ეკონომიკურ აქტივობაზე, ისე ვალუტის გაცვლით კურსზე. გვენეტაძის განცხადება ეროვნული ბანკის Facebook-გვერდზეა გავრცელებული.

„დადებითი ტენდენციები ამ მაჩვენებლის დინამიკაში მნიშვნელოვანი და კარგი ფაქტია, რადგანაც ეს ნიშნავს, რომ მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი იმდენად გაუარესებული არ გვექნება, როგორც ეს პანდემიის დასაწყისში ჩანდა. ეს, თავის მხრივ, ეკონომიკური აქტივობის გამოცოცხლებასა და პანდემიის დასაწყისში მოსალოდნელთან შედარებით უფრო მყარ ლარსაც ნიშნავს“, – წერს გვენეტაძე.

საქართველოში უცხოეთიდან ფულადი გადმორიცხვების შემცირება სხვადასხვა ქვეყნის მიერ COVID-19-ის პანდემიასთან ბრძოლის ფარგლებში გატარებული ზომების გამო დაიწყო. ამის შედეგად ეკონომიკური ვითარება პრაქტიკულად ყველა ქვეყანაში გაუარესდა.

ფულადი გადარიცხვები აპრილში წლიური გაანგარიშებით 42,3%-ით შემცირდა, მაგრამ მაისში შემცირების ტემპმა იკლო და –9,6% შეადგინა.

 

167
თემები:
საქართველოს ეკონომიკა
გია ყანჩელი

10 აგვისტო გია ყანჩელის დაბადების დღეა

0
(განახლებულია 10:52 10.08.2020)
გენიალური კომპოზიტორს, არაერთი შესანიშნავი მუსიკალური ნაწარმოების ავტორს გია ყანჩელს  დღეს 85 წელის დღეს შეუსრულდებოდა

გია ყანჩელი 1935 წლის 10 აგვისტოს თბილისში დაიბადა. 1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი გეოლოგის სპეციალობით. დიპლომის აღებისთანავე სწავლა გააგრძელა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიაში საკომპოზიციო ფაკულტეტზე, რომელიც 1963 წელს დაამთავრა. 1972-1990 წლებში იყო შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში მუსიკალური ნაწილის ხელმძღვანელი. 1979 წელს იგი საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის მდივანი გახდა.

1995-1996 წლებში გია ყანჩელი ბელგიაში, ქალაქ ანტვერპენის სიმფონიურ ორკესტრში მიიწვიეს, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა. თუმცა კავშირი საქართველოსთან და რუსთაველის თეატრთან არ გაუწყვეტია. მას ეკუთვნის რობერტ სტურუას საუკეთესო სპექტაკლებისთვის შექმნილი მუსიკა („კავკასიური ცარცის წრე“, „რიჩარდ III“, „ჰამლეტი“, „ქალი-გველი“, „მეთორმეტე ღამე“).

მუსიკის სპეციალისტები განსაკუთრებით აღნიშნავენ მის სიმფონიურ თხზულებებს. 1977 წელს შექმნილმა სიმფონიამ „ინ მემორია მიქელანგელო“ მას საერთაშორისო აღიარება მოუტანა.

Композитор Гия Канчели
გია ყანჩელი

გია ყანჩელის შემოქმედებით მემკვიდრეობას განეკუთვნება ოპერა „და არს მუსიკა“ (1983 წ.), ექვსი სიმფონია, კონცერტი სიმფონიური ორკესტრისათვის (1962 წ.); ლარგო და ალეგრო სიმებიანი ორკესტრის, ფორტეპიანოსა და ლიტავრებისათვის (1963 წ.); „სევდა ნათელი“ — ბიჭუნათა გუნდის, ორი სოლისტისა და დიდი სიმფონიური ორკესტრისათვის (1985 წ.); მუსიკა სპექტაკლებისთვის „ხანუმა", „კავკასიური ცარცის წრე", „რიჩარდ III"; (შოთა რუსთაველის თეატრის დადგმები). მუსიკა კინოფილმებისთვის „არ დაიდარდო", „ქვევრი", „არაჩვეულებრივი გამოფენა", „მიმინო", „შერეკილები", „როცა აყვავდა ნუში" და სხვა. 

