თბილისი

თოვლი, ნისლი და ქარბუქი: საქართველოში მკვეთრად აცივდება

845
(განახლებულია 19:12 07.02.2020)
საქართველოს უმეტეს რაიონებში ბოლო დღეებში პლუს ტემპერატურა დაფიქსირდა, დედაქალაქში ჰაერი 16 გრადუსამდე გათბა.

თბილისი, 7 თებერვალი — Sputnik. საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ამინდი მკვეთრად გაუარესდება – უქმეებზე ქვეყნის უმეტეს რაიონებში მოსალოდნელია ნალექი თოვლის სახით და ძლიერი ქარი, ნათქვამია გარემოს დაცვის ეროვნული სააგენტოს განცხადებაში.

სინოპტიკოსები მთაში და მაღალ მთაში ქარბუქსა და ნისლს პროგნოზირებენ. მოსალოდნელმა ძლიერმა ნალექებმა შესაძლებელია მთიან ზონებში თოვლის ზვავების ფორმირება და მეწყრული პროცესების ჩასახვა–გააქტიურება გამოიწვიოს.

შაბათს აღმოსავლეთ საქართველოს დაბლობში ღამით +1 გრადუსი, დღისით მაქსიმალური კი +8 გრადუსია ნავარაუდევი. კვირას კიდევ უფრო აცივდება და ღამით -6 გრადუსი, დღისით კი +4 გრადუსი იქნება.

რაც შეეხება ქვეყნის დასავლეთ ნაწილს, შაბათს ღამით ჰაერის ტემპერატურა ნული გრადუსი იქნება, დღისით კი +6 გრადუსი. კვირას ღამით ნავარაუდევია -4 გრადუსი, დღისით კი +4 გრადუსი.

ქვეყნის როგორც აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ ნაწილში დროგამოშვებით მოსალოდნელია ქარის გაძლიერება წამში 20-25 მეტრამდე.

„საავტომობილო გზების ცალკეულ მონაკვეთებზე დიდთოვლობის, ხილვადობის გაუარესების, ქარბუქის, ლიპყინულის და ზვავსაშიშროების გამო შეიზღუდება ტრანსპორტის გადაადგილება", – ნათქვამია განცხადებაში.

შავ ზღვაზე მოსალოდნელია 4-5-ბალიანი შტორმი, ელჭექი და სეტყვა.

ამ ზამთარს საქართველოში ჰაერის საშუალო ტემპერატურა ნორმაზე ერთი გრადუსით მაღალია, ნალექი კი ნორმის ფარგლებშია.

დასავლეთ საქართველოს დაბლობზე +5, +7; მთაში 0, +2; მაღალ მთაში -4, -2; აღმოსავლეთ საქართველოს ბარში 0, +2; მთაში -2, 0, მაღალ მთაში -5, -3 გრადუსს შეადგენს.

საქართველოში ყველაზე ცივი ზამთარი ბოლოს 2011 წელს იყო. მაშინ ჰაერის საშუალო ტემპერატურამ დასავლეთ საქართველოში +3, +4 გრადუსს მიაღწია, აღმოსავლეთში კი - 0-1 გრადუსს.

845
თემები:
უამინდობა საქართველოში (292)
ყელმოღერებული ქალი

ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიები: როგორ შევამციროთ სიმსივნის განვითარების რისკი

5
(განახლებულია 14:55 04.12.2020)
ფარისებრი ჯირკვალი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ორგანოა ადამიანის ორგანიზმის სწორი ფუნქციონირებისთვის. სამწუხაროდ ფარისებრი ჯირკვლის მრავალი პათოლოგია არსებობს, დაწყებული ქრონიკული ანთებითი პროცესებით, დამთავრებული სიმსივნური დაავადებებით...

რა არის ფარისებრი ჯირკვლის სიმსივნე, რამდენი სახეობა არსებობს და რა ფაქტორები უწყობს ხელს მის გავრცელებას, ამ და სხვა საინტერესო საკითხზე თავ-კისრის ონკო-ქირურგი, პროფესორი, მედიცინის მეცნიერებათ დოქტორი კოტე მარდალეიშვილი საუბრობს.

- რა არის ფარისებრი ჯირკვლის სიმსივნე?