1967 წელს ელდარ შენგელაია „არაჩვეულებრივი გამოფენის" გადასაღებად ემზადებოდა. მუსიკას იგი თავის პირველივე ფილმებში განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებდა და გამოცდილ კომპოზიტორებთან ერთად მუშაობდა, თუმცა მაინც არ იყო კმაყოფილი. მან მოგვიანებით განაცხადა, რომ სჭირდებოდა კომპოზიტორი „დრამატურგიული, მონტაჟური აზროვნებით“. ფილმზე მუშაობა თითქმის დაწყებული იყო, როცა ელდარ შენგელაიამ თავისი თაობის ხელოვანის გია ყანჩელის პირველი სიმფონია მოისმინა და მაშინვე გადაწყვიტა, რომ მისი მუსიკა „კინემატოგრაფიულია“. მართლაც, ყანჩელს აქვს უნარი, გამოხატოს ეპიზოდის განწყობა. „არაჩვეულებრივ გამოფენაში“ მუსიკა ძალიან დიდ როლს ასრულებს ფილმის აღქმასა და მაყურებლის განწყობის შექმნაში. 

1974 წელს ელდარ შენგელაიამ გადაიღო ფილმი „შერეკილები“, რომლის მუსიკაც ძალიან სწრაფად გახდა პოპულარული. მომღერალი ნანი ბრეგვაძე ფილმის მუსიკის შესახებ იხსენებს: „გია ყანჩელის მუსიკას კიდევ ერთი თავისებურება ახასიათებს. კომპოზიტორი თითქმის არასდროს იყენებს ფოლკლორს. ამ თვალსაზრისით ელდარ შენგელაიას გარკვეული პრობლემა შეექმნა „შერეკილებზე“ მუშაობისას. მთელი ეს ფილმი ხომ ფოლკლორული მოტივებისგან უნდა აწყობილიყო. ბოლოს გადაწყდა, ფილმის მუსიკა გია ყანჩელთან ერთად ჯანსუღ კახიძეს დაეწერა. ექსპერიმენტმა გაამართლა. მუსიკალური სიჭრელე ძალიან მოუხდა ამ ფილმ-ზღაპარს, მაყურებლის ხსოვნაში კი დარჩა გია ყანჩელის ვალსი, რომელიც მართლაც რომ ფრენის განწყობილებას უქმნიდა მაყურებელს. ვალსი მთელი ამ მხიარული და, ამავე დროს, ძალიან სევდიანი ზღაპრის კამერტონია. გია ყანჩელის მუსიკალური მოტივი არ არის „ფოლკლორული თემა“, მაგრამ თითქოს მიისწრაფვის ფოლკლორისკენ, ე.ი. ბუნებისკენ, რომელიც ფინალში ერთაოზის სიმღერაშია ჩაქსოვილი („ჩიტი-გვრიტი მოფრინავდა“). მუსიკალური დრამატურგიის ასეთი განვითარება, ერთი მხრივ, „შერეკილების“ იდეას გამოხატავს – ადამიანს შეუძლია გადალახოს ყოფის შეზღუდულობა, მონობის მარწუხები — მეორე მხრივ კი, გია ყანჩელის შემოქმედების თავისებურებას – კათარზისს, რომელიც მუდმივ ფონს ქმნის კომპოზიტორის საუკეთესო ნაწარმოებებში, მათ შორის — კინომუსიკაში“.

გია ყანჩელი მრავალი საერთშორისო პრემიის ლაურეატია

  • 1995 — ღირსების ორდენი
  • 1988 — საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი
  • 1987 — პრიზი „ნიკა“ კინომუსიკისათვის
  • 1981 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
  • 1981 — საკავშირო კინოფესტივალის სპეციალური პრიზი
  • 1981 — შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია
  • 1977 — საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემია
  • 2008 — ვოლფის პრემია ხელოვნებაში
  • საქართველოს სახალხო არტისტი

2015 წელის გია ყანჩელის 80 წლის აღსანიშნავი საიუბილეო კონცერტები ევროპის სხვადასხვა ქალაქში გაიმართა. პირველი კონცერტი 22 აგვისტოს ბერლინის ისტორიულ დარბაზში "კონცერტჰაუზში" შედგა. 28 სექტემბერს კი ბელგიაში, ქალაქ ბრიუსელის ნატიფი ხელოვნების სასახლეში ქართველი კომპოზიტორის იუბილე აღინიშნა.

გია ყანჩელი 2019 წლის 2 ოქტომბერს გარდაიცვალა, ის დიდუბის პანთეონში დაკრძალეს.

„თამაშის დასასრული“ – რობერტ სტურუა სპექტაკლს გია ყანჩელის ხსოვნას მიუძღვნის>>

დიდებული კომპოზიტორის გარდაცვალება უდიდესი დანაკლისია არა მხოლოდ ქართული ხელოვნებისთვის, არამედ მთელი მსოფლიო საზოგადოებრიობისთვის. მას გარდაცვალების შემდეგ მიეძღვნა არაერთი საღამო და კონცერტი როგორც საქართველოში, ისე მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში.

0
თემები:
საქართველო და კულტურა