- ფარისებრი ჯირკვალი მიეკუთვნება ენდოკრინულ ორგანოთა რიცხვს. იგი მნიშვნელოვნად აკონტროლებს და ხელს უწყობს სხვადასხვა ორგანოების სწორად ფუნქციონირებას. შეიძლება ვთქვათ, გულსისხლძარღვთა სისტემა, ენდოკრინული პათოლოგიები, იგივე რეპროდუქციული სისტემა, ცენტრალური ნერვული სისტემის მუშაობა - ყველაზე მეტი არტერია კვებავს ფარისებულ ჯირკვალს. თუ გულს კვებავს ოთხი ძირითად არტერია, ფრისებურ ჯირკვალს კვებავს ექვსი არტერია. ეს მეტყველებს იმაზე, რომ ორგანო და მის მიერ გამომუშავებული პროდუქტი მეტად მნიშვნელოვანია ადამიანის ორგანიზმისთვის.

ფარისებრი ჯირკვლის შემთხვევაში გვხვდება სხვადასხვა სახის დაავადებები. შესაძლოა იყოს სიმსივნური პროცესები, ან ქრონიკული ანთებითი პროცესების ფონზე განვითარებული ჩანართების არსებობა, ადენომური კვანძის სახით, მაგრამ საკმაოდ ხშირად გვხვდება ფარისებრი ჯირკვლის ავთვისებიანი სიმსივნე. ავთვისებიანი სიმსივნე იყოფა ოთხ სახეობად. პირველი ეს არის პაპილარული სიმსივნე, რომელიც ყველაზე ხშირად გვხვდება, შემდეგ ფოლიკულური სიმსივნე, ასევე ანაპლასტიკური და მედულარული  კიბო.

პაპილარული კიბო, როგორც წესი ზრდას იწყებს რადიაციულ ფონზე, როდესაც ორგანიზმში იწყება ჰორმონალური ცვლილებები, არის სტრესული მდგომარეობა და ა.შ. არის შემთხვევა, როდესაც პაპილარული კიბოს მეტასტაზი გვაქვს თავის ტვინში. აკეთებენ ოპერაციას, იღებენ ამ მეტასტაზს და მერე მიხვდებიან, რომ ეს არის პაპილარული კიბოს მეტასტაზი, რომელიც არ იყო თავის დროზე მანიფესტირებული და გამოკვლეული.

ფოლიკულური კობო იძლევა, როგორც რეგიონალურ მეტასტაზს, ასევე შორეულ მეტასტაზსაც. ის უფრო აგრესიულად მიმდინარობს. კიდევ უფრო აგრესიულია მედულარული კიბო. ამ დროს გამოჯანმრთელების შედეგი 40 პროცენტს არ აღემატება. ანაპლასტიკური კიბოების შემთხვევაში კიდევ რთულადაა საქმე. აღმოჩენისთანავე პაციენტის გარდაცვალება არა უმეტეს სამი ექვსი-თვემდე ხდება.

ყველა ამ სიმსივნეს თავისი  დიაგნოსტიკა სჭირდება. ყველას თავისი კლინიკური მიმდინარეობა აქვს და თითოეულ მათგანს თავისი მკურნალობა ესაჭიროება.

- რა ფაქტორები უწყობს ხელს ფარისებრი ჯირკვლის გავრცელებას?

- დღეს მისი გავრცელების 80 პროცენტში მონაწილეობას იღებს რადიაციული ზემოქმედება. იოდის დეფიციტის ფონზე, როდესაც კლინიკურად მიმდინარეობს პროცესი, პლიუს რადიაციული ფონის მომატება განაპირობებს იმას, რომ მკვეთრად იზრდება შანსი განვითარდეს პაპილარული, ავთვისებიანი სიმსივნე. ჩერნობილის კატასტროფის დროს იყო ჯგუფები, რომლებიც საქართველოდან ჩავიდნენ ჩერნობილში, რომ დახმარებოდნენ ადამიანებს და მოეხდინათ ნარჩენების ლიკვიდაცია. იქიდან ჩამოსული პაციენტები რამდენიმე წლის შემდეგ დაავადდნენ ფარისებრი ჯირკვლის ავთვისებიანი სიმსივნით. ყველას ჩაუტარდა რადიკალური ოპერაციები და მკურნალობა. დღეს ყველა მათგანი ცოცხალია, რაც მეტყველებს იმაზე, რომ ეს შედარებით კეთილთვისებიანად მიმდინარეობს. მაგრამ ეს არ იძლევა საშუალებას, რომ მოვადუნოთ ყურადღება.

ასევე, ფარისბერი ჯირკვლის დიფერენცირებული კიბოს განვითარებაში მხოლოდ 5-10%-იანი წვლილი აქვს გენეტიკას.

- რა ასაკში შეიძლება განვითარდეს სიმსივნე?

- ის შეიძლება შეგვხვდეს ნებისმიერ ასაკში. იყო შემთხვევა პაპილარული ავთვისებიანი სიმსივნე შეგვხვდა 5-6 წლის ასაკში, 12 წლის ასაკში და ა.შ. ახლა ძალიან გაახალგაზრდავებულია პაპილარული ავთვისებიანი სიმსივნე. პაპილარულ სიმსივნეზე იმიტომ ვამახვილებ ყურადღებას, რომ დაავადებულების 80 პროცენტში სწორედ ეს სიმსივნე გვხვდება. ეს ძირითადად ქალთა სქესის დაავადებაა, რადგან ქალების 90 პროცენტს ემართება.

- რა წესები უნდა დაიცვას ადამიანმა, რომ მინიმუმამდე დაიყვანოს ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს განვითარების რისკი?

- ძალიან მარტივ წესებს გეტყვით: არ დაწვეთ სოლარიუმში, მზეზე არ იყო რვა საათის განმავლობაში, განსაკუთრებით 10 საათიდან დღის 3-4 საათამდე. ამ დროს პირდაპირ მოდის დატვირთვა ფარისებრ ჯირკვალზე.  ხაზს ვუსვამ, პაპილარულ კიბოს არანაირი სიმპტომი არ ახასიათებს. იმითია ეს დაავადება ვერაგი, რომ შესაძლოა 5-10 წელი არსებობდს, მაგრამ ვერ გაიგო. დიაგნოზის დასმისათვის საჭიროა წელიწადში ერთხელ ეხოსკოპიის ჩატარება და ჰორმონის გაკეთება, რომ არ გამოგვეპაროს ამ დაავადების არსებობა.

- რა ეტაპზე ხდება ქირურგიული ჩარევა?

- ჩემი აზრით, ფარისებრი კიბოს არსებობის შემთხვევაში უნდა ჩატარდეს  ქირურგიული მკურნალობა, რომლის მასშტაბი უნდა განისაზღვროს მორფოლოგიური შენების, დაავადების ზომების და გავრცელების მასშტაბით. თუ ერთი კვანძია ავთვისებიანი და სხვა ჩანართები აქვს, აუცილებლად უნდა მოცილდეს, რადგან ორი სამი კვირის შემდეგ ეს პატარა ჩანართები ისევ დაიწყებს ზრდას და მოგვცემს დაავადების რეციდივს. მაგრამ თუ ერთი პატარა, 0.5 სმ-იანი კვანძია და სხვა ზონების აბსოლუტურად თავისუფალია, შეიძლება მისი შენარჩუნება.

 

5
თემები:
ჯანმრთელობა და სილამაზე
აჭარის უმაღლესი საბჭოს სხდომა

აჭარის უმაღლეს საბჭოში ორი პარტია იქნება წარმოდგენილი

5
აჭარის უმაღლესი საარჩევნო კომისიის შემაჯამებელი სხდომა ხმაურიანი საპროტესტო აქციის ფონზე გაიმართა.

თბილისი, 4 დეკემბერი – Sputnik. აჭარის უმაღლესმა საარჩევნო კომისიამ აჭარის უმაღლესი საბჭოს არჩევნების შედეგები შეაჯამა, რომლის მიხედვით საკანონმდებლო ორგანოში ორი პარტია – მმართველი „ქართული ოცნება – დემოკრატიული საქართველო“ და ოპოზიციური „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“ მოხვდა.

აჭარის უმაღლესი საბჭოს არჩევნები საქართველოს საპარლამენტო არჩევნების პარალელურად 31 ოქტომბერს გაიმართა.

კენჭისყრის საბოლოო შედეგების მიხედვით, აჭარის უმაღლეს საბჭოში უმრავლესობა „ქართულ ოცნებას“ ექნება – 14 ადგილი, დანარჩენი შვიდი კი – „ნაცმოძრაობას“.

უმაღლესი საარჩევნო კომისიის სხდომა ხმაურიანი საპროტესტო აქციის ფონზე ჩატარდა. ოპოზიციური პარტიებისა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ არჩევნები გაყალბდა. მათ პროტესტის ნიშნად აქციაზე კომისიის თავმჯდომარე პარმენ ჯალაღონიასთვის სიმბოლურად „გამყალბებლის სერტიფიკატი“ მიიტანეს.

5